Ο Σύνδεσμος Αξιωματικών ΣΣΕ 1985 μας απέστειλε το ηλεκτρονικό βιβλίο (e-book) “Χειραγώγηση, Τοξικότητα & Εξαπάτηση στα Σύγχρονα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης“, του Χρήστου Χαϊδεμένου. Στην διαβίβασή του, ο Σύνδεσμος ΣΣΕ επισημαίνει :
Σε μια εποχή όπου η πληροφορία ταξιδεύει ταχύτερα από την αλήθεια, τα κοινωνικά δίκτυα έχουν μετατραπεί σε πεδίο επιρροής, σύγκρουσης και χειραγώγησης. Από την παραπληροφόρηση και την τοξικότητα μέχρι την ψηφιακή εξαπάτηση, ο δημόσιος λόγος δοκιμάζεται όσο ποτέ άλλοτε.
Στην εργασία αυτή αναλύονται και αποκαλύπτονται οι μηχανισμοί του αόρατου κόσμου της ψηφιακής χειραγώγησης, της τοξικότητας και της εξαπάτησης στα κοινωνικά δίκτυα, ενώ παράλληλα προτείνονται απλοί και πρακτικοί τρόποι προστασίας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο όμως αναδύονται και 2 κρίσιμα ερωτήματα. Το ΠΩΣ και το ΓΙΑΤΙ.
Ένα απαραίτητο εφόδιο για όποιον θέλει να είναι ενημερωμένος και να έχει καθαρή κρίση μέσα στο χάος της πληροφορίας, γιατί η αλήθεια ποτέ δεν χάνεται, απλά πρέπει να ξέρουμε να τη βρούμε.
Πιστεύοντας η ΕΕΥΕΔ ότι το Βιβλίο αυτό είναι χρήσιμο το συμπεριέλαβε στην Ηλεκτρονική της Βιβλιοθήκη και αντί άλλης παρουσίασης, παραθέτει την “Εισαγωγή” του Βιβλίου.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Στο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον, και ιδιαίτερα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, παρατηρείται το φαινόμενο όπου ορισμένες μειοψηφικές ομάδες, κάνοντας χρήση –και πολλές φορές κατάχρηση– του δικαιώματος της ελευθερίας της έκφρασης που τους παρέχει το δημοκρατικό πολίτευμα, καταφέρνουν να επηρεάζουν δυσανάλογα τον δημόσιο διάλογο και την κοινή γνώμη.
Αξιοποιώντας τα όρια ανοχής της δημοκρατίας και τα εργαλεία της τεχνολογίας, οι ομάδες αυτές συχνά προβάλλουν έντονα τις απόψεις τους, δημιουργώντας μια εικόνα που δεν ανταποκρίνεται πάντα στην πραγματικότητα. Με τον τρόπο αυτό, η ανισότητα στην ένταση της φωνής οδηγεί στη διαμόρφωση μιας ιδιότυπης ψηφιακής ισορροπίας, όπου η ένταση υπερτερεί της αλήθειας και η επανάληψη υπερκαλύπτει τη λογική.
Πρόκειται συνήθως για τις λεγόμενες «θορυβώδεις μειοψηφίες», οι οποίες, χάρη στη συντονισμένη τους δράση, στηρίζονται σε ψυχολογικούς μηχανισμούς και αλγοριθμικές ευνοήσεις για να διαμορφώσουν αντιλήψεις, να προκαλέσουν αντιδράσεις και να επιβάλουν τον λόγο τους. Έτσι, δημιουργείται μια άτυπη μορφή ψηφιακής «δικτατορίας της μειοψηφίας», όπου η επιρροή δεν βασίζεται στο πλήθος, αλλά στη στρατηγική αξιοποίηση της επικοινωνίας.
Ωστόσο, πίσω από αυτό το φαινόμενο δεν κρύβεται μόνο η τεχνολογία, αλλά και η ανθρώπινη φύση. Η ανάγκη του ατόμου να ανήκει, να επιβεβαιώνει, να επιβεβαιώνεται και να ξεχωρίζει. Κάπως έτσι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λειτουργούν ως καθρέφτης του εαυτού μας, μετατρέποντας την επιθυμία για επικοινωνία σε αγώνα επιβολής, εντυπώσεων και κυριαρχίας.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο απλός χρήστης, μπορεί εύκολα να παρασυρθεί σε εκφράσεις επιθετικότητας, ειρωνείας ή απαξίωσης. Η ανωνυμία και η αίσθηση ασφάλειας που προσφέρει η οθόνη ενισχύουν την ψευδαίσθηση δύναμης και επιτρέπουν την εκτόνωση συναισθημάτων που στην πραγματική ζωή ίσως δεν θα εκφράζονταν ποτέ.
Η τοξικότητα λοιπόν δεν προέρχεται μόνο από οργανωμένες ομάδες ή συστηματικούς χειραγωγούς, αλλά και από καθημερινούς ανθρώπους, οι οποίοι μέσα από τη διαδικτυακή τους παρουσία, αναπαράγουν συνειδητά ή ασυνείδητα ένα κλίμα θυμού, καχυποψίας και αρνητισμού, τοξικότητας. Η συσσώρευση αυτής της συμπεριφοράς δημιουργεί ένα ψηφιακό περιβάλλον όπου η συζήτηση υποχωρεί, η ευγένεια χάνεται και ο διάλογος αντικαθίσταται από αντιπαράθεση. Πρόκειται για μια μορφή συλλογικής ψυχολογικής κόπωσης, που τρέφει και τροφοδοτεί την τοξικότητα του δημόσιου λόγου στο διαδίκτυο.
Οι άνθρωποι χειραγωγούνται και εξαπατώνται από έναν δόλιο συνδυασμό συνθηκών που αναπτύσσονται μέσα στα κοινωνικά δίκτυα: λένε όμορφα αυτά που θέλεις να ακούσεις, στοχεύουν στο κέρδος και στην εξαπάτηση, και αξιοποιούν την απουσία φίλτρων και διαφάνειας στους αλγορίθμους. Με αυτόν τον τρόπο οι επιτήδειοι εκμεταλλεύονται τόσο τα τεχνολογικά χαρακτηριστικά των πλατφορμών όσο και τις ανθρώπινες αδυναμίες — και, παράδοξα, έτσι ευημερούν τα ίδια τα κοινωνικά δίκτυα.
Σε αυτό το πλαίσιο, αναδύονται 2 κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με τη διαχείριση της αλήθειας, της ευθύνης και της ηθικής στην ψηφιακή εποχή. ΠΩΣ να εξαπατήσεις, να χειραγωγήσεις, να γίνεις τοξικός και ΓΙΑΤΙ να το κάνεις.
Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα δεν είναι μόνο τεχνική, αλλά βαθιά κοινωνική και ψυχολογική, καθώς αγγίζει τη σχέση του ανθρώπου με την εξουσία, τη γνώση και την ανάγκη του για επιρροή.
Η παρούσα εργασία επιχειρεί να διερευνήσει αυτήν ακριβώς τη δυναμική. Μέσα από τη μελέτη της τοξικότητας, της χειραγώγησης και της ψηφιακής εξαπάτησης, αναζητά τα όρια μεταξύ ελευθερίας και ευθύνης, αλήθειας και εντύπωσης, γνώσης και επιρροής. Σκοπός είναι να αναδειχθεί όχι μόνο το πώς λειτουργούν οι μηχανισμοί της ψηφιακής επιρροής, αλλά και το γιατί βρίσκουν έδαφος σε μια κοινωνία που διψά για επικοινωνία, αλλά συχνά χάνει τον προσανατολισμό της μέσα στον καταιγισμό της πληροφορίας.
Διαβάστε το Βιβλίο στην πηγή : εδώ
