Ο ορεινός τουρισμός και τα χιόνια προσελκύoυν τουρίστες στην Ευρώπη που θέλουν να εξερευνήσουν μοναδικά τοπία συμμετάσχοντας σε υπαίθριες δραστηριότητες όπως σε χιονοδρομικά κέντρα με πεζοπορία, ορειβασία, μονοπάτια, θρησκευτικά ταξίδια και ταξίδια Χριστουγέννων. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στους 10 top ευρωπαϊκούς χειμερινούς προορισμούς.
Η Ευρωπαϊκή αγορά χειμερινού τουρισμού εκτιμάται στα 322,35 δισ. δολάρια μέχρι το 2032 από 180 δισ. το 2022, σύμφωνα με την Future Market Insights (FMI), ενώ η Ελλάδα είναι ανάμεσα στους top προορισμούς της Ευρώπης για χειμερινό τουρισμό και μάλιστα όγδοη στην Ευρώπη.
Η άνοδος οφείλεται στην πολύπλευρη σειρά προσφορών που συνδυάζει ιστορικές πόλεις, χειμερινές αθλητικές δραστηριότητες και την γοητεία των διάσημων τοπίων της ηπείρου.
Η επέκταση έρχεται με ισχυρό ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 6%, προσφέροντας ελπιδοφόρες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις και τους ενδιαφερόμενους σε όλη την τουριστική βιομηχανία.
Ο χειμερινός τουρισμός συνεισφέρει 1% έως 2% στο ΑΕΠ πολλών ευρωπαϊκών χωρών, υπογραμμίζοντας τον ζωτικό του ρόλο στην οικονομία της περιοχής.
Ο τουριστικός τομέας μπορεί να αποτελέσει την ατμομηχανή της ανάπτυξης, διασφαλίζοντας παράλληλα τη βιωσιμότητα και την προστασία των φυσικών και πολιτιστικών πόρων της Ελλάδας.
Οι εναλλακτικές δραστηριότητες στην Ηπειρωτική Ελλάδα απορροφούν περισσότερα χρήματα, με προστιθέμενη αξία για τις τοπικές κοινότητες, με την ανάπτυξη του τουρισμού πολυτελείας, με επενδύσεις σε ξενοδοχεία υψηλών προδιαγραφών και τουριστικές βίλες που απευθύνονται σε επισκέπτες υψηλού εισοδήματος. Οι οικολογικές και βιώσιμες περιηγήσεις είναι από τις πιο δημοφιλείς και κατά προτίμηση για φιλικές προς το περιβάλλον, ταξιδιωτικές εμπειρίες με βάση τη φύση, συμπεριλαμβανομένης της πεζοπορίας και της εξερεύνησης της άγριας ζωής στα απόκρημνα εδάφη της Ελλάδας, προσπαθώντας να αποσυνδεθούν από την αστική ζωή και να βυθιστούν σε παρθένα περιβάλλοντα.
Οι αρχές του βιώσιμου τουρισμού περιλαμβάνουν τη βέλτιστη και όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματική χρήση των περιβαλλοντικών πόρων, τον σεβασμό στην κοινωνική και πολιτιστική αυθεντικότητα, προστατεύοντας με αυτό τον τρόπο τις τοπικές κοινότητες, την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, παρέχοντας δίκαια κατανεμημένα οφέλη σε όλους τους ενδιαφερόμενους καθώς και τη συμμετοχή κοινωνικών εταίρων, προάγοντας τη συνεργασία και τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων για ισορροπημένη τουριστική ανάπτυξη.
Ο βιώσιμος τουρισμός δεν αφορά μόνο στο περιβάλλον, αλλά και στην κοινωνία και την οικονομία, η ποιοτική δε αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος με όρους βιωσιμότητας, προϋποθέτει ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης, διακυβέρνησης και ελέγχου, καθώς απαιτούνται σημαντικές διαρθρωτικές και θεσμικές αλλαγές, αλλά και στην κουλτούρα όλων των εμπλεκομένων μερών για αποφυγή υπερτουρισμού, εξορκίζοντας όμως και υποτουρισμό, σύμφωνα με το χωροταξικό νομοσχέδιο με συνέπεια τη μείωση της εποχικής ζήτησης μέσω της αξιοποίησης του DΜΜΟ’s για τις εναλλακτικές μορφές τουρισμού στην ηπειρωτική Ελλάδα.
Η τεχνολογία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος. Καθώς οι τουριστικές επιχειρήσεις επενδύουν σε ψηφιακές πλατφόρμες, εφαρμογές και τεχνολογίες ανάλυσης δεδομένων για να κατανοήσουν καλύτερα τις ανάγκες των πελατών τους και να προσφέρουν εξατομικευμένες υπηρεσίες.
*Ο Κωνσταντίνος Κουσκούκης είναι Καθηγητής Δερματολογίας – Νομικός Πρόεδρος Ελληνικής Ακαδημία Ιαματικής Ιατρικής, Πρόεδρος Παγκόσμιας Ακαδημίας Κινέζικης και Συμπληρωματικής Ιατρικής, Πρόεδρος Ελληνικού Συνδέσμου Τουρισμού Υγείας, Αντιπρόεδρος Παγκόσμιου Ιπποκράτειου Ινστιτούτου Ιατρών.
Ο υγειονομικός Αξιωματικός στην πορεία του, από την Σχολή στις Σχολές Εφαρμογής και μετέπειτα, εκπαιδεύεται ή ενημερώνεται στην αντιμετώπιση ΡΒΧΠ περιστατικών. Με την παρουσίαση του ΟΔΗΓΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ERG2024, η ΕΕΥΕΔ θέλει να γνωστοποιήσει (ή να υπενθυμίσει) την ύπαρξη μιας ακόμη δυνατότητας στην αντιμετώπιση ROTA περιστατικών, χωρίς να υποκαταστήσει την υπάρχουσα εκπαίδευση.
Ένας Μαθητής Παραγωγικής Σχολής, Αξιωματικός Υγειονομικός ή μη, ακόμη ακόμη και ένας πολίτης μπορεί σε χρόνο 1-2 λεπτών να έχει στο κινητό του τηλέφωνο έγκυρες πληροφορίες για τον χειρισμό περιστατικού που εμπλέκονται Χημικές – Ραδιενεργές (πολεμικές ή μη) ουσίες. Πληροφορίες που αφορούν :
Την επικινδυνότητα του εμπλεκόμενου παράγοντα.
Ανάγκη χρήσης προστατευτικού ιματισμού και είδος αυτού.
Τον Τρόπο – υλικά πυρόσβεσης.
Τις πρώτες Βοήθειες.
Το μέγεθος τις προστατευτικής ζώνης γύρω από το περιστατικό.
Ακόμη να υπολογίσει ανάλογα με την φορά του ανέμου την μορφή της προστατευτικής ζώνης.
Να έχει στο κινητό του χάρτη με την ζώνη αποκλεισμού.
Επισημαίνουμε ότι υπεύθυνοι για την αντιμετώπιση των περιστατικών αυτών στην Ελληνική επικράτεια είναι οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες *. Η χρησιμότητα του Οδηγού αφορά τις ενέργειες του προσώπου που θα βρεθεί πρώτο στο περιστατικό (Πρώτος Ανταποκριτής – First Responder) μέχρι να έλθουν οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες. Σε περίπτωση περιστατικού σε ειρηνευτική αποστολή, η χρήση του οδηγού ίσως σώσει ζωές. Ακόμη χρήσιμος είναι ο οδηγός σε μικρά περιστατικά σε επίπεδο Μονάδας ή και ιδιωτικής οικίας.
* ΑΡΜΟΔΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΠΟΥ ΕΜΠΛΕΚΟΝΤΑΙ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (Τηλ. κέντρο 210 – 650 6700).
ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΔΗΓΟΣ
O Οδηγός αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης αναπτύχθηκε από κοινού από τις Υπηρεσίες Μεταφορών του Καναδά (TC), το Υπουργείο Μεταφορών των ΗΠΑ (DOT) και τη Γραμματεία Μεταφορών και Επικοινωνιών του Μεξικού (SCT) για χρήση από πυροσβέστες, αστυνομία, άλλες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, και προσωπικό που μπορεί να είναι το πρώτο που θα φτάσει στη σκηνή ενός συμβάντος που εμπλέκονται επικίνδυνες ουσίες κατά την μεταφορά τους.
Αποτελεί κατά κύριο λόγο έναν οδηγό για να βοηθήσει τους πρώτους ανταποκριτές να εντοπίσουν γρήγορα τους συγκεκριμένους ή γενικούς κινδύνους του υλικού που εμπλέκεται στο συμβάν και να προστατεύσουν τον εαυτό τους και το ευρύ κοινό κατά τη διάρκεια της αρχικής φάσης απόκρισης στο συμβάν. Αυτός ο οδηγός θα βοηθήσει τους ανταποκριτές στη λήψη αρχικών αποφάσεων κατά την άφιξή τους στη σκηνή ενός περιστατικού.
Βασικά προορίζεται για ατυχήματα που συμβαίνουν κατά την μεταφορά, ωστόσο παραμένει αξιόπιστη πηγή πληροφοριών και για κάθε περιστατικό όπου εμπλέκονται τοξικές χημικές ουσίες. Είναι χρήσιμος όταν οι αρμόδιες δυνάμεις της πολιτείας αδυνατούν να επέμβουν, όπως συνέβη σε ειρηνευτικές αποστολές, ασκήσεις ή ενδεχομένως να συμβεί σε μια μεγάλη καταστροφή. Τα στελέχη του υγειονομικού έχουν την κατάλληλη εκπαίδευση και διοικητική εμπειρία για να αντλήσουν χρήσιμες πληροφορίες ή και να τον εφαρμόσουν κατά την κρίση τους. Απαιτείται μόνο στοιχειώδης γνώση της Αγγλικής Γλώσσας και κοινή λογική.
Ο Οδηγός είναι άμεσα διαθέσιμος στο διαδίκτυο και σε εφαρμογή σε κινητό τηλέφωνο. Μπορεί να δώσει σε ελάχιστο χρόνο (μικρότερο του λεπτού) πληροφορίες για την τοξικότητα, για τον κίνδυνo ανάφλεξης ή έκρηξης, τον τρόπο και τα υλικά πυρόσβεσης, για την εκκένωση της περιοχής, για τον καθορισμό της προς εκκένωση περιοχής και για τις πρώτες βοήθειες. Επιπλέον η εφαρμογή στο κινητό μπορεί να υπολογίσει την διασπορά ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Περιλαμβάνει σχεδόν κάθε γνωστή χημική ουσία από τον Αμίαντο μέχρι τα πολεμικές χημικές ουσίες και ραδιενεργές ουσίες όπως το απεμπλουτiσμένο ουράνιο.
Ο Οδηγός είναι διαθέσιμος
Από το Επίσημο Site της Αμερικανικής Κυβέρνησης (An official website of the United States government) : εδώ
Εφαρμογή για κινητά : στο Playstore ERG 2024 (Προτείνεται)
Παράδειγμα Χρήσης του Οδηγού
ΠΧ Διαρροή Θεϊκού οξέος, (περιστατικό που το χειρίστηκε η KFOR το 2000). Ας δούμε τι πληροφορίες μας δίνει ο οδηγός για το παραπάνω χημικό.
Διαρροή Θεϊκού Οξέος
Πληκτρολογούμε το όνομα του χημικού Sulfuric Acid και άμεσα θα οδηγούμε στον σχετικό πίνακα GUIDE 137
Επιλογή “By name” πληκτρολογούμε “Sulfuric Acid”
Εμφάνιση σε κυλιόμενη οθόνη του Οδηγού 137 με τις οδηγίες στην Αγγλική .
Και η μετάφραση του οδηγού (πρωτότυπο κείμενο στο κινητό σας).
POTENTIAL HAZARDS
GUIDE 137
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΠΡΑΔΕΙΓΜΑΤΟΣ
ΔΙΑΒΡΡΩΤΙΚΟ ή / και ΤΟΞΙΚΟ · Η εισπνοή, κατάποση ή επαφή (δέρμα, μάτια) με ατμούς, σκόνες ή ουσίες μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό, εγκαύματα ή θάνατο. · Η πυρκαγιά θα προκαλέσει ερεθιστικά, διαβρωτικά και / ή τοξικά αέρια. · Η αντίδραση με νερό μπορεί να προκαλέσει μεγάλη θερμότητα που θα αυξήσει τη συγκέντρωση διαβρωτικών ή τοξικών ουσιών στον αέρα. · Η επαφή με τα υγρά μπορεί να προκαλέσει σοβαρά εγκαύματα στο δέρμα και τα μάτια. · Το νερό πυρόσβεσης ή το νερό αραίωσης μπορεί να προκαλέσει περιβαλλοντική μόλυνση.
ΠΥΡΚΑΓΙΑ Ή ΕΚΡΗΞΗ. ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΞΕΙΚΟ ΑΝΥΔΡΙΤΗ (UN1715), ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΥΦΛΕΚΤΟΣ, ορισμένα από αυτά τα υλικά μπορεί να καούν, αλλά κανένα δεν αναφλέγεται εύκολα. · Μπορεί να αναφλέξει καύσιμα (ξύλο, χαρτί, λάδι, ρούχα κ.λπ.).
· Η ουσία θα αντιδράσει με νερό (βίαια), απελευθερώνοντας διαβρωτικά και / ή τοξικά αέρια.
· Εύφλεκτα / τοξικά αέρια ενδέχεται να συσσωρεύονται σε περιορισμένους χώρους (υπόγειο, δεξαμενές, αυτοκίνητα χοάνης / δεξαμενών κ.λπ.).
· Η επαφή με μέταλλα μπορεί να εκλύσει εύφλεκτο αέριο υδρογόνο.
· Τα εμπορευματοκιβώτια ενδέχεται να εκραγούν όταν θερμανθούν ή εάν έχουν ρυπανθεί με νερό.
· Η ουσία μπορεί να μεταφερθεί σε υγρή μορφή.
ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΟΣ ΙΜΑΤΙΣΜΟΣ
· Φορέστε αυτόνομη αναπνευστική συσκευή θετικής πίεσης (SCBA). Φοράτε χημικά προστατευτικά ρούχα που συνιστάται ειδικά από τον κατασκευαστή όταν δεν υπάρχει κίνδυνος πυρκαγιάς.
· Τα προστατευτικά ενδύματα των πυροσβεστών παρέχουν θερμική προστασία αλλά μόνο περιορισμένη χημική προστασία.
ΕΚΕΝΩΣΗ Άμεσο προληπτικό μέτρο
· Απομόνωση διασποράς ή διαρροής προς όλες τις κατευθύνσεις για τουλάχιστον 50 μέτρα, για υγρά και τουλάχιστον 25 μέτρα για στερεά. Διαρροή · Για επισημασμένα υλικά: βλ. Πίνακα 1 – Αρχική απομόνωση και αποστάσεις προστατευτικής δράσης.
· Για μη επισημασμένα υλικά: αυξήστε την απόσταση άμεσης προληπτικής μέτρησης, προς την κατεύθυνση προς τα κάτω, ανάλογα με τις ανάγκες. Φωτιά · Εάν δεξαμενή, σιδηροδρομικό αυτοκίνητο ή δεξαμενόπλοιο εμπλακεί σε πυρκαγιά, απομονώστε 800 μέτρα (1/2 μίλι) προς όλες τις κατευθύνσεις Επίσης, σκεφτείτε την αρχική εκκένωση για 800 μέτρα (1/2 μίλι) προς όλες τις κατευθύνσεις.
ΦΩΤΙΑ · Όταν το υλικό δεν εμπλέκεται σε πυρκαγιά, μην χρησιμοποιείτε νερό πάνω στο υλικό.
Μικρή φωτιά · Ξηρά χημική ουσία ή CO2.
· Εάν μπορεί να γίνει με ασφάλεια, απομακρύνετε τα μη κατεστραμμένα δοχεία μακριά από την περιοχή γύρω από τη φωτιά.
Μεγάλη φωτιά · Καταιονισμός στην περιοχή της πυρκαγιάς με μεγάλες ποσότητες νερού, για την διάλυση των ατμών (ομίχλη νερού). Σε περίπτωση ανεπαρκούς παροχής νερού, οι ανταποκριτές θα πρέπει να αποσυρθούν. Αν στην πυρκαγιά συμμετέχουν δεξαμενές ή φορτία αυτοκινήτου / ρυμουλκούμενου · Ψύξτε τα δοχεία με μεγάλες ποσότητες νερού έως ότου εξαφανιστεί η φωτιά.
· Μην βάζετε νερό μέσα στα δοχεία.
· Απομακρυνθείτε αμέσως σε περίπτωση αύξησης του ήχου από βαλβίδες εξαερισμού ή δείτε αποχρωματισμό του ρεζερβουάρ.
· ΠΑΝΤΑ να μείνετε μακριά από δεξαμενές που σκεπάζονται από φωτιά.
ΔΙΑΡΡΟΗ · Μην αγγίζετε κατεστραμμένα δοχεία ή χυμένο υλικό εκτός εάν φοράτε κατάλληλη προστατευτική ενδυμασία.
· Σταματήστε τη διαρροή εάν μπορείτε να το κάνετε χωρίς κίνδυνο.
· Χρησιμοποιήστε ψεκασμό νερού για να μειώσετε τους ατμούς. Μην βάζετε νερό απευθείας πάνω στις διαρροές, ή στο χώρο διαρροής ή μέσα στα δοχεία.
· Κρατήστε τα καύσιμα (ξύλο, χαρτί, λάδι κ.λπ.) μακριά από χυμένο υλικό.
Μικρή διαρροή · Καλύψτε με στεγνή γη, στεγνή άμμο ή άλλο άφλεκτο υλικό ακολουθούμενο από πλαστικό φύλλο για να ελαχιστοποιήσετε την εξάπλωση ή την επαφή με τη βροχή.
· Χρησιμοποιήστε καθαρά, εργαλεία (που δεν προκαλούν σπινθήρα) για να συλλέξετε υλικό και να το τοποθετήσετε σε πλαστικά δοχεία με χαλαρή κάλυψη για μετέπειτα απόρριψη.
· Αποτρέψτε την είσοδο σε, υπονόμους, υπόγεια ή περιορισμένους χώρους.
ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ · Καλέστε την ιατρική υπηρεσία έκτακτης ανάγκης.
· Βεβαιωθείτε ότι το ιατρικό προσωπικό είναι ενήμερο για τα εμπλεκόμενα υλικά και λαμβάνει προφυλάξεις για να προστατευθεί.
· Μεταφέρετε το θύμα στον καθαρό αέρα εάν μπορεί να γίνει με ασφάλεια.
· Δώστε τεχνητή αναπνοή εάν το θύμα δεν αναπνέει.
· Μην κάνετε ανάνηψη από στόμα σε στόμα εάν το θύμα κατάποσε ή εισέπνευσε την ουσία. πλύνετε το πρόσωπο και το στόμα πριν κάνετε τεχνητή αναπνοή. Χρησιμοποιήστε μάσκα τσέπης εξοπλισμένη με μονόδρομη βαλβίδα ή άλλη κατάλληλη αναπνευστική ιατρική συσκευή.
· Χορηγήστε οξυγόνο εάν η αναπνοή είναι δύσκολη.
· Αφαιρέστε και απομονώστε μολυσμένα ρούχα και παπούτσια.
· Σε περίπτωση επαφής με την ουσία, ξεπλύνετε αμέσως το δέρμα ή τα μάτια με τρεχούμενο νερό για τουλάχιστον 20 λεπτά.
· Για μικρή επαφή με το δέρμα, αποφύγετε την εξάπλωση υλικού σε δέρμα που δεν επηρεάζεται.
· Η αφαίρεση στερεοποιημένου λιωμένου υλικού από το δέρμα απαιτεί ιατρική βοήθεια.
· Κρατήστε το θύμα ήρεμο και ζεστό.
· Οι επιπτώσεις της έκθεσης (εισπνοή, κατάποση ή επαφή με το δέρμα) σε ουσία μπορεί να καθυστερήσουν.
ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΧΑΡΤΗ ΓΙΑ ΑΠΟΜΩΝΩΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ
Για παράδειγμα, επιλέξαμε την θεωρητική περίπτωση ότι μεγάλη ποσότητα του χημικού διέρρευσε από ατύχημα με βυτιοφόρο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης με ταυτόχρονη πυρκαγιά. Το ατύχημα έγινε στην συμβολή Βενιζέλου και Αγίου Δημητρίου. Μετά την συμπλήρωση στην οθόνη του κινητού κάποιων ερωτήσεων (πόλη, μέρα ή νύχτα, φωτιά ή όχι, μεγάλη ή μικρή ρύπανση) πήραμε τις παρακάτω εικόνες. ΠΡΟΣΟΧΗ είναι μόνο παράδειγμα χρήσης του οδηγού, σε πραγματική ανάλογη περίπτωση ο χειρισμός του περιστατικού είναι αποκλειστική ευθύνη της Πολιτείας να παρέμβει. Η Επιλογή της Θεσσαλονίκης έγινε διότι την πόλη την γνωρίζουμε όλοι και για να κατανοήσουμε το μέγεθος ζώνης απομόνωσης.
Το βέλος δείχνει το “χειριστήριο” με το οποίο θα πάρουμε σε χάρτη με την ζώνη απομόνωσης
Εμφάνιση της ζώνης Αποκλεισμού σε περίπτωση φωτιάς (κόκκινη κύκλος) και απλά διαρροής πορτοκαλί κηλίδα.
Οθόνη κινητού
Πειραματιστείτε μόνοι σας με διάφορες χημικές ουσίες όπως
Chlorine (Κοινό Χημικό και Πολεμική Ουσία)
Depleted Uranium
Hydro Chloride Acid
ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
Καυτή Ζώνη : Είναι η ζώνη που περικλείει το συµβάν, σε τόση έκταση, όπου η συγκέντρωση της ουσίας είναι άμεσα τόση, ή µε την πάροδο του χρόνου καθίσταται τόση, ώστε να υφίσταται µέγιστος κίνδυνος απώλειας ζωής, σε όποιον εκτεθεί σε αυτήν χωρίς τον κατάλληλο για την περίσταση προστατευτικό εξοπλισµό. Ως συνώνυµα του όρου Καυτή Ζώνη, χρησιµοποιούνται και οι όροι «Ζώνη Εξαίρεσης», ή «Απαγορευµένη Ζώνη».
Θερµή Ζώνη : Η περιοχή µεταξύ Καυτής και Ψυχρής ζώνης όπου λαμβάνει χώρα η απολύμανση και η υποστήριξη των λειτουργιών επέμβασης στην Καυτή Ζώνη . Ως συνώνυμα του όρου θερμή Ζώνη χρησιμοποιείται ό όρος «Ζώνη Περιορισμένης Πρόσβασης». Πρόκειται για αρχικά καθαρή περιοχή η οποία όμως λόγω των δραστηριοτήτων υποστήριξης της καυτής ζώνης µμολύνεται. Ψυχρή Ζώνη : Η Ζώνη που περιβάλει καθ, ολοκληρίαν την Θερµή Ζώνη Η εργασία και παραµονή του προσωπικού σε αυτή δεν περικλειει κινδύνους . Απαιτείται χρήση προστατευτικής στολής για το προσωπικό που είναι σε επαφή µε τα όρια της Θερµής Ζώνης.
Πριν 26 χρόνια στο μακρινό 1999, με υπογραφή του Υδντου της ΔΥΓ/ΓΕΣ Ταξίαρχου Θεόδωρου Τσοχαλή, διαβιβάζεται το υπηρεσιακό σημείωμα 159/7 Ιουν.1999,
“Σας διαβιβάζουμε συνημμένα για ενημέρωση και την κατά την κρίση σας αξιοποίηση το σχετικό που αποτελεί τη ∆ιαταγή Εφαρµογής της STANAG 2451 που αναφέρεται στο ΠΒΧ ∆όγµα Άµυνας των ∆υνάµεων του ΝΑΤΟ.”
Η STANAG 2451 είχε τίτλο ∆ΟΓΜΑ ΓΙΑ ΠΒΧ ΑΜΥΝΑ ΤΩΝ ∆ΥΝΑΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΑΤΟ – ΑΤΡ 59 (A) ήταν μεταφρασμένη στα Ελληνικά και χαρακτηρισμένη ως ΝΑΤΟ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΧΡΗΣΗΣ
Από το δόγμα αυτό θα αναφέρω λόγω διαβάθμισης ένα απόσπασμα μόνο :
“Επιπλέον, κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων υποστήριξης της ειρήνης, και σε όλο το φάσµα των συγκρούσεων μπορεί να υπάρχει κίνδυνος απελευθέρωσης επιβλαβών ουσιών από κατεστραμμένα εργοστάσια ή αντιδραστήρες λόγω ατυχηµάτων ή παράνοµων ενεργειών. Οι Νατοϊκές δυνάµεις θα πρέπει λοιπόν, όχι µόνο να είναι ικανές να αµυνθούν ενάντια σε συµβατικές επιθέσεις, αλλά επίσης να διεξάγουν συνεχείς επιχειρήσεις για παρατεταµένες χρονικές περιόδους σε ένα περιβάλλον ΠΒΧ, το οποίο προκύπτει από τη χρήση όπλων Μαζικής Καταστροφής (ΟΜΚ} ή την απελευθέρωση Πυρηνικών, Βιολογικών ή Χηµικών Τοξικών Βιοµηχανικών Υλικών (ΤΙΜ-ΤΒΥ).”
Η παραπάνω παράγραφος συμπυκνώνεται στα αρχικά R.Ο.Τ.Α σύμφωνα με τον ορισμό της STANAG : “ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΜΟΡΦΗΣ ∆ΙΑΦΟΡΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΘΕΣΕΩΣ (R.O.T.A). Πυρηνικό, ραδιενεργό, βιολογικό ή χηµικό περιβάλλον, που διαµορφώνεται από αίτια άλλα από την εγκεκριµένη χρήση όπλων μαζικής καταστροφής από τις Ένοπλες ∆υνάµεις ενός κράτους.”
Επειδή αντιλαμβάνομαι ότι μεγαλύτερη ανάλυση του Δόγματος θα είναι βαρετή και θα έχει την τύχη Κανονισμών – Εγχειριδίων – STANAG που κατά κανόνα μένουν εκτός προσοχής μας, θα αναφερθώ σε περιστατικά που αντιμετωπίσαμε και είχα προσωπική εμπλοκή ως επικεφαλής της Διεύθυνσης Πολεμικών Χημικών Ουσιών του Γ’ Κτηνιατρικού Νοσοκομείου (ΔΝΣΗ/ΠΧΟ/Γ’ΚΝΟ). Τα ίδια περιστατικά θα αναλυθούν με κάθε λεπτομέρεια σε σχετικές αναρτήσεις που θα ακολουθήσουν και θα είναι συγκεντρωμένες στην ενότητα ROTA της Ιστοσελίδα ώστε στο τέλος η Ιστοσελίδα της ΕΕΥΕΔ να αποτελεί σημείο αναφοράς και μελέτης για αυτό το θέμα.
ΣΥΝΟΠΤΙΚΉ ΠAΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ
ROTA
ΧΛΑΑΣΤΡΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΜΑΙΟΣ 2000
Άσκηση Dynamic Mix.
Εκεί είχε εγκατασταθεί Γερμανικός σταθμός τηλεπικοινωνιών φρουρούμενος από ομάδα της 23 ΕΜΑ. Ο χώρος, πλησίον της Χαλάστρας ανήκε σε ιδιώτη (Χ.Κ κατοίκου Χαλάστρας) και είχε μισθωθεί για τις ανάγκες της άσκησης Dynamic Mix. Στον παραπάνω χώρο ευρίσκετο αποθήκη που στο παρελθόν ήταν στάβλος. Η Αποθήκη ήταν ανασφάλιστη με πρόχειρα αποθηκευμένα γεωργικά φάρμακα με ανοιχτές συσκευασίες, με νεκρά πουλιά μέσα σε αυτές και έντονη οσμή. Ήταν συναποθηκευμένες χωρίς κανένα μέτρο προστασίας εύφλεκτες και τοξικές ουσίες μερικές από τις οποίες είναι σε άμεση επαφή με τον ατμοσφαιρικό αέρα. Η παραπάνω αποθήκη ήταν σε επαφή με τις εγκαταστάσεις τηλεπικοινωνιών και σε απόσταση λίγων μέτρων από τις σκηνές της Ελληνικής φρουράς. Το προσωπικό αισθάνθηκε αδιαθεσία και έτσι ενημερώθηκε το Γ’ΣΣ. Με Δγή του Γ’ΣΣ κλιμάκιο της Δνσης ΠΧΟ/Γ’ΚΝΟ (Σχης (ΥΚ) Α. Τασιόπουλος, Τχης (ΥΚ) Κ. Τερψίδης) επισκέφτηκε το χώρο την 19:00 22-5-2000. Λοιπές λεπτομέρειες χειρισμού του περιστατικού σε ξεχωριστή ανάρτηση.
Ερωτήματα :
Δεν θα έπρεπε οι χώροι διεξαγωγής της Άσκησης να έχουν επιθεωρηθεί πριν την εγκατάσταση;
Υπήρχε γνώση των σχετικών κανονισμών από το επιτελείο και τις αρμόδιες ΔΥΓ;
Τχης (ΥΚ) Κ. Τερψίδης Εμπρός στην ανοιχτή αποθήκη
ΣΥΝΟΡΙΑΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΚΟΣΟΒΟΥ-FYROM
ΜΑΡΤΙΟΣ 2000
Ο 34 ΛΕΚ (Λόχος Ελέγχου Κυκλοφορίας) στρατοπέδευε σε κτίριο στο προαύλιο του τελωνίου επί του κεντρικού δρομολογίου FYROM – Κοσόβου και ασκούσε έλεγχο κυκλοφορίας διερχομένων οχημάτων. Σε μικρή απόσταση 150 μέτρων περίπου από το σημείο που στρατοπέδευε ο 34 ΛΕΚ υπήρχε η βιομηχανία παραγωγής ειδών αμιάντου SHAR-SALONIT, εκτός λειτουργίας και με μεγάλη ποσότητα σκόνης αμιάντου να έχει επικαλύψει το δάπεδο ανασφάλιστη με κίνδυνο διαφυγής της σκόνης στο περιβάλλον .
Σε πολύ μικρή απόσταση ήταν η τσιμεντοβιομηχανία KOSOVA-SHAR. Η τσιμεντοβιομηχανία ήταν υπό τον έλεγχο του UCK και λειτουργούσε το τμήμα έψησης χωρίς φίλτρα (υπήρχε κόστος). Μεγάλες ποσότητες τσιμεντόσκονης εκλυόταν στο περιβάλλον. Η έντονη κυκλοφορία των οχημάτων ανακάτωνε την σκόνη που τσιμέντωνε με την σειρά της οχήματα και πνεύμονες. Το προσωπικό εμφάνιζε βήχα, ρινίτιδα, επιπεφυκίτιδα, άσθμα, δερματίτιδες.
Τόσο εγώ όσο και το άλλο υγειονομικό προσωπικό περνούσε από τον συνοριακό σταθμό και έβλεπε μόνο σκόνη (τυφλωμένο από το κυρίαρχο θέμα των ημερών, του DU). Την ρύπανση αποκάλυψε Ολλανδική Εφημερίδα, ενημερώθηκε ο ΥΕΘΑ (Τσοχατζόπουλος) ο οποίος κάλεσε στο Πολιτικό του Γραφείο εμένα και τον Σχη (ΥΙ) Γκιόκα Βασίλειο, Πνευμονολόγο και έδωσε άμεση διαταγή να διερευνήσουμε το θέμα. Περισσότερα σε ξεχωριστή ανάρτηση.
Ερωτήματα :
Δεν θα έπρεπε οι χώροι που θα διέμενε προσωπικό της KFOR και το ευρύτερο περιβάλλον να έχουν επιθεωρηθεί πριν την εγκατάσταση ;
Γιατί η KFOR ενώ γνώριζε την κατάληψη της Τσιμεντοβιομηχανίας από τον UCK και την προβληματική της λειτουργία δεν ενημέρωσε ή αν ενημέρωσε γιατί η πληροφορία δεν έφθασε στο Υγειονομικό ;
Υπήρχε γνώση των σχετικών STANAG από την KFOR, ΕΛΔΥΚΟ, το επιτελείο και τις αρμόδιες ΔΥΓ ;
KOSOVSCA MITROVICA
Στην Kosovska Mitrovica στο Κόσσοβο, τομέα ευθύνης της Γαλλικής πολυεθνικής ταξιαρχίας του Βορά (MNB-N) στρατοπέδευε ι τμήμα της ΕΛΔΥΚΟ. Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας θεωρούσε την Mitrovica ως μια από τις βαρύτερα ρυπασμένες με μόλυβδο πόλεις στον κόσμο. Γαλλική περιβαλλοντική μελέτη 1999-2000 έδειξε συγκεντρώσεις μολύβδου στον αέρα δεκάδες φορές πάνω από το ανώτερο θεσπισμένο όριο των 500 ng/m. Τα αποτελέσματα επιβεβαιώθηκαν από μελέτη που πραγματοποιήθηκε το χρονικό διάστημα 17-27 Ιονίου 2000 από το Ευρωπαϊκό Τμήμα του Κέντρου Υγιεινής Διαβίωσης και Προληπτικής Υγιεινής του Στρατού των Ηνωμένων πολιτειών (USCPPM) . Σκοπός της μελέτης ήταν η διαπίστωση των κινδύνων υγείας του προσωπικού της KFOR που προέρχονται από την λειτουργία του ρυπογόνου βιομηχανικού συγκροτήματος Trepca.
Όλες τις παραπάνω πληροφορίες τις αγνοούσα. Κατά την διάρκεια ενημέρωσης του προσωπικού, στην MITROVICA, για το απεμπλουτσμένο ουράνιο (DU), με διέκοψε Λοχαγός των όπλων και με ρώτησε:
” Καλά με το ουράνιο ….. με τον Μόλυβδο τι γίνεται ; “
Ερωτήματα :
Έπρεπε πρώτα από όλα να το γνώριζα εγώ. Έπρεπε να είχα επιμείνει για σχετική πληροφόρηση από την ΕΛΔΥΚΟ.
Περιβαλλοντική έρευνα δεν έγινε;
Υγειονομικός Αξκός δεν είχε επισκεφθεί την Μονάδα ;
Το Υγειονομικό Προσωπικό της ΕΛΔΥΚΟ δεν το γνώριζε;
Υπήρχε γνώση των σχετικών STANAG από την KFOR, ΕΛΔΥΚΟ, το επιτελείο και τις αρμόδιες ΔΥΓ ;
Δεξαμενές Θειικού Οξέος και στο βάθος πάνω στο λόφο το μακρόστενο κτήριο που στρατοπέδευε τμήμα της ΕΛΔΥΚΟ.
Διαρροή Θειικού Οξέος από δεξαμενή 1000 Τ.
ΠΡΙΣΤΙΝΑ (ΟΥΡΣΕΒΑΤΣ)
Το Στρατόπεδο ήταν πρώην χώρος σφαγίου με στύλους υπαίθριας σφαγής. Εδώ υπήρχε προσωπικό από το Γ’ΚΝΟ, το ΤΥΓ και πληροφόρηση. Λήφθηκαν έγκαιρα τα απαραίτητα μέτρα για την εξυγίανση του εδάφους, το οποίο ήταν έντονα ρυπασμένο με τα υπολείμματα σφαγής. Έγινε στρώση με ασβέστη και από πάνω μεταφέρθηκε χώμα από καθαρές περιοχές. Οι εφημερίδες βρήκαν την ευκαιρία να κινδυνολογήσουν και να γράψουν : ” Ήξεραν (το ΓΕΕΘΑ) για την ρύπανση και έφεραν χώμα από μη βληθείσες περιοχές για να περιορίσουν την DU ρύπανση.
Υπολείμματα σφαγής στο στρατόπεδο στην Πρίστινα.
Υπαίθριοι στύλοι σφαγής και τοποθέτηση στρώματος ασβέστη.
Στην πρώτη στήλη αναφέρεται η μεταφορά χώματος για προστασία από την ακτινοβολία.
Μεγέθυνση της παρερμηνείας που δόθηκε για την “επιχωμάτωση” από μια σοβαρή Εφημερίδα.
ΑΛΛΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΛΥΣΗ
ΑΛΒΑΝΙΑ 2000
Αφγανιστάν 2001, η ρύπανση με εισπνεόμενα σωματίδια ήταν μεγαλύτερη και διαρκής στο εσωτερικό του κτηρίου που στρατοπέδευε η Ελληνική Δύναμη παρά στο έξω χώρο.
Αν μπορούσα να γυρίσω το χρόνο πίσω.
Η περιβαλλοντική δράση της Ελληνικής Υγειονομικής Υπηρεσίας στο Κόσοβο και την Βοσνία θεωρήθηκε από τις καλύτερες μεταξύ των χωρών που συμμετείχαν. Εντοπίσαμε τα προβλήματα και δώσαμε λύσεις. Δεν έγιναν όλα όπως έπρεπε να γίνουν και θα πρέπει εκεί να επικεντρωθεί η παρουσίαση των ROTA και όχι να πούμε ότι όλα έγιναν με επιτυχία. Αν λοιπόν μπορούσα να γυρίσω το χρόνο πίσω θα απαιτούσα ή θα ρύθμιζα :
Την βραχυχρόνια (μια ημέρα αρκεί) ενημέρωση του υγειονομικού προσωπικού για θέματα ROTA
Την τυποποίηση των περιβαλλοντικών ελέγχων με συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο (ώστε να μην βλέπουμε μόνο την σκόνη αλλά και το εργοστάσιο).
Την αναγκαστική εφαρμογή περιοδικών περιβαλλοντικών ελέγχων σε χώρους όπου θα διαβιεί Στρατιωτικό Προσωπικό.
Την ενθάρρυνση του Υγειονομικού μας προσωπικού για επαφές με Συναδέλφους άλλων χωρών για συλλογή πληροφοριών (Medical Inteligents).
Τέλος από την εμπειρία μου θα πρότεινα ο υγειονομικός Αξκος που θα κάνει τον έλεγχο να μένει 1 -2 ημέρες με το Τμήμα για να έχει πλήρη ενημέρωση και γνώση της περιοχής.
Με τις φωτογραφίες περιγράψαμε σε πραγματική βάση τις απειλές ROTA.
Στο προσωπικό μου ηλεκτρονικό αρχείο υπάρχουν όλα τα στοιχεία τεκμηρίωσης των παραπάνω.
Όλα τα παραπάνω γινόταν υπό την σκιά των ερευνών της ΔΝΣΗΣ/ΠΧΟ για ρύπανση με απεμπλουτισμένο ουράνιο DU για το οποίο θα αναφερθούμε αναλυτικά αργότερα.
Ο κίνδυνος αχρήστευσης των Στοιχείων Εκπαιδευμένων Συνοδών – Σκύλων ως αποτέλεσμα της συγχώνευσης Στρατοπέδων και Μονάδων
2025.02.13
Κων/νος Τερψίδης
Εδώ και πολλά χρόνια, η συγχώνευση πολλών Στρατοπέδων και Μονάδων, αποτελεί το αντικείμενο πληθώρας εισηγήσεων στο πλαίσιο της ναδιοργάνωσης τηςδύναμης και των επιχειρησιακών δυνατοτήτων του Στρατού Ξηράς. Σήμερα, οι ενλόγω συγχωνεύσεις υλοποιούνται με ταχείς ρυθμούς, με φυσικό ποτέλεσμα τοκλείσιμο των στρατοπέδων και την εγκατάλειψη των εγκαταστάσεων. Σοβαρήπαρενέργεια από τις μεταβολές αυτές, η αδυναμία αξιοποίησης ΣτοιχείωνΕκπαιδευμένων Συνοδών – Σκύλων (ΣΕΣ-Σ) που μέχρι σήμερα αποτελούσαν τακύρια στοιχεία φύλαξης των υπό εκκένωση Στρατοπέδων. Έτσι, πολλά Στοιχείαδιαμένουν άπραγα στις μέχρι σήμερα εγκαταστάσεις τους ή φιλοξενούνται σταΚτηνιατρικά Νοσοκομεία.
Εύλογα, γεννώνται πολλά τα ερωτήματα για το εάν αυτοί που εισηγήθηκαν και σχεδίασαν τις συγχωνεύσεις αυτές, έλαβαν υπόψη την ύπαρξη των ΣΕΣ-Σ και τιςτυχόν συνέπειες από την επιχειρησιακή αχρησία τους, έστω και πρόσκαιρης. Τοκόστος εκπαίδευσης, συντήρησης και αξιοποίησης των εκπαιδευμένων σκύλωνεργασίας είναι υψηλό και έχουν επενδυθεί χιλιάδες εργατοώρες και χρήμα για ναεπιτευχθεί το σημερινό υψηλό επίπεδο απόδοσής τους. Η διατάραξη τουπρογράμματος εκπαίδευσης και φύλαξης των ΣΕΣ-Σ θα προκαλέσει σταδιακά τηνάμβλυνση των δυνατοτήτων τους και τελικά την αχρήστευσή τους. Από την άλλη, ηφιλοξενία στις εγκαταστάσεις αναπαραγωγής και εκτροφής των ΚτηνιατρικώνΝοσοκομείων, στερεί από αυτά ζωτικούς χώρους ενδιαίτησης των σκύλων καιδιαταράσσει το πρόγραμμα εκπαίδευσης των νεαρών σκύλων που προέρχονται από τοπρόγραμμα αναπαραγωγής.
Επιβάλλεται, η εκ νέου μελέτη και ο επανασχεδιασμός για την τάχιστη αξιοποίηση αυτών των Στοιχείων σε αποστολές φύλαξης και περιπολιών, λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη τις υπάρχουσες ανάγκες της ασφάλειας των στρατιωτικών εγκαταστάσεων και των μέσων, αλλά και εργασιακών δεδομένων τουπροσωπικού. Λύσεις υπάρχουν, οι ειδικοί τις γνωρίζουμε. Κάθε ημέρα απραξίαςοδηγεί στη σταδιακή απαξίωση του θεσμού και αμβλύνει σημαντικά τις δυνατότητεςπαροχής υψηλού επιπέδου ασφαλείας.
Το κείμενο που ακολουθεί ήλθε στο φως της δημοσιότητας πριν ένα χρόνο ( 8 Ιανουαρίου 2024) από το GEOPOLITIKO. Σήμερα, στον ορυμαγδό των κρίσεων παραμένει και είναι απόλυτα επίκαιρο. Ο Στρατηγός εκφράζει με τις απόψεις του τις αγωνίες όλων μας για το μέλλον των ΕΔ. Εκφράζει την διαχρονική αναγκαιότητα και επιθυμία των Στελεχών για δίκαιες κρίσεις. Ας το διαβάσουν αυτοί που πρέπει.
Κάθε χρόνο μπαίνοντας στο μήνα Δεκέμβριο και ενώ η θερμοκρασία καταγράφει πτώση, στους κύκλους του Στρατού Ξηράς η «θερμοκρασία ανεβαίνει» στα ύψη και η αγωνία των «κρίσεων» χτυπάει κόκκινο.
Όλοι οι «φωστήρες» που θέλουν να εμπλέκονται στην παραφιλολογία των κρίσεων των Ανωτάτων Αξιωματικών εκφράζουν απόψεις και εκτιμήσεις αποτελεσμάτων, προκρίνοντας αδιαφιλονίκητα «φαβορί» για τις θέσεις Αρχηγών και Αντιστρατήγων. Συγκεκριμένοι ιστότοποι του ειδικού τύπου κυκλοφορούν ως αποκλειστικά ρεπορτάζ σχετικά με την εκλογή ανωτάτων αξιωματικών απίθανες σκέψεις, επισκέψεις, συναντήσεις, μυστικά δείπνα με στόχο αυτών, η αποδόμηση προσωπικοτήτων και διαδρομών άξιων αξιωματικών-υποφηφίων για υψηλό Στρατιωτικό θώκο, ώστε να επικρατήσουν οι «ημετέροι».
Είναι γνωστό πως οι κρίσεις αποτελούν ορόσημο στη σταδιοδρομία ενός αξιωματικού. Δυστυχώς ακούσια ή εκούσια, στοχοποιούνται Αξιωματικοί – κατά κανόνα εξαίρετοι – πριν ακόμη μπουν στη διαδικασία της κρίσης. Ο αθάνατος κομματικός εισβολέας, οι επιλεκτικές «φιλίες», η βαθιά άρρωστη ανασφάλεια κάποιων… κριτών και η υποβόσκουσα κακία και ζήλεια που με τα χρόνια αναπτύχθηκε, σαρώνει σαν λαίλαπα τις υγιείς φιλοδοξίες και τα όνειρα ξεχωριστών Αξιωματικών που για χρόνια πορεύονταν με αίσθημα ευθύνης και εξέφραζαν ευθαρσώς υγιείς απόψεις και προβληματισμούς για το καλό του στρατεύματος.
Η αδικία λοιπόν διαβρώνει τη λειτουργία των κρίσεων και πρέπει να ανακτηθούν αξίες απαραίτητες ώστε οι κρίσεις να διέπονται από αξιοκρατικούς κανόνες. Ο τέως Α/ΓΕΣ Χαρβάλας Παναγιώτης, στο πλευρό του οποίου το 2002-2004 υπηρέτησα ως Υπασπιστής του, πρότασσε την αξιοκρατία , εντιμότητα, δικαιοσύνη ως μέγιστες και απαραίτητες αρετές για τη λειτουργία του στρατεύματος. Είναι αναγκαίο να κυριαρχήσει το εν λόγω τρίπτυχο και ας ξεκινήσει από την υψηλότερη δυνατή θέση, αυτή του Α/ΓΕΕΘΑ. Χρειάζεται όσο ποτέ στις Ένοπλες Δυνάμεις η αξιοσύνη να βρεθεί σε πρόσωπο που να ξεχωρίζει, να λάμπει, να εκπέμπει εμπιστοσύνη, να είναι ηγέτης, ΆΞΙΟΣ να κρατήσει τις τύχες των ΕΔ στα χέρια του και να εμπνεύσει τις ψυχές των υφισταμένων.
Είναι απαραίτητο να επιστρατευθούν υγιείς μηχανισμοί, ώστε να ενημερωθούν ΟΡΘΑ οι πολιτικοί προϊσταμένοι, και να συγκρίνουν – αξιολογήσουν ποιος είναι ΑΞΙΟΣ για Α/ΓΕΕΘΑ, παραμερίζοντας τις κομματικές, χρωματικές, γονικές προτιμήσεις, τα «δικά μας παιδιά» με βιογραφικά δραστηριοτήτων σε κομματικές συγκεντρώσεις, παιδιά θωρακισμένα με γνωριμίες στα κυβερνητικά σχήματα ή ενισχυμένες προικοδοτήσεις από θρησκευτικούς Ιεράρχες. Είναι άδικο, ανέντιμο, και ανήθικο γιατί λίγο πιο πέρα, υπάρχουν ΟΙ ΆΛΛΟΙ που πάλεψαν με κώδικα τιμής, αυτοί που ίδρωσαν στο πεδίο, αποδέχθηκαν με σθένος τη βαριά ευθύνη και ήταν στρατιώτες μια ζωή. Αυτοί λοιπόν δεν είχαν χρόνο να δώσουν κομματικά διαπιστευτήρια για να εξασφαλίσουν την εύνοια αυτή κατά τη μεγάλη στιγμή των κρίσεων.
Υπήρξαν περιπτώσεις συναδέλφων, που ισχυρίστηκαν ότι «συγκυρίες» τους εμπόδισαν να ασκήσουν Διοίκηση κάποιου επιπέδου. Θεωρώ πως μια τέτοια άποψη είναι για τους αδαείς! Γιατί εδώ, οι «έξυπνοι και επιτήδειοι», μεθοδικά δυστυχώς, διαμορφώνουν την πυραμίδα της Ιεραρχίας από τα προηγούμενα χρόνια με ευφάνταστες πρακτικές, απομακρύνοντας άξιους συναδέλφους, σε «αναμονή» να καθαρίσει το πεδίο για το βόλεμα ημετέρων.
Το αμερόληπτο ΚΥΣΕΑ είναι αναγκαίο να επιλέξει τον Άριστο εκ των Αρίστων για Αρχηγό ΓΕΕΘΑ, που θα είναι χαρισματικός, με γνώση και κρίση, όραμα, με εμπειρίες Επιτελείων και Διοίκησης, στρατηγική σκέψη, συναισθηματική νοημοσύνη και ικανότητα λήψης αποτελεσματικών αποφάσεων ιδίως σε συνθήκες κρίσης. Με προτερήματα, να φέρνει τις Ένοπλες Δυνάμεις και τους Κλάδους σε συγχορδία και να καλλιεργεί θετική εργασιακή κουλτούρα, που αποτελούν εχέγγυα ασφαλείας για το παρόν και μέλλον της Πατρίδα μας.
Για Αρχηγούς Κλάδων, ενώ στο Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία, στο μείζον των περιπτώσεων επιλέγεται ο Αρχηγός Στόλου και ο Αρχηγός Τακτικής Αεροπορίας, για το Στρατό Ξηράς η επιλογή του Α/ΓΕΣ είναι «κατά περίπτωση», έχοντας το προβάδισμα οι επιλογές που έχουν κυριαρχήσει με βάση τις εξωγενείς δυνάμεις που τους πλαισίωναν τη χρονική περίοδο των κρίσεων.
Για το Στρατό Ξηράς θεωρώ απαραίτητο να θωρακιστεί έτι περαιτέρω η επιλογή του Α/ΓΕΣ. Εν ολίγοις ο Αρχηγός θα πρέπει να έχει υπηρετήσει και να έχει διέλθει όλα τα κλιμάκια της Διοίκησης από Μονάδα μέχρι και Σώμα Στρατού. Θα φάνταζε παράδοξο να επιλέγεται Αρχηγός που να μην έχει διοικήσει Μεραρχία και Σώμα Στρατού! Αν θέλουμε το Δκτη Στρατιάς να αποτελεί το εν δυνάμει «φαβορί» για τη θέση του Αρχηγού ΓΕΣ, μέσω του νέου μοντέλου Διοίκησης και Ελέγχου ως τη μοναδική Μείζονα Διοίκηση, αυτή του Αρχηγείου Χερσαίων Δυνάμεων (ήμουν και είμαι αντίθετος του συγκεκριμένου concept), είναι βέβαιο ότι θα πρέπει να έχουν καλυφθεί οι προηγούμενες Δκσεις στην θητεία του και επιπλέον να υφίστανται πρόσθετα ειδικά προσόντα που απαιτούνται για την πλήρωση της συγκεκριμένης θέσης ευθύνης, ώστε να υπερτερεί έναντι των άλλων Αντιστρατήγων. Συναφώς των ανωτέρω θα πρέπει να ξεκαθαριστεί και η θέση του Δκτη της ΔΕΠ/ ΓΕΕΘΑ στην κούρσα της διαδοχής, καθόσον η ΔΕΠ λογίζεται ως Μείζονα Δκση. Σε κάθε περίπτωση έχω την άποψη ότι δικαίωμα στην υγιή φιλοδοξία της θέσεως του Α/ΓΕΣ έχουν όλοι οι Αντιστράτηγοι πού πληρούν τα κριτήρια Διοίκησης καθώς και εκείνα της υπηρέτησης σε Επιτελεία Εθνικά και Νατοϊκά, με ηγετικά προτερήματα που τον θωρακίζουν στο να καθοδηγεί, να επηρεάζει, να ενισχύει τις διαπροσωπικές σχέσεις και να εμπνέει τους υφισταμένους στην επίτευξη του οράματός του. Επιπλέον, ως Αρχηγός έχει την υποχρέωση να εκφράζει ευθαρσώς τις απόψεις και τις «αλήθειες» που τον προβληματίζουν στον Ιεραρχικά προϊστάμενό του και να μην βιώνει φίμωση του λόγου, για το καλό του Κλάδου του
Σε ότι αφορά στους Αντιστράτηγους, ένα πανάξιο ΣΑΓΕ είναι βέβαιο ότι θα προβεί σε ξεκάθαρες και υγιείς κρίσεις και εισηγήσεις στους πολιτικούς προϊσταμένους ώστε το τελικό αποτέλεσμα, οι νέοι «αδαμάντινοι» του ΣΞ, να πλαισιώσουν επάξια και σθεναρά τον Α/ΓΕΣ στο απίστευτα δύσκολο έργο του. Είναι αλήθεια ότι χιλιάδες στελέχη αναμένουν αγωνιωδώς τις νέες ηγεσίες που θα « εμπνεύσουν».
Σε ότι αφορά στο Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο ( ΑΣΣ), που ορίζεται με απόφαση του ΣΑΓΕ αρχικά και του ΚΥΣΕΑ στη συνέχεια, στο οποίο επί συναπτά τρία χρόνια είχα την τιμή και τύχη να συμμετέχω θα ήθελα να προτρέψω τους νέους Αντιστρατήγους που θα πλαισιώσουν τον Α/ΓΕΣ να προβούν στις ακόλουθες σκέψεις:
Να διακατέχεστε από κώδικα τιμής, αμάλγαμα στοιχείων ακεραιότητας, ταπεινοφροσύνης θάρρους, δικαιοσύνης, αξιοπρέπειας και δύναμη χαρακτήρα, κατά την διαδικασία των κρίσεων των υφισταμένων Αξιωματικών ανωτάτων-ανωτέρων.
Διαμορφώστε και αναπτύξτε «κουλτούρα αξιολόγησης» που θέλει χρόνο και χτίστε σχέσεις εμπιστοσύνης καθώς αποφασίζετε για καριέρες Αξιωματικών που διακόπτονται με ξαφνικό «θάνατο».
Μελετήστε σε βάθος τις αξιολογήσεις, τα προσόντα, το ιστορικό του στρατιωτικού βίου, την κατάρτιση και επιμόρφωση, τις γενικότερες περγαμηνές που διακρίνουν προδήλως τους αξιολογούμενους.
Εκφράστε ευθαρσώς, τεκμηριωμένα την άποψή σας, μη στέκεστε στο «καλό παιδί», άκουσα, «καλός Αξιωματικός». Δεν απαλείφουμε ονόματα αβασάνιστα αγαπητοί Στρατηγοί, μην δέχεστε τα πολλών ειδών «μπιλιετάκια» από κάθε γωνιά του πολιτικού συστήματος αλλά και του υπερκείμενου Επιτελείου που συρρέουν «στην ώρα που πρέπει»!
Μη δέχεστε να τσαλακώνεται η απόφασή σας η οποία πρέπει να στοχεύει στην αλήθεια και το δίκαιο, καθώς είστε το Ανώτερο θεσμικό όργανο του Στρατού Ξηράς.
Να είστε ειλικρινείς με τον εαυτό σας. Δεν μπορείτε ποτέ να έχετε επιρροή στην κοινωνία του Στρατού μας αν δεν μπολιαστείτε με ακεραιότητα και ειλικρίνεια.
Παραμείνετε αυθεντικοί και μην ανησυχείτε για τις συνέπειες των πράξεων και απόψεών σας αλλά σκεφθείτε αυτές των τυχόν αδρανειών σας. Δεν συντελεί σε «προαγωγή επιτυχίας» στις κρίσεις, η ύπαρξη σιωπηλών μαριονεττών στο ΑΣΣ, αγαπητοί Στρατηγοί. Η κυριαρχούσα άποψη, «δεν μιλάς – δεν στοχοποιείσαι – συνεχίζεις αλώβητος», είναι μια αθλιότητα που αποσαθρώνει και προκαλεί πρωτίστως ηθική αποσύνθεση και καταρρέουν τα θεμέλια της τύχης του στρατεύματος για τους ηγέτες του.
Η ηθική και ο λόγος σας θα μετρήσει και θα εκτιμηθεί στα δύσκολα. Για ορισμένους, μέχρι εκεί που τους επιτρέπει η εκ του ασφαλούς προβολή τους.
Ο William George Jordan γράφει: Στα χέρια κάθε ανθρώπου δίδεται μια μεγάλη δύναμη για το καλό ή το κακό – η σιωπηρή, ασυνείδητη, αθέατη επιρροή της ζωής του. Πρόκειται για τη σταθερή ακτινοβολία του τι πραγματικά είναι κάποιος και όχι τι προσποιείται πως είναι.
Εύχομαι να κάνετε βήματα μπροστά, να είστε ευέλικτοι και να προσαρμοστείτε στις μεταβαλλόμενες καταστάσεις και συνθήκες. Ηγηθείτε στην αλλαγή και προωθείστε την καινοτομία σε πλαίσιο ανθρωποκεντρικής προσέγγισης.
Στο συγκεκριμένο σημείο θα ήθελα να επισημάνω ότι το παρελθόν έχει αποδείξει πως οι προερχόμενοι από τις Ειδικές Δυνάμεις μετά την αποχώρηση Αρχηγού ΓΕΣ που ήταν «ειδικοδυναμίτης», υπέστησαν διωγμούς και καρατομήσεις. Αναρωτιέμαι και δεν θέλω να σκέφτομαι ότι μετά την αποχώρηση του νυν Καταδρομέα Α/ΓΕΕΘΑ, θα υπάρξει παρόμοιο φαινόμενο. Αυτό δεν θα συμβεί εάν κυριαρχήσει πνεύμα υψίνοιας, αξιοσύνης και συνεργασίας.
Είτε το θέλουν κάποιοι είτε όχι, στο Στρατό επιβάλλεται να διοικούν οι καλύτεροι και οι πιστοποιημένοι Άξιοι, οι οποίοι έχουν το « κάτι παραπάνω», και οικοδομούν εμπιστοσύνη με τους υφισταμένους τους με το να είναι πιστοί στις ΑΞΙΕΣ και τα ΠΙΣΤΕΎΩ τους, με φάρο την υψηλή αποστολή τους.
Εύχομαι και ελπίζω ότι στις επερχόμενες κρίσεις κάτι να «αλλάξει», προς το καλύτερο για τις Ένοπλες Δυνάμεις και φυσικά για την Πατρίδα μας.
Μέλος της ΕΕΥΕΔ μας απέστειλε άρθρο της Δημοσιογράφου Μάρω Βασιλειάδου, στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ με τον τίτλο :
Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος (1930-2024): Ένα αντίο στον ανατόμο του ελάχιστου
Τα λιτά διηγήματα, η Στρατιωτική Ιατρική και ο Πύργος Ηλείας.
Ο Ηλίας ήταν Μέλος της ΕΕΥΕΔ. Τελευταίο άρθρο που δημοσίευσε στην Ιστοσελίδα μας το 2023.10.05 αφορούσε το Α΄ Στρατιωτικό Νοσοκομείο στου Μακρυγιάννη. Μόνος σκοπός της αναδημοσίευσης είναι η ενημέρωση των Υγειονομικών των Ενόπλων Δυνάμεων για τον Συνάδελφό τους, που η φήμη του διαπέρασε ή και διαπαιδαγώγησε αρκετές γενιές Αξιωματικών. Ζητούμε συγνώμη για την χωρίς άδεια αναδημοσίευση του άρθρου της Καθημερινής.
Αν μας παρακολουθούσε από κάπου, σίγουρα θα μας προειδοποιούσε: «Μη γράψετε βεβαίως κάποια ανεκδιήγητη δημοσιογραφική κοινοτοπία για τον θάνατό μου». Παρ’ όλα αυτά εξακολουθούσε να διαβάζει καθημερινά εφημερίδες, πάντοτε το μεσημέρι πριν από τον μεσημεριανό υπνάκο.
Ο Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος έφυγε από τη ζωή την Παρασκευή σε ηλικία 94 ετών, μετά από σύντομη παραμονή στο νοσοκομείο.
Όπως σημειώνει η εκδότριά του Γιώτα Κριτσέλη, διευθύντρια της Κίχλης, «θα τον διαβάζουμε με απόλαυση και θα τον θυμόμαστε πάντοτε με αγάπη». Τα πολλά σημειώματα που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετά την είδηση της εκδημίας του δείχνουν ότι είχε πάρα πολλούς φίλους κάθε ηλικίας που τον γνώριζαν κυρίως μέσω των διηγημάτων του, καθώς ο ίδιος δεν αναλωνόταν στην πολλή συνάφεια του πλήθους.
Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους διηγηματογράφους της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, μέλος της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς, λιτός στη γραφή του, ακριβής, τρυφερός αλλά και είρων, απόμακρος και εξαιρετικά προσηνής όταν το επιθυμούσε. Εως τα γεράματά του η συνομιλία μαζί του υπήρξε μια άσκηση ακρίβειας στη χρήση της ελληνικής γλώσσας. Εργάστηκε ως στρατιωτικός γιατρός, αποστρατεύθηκε ως ανώτερος γενικός αρχίατρος, έχοντας στο μεταξύ συμβάλει στην προώθηση προγραμμάτων προληπτικής ιατρικής. Ηταν υπερήφανος γι’ αυτό. Για το σύνολο του συγγραφικού του έργου έλαβε το Βραβείο Ιδρύματος Πέτρου Χάρη Ακαδημίας Αθηνών 2010 και το Μεγάλο Κρατικό Βραβείο Γραμμάτων το 2015. Τα διηγήματά του του κυκλοφορούν σε έξι κομψούς τόμους από τις εκδόσεις Κίχλη. Πριν από την κυκλοφορία των δοκιμίων του θα προηγηθεί η νέα έκδοση του βιβλίου «Γράμματα από την Αμερική» του Γιώργη Παυλόπουλου προς τον Ηλία Χ. Παπαδημητρακόπουλο.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ Ποιητής, συγγραφέας Τελευταίος χαιρετισμός από τον «Μαστραπά…»
Ενα συγγραφέα τις περισσότερες φορές τον γνωρίζουμε από τα βιβλία του ή από τις παρουσιάσεις, καλύτερα, των έργων του. Ετσι κι εγώ, τη μακρινή δεκαετία του 1970, γνώρισα τον Η. Χ. Παπαδημητρακόπουλο. Ηταν αρχές του καλοκαιριού το 1977. Εργαζόμουν στον Κέδρο. Δειγματισμός και τροφοδοσία των βιβλιοπωλείων. Μια μέρα, οδεύοντας προς την έξοδο της στοάς προς Πανεπιστημίου, βλέπω να εισέρχονται σε αυτήν δύο τύποι. Ενας κοντός κι ένας ψηλός. Μυστακοφόροι και οι δύο. Ο Ηλίας Πετρόπουλος, πολύ γνωστός εκείνη την εποχή. Ο άλλος, «άγνωστος». Ένας συνάδελφος ερχόταν πίσω τους. Μου λέει διακριτικά: «Ο Πετρόπουλος και ο Παπαδημητρακόπουλος. Οι δύο Ηλίες…».
Ο «άγνωστος» φορούσε ένα παρδαλό πουκάμισο. Μου έκανε εντύπωση η ατημέλητη εμφάνισή του. Έμοιαζε με τουρίστα. Αναζήτησα τα βιβλία του. Μετά από κάνα χρόνο τον ξανασυνάντησα μέσα στο κατάστημα του Κέδρου, αυτή τη φορά με τον Τάκη Σινόπουλο. Είχε κρεμασμένη μια φωνογραφική μηχανή στον ώμο.
Την τρίτη φορά τον συνάντησα σε μια καφετέρια της Φωκίωνος Νέγρη. Ήθελα να του προτείνω την έκδοση ενός αφιερώματος από τις σελίδες του «Οροπεδίου». Είχα διαβάσει πια αρκετά διηγήματά του. Αγαπούσα πολύ τον πυκνό, σύντομο και περιεκτικό λόγο του. Τον ξεχώριζα από άλλους με τον χαρακτηρισμό «ο δικός μου, ο Πυργιώτης».
Τα μιλήσαμε, δεν τα συμφωνήσαμε. Δημιουργήθηκε εκατέρωθεν μια συμπάθεια. Παρούσα και η αγαπημένη Νιόβη, η οποία ενθουσιάστηκε από την ιδέα. Μετά από λίγες ημέρες με κάλεσε και με ευχαρίστησε, ορίζοντας νέα συνάντηση. Έθεσε τους αυστηρούς όρους του. Ενθουσιασμένος του απάντησα: «Έτσι θα γίνουν όλα, αρχηγέ μου!». Γύρισε στη Νιόβη και της είπε: «Αυτός δεν με αποκάλεσε στρατηγέ μου. Μου έδωσε προαγωγή! Με έκανε αρχηγό του στρατεύματος!!!».
Αφού τελειώσαμε, αναζήτησε την ατζέντα του. Ηθελε το τηλέφωνο του κ. Φίλιππου Δρακονταειδή. Δεν την είχε μαζί του. Του είπα από μνήμης τον αριθμό. Με κοίταξε έκπληκτος. Με ρώτησε: «Τον ξέρεις απέξω;». «Μάλιστα», του απήντησα. «Μήπως ξέρεις και το τηλέφωνο του Μηλιώνη;». Του το λέω κι αυτό. Γυρίζει στη Νιόβη και της λέει με θαυμασμό: «Τι είναι τούτος, παιδί μου; Πραγματικός “Μαστραπάς!”». Και γυρίζοντας σε μένα, μου εξηγεί πως ο Μαστραπάς ήταν ο επί 42 χρόνια ληξίαρχος του Πύργου, ο οποίος ήταν γνωστός σε ολόκληρη την πόλη για την τρομερή μνήμη που διέθετε, γνωρίζοντας σχεδόν όλα τα ονοματεπώνυμα των δημοτών της πόλης, τα πατρώνυμα, την ημερομηνία γεννήσεως του καθενός, καθώς και τον τόπο κατοικίας του! Έκτοτε απέκτησα στη μεταξύ μας σχέση το προσωνύμιο Μαστραπάς…
Δύο ημέρες πριν αναχωρήσει, στο νοσοκομείο. Έμεινα έως αργά. Ήταν ανήσυχος, αλλά έδειχνε καλά. Μιλήσαμε ώρες. Αργά το απόγευμα κατάλαβα ότι έπρεπε να φύγω. Σήκωσε το χέρι λέγοντας: «Ο,τι είπαμε, Μαστραπά. Αν βγω από εδώ, που δεν το βλέπω, θα σε καλέσω εγώ στο τηλέφωνο…». Την Παρασκευή το απόγευμα ήρθε το μαντάτο. Κι ο Μαστραπάς θρηνεί για την απώλεια της πατρικής στοργής…
ΗΛΙΑΣ ΠΑΠΑΜΟΣΧΟΣ Συγγραφέας Η δεκαοχτούρα (μνήμης χάριν)
Ξέρω ότι θα χαιρόταν που θα μιλήσω περισσότερο για εκείνη. Η Νιόβη αγαπάει τα λουλούδια και τα ζωντανά. Ο Ηλίας παραδέχθηκε πως εκείνη τον μετέστρεψε, αγαπητικά, προς τα ζώα. Μιλάει για τα τριαντάφυλλα σαν να είναι παιδιά τους, για τις γάτες τους, για τα πουλάκια που ταΐζει, μου λέει παλιές ιστορίες, όπως για εκείνο το αρνάκι που συνάντησε κάποτε σ’ ένα νησάκι, που δέθηκε τόσο μαζί της ώστε όταν επιβιβάστηκε σ’ ένα βαρκάκι για να φύγει, το αρνάκι βούτηξε για να την ακολουθήσει. Λυπημένη τη θυμάμαι. Τάιζε τις δεκαοχτούρες στο μπαλκόνι της, αλλά μια μικρή είχε μέρες να φανεί. Ο Ηλίας μου είπε ψιθυριστά στο τηλέφωνο πως βγαίνοντας από την πολυκατοικία τους την είδε στον δρόμο πεσμένη. Τη μάζεψε, την έθαψε. Καθώς μου τα ‘λεγε ο Ηλίας την άκουγα κάπου απ’ το βάθος να την καλεί. Μου είπε κάποτε η Νιόβη για μια νευρολόγο, τότε που δούλευε ως διευθύντρια στη δευτεροβάθμια επιτροπή υγείας. Η νευρολόγος τάιζε όλα τα αδέσποτα της περιοχής. Κοντά στην υπηρεσία ήταν ένα άδειο οικόπεδο όπου μαζεύονταν. Όταν γεννήθηκαν κάτι γατιά στον ακάλυπτο της οικοδομής όπου στεγαζόταν η υπηρεσία, η νευρολόγος ανέλαβε να τα ταΐζει κι αυτά. Και μου περιέγραψε η Νιόβη το πάθος της, πώς ροβολούσε στα σκαλιά για να πάει στο ημιυπόγειο, απ’ όπου, ανοίγοντας ένα παραθυράκι, τους έβγαζε φαΐ. Η λέξη «αυτοθυσία» τριγύριζε στο μυαλό μου όσο την άκουγα, είχα ψυχανεμιστεί την κατάληξη. Τα τραύματα στο κεφάλι αποδείχθηκαν μοιραία.
Όποτε ήταν να κατέβουν στο νησί η Νιόβη κι ο Ηλίας μου περιέγραφαν το λώλαμα της Λόλας, της μιας απ’ τις γάτες τους. Κάνουν ό,τι είναι δυνατό για να αποκρύψουν την επικείμενη αναχώρηση, εις μάτην όμως. «Γιατί μετά άντε να το βγάλεις κάτω από το κρεβάτι το τρελόγατο!» λέει ο Ηλίας. «Ενώ η Πηνελόπη, “το γλυκό μου”, υποτάσσεται αδιαμαρτύρητα και υπομονετικά σε αυτή τη βάσανο των αιλουροειδών: την αλλαγή τόπου», συμπληρώνει η Νιόβη. Τους επισκέφθηκα στο νησί. Με υποδέχθηκε ο Ηλίας στην είσοδο του κτήματος. Βγήκε κι εκείνη να με καλωσορίσει. Μια σεβάσμια θεά. Φορούσε ένα αέρινο φόρεμα, που έκανε να μοιάζει ακόμη πιο εύθραυστο το ισχνό κορμί της. Ενιωσα πως την αγκάλιασα για να μην αναληφθεί. Ο Ηλίας την κοίταζε με θαυμασμό, με έγνοια. Πίσω από το μποστάνι ψιθύριζε η θάλασσα. Από την καλαμοσκεπή της βεράντας βγήκαν οι νυχτερίδες. Σήκωσα το κινητό να τις απαθανατίσω. Σκιές στο λυκόφως. «Δεν πιάνονται αυτές, παιδί μου», είπε με τη βαθιά και βραχνή φωνή του ο Ηλίας. Προχθές κατάλαβα τι εννοούσε.
Μάρω Βασιλειάδου
Δημοσιογράφος
Η Μάρω Βασιλειάδου γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου αποφοίτησε το 1990. Αρχισε να εργάζεται ως δημοσιογράφος στον περιοδικό Τύπο από το εβδομαδιαίο περιοδικό ΕΝΑ (1991), και συνέχισε ως μέλος της συντακτικής ομάδας των περιοδικών ΕΙΚΟΝΕΣ, MARIE CLAIRE, VOGUE, ΓΥΝΑΙΚΑ. Υπήρξε αρχισυντάκτρια του ταξιδιωτικού περιοδικού PASSPORT που εξέδιδε ο όμιλος της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ, και συντάκτρια των ενθέτων ΕΠΤΑ ΗΜΕΡΕΣ και ΚΑΠΑ της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ. Διετέλεσε σύμβουλος επικοινωνίας στην ανεξάρτητης αρχή του Συνηγόρου του Πολίτη (Καλλιόπη Σπανού, 2014-2015). Έχει ασχοληθεί με την δημοσιογραφική έρευνα για τη συγγραφή σεναρίων, και συνεργάστηκε στην παραγωγή κινηματογράφου και τηλεόρασης. Έχει βραβευτεί από το Ίδρυμα Προαγωγής Δημοσιογραφίας Αθανασίου Βότση για την προβολή και προώθηση ζητημάτων Ισότητας των φύλων.
Ιστορικά, η παρουσία της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας στον Ελληνικό Στρατό ξεκινά το έτος 1832, με το διορισμό του πρώτου στρατιωτικού κτηνιάτρου Βαυαρού Γεωργίου Χορς. Από τότε, σταδιακά εξελίχθηκε σε Σώμα Κτηνιατρικού και Ιππωνιών, το οποίο από το 1945 διοικούνταν από Στρατιωτικό Κτηνίατρο φέροντας το βαθμό Ταξιάρχου. Από το έτος 1969, όταν το Σ.Κ.Ι. υπάχθηκε στο Υγειονομικό Σώμα ως Κτηνιατρική Υπηρεσία, ο διευθυντής της παρέμεινε Ταξίαρχος με το επιτελείο του να χειρίζεται τα ποικίλα θέματα της αρμοδιότητας και αποστολής του Κτηνιατρικού.
Σήμερα, η αποστολή και το έργο της στρατιωτικής κτηνιατρικής υπηρεσίας του Στρατού περιλαμβάνει:
α) Την αναπαραγωγή, εκτροφή, εκπαίδευση και νοσηλεία των στρατιωτικά εργαζόμενων σκύλων,
β) Τον υγειονομικό και ποιοτικό έλεγχο των πάσης φύσης τροφίμων, ποτών και ύδατος που προορίζονται για τις ανάγκες των Μονάδων και των στρατιωτικών καταστημάτων των Ενόπλων Δυνάμεων,
γ) Την προστασία της δημόσιας υγείας, μέσα από τη μελέτη για την πρόληψη και καταστολή εμφάνισης ζωοανθρωπονόσων,
δ) Την προστασία του περιβάλλοντος και την μελέτη προστασίας και αντιμετώπισης απειλών από ΠΡΒΧ ουσίες και
ε) Την έρευνα σε θέματα κτηνιατρικής υποστήριξης και σχεδιασμό πειραματικών πρωτοκόλλων με χρήση πειραματοζώων.
Για την υλοποίηση του έργου αυτού εμπλέκονται, σημαντικός αριθμός στρατιωτικών κτηνιάτρων αποφοίτων της ΣΣΑΣ, ειδικό τεχνικό προσωπικό από μόνιμους και εθελοντές υπαξιωματικούς όπως εκπαιδευτές σκύλων, παρασκευαστές εργαστηρίων, συνοδοί στρατιωτικά εργαζόμενων σκύλων και βέβαια ένας μεγάλος πληθυσμός εκπαιδευμένων σκύλων φυλάκων, περιπόλων συνόρων, καταδεικτών, ειδικών επιχειρήσεων, ανιχνευτών ουσιών και εκρηκτικών καθώς και πατρογονικών των Μονάδων αναπαραγωγής.
Από τα παραπάνω γίνεται καταφανές ότι, σε επίπεδο Γενικού Επιτελείου η διοίκηση, ο σχεδιασμός, η επιχειρησιακή αξιοποίηση και η επίλυση των ιδιαίτερων προβλημάτων Κτηνιατρικής Υποστήριξης, δεν μπορεί παρά να απαιτούν την ύπαρξη διακριτού γραφείου Κτηνιατρικού με διευθυντή και επιτελείς κτηνιάτρους. Άλλωστε, ο συνολικός αριθμός του υπαγόμενου υπό άμεση ή έμμεση διοίκηση προσωπικού και η διαχείριση εκατοντάδων εκπαιδευμένων ζώων υψηλής αξίας, καθιστούν αυτονόητη και αναγκαία την ύπαρξή του. Από το έτος 1992 μέχρι σήμερα, παράδοξα και κατά παράβαση κάθε κανονικότητας, η εκλογή Ταξιάρχου Κτηνιάτρου κατά τις κρίσεις έπαψε να αποτελεί συνέχεια, με αποτέλεσμα επί σειρά ετών να μην υφίσταται Ταξίαρχος και όταν τύχαινε αποσπασματικά να προαχθεί κάποιος, ήταν είτε το αποτέλεσμα εφαρμογής δικαστικών αποφάσεων κατόπιν προσφυγής των ενδιαφερομένων, είτε το αποτέλεσμα των γνωστών κατά καιρούς παρεμβάσεων και των προσωπικών γνωριμιών (χωρίς να έχω πρόθεση να θίξω ή να υπονοήσω κάτι για την ικανότητα άξιων συναδέλφων). Το χειρότερο βέβαια, συνέβη όταν το έτος 2009 καταργήθηκε το γραφείο Κτηνιατρικού και μετονομάσθηκε σε μελετών-ερευνών, υποβαθμίστηκε ακόμη περισσότερο το έτος 2018 με την τοποθέτηση ενός Αξκού Κτηνιάτρου στο 4 ο γραφείο και γενικά ο χειρισμός των θεμάτων γίνεται από γραφεία της Δνσης Υγειονομικού του ΓΕΣ, πολλές φορές ακόμη και ανεξάρτητα της παρουσίας ειδικών Αξκών Κτηνιάτρων σε αυτά.
Τι προβλέπεται; Σύμφωνα με το Νόμο περί Υπηρεσιακής Εξέλιξης και Ιεραρχίας των Αξιωματικών, οι Κτηνίατροι απόφοιτοι της ΣΣΑΣ ανήκουν σε ξεχωριστή δική τους επετηρίδα (όπως το ίδιο συμβαίνει με κάθε τμήμα του Υγειονομικού) με δυνατότητα προαγωγής μέχρι και το βαθμό του Ταξιάρχου. Η προβλεπόμενη θέση επειδή είναι νομοθετημένη και οργανική, καθίσταται σαφές ότι, όταν παραμείνει κενή, η πλήρωσή της είναι υποχρεωτική όταν υπάρχει Αξιωματικός Κτηνίατρος που πληροί τα προβλεπόμενα εκ του νόμου κριτήρια. Επειδή όμως η θέση αυτή πλέον προβλέπεται ως διοικητής Μονάδας και όχι στη ΔΥΓ/ΓΕΣ ουσιαστικά την καθιστά διακοσμητική, αδύναμη, φαινομενικά άχρηστη και τελικά αφήνει συνολικά το Κτηνιατρικό τμήμα ακέφαλο. Τι εφαρμόζεται; Οι κενές και διαθέσιμες θέσεις Ταξιάρχων του Υγειονομικού Σώματος, πληρούνται κατά τρόπο που αγνοεί τα ως άνω προβλεπόμενα και τις διαφορετικές επετηρίδες των τμημάτων (Ιατρών, Κτηνιάτρων, Οδοντιάτρων, Φαρμακοποιών, Νοσηλευτών), με αποτέλεσμα Αξιωματικοί να προάγονται ανάλογα με την εκάστοτε εισήγηση του Δντή ΔΥΓ/ΓΕΣ και των επιλογών μελών του ΑΣΣ, με τη λογική της προώθησης ημετέρων ή στην καλύτερη περίπτωση της λογικής «ποιος ή ποια έχει σειρά αυτή τη φορά». Τελικά, κατά παράλογο αλλά και παράδοξο τρόπο, οι δικαιούμενοι εκ του νόμου προαγωγής κτηνίατροι παραγκωνίζονται άκριτα και άδικα με τις θέσεις να υφαρπάζονται. Έτσι πολύ συχνά παρατηρείται το φαινόμενο να υπάρχουν ταυτόχρονα δύο και τρείς Ταξίαρχοι προερχόμενοι από το ίδιο τμήμα του Υγειονομικού και κανείς Κτηνίατρος. Τίθεται το ερώτημα, ποιος και με ποιο τρόπο θα σχεδιάσει-συντονίσει-καθορίσει τα ιδιαίτερα θέματα του κτηνιατρικού; Τι υπαγορεύει η λογική και πως αποκαθίσταται το δίκαιο; Εύλογα, ο εκάστοτε Ταξίαρχος διευθυντής γραφείου κτηνιατρικού, είναι ο άμεσος βοηθός του Στρατηγού Δντή ΔΥΓ και ο κατά αρμοδιότητα ειδικός για θέματα κτηνιατρικής υποστήριξης. Είναι αδύνατο για οποιοδήποτε στέλεχος άλλου τμήματος ανεξαρτήτως βαθμού, να μπορεί να χειριστεί τα ιδιαίτερα θέματα του Κτηνιατρικού, όπως άλλωστε αντίστοιχα ισχύει σε στρατούς του ΝΑΤΟ και ΕΕ. Ο ρόλος του Ταξίαρχου είναι ουσιαστικός, παρέχοντας δυνατότητες και ευελιξία ενεργειών τόσο σε επίπεδο οργάνωσης και διοίκησης του ΓΕΣ, όσο και για το συντονισμό και τη διοίκηση των υφισταμένων του σε επίπεδο των Μονάδων. Η δυνατότητα και η προοπτική προαγωγής σε Ταξίαρχο ως επικεφαλής γραφείου Κτηνιατρικού, θα αποκαταστήσει το περί δικαίου αίσθημα σε έναν σημαντικά υπολογίσιμο πληθυσμό στρατιωτικών κτηνιάτρων με πληθώρα επιστημονικών προσόντων και διακρίσεων, ασκούντων διοίκηση σε τρία κτηνιατρικά νοσοκομεία και δύο αποσπάσματα κτηνιατρικής υποστήριξης, ικανών επιτελών σε όλα τα επίπεδα διοίκησης με συμμετοχή σε όλες τις ειρηνευτικές αποστολές και τις επιχειρήσεις αντιμετώπισης επιδημιών και επιζωοτιών και χειριστές διοικητικών και τεχνικών θεμάτων επί ενός πολυάριθμου εξειδικευμένου προσωπικού υπαξιωματικών και συνοδών σκύλων.
Ως αντίλογος απέναντι στα παραπάνω επιχειρήματα, θα μπορούσε να τεθεί ο πρόσφατος ισχυρισμός του δυσανάλογου αριθμού ανωτάτων σε σχέση με τον αριθμό των διοικουμένων όταν τίθενται συγκρίσεις με άλλους στρατούς. Συμφωνώ απόλυτα, με την προϋπόθεση όμως της τήρησης των αναλογιών όπως και σε άλλα Όπλα και Σώματα του ΣΞ. Είναι σαφής η απαίτηση ότι οι Κτηνίατροι πρέπει να διαθέτουν το διακριτό γραφείο Κτηνιατρικού με επικεφαλής τον Ταξίαρχό τους σε επίπεδο ΓΕΣ, ως αναγνώριση της μακράς ιστορίας τους, της σύνθετης αποστολής και του έργου τους και όχι ως απόδοση χάρης και ένδειξης ψευδεπίγραφης μεγαλοψυχίας.