Categories
2025 ΑΡΘΡΑ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΤΟ ΚΑΡΑΒΟΣΚΥΛΟ Ο ΒΑΖΑΙΟΣ

  • 2025.11.21
  • Λάμπρος Βαζαίος

Στις 26 Σεπτεμβρίου 1943 στο Λακκί της Λέρου, βυθίζεται το ελληνικό αντιτορπιλικό «Βασίλισσα ‘Όλγα», μετά από την επιδρομή των γερμανικών αεροσκαφών που είχαν απογειωθεί από το κατεχόμενο αεροδρόμιο της Ρόδου. Κατά την επιδρομή, ο Κυβερνήτης του πλοίου και άλλα 70 μέλη του πληρώματος σκοτώνονται. Η αεροπορική επίθεση αυτή, με πρώτο θύμα της το αξιόμαχο ελληνικό αντιτορπιλικό, αποτέλεσε και το ξεκίνημα της «Μάχης της Λέρου». Δείτε το σχετικό αφιέρωμα της ΕΡΤ (https://www.ert.gr/…/vythisi-toy-antitorpilikoy-quot…/ #ΕΡΤ Αρχείο_Ιστορία

Στον κατάλογο των νεκρών συναντούμε το όνομα του Δίοπου – Θερμαστή, Στυλιανού Βαζαίου. Εδώ έρχεται η σύμπτωση των ονομάτων να αποκαλύψει ακόμη ένα νεκρό, που δεν περιλαμβάνεται στον παρακάτω κατάλογο. Η ιστορία δημοσιεύτηκε αρχικά στην “ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ” από όπου και η σχετική φωτογραφία του δημοσιεύματος με ιδιόχειρο σημείωμα του Ναυάρχου Μόραλη .

Αργότερα είδε το δως της δημοσιότητας στην Εφημερίδα ΕΦΣΥΝ με τίτλο : Βαζαίος: ο καραβόσκυλος που χάθηκε με το «Βασ. Ολγα».

Γεώργιος Μόραλης Αντιναύαρχος Ε.Α.του Πολεμικού Ναυτικού, Επίτιμος Διοικητής Στόλου, Παλαίμαχος Β` Παγκοσμίου Πολέμου έχει τιμηθεί δύο φορές με τον Πολεμικό Σταυρό Γ΄ Τάξης.

Όταν ο αντιναύαρχος ε.α. Γιώργος Μόραλης (1920-2020) συνάντησε, πριν χρόνια, τον Στρατιωτικό γιατρό, καθηγητή, Λάμπρο Βαζαίο, κάτι του θύμισε το όνομα.

– Βαζαίος, είπατε;

– Μάλιστα, Λάμπρος Βαζαίος.

– Τι μου θυμίσατε τώρα… Καθίστε να σας διηγηθώ μια μικρή ιστορία.

Του διηγήθηκε λοιπόν, με συγκίνηση και τρυφερότητα, ότι Βαζαίος λεγόταν ένας υποκελευστής που υπηρετούσε μαζί του στο αντιτορπιλικό «Βασίλισσα Ολγα» στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Και τον θυμόταν καλά, διότι ο Βαζαίος είχε και τον σκύλο του στο πλοίο, που όλοι τον φωνάζανε κι αυτόν «Βαζαίο». Ήταν ένα γλυκύτατο και ζωηρό σκυλάκι, η χαρά όλου του πληρώματος.

Ο αντιναύαρχος ε.α. Γιώργος Μόραλης στο γραφείο του. Μεταξύ των άλλων φωτογραφιών έχει και αυτή του Βαζαίου με τον «Βαζαίο» του…
Ο Δίοπος Βαζαίος με τον Βαζαίο όρθιο…..

«Όπως γνωρίζετε», συνέχισε ο ναύαρχος, «το “Βασίλισσα Ολγα” βυθίστηκε στο Λακκί της Λέρου, στις 26 Σεπτεμβρίου, μετά από αιφνιδιαστική επίθεση δεκάδων γερμανικών αεροσκαφών.

Πήρε μαζί του στον βυθό 73 άνδρες, με πρώτο τον κυβερνήτη, πλοίαρχο Μπλέσα, 5 αξιωματικούς, 10 υπαξιωματικούς, 54 ναύτες και άλλους 3 Αγγλους ναύτες. Μεταξύ των νεκρών ήταν και ο υποκελευστής Βαζαίος, αλλά και ο σκύλος του, ο “Βαζαίος”».

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Στα τέλη Απριλίου 1941, λίγες μέρες πριν από τη είσοδο των Γερμανών στην Αθήνα, ο Γιώργος Μόραλης είχε ακολουθησει με το ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΟΛΓΑ, το Στόλο κατά την αποδημία του στη Μέση Ανατολή. Στη Μέση Ανατολή, υπηρέτησε σχεδόν συνεχώς σε αντιτορπιλικά (ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΟΛΓΑ, ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ, ΝΑΥΑΡΙΝΟΝ και ΠΙΝΔΟΣ), μετέχοντας στις συμμαχικές επιχειρήσεις στη Μεσόγειο, περιλαμβανομένων συνοδείας νηοπομπών στην άκρως επικίνδυνη περιοχή του Τομπρούκ (1942), των επιχειρήσεων στη Δωδεκάνησο (Σεπτέμβριος-Νοέμβριος 1943, με το ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ), καθώς και των αποβάσεων στο Άντζιο της Ιταλίας (Ιανουάριος 1944, επίσης με το ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ) και τη Νότια Γαλλία (Αύγουστος 1944, με το ΠΙΝΔΟΣ).

Δείτε το πλήρες βιογραφικό του εδώ


Στο Ελληνικό Ινστιτούτο Ναυτικής Ιστορίας (ΕΛ.Ι.Ν.ΙΣ) υπάρχει ολόκληρη η Ιστορία του Αντιτορπιλικού “Βασιλισσα Όλγα” και τα ονόματα των νεκρών.

Πλωτάρχης Γεώργιος Μπλέσσας

Τα ονόματα των νεκρών

Αξιωματικοί
ΠλωτάρχηςΓεώργιος Μπλέσσας
ΥποπλοίαρχοςΜιχαήλ Γρηγορόπουλος
ΥποπλοίαρχοςΔημήτριος Μπάτσης
Υποπλοίαρχος (Μηχ)Αλέξανδρος Σακίπης
ΣημαοφόροςΝικόλαος Σιμιτζόπουλος
Έφ. ΣημαιοφόροςΙωάννης Δουρής(1)
Επ. Σημαιοφόρος (Οικ.)Παναγιώτης Κονταράτος(2)
Υπαξιωματικοί
Αρχικελευστής ΤηλεγραφητήςΔανιήλ Σγουρός
Κελευστής (Ηλεκ.)Δημήτριος Μαστράκος(2)
Υποκελευστής Α΄ (Πυρ.)Αντώνιος Λιάσκος
Υποκελευστής Α΄ (Τορ.)Γεώργιος Ζήλος
Υποκελευστής Β΄ (Τηλ.)Μάριος Ξενάκης
Υποκελευστής Β΄ (Μηχ.)Δημήτριος Μπέης
Υποκελευστής Β΄ (Μηχ.)Γεώργιος Δούκας
Υποκελευστής Β΄ (Μηχ.)Ελευθέριος Μπαλόκας
Υποκελευστής Β΄ (Μηχ.)Ευθύμιος Πέρρος
Υποκελευστής Β΄ (Μηχ.)Χρήστος Βασιλειάδης
Δίοποι
ΑρμενιστήςΙωάννης Παράβαλος
ΠυροβολητήςΓεώργιος Μπουλιέρης
ΠυροβολητήςΚυριάκος Τσαλαπατάκης
ΠυροβολητήςΓεώργιος Ζαχαράκης
ΠυροβολητήςΓεώργιος Μαραγκός
ΠυροβολητήςΣτέφανος Νταβλιάκος
ΠυροβολητήςΒασίλειος Θεοδοσόπουλος
ΠυροβολητήςΙωάννης Νομικός
ΠυροβολητήςΑνάργυρος Στεργίου
ΠυροβολητήςΒασίλειος Ρίζος
ΠυροβολητήςΛουκάς Παπαδογιαννάκης
ΠυροβολητήςΑντώνιος Ζαραβέλλας(2)
ΠυροβολητήςΙωάννης Χριστόπουλος
ΠυροβολητήςΕυστράτιος Αρβανιτάκης(2)
ΠυροβολητήςΠαναγιώτης Κουντούρης
ΠυροβολητήςΙωάννης Καλαγκιάς
ΠυροβολητήςΚωνσταντίνος Κόκκαλης
ΤορπιλητήςΣτυλιανός Σταματόπουλος
ΤηλεγραφητήςΜιχαήλ Στουραΐτης
ΤηλεγραφητήςΔημήτριος Μαρωνίτης
ΔιαχειριστήςΑθανάσιος Μυλωνάς
ΜηχανικόςΕμμανουήλ Δημητρούλιας
ΜηχανικόςΓεώργιος Κωνσταντινέας
ΜηχανικόςΜαρκος Μένης
ΜηχανικόςΧριστόφος Σουρής
ΗλεκτρολόγοςΣωτήριος Ιατρού
ΗλεκτρολόγοςΑντώνιος Λεονταρίτης
ΗλεκτρολόγοςΙωάννης Παπαγεωργίου
ΘερμαστήςΣτυλιανός Βαζαίος
Ναύτες
ΑρμενιστήςΝικόλαος Παναγιώτου
ΑρμενιστήςΓεώργιος Κάτρης
ΠυροβολητήςΗλίας Βιντιάδης
ΠυροβολητήςΠαναγιώτης Γκέτσος
ΠυροβολητήςΝικόλαος Δημητρίου
ΠυροβολητήςΝικόλαος Διακορώνιας
ΠυροβολητήςΕυτύχιος Καγιαβάς
ΠυροβολητήςΓεώργιος Καλαφάτης
ΠυροβολητήςΙωάννης Κόλλιας
ΠυροβολητήςΧρήστος Αργύρης
ΠυροβολητήςΜιχαήλ Κουντούδης
ΠυροβολητήςΝικόλαος Μαυρομμάτης
ΠυροβολητήςΚων/νος Νικολαΐδης
ΠυροβολητήςΓεώργιος Τσούλος(2)
ΤορπιλητήςΜαρίνος Βόγας
ΤορπιλητήςΕυστάθιος Κριμιτζής
ΜηχανικόςΜάρκος Βιτάλης
ΜιχανικόςΜιλτιάδης Πεπερίδης
ΜιχανικόςΣωκράτης Τσάκος(2)
ΗλεκτρολόγοςΙωάννης Γαρδίας
ΗλεκτρολόγοςΕλευθέριος Τσούμας
ΘερμαστήςΚων/νος Κοχείλας
ΘερμαστήςΓεώργιος Δήμου
ΚαταστρώματοςΧρήστος Τσολάκης
ΕσχαρεύςΜιχαήλ Βάλβης

ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΒΗΜΑ ΕΕΥΕΔ

ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Επιμέλεια ανάρτησης : Αργύρης Τασιόπουλος

Categories
2025

ΤΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΟ

  • 2025.11.10
  • Λάμπρος Βαζαίος
  • ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΒΗΜΑ ΕΕΥΕΔ

Ήτανε το 1961 που στο Θέατρο Αθηνών ανέβηκε το έργο του Λουϊτζι Πιραντέλλο, «Απόψε Αυτοσχεδιάζουμε». Ο Μάνος Χατζηδάκης έγραψε τους στίχους και την μουσική τραγουδιού που συνόδευε την παράσταση. Η Ζωή Φυτούση μας τραγούδησε τότε, πως ο «Ταχυδρόμος Πέθανε»! «Ήταν παιδί στα δέκα-εφτά», έλεγε «ο αφόρητα ευαίσθητος»(!) στίχος (όπως σχολίασε τότε καλός θεατρικός κριτικός σε εφημερίδα της εποχής). Ας είμαστε ήσυχοι όμως, ας γιορτάσουμε όσο πιο «Χατζηδακικά» μπορούμε τα 100 χρόνια από την γέννηση του! Ας προσέξουμε να μην τον ερεθίσουμε με καμιά άστοχη κουβέντα, δεν ήταν και πολύ υπομονετικόςτα τελευταία του χρόνια! Ιδιαίτερα ας μην τον αφήσουμε να μάθει τι γίνεται σήμερα με τα «Ταχυδρομεία»! Είναι σίγουρο πως παρά την μεγάλη, την μνημειώδη οξυδέρκεια του, δεν ήταν δυνατόν να «προφητεύσει» τότε η έστω να προβλέψει την σημερινή κατάσταση! Είναι ακόμη πιο σίγουρο πως θα στόλιζε, όπως μόνο εκείνος ήξερε, τους «δράστες» όποιοι και αν ήταν, σε όποιο κόμμα και αν σταυλιζόντουσαν

*Στο «Μικρό Φλόκα» της Κοραή, μεσημεράκι ο Χατζηδάκης με τον Νίκο Γκάτσο πίνανε τον καφέ τους κουβεντιάζοντας ήσυχα. Μετά από λίγο ο Κατσαρός με τον Μίλτο Σαχτούρη, πηγαίνοντας για το πατάρι του Λουμίδη, μπήκαν να πουν ένα «γειά», έτσι στα γρήγορα. Ο Χατζηδάκης ρώτησε τον Μιχάλη Κατσαρό όπως το συνήθιζε, «τι γίνεται στον κόσμο Μιχάλη;». Δεν την περίμενε την απάντηση, αυτό φάνηκε από την έκπληξη στα μάτια του.

Κλείνουνε τα μισά Ταχυδρομεία οι άχρηστοι και εκτός από «ξηρασία στο μέλλον» δεν θα μπορούμε να στείλουμε ούτε καρτ-ποσταλ! μουρμούρησε σκοτουριασμένος ο ποιητής, που δεν έπαυε να κουβεντιάζει για όλα με τους Σαδδουκαίους. Κανένας δεν μίλησε, ούτε ζήτησε αμέσως κάποια εξήγηση. Την σιωπή δεν άφησε να μακροημερέψει όμως ο Γκάτσος και σαν πονηρός Πελοπονήσιος, που λέει η Αγάθη Δημητρούκα, ξεκίνησε να μιλάει σημειώνοντας κάτι στο πίσω μέρος του κουτιού των τσιγάρων.

Πότε θα ανθίσουνε τούτοι ο τόποι
Πότε θα’ρθούν καινούργιοι ανθρώποι
Να συνοδεύσουν την βλακεία
Στην τελευταία της κατοικία.

Έγραφε έτσι σκυφτός, μιλώντας με χαμηλή φωνή και πονηρό γελάκι, όπως έκανε όταν του πετύχαινε η ατάκα στην κουβέντα. Ο Χατζηδάκης κάτι σαν…αει στο διάολο όλοι τους χαμένοι, αγράμματοι, αστοιχείωτοι…μουρμούρισε και έσκυψε να δεί καλλίτερα τι έγραφε ο Γκάτσος. Οι δυο νεοφερμένοι χαιρετίσανε και φύγανε χωρίς να δώσουν συνέχεια στην κουβέντα. Δεν ήταν σίγουρο αν ο Σαχτούρης ήτανε τσαντισμένος η χαμένος σε σκέψεις. Πάντως ήταν σαν να μην ήτανε εκεί. ………

*Εκείνη την στιγμή ο Μορφέας κοίταξε το ρολόϊ του και μου χαμογέλασε! «Είναι 3 και τέταρτο της νυκτός (!), ώρα να σηκωθείς, ξέρεις εσύ γιατί! Το όνειρο τελείωσε. Το πρωϊ πια θα δεις τι θα γράψεις για τα Ταχυδρομεία!». Αθόρυβα, με το μπαστουνάκι του όπως το συνήθιζε, αφού έκανε ένα τελευταίο νεύμα χαιρετισμού εξαφανίστηκε! Σε λίγη ώρα ξημέρωσε, οι ώρες περνάνε γρήγορα μετά τα όνειρα!

Έπρεπε να ταχυδρομήσω δύο γράμματα και να πληρώσω τον λογαριασμό της ΔΕΗ. Με περιέργεια ομολογώ ξεκίνησα για το Ταχυδρομείο. Αν και γνώριζα ότι το κατάστημα της περιοχής μου δεν επρόκειτο να κλείσει, ρώτησα σχετικά την υπάλληλο, αφού, με ικανοποίηση και υπομονή περίμενα αρκετά. Είχε πολύ κόσμο και αυτό μου έδωσε την εντύπωση (μάλλον αφέλεια μου) πως ο κόσμος θα εξακολουθήσει να πηγαίνει εκεί που εγώ όλα τα χρόνια χαιρόμουν την προσωπική εξυπηρέτηση από ευγενείς υπαλλήλους. Την χειροποίητη, την ανθρώπινη σχέση τα δυο λόγια που λέγαμε, θέλουν να τα εξολοθρεύσουν περίεργοι CEO, «άριστοι τεχνοκράτες» (τρομάρα τους!) και άλλα παράσιτα (όλοι τους με μισθούς αστρονομικούς για την εποχή μας και τα υπόλοιπα υποζύγια της εργασίας). Αυτό είναι η προσωπική σχέση και δεν θα παραλείψω τον Ταχυδρόμο της Γειτονιάς με την βαρυφορτωμένη τσάντα, ούτε τα γραμματόσημα που μικροί μαζεύαμε. Κάποιοι μάλιστα από μας, μπήκαν στον κόσμο των Συλλεκτών που έχει τόσο ενδιαφέρον. Δεν θα κάνω παρέλαση συγκινησιακών θέσεων, ούτε παρελθοντολογία, ούτε θα αγνοήσω τις αλλαγές που έφερε η ΣύγχρονηΤεχνολογία. Θα αρκεστώ γι’αυτό σε μερικές επιγραμματικές αναφορές για το πως είδα το θέμα από την πλευρά του ενημερωμένου πολίτη.

1) Η Κυβέρνηση λέει ότι δεν έχει την ευθύνη των Ταχυδρομείων. Την έχει μαζί με την ιδιοκτησία τους το Υπερταμείο και λειτουργούν τα ΕΛΤΑ ως ιδιωτικός τομέας πλέον. Ξεχνά όμως η Κυβέρνηση πως τα ΕΛΤΑ είναι υπηρεσία της Δημοσίας Ζωής, με σοβαρό ρόλο στην ζωή του Λαού. Σκέφθηκε άραγε κανείς την Ιστορία τους;

2) Το ΤΑΙΠΕΔ παρά την αθλιότητα που το χαρακτηρίζει, δεν έχει μόνο σκοπό την κατάργηση η την πώληση δημοσίων Υπηρεσιών. Βασικά πρέπει να προσπαθεί να τις εξυγιάνει και μόνο αν αποτύχει να τις εκποιήσει και όχι να τις διαλύσει για να κάνουν μπίζνες πονηρές ιδιωτικές εταιρείες.

3) Οι ιδιωτικές κουριερ αναπτυχθήκανε και είναι κερδοφόρες γιατί; Τα Ταχυδρομεία με το μεγάλο δίκτυο, τις εγκαταστάσεις, την μακρόχρονη εμπειρία κλπ με ευθύνη των διοικήσεων φθάνουν να είναι ζημιογόνα ενώ μπορούσαν και έπρεπε να πρωτοπορούν!

4) Οι διοικήσεις τους μισθοδοτούμενες με ιδιωτικά κριτήρια (!) καταφέρανε το ακατόρθωτο! Χρεοκοπήσανε σχεδόν τα ΕΛΤΑ και τώρα προτείνουν να κλείσουν τα μισά καταστήματα με διάφορα περίεργα σκεπτικά και το μέλλον θεοσκότεινο! Βασικός μισθός Προέδρου (άσε τα διάφορα πριμ) λέγεται ΌΤΙ ΕΊΝΑΙ 13700 τον μήνα! Αλήθεια, το αυτεπάγγελτο το ξεχάσανε οι εισαγγελείς;

5) Δεν ζητά κανένας έλεγχο και απολογισμό των διοικήσεων και κυρίως εμπλοκή της Δικαιοσύνης; Η ανικανότητα και η πιθανή κακόπιστη πρακτική των διοικούντων βγάζουν μάτι!!!

6) Ποια ιδιωτικά συμφέροντα θα εξυπηρετήσουν καλλίτερα τους πολίτες και γιατί; Η Διεθνής Εμπειρία τι λέει;

7) Πάλι απ’ευθείας αναθέσεις σε φιλαράκια, πάλι μίζες πάλι αθλιότητες! Μήπως να ξαναρχότανε η Ρουμάνα Εισαγγελέας;

8) ΦΤΑΝΕΙ ΠΙΑ

9) (Να μην ξεχάσουμε την πρόταση ανασύστασης του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου που έκανε πολύ πετυχημένα ο Γιώργος Σταθάκης)

Επιμέλεια ανάρτησης : Αργύρης Τασιόπουλος

ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΒΗΜΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ

Οι απόψεις που εκφράζονται  στα άρθρα της Ιστοσελίδας μας  ανήκουν αποκλειστικά στον/στη συγγραφέα και δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις θέσεις ή τις απόψεις της συντακτικής επιτροπής ή της ιστοσελίδας συνολικά, εκτός και αν ρητά αναφέτεται ως συντάκτης η ΕΕΥΕΔ ή ΔΣ/ΕΕΥΕΔ.

Categories
2024 ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ

ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΟΣ ΤΗΣ 28ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940

  • 2024.10.27
  • Λάμπρος Βαζαίος 1

28 0κτωβρίου 1940—28 0κτωβρίου 2024


Ας ευχηθούμε και φέτος Χρόνια Πολλά όπως κάνουμε κάθε χρόνο! Ας ξαναπούμε πως είμαστε η πρώτη χώρα, η μόνη κοινωνία, που εύχονται οι άνθρωποι της Χρόνια Πολλά στις Εθνικές Γιορτές!
Έχουν καταφέρει οι κυβερνώντες (όλοι τους) να είμαστε τελευταίοι (και σπάνια προτελευταίοι!) σε όλες τις κατατάξεις και τις παραμέτρους της Ευρωπαϊκής Οικογένειας που με το στανιό μας συμπεθερέψανε! Ας μην το σχολιάσουμε όμως πιο πολύ, πονάει και δεν καταπίνεται! Την έχουμε λοιπόν ανάγκη αυτήν την «πρωτιά», όσο και αν κάποιοι φίλοι παραξενευτούνε η παρεξηγηθούνε!

*’Εριξα μια ματιά πάλι στο βιβλίο του Μ.Santel, που από τα σπλάχνα του Χάρβαρτ μίλησε για
την «Τυραννία της Αξίας» και μας έδωσε την πραγματική εικόνα, της ανατριχιαστικής πραγματικότητας, της «Αριστείας» και των «Αρίστων» που νομοτελειακά-κληρονομικά πλέον μας κυβερνάνε και δυστυχώς θα κυβερνάνε χωρίς αντίλογο στο απροσδιόριστο μέλλον!

Η Τεχνολογία η Α.Ι.2 και η δύναμη του χρήματος δεν παλεύονται πλέον από τους συνηθισμένους, τους απλούς, τους κανονικούς και αξιοπρεπείς ανθρώπους! Έχει όμως, όπως θέλω να πιστεύω, ακόμη μνήμη και ευαισθησία η κοινωνία, ο Λαός μας, που νιώθει πως δεν ξανάγινε στην Ιστορία να πορεύεται ο κόσμος χωρίς ηγέτες της προκοπής και σχεδόν χωρίς «Μεσαία Τάξη». Όσοι μπορούνε προσεύχονται ζητώντας άλλοτε δύναμη και άλλοτε παρηγοριά. Οι άλλοι ψάχνοντας στα γενεαλογικά τους ζητάνε την ευχή και την βοήθεια των δικών τους ανθρώπων, των προγόνων που ζήσανε και τα καταφέρανε. Υπάρχει όμως ακόμη η θλίψη για όσους πάψανε να παλεύουν και φθάνουν να αποδέχονται αναγκεμένοι την ΤΙΝΑ!3 Είναι η συντομογραφία που με αγριεύει και επίτηδες αρνούμαι να την αναλύσω! Είναι τραγική, σπαρακτικά αμετάκλητη η καταδίκη του ανθρώπου! Για πρώτη φορά στην Ιστορία η Ελπίδα δεν υπάρχει !……..τόσο απλά!

Έχουν εκφωνηθεί σπουδαίοι πανηγυρικοί για την Εθνική Εορτή, έχουν γίνει έξοχοι εορτασμοί, έχουν αναλυθεί διεξοδικότατα όλες πτυχές των διπλωματικών παρασκηνίων και οι πορείες των μαχών έχουν περιγραφεί μέχρι την παραμικρή λεπτομέρεια. Στην προσπάθεια να γράψω και φέτος για την επέτειο, (είμαστε συνομήλικοι!), άρχισα να αμφιβάλω πως θα βρεθεί κάτι αλλιώτικο, κάτι που δεν έχει ξαναειπωθεί.

Ψάχνοντας τα καθημερινά «μικρά» νέα στον Τύπο τυχαία πήρε το μάτι μου την διαμαρτυρία νέων καλλιτεχνών, που φωνάζανε ….«αφήστε μας επί τέλους στην ησυχία μας να τραγουδήσουμε». «Τα τραγούδια του Πολέμου» που αγωνιστήκανε στην πρώτη γραμμή μαζί με τον Στρατό είναι γνωστά, δεν χρειάζεται να πούμε κάτι, είναι πια κειμήλια! Αρκετοί από εμάς ξαναβάζουμε στο παλιό πικ-απ την Βέμπο το πρωϊ της 28 ης λίγο μετά την παρέλαση, να ξεφωνίσει τον Ντούτσε που έβαζε την στολή του!

Αρκετά χρόνια μετά τον Πόλεμο, κάποιοι καλλιτέχνες νιώσανε την ανάγκη να ξαναθυμηθούν και να θυμίσουν! Ας τους ακούσουμε αντί για πανηγυρικό (που μπορεί να είναι και πληκτικός!)

Η Μεγάλη Μαρινέλα μας ταξιδεύει με ευαισθησία στην εποχή, με στίχους Πυθαγόρα και μουσική του Γιώργου Κατσαρού:

Τι γύρευες στ’Αλβανικά βουνά Μονάκριβε νησιώτη
Και λαβωμένο κλαίει το δειλινό
την ακριβή σου νιότη.

Πάει ο ήλιος, πάει κι’η Αμοργός
Στα μάτια του νυχτώνει
Κι’ο έφεδρος ανθυπολοχαγός
Κοιμάται μεσ’το χιόνι.

Τα χρόνια σου τα παιδικά
Ανάσα η εφηβεία
Στον τοίχο ματωμένα ιδανικά
Μετάλλια και βραβεία.

Ο πόλεμος όμως δεν τελείωσε, τον συνεχίσανε για την Πατρίδα τα παιδιά της, αυτά που δεν συνθηκολογήσανε! Η Ρένα Κουμιώτη, το ευαίσθητο κορίτσι του Νέου Κύματος, που δεν είναι πια μαζί μας, μιλά γι’αυτόν τον πόλεμο, με έξοχους στίχους του Κώστα Βίρβου και μουσική του αξέχαστου Μίμη Πλέσσα.

Το λέγαν Άγια Κυριακή
Εκείνο το καϊκι
Που στη σκλαβιά ,στη Κατοχή
Δούλευε στη Διαφυγή
Πάλευε για τη Νίκη

Αλεξάνδρεια -Ραφήνα
Πήγαινε τα χρόνια εκείνα
Και για μπάρκο μες στ’αμπάρια
Είχε όλο παλικάρια

Τώρα η Άγια Κυριακή
Στην αμμουδιά σαπίζει
Κι’όταν τη βλέπω στο γιαλό
Τρέχει το δάκρυ μου θολό
Και η καρδιά ραγίζει.

Δεν κάνει να πούμε πιο πολλά!
Αν καταλάβαμε, αν πιστέψαμε πως τις μεγάλες στιγμές, τις σημαδέψανε οι απλοί, οι δικοί μας άνθρωποι, ο Έφεδρος Ανθυπολοχαγός της Αλβανίας και η «Άγια Κυριακή», το καϊκι της Διαφυγής που είχε κι’αυτό ψυχή και πάλευε για την Νίκη….
Τότε ας ευχηθούμε να είμαστε παρόντες του χρόνου να πούμε πάλι….

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ


ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ – ΠΡΟΣΘΗΚΕΣ ΕΕΥΕΔ

Η Αγία Κυριακή, το 5ο πλεούμενο, διακρίνεται το όνομά του σκάφους.
  1. ΛΑΜΠΡΟΣ ΒΑΖΑΙΟΣ : Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1940. Εισήχθη στην ΣΙΣ στο Ιατρικό Τμήμα στις 12/10/1959 με ΑΜ ΣΙΣ 647. Ονομάσθηκε Ανθυπίατρος τη 21/1/1966 με ΑΣΜ 36688. Έλαβε την ειδικότητα του Χειρουργού Ουρολόγου. Διετέλεσε Διευθυντής της Ουρολογικής Κλινικής του 401 ΓΣΝΑ. Υπηρέτησε στις μονάδες και υπηρεσίες που προβλεπόντουσαν στην υπηρεσιακή μου εξέλιξη. Αποστρατεύτηκε το 1991 με τον βαθμό του Ταξιάρχου. Επιστημονική Σταδιοδρομία : Πανεπιστημιακός Βοηθός της Ουρολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. (1970-1974), Διδάκτωρ Ιατρικής ΕΚΠΑ (1973), Assistant Etranger V UER PARIS (1977-1978), Ειδ. Επιστήμων Ιατρικής Σχολής Παν. Ιωαννίνων (1985-1989), Επίκουρος Καθηγητής Ουρολογίας Παν. Ιωαννίνων (1989).
  2. ΑΙ : Artificial Inteliingent – Τεχνητή Νοημοσύνη.
  3. TINA : Τα αρχικά TINA προέρχονται από την αγγλική φράση “There Is No Alternative”, που σημαίνει «Δεν υπάρχει εναλλακτική λύση». Η φράση χρησιμοποιήθηκε συχνά από τη Βρετανίδα πρωθυπουργό Μάργκαρετ Θάτσερ, κυρίως στη δεκαετία του 1980, για να υποστηρίξει την πολιτική της προσέγγιση στην ελεύθερη αγορά και τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις που προωθούσε. Η Θάτσερ χρησιμοποιούσε το “TINA” για να υποδηλώσει ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος από τον καπιταλισμό της αγοράς και τις μεταρρυθμίσεις που επιδίωκε, θεωρώντας ότι αυτός ήταν ο μόνος βιώσιμος τρόπος για οικονομική ανάπτυξη και ευημερία. Με τα χρόνια, το TINA υιοθετήθηκε και σε άλλες πολιτικές ή οικονομικές συζητήσεις για να περιγράψει καταστάσεις όπου θεωρείται ότι υπάρχει μόνο μία ρεαλιστική ή λογική επιλογή.
  4. ΑΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ : Από τη Ραφήνα ξέφυγαν από τον γερμανικό κλοιό χιλιάδες Έλληνες πατριώτες και αξιωματικοί για τη Μέση ανατολή. Επίσης, από εκεί έφυγαν και 4.000 Βρετανοί στρατιώτες για την Αίγυπτο μόλις οι Γερμανοί μπήκαν στην Αθήνα. Κάποια καράβια της νηοπομπής κατέληξαν στην Κρήτη. Σπουδαίο ήταν το δίκτυο διαφυγής που οργανώθηκε από το λιμάνι της Ραφήνας προς τις μικρασιατικές ακτές μέσω Τσεσμέ και προς την Αίγυπτο. Τα δρομολόγια διαφυγής ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 1941 με τα καϊκια «Παναγία», η «Αγία Παρασκευή» και η «Αγία Κυριακή», που έφταναν μέχρι τις μικρασιατικές ακτές, ακόμα και μέχρι την Αλεξάνδρεια.
    • Η «Αγία Παρασκευή» με καπετάνιο τον Κώστα Γιαγκουδάκη έκανε δρομολόγια με προορισμούς κυρίως τη Σάμο, τη Χίο και την Ικαρία.
    • Το «Παναγία» ήταν του Ικαριώτη καπετάνιου Σταμάτη Τσατρά, ο οποίος μέσα στον Ιούνιο του ΄41 έκανε δυο δρομολόγια στον Τσεσμέ βοηθώντας τη διαφυγή Ελλήνων αξιωματικών και σπουδαίων πολιτικών. Πιθανολογείται ότι με το δικό του καΐκι διέφυγαν στις 31 Μαρτίου 1942 ο πρώην πρωθυπουργός Παναγιώτης Κανελλόπουλος με τη γυναίκα του, καθώς και ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος.
    • Η «Αγία Κυριακή» ανήκε στον Καρυστινό καπετάνιο Καδή. Το καΐκι αυτό πέρασε στην ιστορία γιατί τραγουδήθηκε από τη Ρένα Κουμιώτη. Το τραγικό με αυτό το καΐκι είναι ότι μετά την Κατοχή αφέθηκε στη μοίρα του και σάπισε σε κάποια ακτή. (Πηγή anatolika24.gr)
  5. Επιμέλεια ανάρτησης : Αργύρης Τασιόπουλος

Categories
2023 ΙΣΤΟΡΙΑ

ΠΕΡΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ

  • 2023.05.12
  • Λάμπρος Βαζαίος. Ταξίαρχος ΥΙ ε.α

Όταν ξεκίνησε η διαχείριση και η ανασύνθεση του πολιτικού παλίμψηστου, τα μέρη  που ήδη είχαν αρχίσει να αυτονομούνται, φάνηκε πως ήθελαν να εμφανισθούν διεκδικώντας θέση στο φως. Δεν εξηγείται αλλιώς η μεταφυσική σχεδόν, επιμονή κάποιων ιδεών, κάποιων λειτουργιών να εμφανίζονται χωρίς να κρατούν προτεραιότητες, χωρίς να περιμένουν ποτέ σε καμιά ουρά! Είναι όσα νοικοκυρεύουν τις ψυχές, αδιάφορο αν είναι έργα δυνατών η «μεταξωτών ανθρώπων». Συχνά αυτοί οι τελευταίοι στην πορεία γίνονται οι πιο σκληροί, οι πιο ανθεκτικοί, οι πιο δυνατοί. Τους ατσαλώνει η εμμονή, η πίστη σε όσα αποφάσισαν να βάλουν σε ψηλό και απρόσιτο ερμάρι του χρηματοκιβώτιου της ζωής και της ψυχής τους.

Κάπως έτσι έγινε με τον Τύπο και την Επανάσταση του 1821! Σχεδόν αμέσως, μετά τις πρώτες κυριολεκτικά τουφεκιές των Επαναστατημένων Ελλήνων, κυκλοφόρησε η πρώτη χειρόγραφη εφημερίδα. Ένα σεμνό τετρασέλιδο, όσο γίνεται πιο καλλιγραφημένο, με πένα από ξυσμένο στην άκρη του φτερό χήνας και το αυτοσχέδιο μελάνι της ανάγκης, σε κάποια γωνιά της Ρούμελης. Δεν περίμενε όμως καθόλου ο τόπος  για να αποκτήσει το πρώτο του πιεστήριο. Λίγες μόνο μέρες. Ο Δημήτριος Υψηλάντης το έστειλε με το Υδραίϊκο μπρίκι «Αθηνά», από την Τεργέστη, τις πρώτες μέρες του Απρίλη του 1821.

Φωτογραφία από την Μηχανή του Χρόνου

Ήταν ένα από τα πρώτα δώρα του στην επαναστατημένη Πατρίδα. Λίγες ακόμη μέρες, μετά από περιπετειώδη αναζήτηση τόπου εγκατάστασης, στην Καλαμάτα σ’ένα παλιό τζαμί στην είσοδο της πόλης, ο Κωνσταντίνος Τόμπρας με τους βοηθούς του τύπωσαν την προκήρυξη του Αλέξανδρου Υψηλάντη. Ήταν το πρώτο έντυπο, το πρώτο επίσημο έντυπο της Ελλάδας που αγωνιζόταν για την Ανεξαρτησία της.

https://www.epilekta.com/2021/01/1821_29.html

Η εποποιία του Τύπου στον Ελληνικό χώρο άρχιζε. Είχε προϊστορία ο Ελληνικός Τύπος στην Ευρωπαϊκή Διασπορά των Ελλήνων. Η Βιέννη, το Παρίσι και άλλες Ευρωπαϊκές μητροπόλεις είχαν Ελληνικές Εφημερίδες με επίπεδο. Είχαν εμφανισθεί αυτές από καιρό και η κυκλοφορία τους στις Ελληνικές παροικίες σηματοδοτούσε την επιβεβαίωση δυναμικής παρουσίας Έθνους που δεν είχε μεν εδαφική υπόσταση λειτουργούσε όμως με θαυμαστό δυναμισμό σε όλους σχεδόν τους τομείς και δραστηριότητες των Ευρωπαϊκών και όχι μόνο κοινωνιών. Οι Έλληνες της «Ελλάδας της Διασποράς», δεν άφησαν να ξεχαστεί ο Ελληνισμός!

Εκδότης Ιωσήφ Κιάππε, Τυπογράφοι Κ.Τόμπρας, Ν.Βαρότσης, Κ. Δημίδης, Π. Παντελής. Υδρα 1825-1827. https://greekrevolutionprinting.gr/project/ydra/

Ήταν γρήγορη, πολύ γρήγορη η συνέχεια. Ο Θεόκλητος Φαρμακίδης στην Καλαμάτα αρχικά, ο Μάγερ στο Μεσολόγγι , ο Ιωσήφ Κιάππε στην Ύδρα, η «Ανεξάρτητος» του Παντελή Κ. Παντελή στο πιεστήριο που δώρισε ο Didot στην ‘Υδρα την δυσκολότερη ώρα του Αγώνα το 1827 και όλοι οι άλλοι  συνέχισαν με πείσμα την ενημέρωση του Λαού που αγωνιζόταν, που αγωνιούσε, που ζητούσε και δικαιούταν να μαθαίνει την αλήθεια. Οι άνθρωποι του Τύπου με όλα τα αρνητικά, με όλες αμαρτίες που φορτώθηκαν, σε τελική ανάλυση αγωνίστηκαν μαζί με τον εξεγερμένο Λαό από την πρώτη κυριολεκτικά στιγμή, στην πρώτη γραμμή. Ο Μάγερ θυσιάστηκε με την οικογένεια του  στην Έξοδο, την ίδια τύχη είχε και ο τυπογράφος του, ο Δημ. Μεσθενεύς. Ο Παντελής-Παντελή-Ανεξάρτητος τραυματίστηκε δύο φορές σε ναυμαχίες, ο Κωνσταντίνος Τόμπρας και οι βοηθοί του την τελευταία στιγμή γλύτωσαν με το πλοίο του Τομπάζη από την σφαγή στις Κυδωνίες. Δεν ήρθαν λοιπόν οι άνθρωποι του Τύπου τότε στην Επανάσταση ως δημοσιογράφοι μετά την δράση, να κάνουν «ρεπορτάζ», να περιγράψουν τι έγινε με τους αντιμαχόμενους, ήταν οι  ίδιοι εκεί, συμμετείχαν και αγωνιζόντουσαν. Αυτή ήταν η διαφορά.

Η εξουσία όμως, όποιο όνομα κι’αν είχε, ό,τι και αν εκπροσωπούσε, όποια σημαία κι’αν στόλιζε το «ανάκτορο» της, από την πρώτη στιγμή, παντού και σε κάθε περίπτωση δεν ανέχθηκε, ούτε συμβιβάστηκε με τον έλεγχο, με την κριτική και πόσο μάλλον με την πολεμική του Τύπου. Από την πρώτη στιγμή έδειξε τα δόντια της. Ο Θεόκλητος Φαρμακίδης τις πρώτες μέρες της κυκλοφορίας της «Ελληνικής Σάλπιγγας» διέκοψε την έκδοση. Δεν αποδέχθηκε τους περιορισμούς που επιχειρήθηκε να του επιβληθούν.

Αριθμός φύλλου: 2,  Ύδρα, 6 Αυγούστου 1827 “Συνθήκη περί της αποκαταστάσεως της Ελλάδος”

Η «Ανεξάρτητος Εφημερίς της Ελλάδος» από το τρίτο φύλλο της έγινε η πρώτη εφημερίδα που προσπάθησαν να κλείσουν για την κριτική της στις ενέργειες της εξουσίας και ο εκδότης της ο πρώτος δημοσιογράφος που διώχθηκε για «αδίκημα Τύπου». Μέχρι το τέλος της ζωής της εφημερίδας του ο Παντελής Παντελή- Ανεξάρτητος 48 φορές (1827–1859) διώχθηκε από την εκάστοτε εξουσία και 18 φορές φυλακίσθηκε, ενώ ο γιός του Κωνσταντίνος  διώχθηκε 24 φορές για «αδίκημα Τύπου» και αυτός!

Η Ελευθεροτυπία δεν ήταν αυτονόητο δικαίωμα και υποχρέωση των λειτουργών του Τύπου. Η ιστορική εμπειρία είναι θλιβερή. Μόνο με αγώνες και σκληρή δουλειά των ανθρώπων του Τύπου εξασφαλιζόταν. Το τέρας της λογοκρισίας άμεσης, έμμεσης ή και μασκαρεμένης σε «λογική» αυτολογοκρισία ήταν και είναι παρόν, είναι από τα δύσοσμα αειθαλή άνθη  της Ιστορίας.    

Φώτο από https://www.kykladiki.gr/

Υπήρχε όμως και υπάρχει ο άλλος ό διαφορετικός δρόμος για να μπορεί η εξουσία να κρύβει τις αμαρτίες της και να αποφεύγει τον Δημόσιο έλεγχο. Με «λίγη καλή θέληση» και σοβαρά ανταλλάγματα οικονομικά και άλλα κατόρθωνε να διαφθείρει ανθρώπους του Τύπου που δεν δίσταζαν να οργανώνουν αθλιότητες για τον επηρεασμό του Λαού έτσι ώστε να φέρνει «με νόμιμο» τρόπο στην εξουσία τους εγκάθεκτους των συμφερόντων. Οι αθλιότητες που έχουν καταγραφεί σε τέτοιου είδους συναλλαγές είναι απερίγραπτες. Μελετήθηκαν και ταξινομήθηκαν σε δύο ομάδες. Η πρώτη είχε ρόλο στην αποσιώπηση παρανομιών της εξουσίας και των ανθρώπων της, της κομματικής και ατομικής διαφθοράς. Ο Λαός δεν μάθαινε τίποτε από ότι συνέβαινε και με χαλκευμένες ψεύτικες ειδήσεις και πληροφορίες αναγκαζόταν να πιστέψει ό,τι του έλεγαν οι άνθρωποι που κερδοσκοπούσαν εις βάρος του. Έκαναν την μέρα νύκτα και το άσπρο μαύρο τότε οι καλά πληρωμένοι επίορκοι «δημοσιογράφοι»!

Η δεύτερη αφορά στην καλά χρηματοδοτουμένη άλωση μεγάλου μέρους των ΜΜΕ, η ακόμη και του συνόλου τους. Η δύναμη που αποκτά ο διεφθαρμένος Τύπος, είναι ικανή να φέρει στην εξουσία με «νόμιμο» δημοκρατικό(!) δήθεν τρόπο, οποιονδήποτε έχει τα κεφάλαια και την τεχνογνωσία κατάληψης της εξουσίας! Είναι τόσα πολλά και χωρίς πλέον προσχήματα όσα καταφέρνουμε να μάθουμε ότι γίνονται στο Διεθνές στερέωμα. Είναι ώρες που φαίνεται ότι τίποτε δεν έχει αλλάξει από την έκδοση και κυκλοφορία της πρώτης εφημερίδας μέχρι σήμερα! Η προσθήκη των ηλεκτρονικών μέσων στα ΜΜΕ μάλλον χειροτέρεψε τα πράγματα, δίνοντας μεγάλες δυνατότητες στον «πονηρό» Τύπο. Το διακύβευμα είναι τα «οικονομικά» αντίδωρα για τους «μηδίσαντες» ανθρώπους του Τύπου και της ενημέρωσης,  χωρίς να παραβλέπομε όμως και την εξουσία που απολαμβάνουν καμαρώνοντας μάλιστα όταν αποκαλούνται « η  Τέταρτη Εξουσία»!        

Ας ακολουθήσουμε όμως τον «Ανεξάρτητο» που κάνει την κατάθεση του για τις αρχές της Ελευθεροτυπίας.  Χρησιμοποιώντας τον όρο μας θυμίζει ότι είναι από τις πρώτες φορές (αν όχι η πρώτη!) που ακούγεται το όνομα της στον Ελληνικό Δημόσιο λόγο:             

 Στο φύλλο της Κυριακής 28 Ιουνίου 1842 , ο Π.Κ.Παντελή καταχωρεί κείμενο με αυτόν τον τίτλο, «Ελευθεροτυπια!» . Αφορμή οι διώξεις από την Βαυαρική Διοίκηση όσων είχαν αντιπολιτευτική δράση η διακινούσαν αντικαθεστωτικές απόψεις . Ο «Ανεξάρτητος» έχοντας μακρά εμπειρία διεκδικήσεων και αγώνων για την ελευθερία έκφρασης και την ελεύθερη διακίνηση ιδεών δια του τύπου, αναλύει τον όρο «Ελευθεροτυπία» και επιχειρηματολογεί για τον ρόλο του Τύπου στην πολιτική ζωή .

«Ακρογωνιαίος λίθος θεωρείται ο ελεύθερος τύπος παντός ευνομουμένου κράτους ως ου μόνον συμβουλάς παρέχων τοις κυβερνώσι και τας καταχρήσεις των εν αξιώμασι φέρων εις φως, αλλά και ως έκφρασις της κοινής γνώμης τον δρόμον της Κυβερνήσεως επιστατών και ευκολύνων προς ασφάλειαν των αρχομένων και αρχόντων` όθεν δεν λείπει η σωτήριος αυτή βάσις ελευθέρου πολιτεύματος εις τους πεπολιτισμένους λαούς και όσοι υστερούνται αυτής εισέτι εν Ευρώπη επικαλούσιν επιμόνως την απόλαυσιν τοσούτου ευεργετήματος. Πολύ δε μάλλον είναι πρωτίστης ανάγκης η αιγίς της δημοσιογραφίας εις αρτισύστατον κοινωνίαν εξελθούσαν πολυχρονίου δουλείας και πολυωδύνου αγώνος , επειδή δι’αυτής μόνης δύναται να διαδοθεί το πνεύμα του πολιτισμού εις τας εσχατιάς του κράτους, να φωτισθή ο λαός περί των καθηκόντων αυτού προς τον θρόνον και τους εισαχθέντας νόμους,  να προτρέπεται ο κλήρος και η νεολαία εις την παιδείαν και να ασφαλισθώσιν οι αδύνατοι από των καταπιέσεων των δυνατών. Πως άλλωστε δύναται να φθάση η φωνή του αδικουμένου, του τεθλιμένου , εις ακοήν του δι’ημάς υψίστου ειρηνοποιού, του Βασιλέως;  Μέγιστον ούν αγαθόν η ελευθεροτυπία δια την Ελληνικήν κοινωνίαν και πρώτον όργανον εξευγενισμού, ηθικής και πολιτικής μεταρρυθμίσεως οίον ουδέν άλλον δύναται να γίνη`επειδή η φυσική του λαού προς την παιδείαν ροπή, αι ανάγκαι της διακρινώσεως(;)των δικαστικών πράξεων δι’ων μόνον στηρίζεται η αδιαφειλονίκητος ιδιοκτησία και η ατομική ασφάλεια αι θεμελιώδεις αρχαί της αντιπροσωπευτικής κυβερνήσεως ας δικαίως ελπίζομεν καθ’υπόσχεσιν του σεβαστού ημών Άνακτος ότι θέλει διατηρήσει κατ’ουσίαν τας αποφάσεις και τους νόμους των εθνοσυνελεύσεων κατέστησαν τας εφημερίδας τον προσφυέστερον μοχλόν προς φωτισμόν των αληθών συμφερόντων της κοινωνίας και επέτρεψαν τοις δημοσιογράφοις χρέη ιερά , αναντίρρητα και ωφέλιμα, τα οποία έπρεπε να αναγνωρίση φρόνιμος κυβέρνησις και να υποθάλψη όσον ένεστι την διάδοσιν των εφημερίδων !   

Ο «Ανεξάρτητος» συνεχίζει να ακολουθεί την γραμμή της μάλλον  φλύαρης και υπερβολικής  εκδήλωσης σεβασμού, αγάπης και θαυμασμού στο πρόσωπο του Βασιλέως ενώ την ίδια στιγμή δεν παραλείπει να φιλοδωρεί με κάθε είδους υποτιμητικά επίθετα τους Βαυαρούς υπαλλήλους και τους Έλληνες που συντασσόντουσαν με αυτούς. Φαίνεται ανισοβαρής η τακτική αυτή. Στην ουσία όμως είναι ιδιαίτερα συνεπής με τις πολιτικές θέσεις των  «Συνταγματικών»,  που ζητούσαν την «έξωσιν» της Γερμανόγλωσσης  και  Αυστριακών-Βαυαρικών συμφερόντων καμαρίλας και την αποδυνάμωση της εγχώριας πολιτικής τάσης που την στήριζε , με το αζημίωτο βέβαια αυτή! Ο Π.Κ.Παντελή και ο «Ανεξάρτητος» υπηρετώντας με συνέπεια την αρχή της υπεράσπισης της Συνταγματικής τάξης, είχαν ξεκάθαρη θέση. Στήριζαν τον Όθωνα και την Αμαλία, τους συνιστούσαν όμως να εξελληνιστούν τελείως, να απομακρύνουν τους Βαυαρούς από το Παλάτι και την κυβέρνηση και να στηριχθούν στην αγάπη του Λαού και τους άξιους Έλληνες που θα μπορούσαν θαυμάσια να στελεχώσουν το κράτος.  

Συνεχίζει ο «ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ» ανασκευάζοντας τα επιχειρήματα όσων διατείνονται ότι η ελευθερία του Τύπου προκαλεί κοινωνικές αναταράξεις και πολιτικά η ακόμη και πολιτειακά προβλήματα .

«Ότι δε ο ελεύθερος τύπος δεν είναι αίτιος της εκρήξεως δημοσίου μνησικακίας και των επαναστάσεων αποδείκνυσι σαφώς η ιστορία της β’ και γ’ δεκαετίας του καθ’ημας αιώνος επειδή ούτε η Ιταλία ούτε η Ισπανία και Πορτογαλλία ούτε η Γερμανία ούτε η Πολωνία έχαιρον την ελευθεροτυπίαν αλλ’αι αυτών κυβερνήσεις εδέσμευον επιμελώς τας ιδέας της δημοσιογραφίας και με όλον τούτο οι λαοί αυτών επαναστάτησαν και εν αυτή τη Γαλλία , ο μάλλον ελεύθερος τύπος προέτρεπε με  φρονίμους συμβουλάς και αναπτύξεις  τους Βουρβώνους, άς ακολουθούντες δεν ήθελον καταβεί από του θρόνου να μοιρασθώσι τον πικρόν άρτον της εξορίας.

Η επιχειρηματολογία του Π.Κ.Παντελή έχει συγκεκριμένο στόχο. Η κυβέρνηση ετοιμάζει νόμο για την λειτουργία του Τύπου που θα κωδικοποιεί τις υπάρχουσες διατάξεις. Η αντίθεση του εκδότη είναι σφοδρή, αλλά παρά τις συνήθειες του εκδηλώνεται με σχετικά ήπιο αν και ειρωνικό τρόπο :

«…δικαίως ούν λέγομεν ότι οι κατήγοροι του ελευθέρου τύπου εισίν οι ύπουλοι εχθροί του Ελληνικού Θρόνου και Έθνους. Προς την λεωφόρον τούτων των τυποκτόνων Θερσιτών φαίνεται ότι διευθύνεται το αργοκίνητον όχημα του ενεστώτος Υπουργείου και εν τη πορεία αυτού φαίνεται ότι πασχίζει να καταθλίψη τα φύλλα του περιοδικού τύπου των Αθηνών ίνα μη αναστηθώσιν πλέον υπό το βάρος των χρηματικών ποινών και καταδιώξεων, και ίνα φωτισθή μόνον το Κοινόν δια των αθώων τω πνεύματι γνωμικών του πολιτικού φωστήρος και υπουργικού αμαξηλάτου και Ταχυδρόμου του μόνου περιστρεφομένου ανεμομύλου εν τη τόσον λυπηρά κοινωνική ημών γαλήνη !

Το άρθρο τελειώνει έτσι με την ειρωνική επισήμανση ότι η Βασιλική Γραμματεία της Δικαιοσύνης που εισήγαγε ετερογενή στοιχεία στην Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή, προσπαθεί να απομιμηθεί τον Σόλωνα που συνέταξε τους Νόμους του με πρότυπα νόμους που γνώρισε στις μακροχρόνιες περιοδείες ανά τον τότε γνωστό κόσμο. Αναφέρει σαφώς πλέον, πως οι τυποκτόνες διατάξεις έχουν Βαυαρική προέλευση και επιβάλλονται από το Παλάτι για να ελεγχθεί κάθε πιθανή αντίδραση. Η Συνταγματική παράταξη, που εξέφραζε την γενικευμένη πλέον αντίθεση προς την Βαυαρική αυθαιρεσία στο επίπεδο της δημόσιας διοίκησης, απαιτούσε το οξυγόνο της Ελευθεροτυπίας για να λειτουργήσει σωστά .

Η Δημοκρατία, που μετά τόσους αγώνες και θυσίες είναι εγκατεστημένη πλέον στην Ελλάδα, απέδειξε πως είναι ευαίσθητο αλλά όχι αδύναμο πολιτειακό σύστημα. Είναι νέα, πιο νέα από ότι μπορούμε να φαντασθούμε. Μόλις το 1974 αποκτήσαμε σε σταθερή και μόνιμη βάση, Έλληνα το γένος και εκλεγόμενο σύμφωνα με το  Σύνταγμα, Ανώτατο Άρχοντα. Πάψαμε επί τέλους να τον αποκαλούμε «Ανεύθυνο Άρχοντα». Πάψαμε να επιτρέπουμε στους αλλοδαπούς βασιλιάδες, τις βασίλισσες, τους πρίγκηπες και  στις Αυλές, (καμαρίλες τις έλεγε ο «Ανεξάρτητος») να ανακατεύονται στην πολιτική ζωή. Πάψαμε επί τέλους να τους διευκολύνουμε στις, ιστορικά πλέον καταγεγραμμένες, Ανακτορικές αθλιότητες που τόσο στοίχησαν στο Έθνος. Δεν έγινε σίγουρα υποδειγματικό  κράτος η χώρα, δεν εξαφανίστηκαν ως δια μαγείας τα μεγάλα προβλήματα της κοινωνίας, δεν λύθηκαν οι δεσμοί των μεγάλων συμφερόντων με την τις πολιτικές παρατάξεις που κυβερνούν την χώρα. Αθλιότητες, σκάνδαλα, διαφθορά υπάρχουν άλλοτε έντονα, άλλοτε συμμαζεύονται κάπως. Είναι όμως «ιδιοκτησία» μας, Ελληνικής κοπής πλέον και μένει στον Πατριωτισμό μας να τα διαχειριζόμαστε.

Ο Τύπος έχει βελτιώσει την εμφάνιση και τις δυνατότητες του από την εποχή του «Ανεξάρτητου» και του «Λαού» της δεύτερης Δημοκρατικής εφημερίδας της οικογένειας (1870-1886). Δεν μιλάμε πλέον αποκλειστικά για έντυπο λόγο. Τα ΜΜΕ με την ηλεκτρονική διάσταση τους κατέλαβαν πολύ ζωτικό χώρο στην ενημέρωση.

Φωτοφραφία από https://www.credable.in/case-studies/case-study-leading-television-broadcasting-group/

Οι δυσκολίες όμως και οι «αμαρτίες» του παρελθόντος δεν εξαφανίστηκαν. Άλλαξαν ίσως μορφή και «τρόπους». Το διακύβευμα της μάχης για την εξουσία και η πάλη κυριαρχίας των μεγάλων συμφερόντων με τα συμφέροντα των κοινωνιών και των λαών είναι ανατριχιαστικά το ίδιο. Προκαλεί ρίγος πράγματι η διαπίστωση ότι σχεδόν 200 χρόνια ακούμε στο πεδίο τα ίδια οικογενειακά ονόματα. Από την εποχή της Ιεράς Συμμαχίας μέχρι την σύσκεψη των 20 επώνυμων Γερμανών βιομηχάνων το 1933 με τον Γκαίρινγκ  για την στήριξη των Ναζί και την κατάληψη της εξουσίας από τον Χίτλερ, τίποτε δεν άλλαξε! Οι ίδιοι, με τα ίδια ονοματεπώνυμα με τους ίδιους τρόπους με τα ίδια μυαλά! Ο «Τύπος» (απαραίτητα τα εισαγωγικά γι’αυτού του είδους τα έντυπα!), στην πλειονότητα του δυστυχώς βοήθησε τις αυταρχικές, τις αντιδημοκρατικές και δικτατορικές εξουσίες. Το Ιστορικό παιχνίδι όμως το έσωσαν διαχρονικά οι Δημοσιογράφοι και οι εφημερίδες του Δημοκρατικού χώρου, που με θυσίες και συνέπεια υπερασπίστηκαν την Δημοκρατική Τάξη. Στο σύγχρονο πεδίο οι  εστίες έντιμης υπευθυνότητας των ΜΜΕ έκαναν και εκεί την διαφορά. Πάλεψαν μέσα σε εξοντωτικές συνθήκες και κράτησαν όρθια την ελπίδα της κοινωνίας. Τα θύματα δεν είναι λίγα και οι απώλειες χαρισματικών ανθρώπων του Τύπου επώδυνες. Όπως όμως και παλιότερα, από την πρώτη φυλάκιση δημοσιογράφου τον 18ο αιώνα μέχρι τις χωρίς προσχήματα δολοφονίες μαχητικών δημοσιογράφων του 21ου αιώνα, λίγα πράγματα αλλάξανε κι’αυτά προς το χειρότερο. Από την άλλη πλευρά η διαφθορά των ΜΜΕ και των ανθρώπων τους, που υπηρετούν ανοιχτά την εξουσία απαξιώνει καθημερινά τον κόσμο του Τύπου στα μάτια της κοινωνίας. Η Ελευθεροτυπία όμως και η δημοσιογραφική ηθική, θα συμπληρώσω τον «Ανεξάρτητο», είναι πάντα το οξυγόνο της Δημοκρατίας.

Ας είμαστε αισιόδοξοι, φαίνεται πως είναι οξυγόνο που ανανεώνεται συνέχεια, όσο υπάρχει ο πολιτισμός των έντιμων ανθρώπων της ενημέρωσης, των αγωνιστών της Αλήθειας! Της Αλήθειας που υπηρέτησε ο Παντελής Παντελή-Ανεξάρτητος, ο πρόγονος μου και οι διάδοχοι του, με το πρόταγμα των Ηθικών Νικομάχειων του Αριστοτέλη που είχε ως προμετωπίδα στην «Ανεξάρτητο Εφημερίδα της Ελλάδος» το 1827.

                  «Όσιον προτιμάν την Αλήθειαν».     

*Το ιστορικό αφήγημα «Ανεξάρτητος η Δημοκρατική εφημερίδα της Επανάστασης του 1821», εκδόθηκε το  2018 από τον «Μένανδρο».   


Σημείωμα του Λάμπρου Βαζαίου.

Aγαπητοί φίλοι

Η προεκλογική αυτή περίοδος μου φαίνεται ατελείωτη. Απίστευτη λογοδιάρροια, συνεχής κακοποίηση της γλώσσας και της αισθητικής που μάλλον θα είναι ελκυστικά θέματα για τον μεταπτυχιακό φοιτητή του μέλλοντος που θα ψάχνει θέμα για διδακτορικό!

Δεν είναι φυσικά όλοι έτσι. Ο καθένας μας νομίζει πως οι «δικοί του» είναι εξαιρέσεις του κανόνα και πορεύεται ανάλογα! Δεν θα το κουβεντιάσω αυτό τώρα. Λέω όμως την γνώμη μου…(δεν αντέχω στον πειρασμό) έτσι για ποικιλία. Κάποιοι που τους ξέρω καλά δεν είναι όπως κάποιοι άλλοι!!!

Σκέφθηκα να ξαναθυμίσω την Ελευθεροτυπία, την «Μεγάλη Ταλαιπωρημένη» όλων των προεκλογικών, και όχι μόνο αυτών, περιόδων. Η πατρίδα μας έχει ιστορία, έχει παράδοση στην κακοποίηση της Αλήθειας, στην χρήση κάθε θεμιτού και αθέμιτου για να περάσει η άποψη της Εξουσίας. Στις μέρες μας γύρισε το παιχνίδι. Δεν είναι τι λέγεται στον Δημόσιο Λόγο, είναι περισσότερο «ΤΙ ΔΕΝ ΛΕΓΕΤΑΙ».

Είναι οι Αμερικανιές, είναι οι «Ψευδαγγελίες» που έλεγε ο Ξενοφώντας τότε  στην «Κάθοδο των Μυρίων»*και άλλα πολλά.

*αυτές σε απλά Ελληνικά είναι τα fake news!!!

Είναι πολύ σοβαρό το  θέμα, Η Δημοκρατία είναι ευαίσθητο αλλά όχι ευάλωτο σύστημα. Εκδικείται σκληρά, αν και αργεί, όσους την πειράζουν. Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να μείνουμε στην σωστή πλευρά της ζωής.**

**μην μπερδευτούμε με αυτούς που μιλάνε για την «σωστή πλευρά της Ιστορίας». Σίγουρα    δεν έχουν ιδέα από Ιστορία αυτοί, λένε ό,τι τους κατέβει !!

Λ.ΒΑΖΑΙΟΣ 


Επιμέλεια ανάρτησης : Τασιόπουλος Αργύρης

Categories
2022 ΑΡΘΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΤΟ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΤΗΣ ΚΙΝΙΝΗΣ

  • 2022.12.17
  • Από το βιβλίο του Λάμπρου Βαζαίου “ Ο Οδυσσέας στις στήλες του Ιανού” 

Η ιστορία του τόπου μας ξετυλίγεται, γράφεται διορθώνεται και διδάσκει, ενώ ελλειπτικά και μεροληπτικά διδάσκεται. Η ιστορική ερμηνεία σφραγίζεται από την ιδιαιτερότητα της Ελληνικής Σκέψης. Φαίνεται πως είναι γονιδιακής προέλευσης η άρνηση του σημειολογικού ορθολογισμού εν θερμώ. Έτσι, με φορτίσεις και υπερβολές πετυχαίνουμε ποιότητα σε ό,τι κάνουμε, υστερώντας λίγο σε αποτελεσματικότητα, μα λέμε πάντα: “δεν πειράζει. 

Ότι η ελονοσία έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ιστορική πορεία της χώρας είναι αναμφισβήτητο. Εξίσου αναμφισβήτητη είναι η έλλειψη λεπτομερούς καταγραφής των επιπτώσεών της στην πορεία του Έθνους. 

Πολλά της χρωστά η παρακμή του Αρχαίου Κόσμου. Η τάση φυγής των Ελλήνων, η δημιουργία της “καθ’ ημάς Ανατολής, το μοντέλο του ταξιδιώτη, του μετανάστη, στηρίχθηκε στη δυσκολία επιβίωσης στον τόπο, δυσκολία που σε μεγάλο ποσοστό οφείλετο στη μιζέρια που προκάλεσε η ελονοσία. 

Μετά την τραγωδία του 1897, ο Ελληνισμός με βίαιο και σπαρακτικό τρόπο αφυπνίζεται και προχωρεί. Πανστρατιά σε όλους τους τομείς, κανείς και τίποτε δεν μπορεί να αναχαιτίσει την προσπάθεια. Τα εμπόδια πολλά. Πρόβλημα σοβαρό η βιολογική αδυναμία μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού. Κύρια αιτία η ελονοσία, οι ελώδεις, οι θέρμες. Το Μακεδονικό, οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, ο Α’ Παγκόσμιος ανέδειξαν την ανάγκη αντιμετώπισής της. Ο ανθελονοσιακός αγώνας μόνο λαμπρές σελίδες επιτυχούς λειτουργίας τμημάτων του κρατικού μηχανισμού και σχεδιασμού έχει να επιδείξει. Είναι γεγονός ότι ευτύχησε η χώρα μέσα στα τόσα αρνητικά της να υπηρετηθεί για κάποια χρόνια, λίγες δεκαετίες δυστυχώς, από μικρές ομάδες “ευγενών” δημοσίων λειτουργών υψηλής στάθμης και επιστημόνων διεθνούς κύρους. 

Το Ν.Δ. του 1908 που καθόριζε την προμήθεια και την διάθεση της κινίνης από το κράτος αποτελεί διεθνούς επιπέδου πρωτοποριακή ρύθμιση. Ήταν επιτυχής η σύλληψη του κεντρικού σχεδιασμού του ανθελονοσιακού αγώνα και τα αποτελέσματα άμεσα. Παρά τις όποιες δυσχέρειες να πεισθεί ο πληθυσμός να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του προγράμματος αντιμετώπισης της μάστιγας, η σοβαρότητα και επάρκεια των τότε εμπλακέντων ήταν τέτοια ώστε έγινε κοινή πεποίθηση πως η υπόθεση του ανθελονοσιακού αγώνα βρισκόταν στον καλό δρόμο. Η διεθνής αναγνώριση δεν άργησε. Το Ολλανδικό Μονοπώλιο Κινίνης της Ιάβας ανέθεσε, στην κατά το 1923 ιδρυθείσαν εταιρείαν “Σάνιτας”, τη δισκιοποίηση και διανομή του φαρμάκου στην Ελλάδα και όλη τη Βαλκανική. Προφανώς πρόκειται για μία από τις στιβαρότερες κρατικές παρεμβάσεις στη χώρα μας.

Έκθεμα στο Ελληνικό Φαρμακευτικό Μουσείο – Μηχανή του Χρόνου

Η κινίνη, βασικό όπλο κατά της ελονοσίας τότε, θεωρήθηκε κοινωνικό αγαθό. Διενέμετο είτε δωρεάν είτε επωλείτο σε πολύ χαμηλή τιμή. Πολύ γρήγορα έγινε συνείδηση ότι η κρατική μέριμνα διαχείρισης κοινωνικού αγαθού έπρεπε να είναι εκτός κερδοσκοπικών κυκλωμάτων και πέραν πάσης υποψίας. Την εποπτεία είχε το Γενικό Χημείο του Κράτους. Η Υπηρεσία αυτή διατηρούσε μεγάλο κύρος και ήταν γενικότερα αποδεκτή, με διεθνή αναγνώριση. Οι από της ιδρύσεως διευθυνταί, Κ. Ζαλοκώστας, Κυριακόπουλος, Γαλόπουλος, έχαιραν εκτιμήσεως και σεβασμού για το έργο τους. Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι το 1922 ο Λόϋδ Τζωρτζ ανεφέρθη με κολακευτικά λόγια στην ικανότητα της Ελληνικής Δημοσιοϋπαλλικής τάξεως. Είχαμε Δημοσίους λειτουργούς ανεπιλήπτου ήθους και υψηλής επαγγελματικής στάθμης. 

Τρία χρόνια μετά, κατά το 1926, φάνηκαν τα πρώτα σύννεφα. Μεγάλης εκτάσεως κλοπή δισκίων κινίνης απεκαλύφθη. Η ανάληψη του έργου της δισκιοποιήσεως και διανομής της κινίνης από την “ΕΛΦΑ” το 1928 φάνηκε προς στιγμήν ότι ρύθμιζε τα προβλήματα. 

Δύο παράγοντες όμως συντέλεσαν στη δημιουργία ζοφερού κλίματος γύρω από την παραγωγή και διακίνηση του φαρμάκου. Η ευαισθησία του κοινού, που υπεδαυλίζετο από τη σκανδαλοθηρική μερίδα του τύπου, ήταν ο ένας. Ο άλλος αφορούσε στην πολύπλοκη διαδικασία της κρατικής παρέμβασης. Για τις ποσότητες της κινίνης που διετίθετο μέσω των κρατικών προμηθευτών υπεύθυνο ήτο το Υπουργείο Οικονομικών, ενώ το Υπουργείο Υγιεινής επόπτευε την κινίνη που διετίθεντο στην ελεύθερη αγορά. Το Ανώτατο Γενικό Χημείο του Κράτους υπαγόταν στο Υπουργείο Εσωτερικών, όπως και η Αγορανομία που διέθετε και τους ελεγκτικούς και διωκτικούς μηχανισμούς. Η υπόθεση πυροδοτήθηκε από την αποκάλυψη ότι τον Σεπτέμβριο του 1930 η Υγειονομική Υπηρεσία του Γ΄ Σώματος Στρατού στη Θεσσαλονίκη κατήγγειλε εκτεταμένη νοθεία στη χορηγούμενη κινίνη. Διενεμήθησαν δισκία περιέχοντα ίχνη μόνον δραστικής ουσίας και ευρεία πρόσμειξη αλεύρου και ζαχάρεως. Ο Γενικός Αρχίατρος Β. Τσουνούκας συνέταξε, κατόπιν προσωπικής διαταγής του Ε. Βενιζέλου, έκθεσιν που επιβεβαίωσε το γεγονός. 

Σκόπιμο είναι όμως στο σημείο αυτό να γίνει αναφορά στο πολιτικό και κοινωνικό παρασκήνιο της εποχής. Η κυβέρνηση της τετραετίας 1928-1932, η τελευταία του Ε.Βενιζέλου, διανύει τον δεύτερο χρόνο της. Κυβέρνηση ωριμότητας και δημιουργίας, Οικονομική ανάκαμψις, επούλωση των πληγών των Βαλκανικών Πολέμων, του Α΄ Παγκοσμίου της Μικρασιατικής καταστροφής, του Διχασμού, του Πολιτειακού Χάους Στο προσκήνιο όμως υποβάλλει πολιτική αναταραχή. Η εκλογή του Αλεξ. Ζαΐμη, ως Προέδρου της Δημοκρατίας, ερμηνεύεται ως προσπάθεια να μείνει ανοικτό το πολιτειακό.

Ο παραμερισμός του Γ. Καφαντάρη σήμαινε το τέλος της πολιτικής ανακωχής μεταξύ της κυβερνήσεως και των Βενιλιζογενών Κομμάτων Η αντιπολιτευτική τακτική του Π. Τσαλδάρη, ως συνήθως, ήταν ήπια και προσεκτική. Η θρυαλλίδα ανοικτούς λογαριασμούς με τον τύπο. Την εποχή εκείνει το εκδοτικό και δημοσιογραφικό κατεστημένο στερέωνε την εξουσία του και διεκδικούσε με ηχηρό τρόπο την αυτονόμησή του.

Το “λογιστικό λάθος” του αλεύρου, το σκάνδαλο της κινίνης και η υπόθεση Καραπαναγιώτη ήταν οι τρεις πυλώνες που στήριξαν την πολεμική κατά του Βενιζέλου, Για τους φίλους και τους αντιπάλους πολιτικά και ηθικά ήταν άτρωτος. Έπρεπε να εμφανισθεί ότι περιβάλλεται από ανάξιους και ηθικώς υπόπτους συνεργάτες. Η πρόθεση του Αρχηγού των Φιλελευθέρων να καθιερώσει νέους κώδικες δημοσιογραφικής δεοντολογίας, η προσπάθεια εκσυγχρονισμού και εξυγίανσης του τύπου, η απόπειρα διατομής του ομφαλίου λώρου που τον συνέδεε με οικονομικά και άλλα συμφέροντα, προκαλούσαν αλλεργικές αντιδράσεις στους τότε ιθύνοντες στα δημοσιογραφικά συγκροτήματα. Λυσσαλέες αντιδράσεις πυροδότησε η αναφορά στη θέσπιση νομοθετικής ρυθμίσεως για τη διάκριση της πληροφορίας από τη συκοφαντία, της ενημέρωσης από την παραπληροφόρηση, της κριτικής από το λίβελο. 

Οργισμένη η αντίδραση του Βενιζέλου, “κακούργο” τύπο τον αποκαλούσε. Με οδύνη διεπίστωνε ότι με αφορμή την καταγγελία της νοθείας της κινίνης “σ’ ένα, μόνο ενδιεφέρθησαν, να πείσουν τον κόσμο ότι εις την Ελλάδα δεν ζουν παρά μόνον κλέπτες, ότι ο πολιτικός κόσμος είναι ανάξιος κάθε εμπιστοσύνης διότι και αυτός ή μπήκε στον χορό. κλέπτει ή συγκαλύπτει τους κλέπτας”. Όλος σχεδόν ο τύπος με σπάνια ομοθυμία μπήκε στο χορό.

Την 5ην Δεκεμβρίου συζητήθηκε το θέμα της νοθείας της κινίνης στη Βουλή. Επερωτών ο βουλευτής του Λαϊκού Κόμματος Ι. Νικολίτσας, Ηλεκτρισμένη η ατμόσφαιρα. Η νοθεία των δισκίων της κινίνης με αλεύρι παρέπεμπε στην τελείως πρόσφατη υπόθεση του “σκανδάλου του αλεύρου”. 

Επρόκειτο περί υπερτιμολογήσεως που επεβάρυνε κατά τι την τιμήν του άρτου. Την υπόθεση ανεκάλυψε, κατήγγειλε και διόρθωσε ο Γεν. Διευθυντής του Γεν. Χημείου του Κράτους Ε. Γαλόπουλος. Υπάλληλος καριέρας, ευπατρίδης της Δημόσιας Διοίκησης, ευτύχησε να επαινεθεί στη διάρκεια της καριέρας του από όλες τις πολιτικές παρατάξεις. Διόλου φειδωλός σε εύσημα ο Ε. Βενιζέλος τον απεκάλεσε “εντιμότατο και τον επαίνεσε δημόσια για τη διόρθωση του “λογιστικού λάθους” που κατέληξε στη μείωση της τιμής του άρτου. Γεγονός ουσιαστικό για τις λαϊκές τάξεις και ελκυστικό για τους Δημαγωγούς του Τύπου. Είναι γεγονός ευτράπελο όμως ότι ουδείς αποκομίζει όφελος από αυτό το λάθος. Επρόκειτο, δηλαδή, για πιστοχρέωση του λογαριασμού των αλευροβιομηχάνων. 

Μοιραία σύμπτωση στο πρόσωπο του Ε. Γαλόπουλου. Ενώ ο Πρόεδρος της Κυβερνήσεως από του βήματος της Βουλής του απηύθυνε δημόσιον έπαινον αποκαλώντας τον “υπάλληλο υποδειγματικής εντιμότητος”, ο επιφορτισμένος με την προανάκρισιν του σκανδάλου της νοθείας της κινίνης εισαγγελεύς τον καλούσε σε απολογία και τον προφυλάκιζε. Στο κλίμα αυτό διεξάγεται η συζήτηση της επερωτήσεως. Οι Βενιζελογείς Βουλευταί και το Λαϊκό Κόμμα, συνεπικουρούμενοι από το ΚΚΕ και τους μικρότερους σχηματισμούς, σφυροκοπούν την Κυβέρνησιν. Ο τύπος με κάθε τρόπο δημιουργεί  εμπρηστικό κλίμα στην κοινή γνώμη. Η ευαισθησία εύλογη. 

Ο άνθρωπος που συντέλεσε να γίνει το ψωμί πιο φθηνό, κατηγορείται για τη νοθεία του φαρμάκου που σώζει τη ζωή του Λαού. Η συζήτηση ζωηρότατη, ούτε λόγος για ψυχραιμία και λεκτική τουλάχιστον ευπρέπεια. Η λέξη “εντιμότατος” χρησιμοποιείται απ’ όλον τον Τύπο ως ύβρις. Ο Βενιζέλος στηρίζει τον Γαλόπουλον επιμένων ότι θα αλλάξει γνώμη γι’ αυτόν μόνον μετά από αμετάκλητη δικαστική απόφαση. Νηφαλιότερες φωνές, όπως του Α. Παππά, Υπουργού Υγιεινής, και των Μαρή και Δεληγιάννη, Υπουργού και Υφυπουργού Οικονομικών, συνιστούσαν την ανάληψιν ενιαίας ευθύνης για την κινίνη με μόνο συντελεστή το Υπουργείο Υγιεινής. Όμως, δεν κατάφεραν να χαμηλώσουν τους τόνους της αντιπαραθέσεως. Οι διαξιφισμοί, δηλαδή, των Βενιζελικών Α. Παπαναστασίου, Γ Καφαντάρη, Γ. Κονδύλη, Ν. Κούνδουρου για τον πρώην αρχηγό τους, διεδέχοντο τις επιθέσεις του Αρχηγού του Λαϊκού κόμματος και των στελεχών του. Στη μέση ο Ε. Γαλόπουλος υψηλού ήθους, άρτιας επιστημονικής καταρτίσεως, κοινωνικά άμεμπτος, δεν υβρίζετο ευθέως στη Βουλή. Η αίθουσα της Εθνικής Αντιπροσωπείας είχε ακόμη κανόνες καλής συμπεριφοράς! Στην ουσία όλοι αναλώθηκαν σε λεκτικούς ακροβατισμούς και πολεμική ηχηρών επιθέτων και χαρακτηρισμών. Η αντίστροφη μέτρηση για την εκλογική ήττα της επόμενης χρονιάς είχε αρχίσει. 

Ο ιστορικός, όμως, πρέπει να διαβάσει πίσω από τις γραμμές των πρακτικών των τότε συνεδριάσεων της Βουλής. Η χρονική συγκυρία είναι μοιραία. Η Ελληνική οικονομία, η Ελληνική Διοίκηση άρχιζαν να ανακάμπτουν. Ορατά τα πρώτα ευοίωνα σημάδια Το χρηματιστηριακό κραχ του 1929 στις ΗΠΑ πολύ λίγο ή καθόλου επηρεάζει. Στο Διεθνές επίπεδο η διπλωματία της ορθολογιστικής θεώρησης των προβλημάτων αποδίδει καρπούς. Η Ελληνοτουρκική προσέγγιση, η διερευνητική επαφή με την Ιταλία του Μουσολίνι, η προσπάθεια κατανόησης της Σοβιετικής πραγματικότητας. Κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση η χώρα. Ομογενοποιήθηκε σε μεγάλο ποσοστό ο πληθυσμός, η παιδεία προχωρεί δυναμικά, οι τέχνες, η λογοτεχνία, η ποίηση ανθίζουν. 

Ένας ηλικιωμένος και κουρασμένος, μεγάλου όμως βεληνεκούς ηγέτης δίνει την τελευταία του μάχη. Γύρω του οι δικοί του, που πλέον δεν τον ακολουθούν όπως πρώτα, οι αντίπαλοί του που τον σέβονται ή τον μισούν θανάσιμα. Στο παιχνίδι μπαίνουν αυτονομούμενες οικονομικές και κοινωνικές δυνάμεις που δείχνουν τα δόντια τους. Από κοντά και ο Τύπος που αισθάνεται πλέον ως τέταρτη εξουσία. 

Η δικαστική συνέχεια έχει ενδιαφέρον. Ο Ε. Γαλόπουλος παρεπέμφθη με βούλευμα του Συμβουλίου των εν Αθήνας Πλημμελειοδικών στο Πενταμελές Εφετείο ως συνεργός και ηθικός αυτουργός υπεξαιρέσεως 7.000 χιλιογράμμων κινίνης αξίας 14.000.000 δρχ., αδίκημα διαπραχθέν κατ’ εξακολούθησιν από του έτους 1924 μέχρι του 1930 Μετά διαδικασίαν 50 ημερών ο Ευστ. Γαλόπουλος αθωώθηκε και απηλλάγει πάσης κατηγορίας την 20ήν Ιουνίου 1931. Η ζημιά όμως είχε γίνει. Ένας έντιμος διεσύρθη, η βέρνηση απεδοκιμάσθη, η κοινή γνώμη αναστατώθηκε, η λαμπρή προσπάθεια εκ συγχρονισμού της χώρας υπέστη σοβαρή καθίζηση. Η ελονοσία για μια ακόμη φορά έστω και έμμεσα, έβαλε την αρνητική της πινελιά στην ιστορία του τόπου. 

Και οι πρωταγωνιστές; Ο Ευστ. Γαλόπουλος εγκατέλειψε τη θέση του. Δραστηριοποιήθηκε στον ιδιωτικό τομέα με επιτυχία και απεβίωσε σε βαθύ γήρας το 1971. Τελικά δεν ευρέθη ο ένοχος της νοθείας. οι ραγδαίες εξελίξεις που επακολούθησα παραμέρισαν το ενδιαφέρον για το θέμα αυτό. Λίγα χρόνια μετά, το DDT έδωσε άλλη διάσταση στον ανθελονοσιακό αγώνα. Η κινίνη έγινε μουσειακό φαρμακευτικό είδος, ενώ για μικρό διάστημα χρησίμευσε ως λύση συναισθηματικών προβλημάτων τρυφερών υπάρξεων, μετέχοντας με την ασπιρίνη και το βιτριόλι στην προσπάθεια οικογενειακής αποκατάστασης! 

* Το παρόν αφιερώνεται στη μνήμη του Τάκη Δρίτσα, από τους τελευταίους ευπατρίδες φαρμακοποιούς του αιώνα μας, που είχε ζήσει από πολύ κοντά την απίστευτη αυτή ιστορία. 

ΠΗΓΕΣ-ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 

  • ερέμης Θάνος, Ελευθέριος Βενιζέλος: Κοινωνία-Οικονομία-Πολιτική στην εποχή τη Αθήναι 1989. 
  • -Δαφνή Γρ., Η Ελλάς μεταξύ δύο πολέμων, τ. 2ος, Αθήναι 1955. 
  • -Δέλτα Π.Σ., Ελευθέριος Βενιζέλος-Ημερολόγιο, Αθήναι 1988. 
  • -Δρίτσας Π., Προσωπικές μαρτυρίες 1969-1980. -Μαρκαντωνάκης Γιάννης, Ελευθέριος Βενιζέλος, η άγνωστη ζωή του, Αθήναι 1987 
  • -Μαρκεζίνη Σπ. Β., Πολιτική Ιστορία της Συγχρόνου Ελλάδας, τ. 3ος, Αθήναι 1994.

  • Αναδημοσίευση στην ιστοσελίδα της ΕΕΥΕΔ με την άδεια του Συγγραφέα.
  • Οι φωτογραφίες προστέθηκαν από την ΕΕΥΕΔ.
  • Αρθρο σε μορφή pdf : εδώ
  • Επιμέλεια ψηφιοποίησης : Τασιόπουλος Αργύρης