Tag: ΣΑΚΑΓΙΑΝΝΗΣ

«Το σπαθί μου. Ειρήνη!»  

«Ο ελληνικός βετερανικός εικοστός αιώνας».

• 2025.11.28
• ΕΕΥΕΔ

Στην Θεσσαλονίκη, στις 8 Νοεμβρίου, στην Λέσχη Αξιωματικών Φρουράς Θεσσαλονίκης, πραγματοποιήθηκε από τις εκδόσεις Παπαζήση η παρουσίαση του βιβλίου του συναδέλφου Αρχιάτρου Γεωργίου Λ. Σακαγιάννη με τον παραπάνω τίτλο. Μεταξύ άλλων το Βιβλίο προλόγησε το Μέλος μας Αναστάσιος Μάνθος, Ταξίαρχος Π.Α. ε.α. ιατρός, Ομότιμος καθηγητής Ιατρικής, πρώην Πρύτανης Α.Π.Θ. Ήδη αναρτήσαμε την παρουσίαση του κ. Μάνθου, μπορείτε να την διαβάσετε εδώ.

Στην Αθήνα το Βιβλίο παρουσιάστηκε στις 22 Νοεμβρίου στο χώρο του Πολεμικού Μουσείου Αθηνών, με συντονιστή τον Δημοσιογράφο κ. Πάρι Καρβουνόπουλο, Χαιρετισμό απηύθυναν οι :

• Δημήτριος Αλευρομάγειρος, Αντιστράτηγος ε.α., Επίτιμος Γενικός Επιθεωρητής Στρατού
• Λάμπρος Βαζαίος, Ταξίαρχος (ΥΙ) ε.α., επικουρος Καθηγητής Ουρολογίας.
• Ομιλητές οι κ.κ:
  • Ιωάννης Μπαλτζώης Αντιστράτηγος ε.α., Πρόεδρος Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών
  • Τάσος Σακελλαρόπουλος, Ιστορικός, Υπεύθυνος Ιστορικών Αρχείων Μουσείου Μπενάκη
  • Νικόλαος Τόμπρας, Εκδότης, Μαθηματικός – Αναλυτής, Διαχειριστής Ιστοσελίδας Newbanking
  • και ο συγγραφέας Γεώργιος Σακαγιάννης.

Η εκδήλωση είχε πολλή επιτυχία. Οι συμμετέχοντες έδειξαν ζωηρό ενδιαφέρον στην συζήτηση που επακολούθησε.

Σας παρουσιάζουμε τον “χαιρετισμό” του Ταξιάρχου ε.α και Μέλους της ΕΕΥΕΔ, κ. Λάμπρου Βαζαίου.

Καλημέρα …Νομίζω όμως πως πρέπει να συστηθώ!

Είμαι ο Λάμπρος Βαζαίος απόστρατος Στρ. Γιατρός, αυθεντικός Βετεράνος όπως ο αγαπητός Στρατηγός και καλός φίλος ο Δημ.Αλευρομάγειρος. Λέγοντας αυθεντικός θα ήθελα να διευκρινiσω πως ο Στρατηγός και εγώ έχουμε διανύσει όλη την διαδρομή του μονίμου αξιωματικού, από τα χρόνια της Σχολής την υπηρεσία στους διάφορους βαθμούς, την συμμετοχή, ή αν θέλετε την εμπλοκή μας, σε όλες τις περιπέτειες της χώρας πολιτικές και πολεμικές! Ανήκω στην παλαιότερη γενιά των Στρ.Γιατρών και έχω σήμερα την χαρά αλλά και την τιμή να μιλήσω για τον Συνάδελφο Γιώργο Σακαγιάννη και το βιβλίο του.

Ο Αρχίατρος Γιώργος Σακαγιάννης, ανήκει στην νέα γενιά των Στρ. Γιατρών. ‘Εχει την ειδικότητα του Πυρηνικού Ιατρού. Αποτελεί όμως και επίλεκτο μέλος της συνέχειας της Παράδοσης των Λογοτεχνών Στρ.Ιατρών! Δεν ξέρετε πόσο θετικό είναι να συνεχίζεται με επιτυχία Παράδοση που κοσμεί τον χώρο των εν ενεργεία και των Αποστράτων. Από τον Παύλο Νιρβάνα, τον Ανδρέα Καρκαβίτσα, τον Άγγελο Τανάγρα μέχρι τον αγαπημένο μας Ηλία Παπαδημητρακόπουλο, που πρόσφατα έφυγε από κοντά μας, 55 τουλάχιστον συνάδελφοι, συγγραφείς, ποιητές, εικαστικοί, έχουν καταχωρηθεί ως «άλκιμοι υπηρέτες των Μουσών», όπως θα λέγανε οι παλιότεροι! Αν συνυπολογήσουμε τους μέχρι σήμερα 600 περίπου Συναδέλφους που έχουν διδακτορικό τίτλο και τους περίπου 100 εκλεγμένους Πανεπιστημιακούς, όλων των βαθμίδων, τότε έχουμε το ιδιαίτερα σημαντικό φάσμα της Οικογένειας των Στρ. Ιατρών. Ο συγγραφέας λοιπόν, με το μέχρι σήμερα έργο του συνεχίζει με δυναμισμό τον δρόμο που χαράξαμε οι παλαιότεροι.

Θα πρέπει να συμφωνήσουμε, από την πρώτη κιόλας ανάγνωση, ότι το βιβλίο παρουσιάζει με πετυχημένο τρόπο την δουλειά του συγγραφέα. Είναι σπάνια πραγματικά αυτή η ψύχραιμη και κατά το δυνατόν αντικειμενική έρευνα και ανάλυση της πολιτικής και κοινωνικής τοποθέτησης του Βετερανισμού. Υπάρχουν πάντα τα μη διαπραγματεύσιμα στοιχεία που αναδύονται από την παράδοση. Η στράτευση είναι δικαίωμα και όχι υποχρέωση! Ο Αξιωματικός, ο αυθεντικός Στρατιωτικός ασκεί λειτούργημα σε αντίθεση με τον αντίστοιχο που ως επαγγελματίας ασκεί επάγγελμα.

Στην πρώτη περίπτωση η παιδεία είναι εκ ων ουκ άνευ και για τον λόγο αυτό ακριβώς προωθήσανε την «μη παιδεία» στο στράτευμα όσοι οργανώσανε την εκτροπή, την Δικτατορία της 21 Απριλίου!

Η ταξινόμηση σε 4 κύκλους, μόνιμα στελέχη, έφεδροι, αυθορμήτως εξοπλισθέντες, άμαχοι πιστεύω ότι είναι ιδιαίτερα επιτυχημένη. Μπορούμε έτσι να παρακολουθήσουμε την αναλυτική περιγραφή που κάνει ο συγγραφέας. Καταδύεται θαρρετά και γι’αυτό αποτελεσματικά, στο χάος των αρχείων, των διαφόρων απομνημονευμάτων, των ντοκουμέντων, των προσωπικών αφηγήσεων. Οι τελευταίες αυτές έχουν πολύ μεγάλη σημασία και χρειάζονται προσεκτική εκτίμηση της πραγματικότητας και αποφυγή συγκινησιακών υπερβολών και ιδίως των φανταστικών
αφηγήσεων, που συχνά υποδύονται αληθοφάνεια η ακόμη είναι καθαρά παγίδες.

Αναδύονται οι απόστρατοι ως ευδιάκριτη κοινωνική ομάδα και είναι έξοχη η αναφορά του βιβλίου, στην διαδικασία διεκδίκησης της αξιοπρέπειας των βετεράνων, που συχνά απειλείται και τραυματίζεται. Η περιγραφή της πραγματικής κοινωνικής επιρροής των βετεράνων, εμποδίζεται συχνά από την ανυπαρξία ιστορικά καταγεγραμμένης ισορροπίας της επίσημης και γνωστής Ιστορίας με τις βιογραφικές αφηγήσεις, τα προσωπικά αρχεία και την αποδελτίωση του Τύπου. Τον σκόπελο αυτό καταφέρνει να αποφεύγει ο συγγραφέας, βοηθούμενος από την σχέση εμπιστοσύνης που απέκτησε με πρωταγωνιστές των διάφορων γεγονότων.

Έχουμε μπροστά μας βιβλίο δύσκολο, με πολιτικά αγκάθια(!), αγκάθια δεξιάς ιδεολογικής προέλευσης και αγκάθια αριστερής! Η επιτυχία του συγγραφέα είναι ότι δεν μένει απόλυτα ικανοποιημένος ούτε ο δεξιός, ούτε ο αριστερός αναγνώστης! Σημαίνει πολλά αυτό!

Η εκτενής αναφορά στην κρατική αρωγή κάθε είδους για τους απομάχους, φωτίζει αρκετά μισοσκότεινα κεφάλαια της πολιτικής των διαφόρων Κυβερνήσεων.

Ο Στρατός και η πολιτική, είναι ένα από τα κεφάλαια που δοκιμάζεται με επιτυχία η ερευνητική και ιδίως η αναλυτική ικανότητα του συγγραφέα.

Για το Σώμα των Αξιωματικών και την θέση του στην κοινωνία μίλησε πριν χρόνια, ο παλιός φίλος Τριαντάφυλλος Γεροζήσης, χαλκέντερος διανοητής, αρχικά με την έξοχη εργασία του στο Παρίσι. Συνέχισε στην Ελλάδα προσφέροντας πολύ σοβαρό έργο. Η συνεργασία του με τον συγγραφέα απέδωσε ιδιαίτερα αποτελέσματα. Κρίμα που δεν είναι πια μαζί μας να χαρεί την σημερινή εκδήλωση. Ο Γιώργος Σακαγιάννης πήρε την σκυτάλη και με περισσό δυναμισμό, θέληση και ερευνητικό μόχθο καταθέτει σήμερα τις θέσεις του για το Βετερανικό ζήτημα στον 20 ο αιώνα!

Δεν γεννήθηκε όμως στον 20 ο αιώνα το Βετερανικό Ζήτημα. Ερευνώντας και αναδιφώντας την Ιστορία του προγόνου μου Παντελή-Παντελή Ανεξάρτητου βρέθηκα μπροστά στην δημιουργία του προβλήματος τον 19 ο Αιώνα, στην Πατρίδα μας. Η «Ανεξάρτητος Εφημερίς της Ελλάδος» άρχισε τον βίοτης στην Ύδρα το 1827, από τον αγωνιστή του ναυτικού Αγώνα Παντελή Παντελή. Ήταν η πρώτη από ιδιώτη εκδοθείσα εφημερίδα αλλά και η πρώτη διωχθείσα από την διεφθαρμένη εξουσία της χώρας, την ώρα που η Επανάσταση ψυχορραγούσε κάτω από τα πλήγματα του Ιμπραήμ! Η εξουσία μετά την δημιουργία του πρώτου Κρατικού Μορφώματος, όποια και αν ήταν, δεν παρέλειψε να φέρεται με τον πιο σκαιό τρόπο στους πρώτους Βετεράνους, τους Αγωνιστές! Ο «Ανεξάρτητος» για 32 χρόνια στάθηκε απέναντι αψηφώντας διώξεις, φυλακίσεις και κατατρεγμούς από την Βαυβαροκρατία! Ήτανε τότε που δώσανε στον Νικηταρά τον βαθμό του Στρατηγού και την άδεια, στον τυφλό πια Αγωνιστή, να επαιτεί έξω από την εκκλησία της Ευαγγελίστριας στον Πειραιά! Ήτανε ακόμη τότε που το ποίημα του Παν. Σούτσου που παραθέτει το βιβλίο εκτυπωνότανε στο Τυπογραφείο του Ανεξάρτητου κρυφά και μοιραζότανε νύχτα στις γειτονιές. Ήτανε ακόμη οι διωκόμενοι Αγωνιστές που ανεβήκανε στο βουνό. Τότε άρχισε η ληστοκρατία που βασάνισε την χώρα μέχρι την δεκαετία του 1930!

Οι βετεράνοι, οι παλιοί Βετεράνοι διακονήσανε την ουτοπική «Εθνική Ιδέα» με αγνό πατριωτισμό. Στο τέλος του 19 ου Αιώνα από αυτήν γεννήθηκε η μονάκριβη κόρη της, ή «Μεγάλη Ιδέα»! Δεν κάνανε μόνο «κακό» αυτές, όπως διατείνονται πολλοί. Επιτρέψτε μου να πω πως ντύσανε με γιορτινά ρούχα την ρακένδυτη Πατρίδα και χτίσανε για τον Λαό την «Καταγωγική Άνεση» που τόσο είχε ανάγκη έστω και αν το πληρώσαμε ακριβά! Είναι η ουτοπία μας, το «Λούσο» της Ιστορίας μας!

Δεν θα ξορκίσουμε το “Esprit Militaire” ούτε το “Esprit de Corps” γιατί η πικρή εμπειρία του χρόνου δεν μας το επιτρέπει!

Ζούμε σε εποχή ανατροπών και συντροφιά με τον Συγγραφέα προτείνω να προβληματιστούμε!

Τι Στρατό θέλουμε, τι Στρατό και τι Αξιωματικούς χρειαζόμαστε σήμερα; Τον Στρατό που μπορεί να γίνει «ηρωϊκός», τον επιτυχημένο Τεχνοκρατικό η κάτι άλλο!

Ευχαριστώ για την υπομονή σας!

---

Ας επιτρέψουμε και τον κ. Σακαγιάννη να μας πει δύο λόγια, μετά την ολοκλήρωση των δύο Παρουσιάσεων του Βιβλίου του σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα.

Πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 22 Νοε 25 στο Πολεμικό Μουσείο της Αθήνας, η παρουσίαση και στην πρωτεύουσα του βιβλίου μου για τον ελληνικό βετερανισμό του εικοστού αιώνα, κομμάτι της διατριβής μου στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

Πλήρωσα αυτές τις παρουσιάσεις (Θεσσαλονίκη-Αθήνα) με ιδιαίτερο άγχος. Γιατί δεν είχα συνεννοηθεί με κανέναν από τους ομιλητές. Δεν ήξερα τη γνώμη τους και δεν δέχθηκα να την ακούσω μέχρι τη στιγμή που θα την άκουγε και το κοινό μας και θα βιντεοσκοπείτο.

Ήταν αμέριστη η συμπαράσταση των αξιόλογων ανθρώπων, που μου έκαναν την τιμή να διαβάσουν την εργασία μου, ανάμεσα στους οποίους ο Στρατηγός Αλευρομάγειρος και ο Αν.Γεν.Αρτρος Βαζαίος, που είχαν ιδιαίτερη αξία επειδή φέρουν μια προσωπική ιστορία, τους υπολήπτομαι και μάλιστα, αποτελούν και το αντικείμενό μου, στη βετερανική τους εκδοχή.

Το ακροατήριό μας, από διάφορα σημεία του πολιτικού χάρτη, εντός και εκτός στρατού, άντεξε, προβληματίστηκε, ρώτησε, επέμεινε. 

Με έπεισε ότι δεν μιλούσαμε για κάτι θεωρητικό. Ότι η βετερανική ιστορία οφείλει να μπει στη στρατιωτική ιστορία και στην Ελλάδα, όπως πραγματοποιείται σταδιακά εδώ και χρόνια στις ΗΠΑ. Ότι βετερανική κουλτούρα κουβαλούμε υποσυνείδητα όλοι οι Έλληνες. Ότι καλό θα ήταν να το κάνουμε με επιστημονική γνώση κι όχι προσαρμοζόμενοι σε απλουστευτικά μοντέλα της εποχής. Γιατί τον ελληνικό βτερανισμό πρέπει να τον ανακαλύψουμε, με τις ιδιαιτερότητές του, μεταξύ μας. Και να τον αξιοποιήσουμε και να τον προβάλουμε σε εχθρούς και φίλους.

Ιδιαίτερη χαρά η παρουσία φίλων-αδελφών από τη Σχολή. Δυο κουβέντες μόνο ας πω: “Καλύτερα από όλους τα είπε ο δικός μας”, για τον κύριο Βαζαίο και “Μπράβο που έκανες αυτό το πράγμα που δεν το έκαναν επαγγελματίες ιστορικοί και πανεπιστημιακοί. Είναι σπουδαίο ότι βγήκε και αυτό από τη Σχολή μας”, για την αφεντιά μου.

Αυτός ο κύκλος έκλεισε, τα βιβλία μένουν ευτυχώς, ας ασχοληθούμε με νέα βιβλία και τους ασθενείς μας.

Σας ευχαριστώ για πολλοστή φορά, να είμαστε γεροί. 

---

Επιμέλεια Ανάρτησης : Αργύρης Τασιόπουλος

• 2025.11.27
• Αναστάσιος Μάνθος, Ταξίαρχος Π.Α. ε.α. ιατρός, Ομότιμος καθηγητής Ιατρικής, πρώην Πρύτανης Α.Π.Θ.

Στις 8 Νοεμβρίου, ημέρα Σάββατο και ώρα 11:00, στην Λέσχη Αξιωματικών Φρουράς Θεσσαλονίκης, έγινε από τις εκδόσεις Παπαζήση η παρουσίαση του βιβλίου του συναδέλφου Αρχιάτρου Γεωργίου Λ. Σακαγιάννη, με τον πολυδύναμο τίτλο:

• «Το σπαθί μου. Ειρήνη!»
• «Ο ελληνικός βετερανικός εικοστός αιώνας».
  • Έλλην απόστρατος αξιωματικός.
  • Κοινωνική και πολιτική τοποθέτηση από τον Μεσοπόλεμο στη Μεταπολίτευση.
  • Ομόκεντροι και παράκεντροι βετερανικοί κύκλοι

Την εκδήλωση προήδρευε ο δημοσιογράφος Παντελής Σαββίδης και ομιλητές ήταν αλφαβητικά οι :

• Βλασίδης Βλάσης Ιστορικός Καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας,
• Δορδανάς Στράτος Ιστορικός Αναπληρωτής Καθηγητής Α.Π.Θ.,
• Κωστάκογλου Σωτήρης Αντιστράτηγος ε.α.,
• Μάνθος Αναστάσιος Ταξίαρχος ε.α. ιατρός, πρώην Πρύτανης ΑΠΘ, και ο
• Μηταφίδης Τριαντάφυλλος Γραμματέας του ΣΦΕΑ.

Διαχρονικά, η προσωπικότητα και η πνευματική διαδρομή του συγγραφέα, αφενός μεν υπηρετεί με πλήρη επάρκεια την στρατιωτική ιατρική, η οποία αποτελεί και τον κύριο άξονα της εργασιακής του άσκησης, αλλά ταυτόχρονα υπηρετεί και την ακαδημαϊκή συμμετοχική του δράση στον επιστημονικό τομέα της Πολιτικής Ιστορίας, την οποία διακονεί με αφοσίωση και επιτυχία, όντας διδάκτορας του επιστημονικού αυτού γνωστικού αντικειμένου.

Παραθέτω το προσωπικό του σχόλιο σε μένα για το μέγεθος του βιβλίου, ότι δηλαδή, εάν χρησιμοποιούσε ολόκληρο το υλικό που συνέλεξε, τότε το ήδη ογκώδες περί ού ο λόγος βιβλίο που παρουσιάζουμε, θα ήταν τουλάχιστον διπλάσιο σε μέγεθος, αλλά υποθέτω ότι κατίσχυσε «το ουκ εν τω πολλώ το ευ». Όμως, το γεγονός αυτό τεκμηριώνει το αντίστοιχα ογκώδες έργο που κατέβαλε ο συγγραφέας για την συλλογή των ιστορικών στοιχείων, την αξιολόγησή τους, την συσχετιστική κριτική τους ανάλυση, το κύριο συμπερασματικό απόσταγμά τους, και τελικά την παρουσίασή τους.

       Ακαδημαϊκότητα

Μια λεπτομέρεια εντυπωσιακή, η οποία προσδίδει στο βιβλίο ιδιαίτερη ακαδημαϊκή αξία, είναι ότι πρόκειται για την συγγραφική επέκταση του διδακτορικού του έργου, το οποίο κρίθηκε με απόλυτη επιτυχία από το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, με βάση τα ακαδημαϊκά δεδομένα της κριτικής αποδοχής ενός πρωτότυπου και καινοτόμου πνευματικού ακαδημαϊκού έργου.

Συγγραφικός λόγος & γραφή

Ο συγγραφικός του λόγος έχει στοιχεία που αιφνιδιάζουν και τα οποία δεν τα συναντά κανείς συχνά στην τρέχουσα καθημερινότητα. Τα πιο εμφανή χαρακτηριστικά του λόγου του είναι:

1. Η απροϋπόθετη παρρησία, η οποία κατά την γνώμη μου αποτελεί ταυτοτικό χαρακτηριστικό.
2. Η αυτοδύναμη έκφραση, βασιζόμενη σε διαμορφωμένες θέσεις, οι οποίες εμφορούνται από ανεπιφύλακτη και ισχυρή αυτοπεποίθηση, σε συνδυασμό με έντονο και εμφανές βάθος παιδευτικής υποδομής.
3. Η θεωρητική και η πρακτική κατάρτιση του συγγραφέα σε αρχές, αξίες, πολιτισμό, και αντιλήψεις ζωής.

      Κριτική του τίτλου του βιβλίου

Δεν μπορώ να μην αναφερθώ σχετικώς αναλυτικά στον τίτλο του βιβλίου, ο οποίος είναι καινοτόμος, ευρηματικός, θεματικά ταιριαστός και με σαρκαστικό χιούμορ. Μου φάνηκε ιδιαίτερα πρωτότυπη και εύστοχη η επιλογή της ατάκας «Το σπαθί μου, Ειρήνη» του κλασικού κινηματογραφικού έργου «Ένας ήρωας με παντόφλες». Όπως θα θυμάστε, ιδίως οι παλαιότεροι, πρωταγωνιστής ήταν ο αθάνατος ηθοποιός Βασίλης Λογοθετίδης, στον ρόλο ενός αποστράτου στρατηγού, με σενάριο και σκηνοθεσία του αξεπέραστου Αλέκου Σακελάριου και μουσική του μοναδικού Μάνου Χατζιδάκη.

         Στόχος του κινηματογραφικού έργου

Στόχος της ταινίας, που ισχύει και σήμερα, είναι η διακωμώδηση ενός βετεράνου στρατηγού, για τον οποίον ετοιμάζεται η τιμητική κατασκευή του ανδριάντα του. Όμως ο πραγματικός σκοπός των επισπευδόντων ήταν να λειτουργήσει ως εργαλείο κατάχρησης και τελικά οικειοποίησης ενός μεγάλου χρηματικού ποσού, από άτομα του περιβάλλοντός του, εν αγνοία του.

Το σενάριο

Εύλογα υποθέτω ότι οι περισσότεροι από μας έχουμε απολαύσει την εκπληκτική ερμηνεία του Λογοθετίδη, με βάση ένα σενάριο, το οποίο αναδείκνυε την περιφρόνηση του κράτους και την αδιαφορία του για την αξιοπρεπή διαβίωση ενός αποστράτου, η οποία φθάνει στο σημείο να απαιτεί ακόμη και το ξεπούλημα του κατά τον ίδιο «ηρωϊκού» του ξίφους και των παρασήμων του, ώστε να βρει τα χρήματα για την επιβίωση της οικογένειάς του, η ένδεια της οποίας έφθασε στο να μην μπορεί να αγοράσει ακόμη και φάρμακα για την θυγατέρα του.

Η τραγικότητα κορυφώνεται όταν γίνεται σαφές ότι η δημιουργία του «ανδριάντα», είχε αποκλειστικά και μόνο παράνομα και ανήθικα οικονομικά κίνητρα, τα οποία δεν είχαν καμιά σχέση με το υποτιθέμενο ένδοξο παρελθόν του απόστρατου στρατηγού, αλλά ήταν απλά ένα κακοποιητικό εφεύρημα για την υφαρπαγή μεγάλου χρηματικού ποσού από τον κρατικό κορβανά.

Τα δύο πρώτα μέρη του τίτλου

Είναι σαφές ότι η περίπτωση αυτή δεν αποτελεί γενικότητα με κάποιες εξαιρέσεις, αλλά αποτελεί μια σαφή εξαιρεσιακή σεναριογραφική επικέντρωση, που αφορά έναν απόστρατο. Βέβαια, ο σαρκασμός και η αντίφαση είναι εμφανή. Υπονοούν την μεγάλη αβελτηρία του κράτους απέναντι στους αποστράτους.

Επί της ουσίας το περιεχόμενο του βιβλίου εκπροσωπείται με πληρότητα από τον υπότιτλο του βιβλίου, δηλαδή «Ο ελληνικός βετερανικός εικοστός αιώνας», ευρισκόμενος όμως πάντα υπό την απειλή της αναξιοπρεπούς και καταθλιπτικής ένδειας.

Το τρίτο μέρος του τίτλου

Το τρίτο μέρος του τίτλου φανερώνει και την βαθιά πολυπλοκότητα του εγχειρήματος του συγγραφέα, ο οποίος έπρεπε να υλοποιήσει τις τρεις δεσμεύσεις του τίτλου του βιβλίου, από το τεράστιο χαοτικό τεκμηριωτικό υλικό, το οποίο κατά κανόνα ανθίσταται σθεναρά στην αποχαοτικοποίηση και δυσκολεύει εξαιρετικά την εντόπιση μοτίβων, τα οποία καταρχήν καταγράφονται και εν συνεχεία μελετούνται, συγκρίνονται και κωδικοποιούνται, ώστε να δημιουργούν αποτελέσματα και συμπεράσματα.

Αξιολογικές θέσεις

Είναι γεγονός ότι ο συγγραφέας τοποθετείται με αυτοπεποίθηση απέναντι στην χαοτικότητα του υπό επεξεργασία τεκμηριωτικού υλικού του. Το γεγονός αυτό, το εκφράζει χωρίς αμφισημίες και απογωνιοποιήσεις, δείχνοντας ότι εννοεί αυτό που πιστεύει και ότι πιστεύει αυτό που εννοεί. Αυτό δεν αποτελεί συνήθη πρακτική του καθημερινού, αλλά κυρίως, του γραπτού και μάλιστα συγγραφικού λόγου.

Σε μια τέτοια διαδικασία βιβλιοκριτικής, με τα παραπάνω χαρακτηριστικά, οφείλει να είναι κανείς εξελεγκτικά νηφάλιος και ισόρροπος αποτιμητής, αποδίδοντας από την μια πλευρά εύσημα, αλλά και από την άλλη όλες τις πιθανόν συμπαρομαρτούσες αβελτηρίες.

Γενική θεώρηση του βιβλίου

Βλέποντας κανείς τα εμφανή σημειολογικά στοιχεία στην πρώτη επαφή με το βιβλίο, καταγράφει τον μεγάλο, αλλά ευανάγνωστο όγκο του (σχεδόν 650 σελίδες), έναν, όπως ειπώθηκε προηγουμένως, πολλά σημαίνοντα τίτλο («Το σπαθί μου Ειρήνη!») και ακόμη έναν υποσημαίνοντα υπότιτλο («Ο ελληνικός βετερανικός εικοστός αιώνας»), καθώς και ένα αναλυτικό επεξηγηματικό αρθρωτό δεύτερο υπότιτλο που περιλαμβάνει,

1. «Έλλην απόστρατος αξιωματικός.
2.  Κοινωνική και πολιτική τοποθέτηση, από τον Μεσοπόλεμο στη Μεταπολίτευση.
3.  Ομόκεντροι και παράκεντροι βετερανικοί κύκλοι». Όλα αυτά δημιουργούν ένα εμφανές αναπεπταμένο συναφές ποικιλόμορφο θεματολόγιο.

Συνδεσιμότητα πρωτογενούς υλικού

 Το αρχικό ερώτημα είναι το πώς συνδέονται όλα αυτά, και ποια είναι η ποσοτική συμμετοχή τους στο τελικό διά ταύτα. Η απορία αυτή μπορεί να λειτουργεί κριτικά και προβληματικά, που θα μπορούσε σε κάποιον επιπολής κριτικίζοντα να ξιφουλκήσει πρόωρα και χωρίς μέτρο. Όμως στην ουσία λειτουργεί μόνο θετικά, ως πειστική πρόκληση ανάγνωσης, για να διαπιστώσει κανείς πώς όλη αυτή η ποσότητα και η εκ πρώτης όψεως χαοτική ποικιλότητα, καταλήγει αναλογικά, καταλογικά, διαλογικά και συλλογικά στο διά ταύτα, δηλαδή στην αλληλεπίδραση, αλλά και στην ετεροεπίδραση, με την εξαιρετικά χρήσιμη κριτική ανάλυση και συσχετιστική συμπερασματολογία.

Κριτική των εργαλείων λόγου

Καταρχήν, εννοιακά και συντακτικά το βιβλίο διαθέτει συνθετική πολυθεματικότητα, αντίστοιχη της κοινωνικής πολυπλοκότητας και αλληλεπίδρασης, την οποία και προσμέτρησε.

Υπάρχουν ετερογενή θέματα, τα οποία όμως, στην ροή του βιβλίου, τελικώς απαρτιώνονται, εννοιολογικά, αιτιολογικά, ερμηνευτικά και τελεολογικά. Τελικώς πράγματι εντυπωσιάζει και ξενίζει η θεματική ετερογένεια, αλλά όμως ξεπληρώνει καταλυτικά η αποκάλυψη της «διαπλοκής» της. Όλα μέσα σε όλα.

Εργαλεία λόγου 1

Ρέουσες έως και χειμαρρώδεις σκέψεις, παρορμητικά άτακτες έως και ανάκατες, με τελικά γοητευτική έως και αποκαλυπτική ισορροπία, αλληλεπίδραση και διαδραστική κατάλυση.

Φιλοσοφικός καταιγισμός, ο οποίος όμως προκαλεί την κάθαρση και την πρακτική ένταξη στην καθημερινότητα, αλλά και στη διαχρονική υπόσταση.

Συνδυασμός ασυνδύαστων, με πολύ εύστοχες επιλογές και πρακτικό, λογικό, αλλά και επαγωγικό ακόμη αντίκρισμα, που αιφνιδιάζει.

Άριστη προσέγγιση πολιτικής ιστορίας και πολιτικής κριτικής, απροδιάθετη, νηφάλια, παρρησιακή, ισόρροπη, επαγωγική, και τελικώς διά λόγου πειστική.

Εργαλεία λόγου 2

Τα λεκτικά εργαλεία είναι άριστης τεχνικής και πολύ υψηλού επιπέδου. Η γλώσσα λαμπυρίζουσα, η δομή άρτια, η σύνταξη εναργής, η ετυμολογία καταλυτική, η ροή γοητευτική, η σαφήνεια αδιασάλευτη, οι έννοιες απαρτιωμένες, η λογική επαγωγική, η ανάλυση-σύνθεση πρακτική τόσο στη μικροανάπτυξη όσο και στη ολική δομή, γραφή με ροή αιτίου-αιτιατού όπου απαιτείται, απροκατάληπτη αυτο- και ετερο- συλλογική κριτική, ιστορική γνώση γεγονότων, φαινομένων, αλλά και επιφαινομένων όσο και υποφαινομένων ως ιστορικά ανάλεκτα, εντελέχεια στον καθορισμένο ορίζοντα, επαγωγική άρθρωση με τεκμηρίωση στα επί μέρους «διά ταύτα», αλλά και αναπάντεχη εμπλοκή όλης της ετερογένειας στο θέμα, με προσέγγιση παράλληλη, ασύμμετρη, αναλογική, αντιδιασταλτική, ιστορική ή και ανιστορική, συμβιωτική ή αβιωτική.

Εργαλεία λόγου 3

Το βιβλίο αποτελεί μια ανατομία αρθρωτή, κεντημένη επάνω σε μια τεράστια τοιχογραφία, με την οποία ανατέμνονται οι επιδραστικές σχέσεις προσώπων, θεσμών, κοινωνίας, αποστράτων, ενώσεων, πολιτικής, πολιτικών και κομμάτων. Εντυπωσιακή είναι η αναλυτική ψυχολογία των αποστράτων και απομάχων, η αναζήτηση της σκοτεινής πλευράς του μέσου ιστορικού προσώπου, η ιδιότητα του βιβλίου ως ένα εξαιρετικό ημερολόγιο γεγονότων. Αιφνιδιάζει η έντεχνη πολιτική συγκριτική καταγραφή, με αφορμή τα των βετεράνων, και ότι η προσέγγιση του βιβλίου γενικότερα, αφορά περισσότερο τις σχέσεις με την κοινωνία και τα κοινά, παρά τις μεταξύ των ενώσεων διαφορές. Από την άλλη πλευρά, περισσότερο τονίζεται το περιβάλλον ποιοτικό κλίμα και οι σχέσεις με τις ενώσεις αποστράτων. Πάντως η αίσθηση του ομιλούντος είναι ότι η εντόπιση μοτίβων συγκλίσεων και αποκλίσεων από την χαοτική κατάσταση των ενώσεων αποτελεί συγγραφικό επίτευγμα.

Εργαλεία λόγου

Με έναν ολιγολεκτικό προσδιορισμό, το βιβλίο είναι έως και συναρπαστικό στη γραφή και στο αποτέλεσμα.

Ως επιμύθιο θα έπρεπε να καταγράψω την απροκατάληπτη προσέγγιση του συγγραφέα στο ιστορικό αντικείμενο, την κριτική συσχέτιση και τέλος την ακόλουθη παρρησιακή παρουσίαση. Θεωρώ όμως ότι η ανακάλυψή τους είναι η κύρια ανταμοιβή του αναγνώστη, ο οποίος μπορεί μετά την εντόπισή τους να ενδιατρίψει σ’ αυτήν, όχι μόνο άμεσα, αλλά και με έμμεσο τρόπο.

Επιμύθιο

Ως επιμύθιο μπορώ να πω ότι εκφράζω την ελπίδα πως κατέγραψα ικανά στοιχεία ώστε να λειτουργήσουν ως κίνητρο ανάγνωσης και συμμετοχής σ’ ένα πραγματικά γοητευτικό και αποκαλυπτικό ταξίδι που προσφέρει το βιβλίο αυτό.

Ομιλητής: Αναστάσιος Μάνθος, Ταξίαρχος Π.Α. ε.α. ιατρός, Ομότιμος καθηγητής Ιατρικής, πρώην Πρύτανης Α.Π.Θ.

Επιμέλεια Ανάρτησης : Αργύρης Τασιόπουλος