Ξεφυλλίζοντας το Βιβλίο του Λάμπρου Βαζαίου ” Ο Οδυσσέας στις Πύλες του Ιανού” βρήκα αναφορές στην Γυάρο του 1967. Ουσιαστικά το Βιβλίο είναι μια προσωπική, Βιωματική ιστορία. Η ανάγνωσή του, μας εισάγει με μοναδικό τρόπο στο “άρωμα” της εποχής εκείνης. Τα γεγονότα είναι εύκολο να τεκμηριωθούν και να παρουσιασθούν, το άρωμα της εποχής δύσκολο αν δεν το έχεις ζήσει. Πρόσωπα, συμπεριφορές, συναισθήματα, ασήμαντα γεγονότα της καθημερινής ζωής, συνθέτουν “το άρωμα της εποχής” που κάνει το Βιβλίο αυτό μοναδικό.
Είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε, πως Συνάδελφοι μας βρέθηκαν και εκεί που γράφτηκε ακόμη μια σελίδα της ιστορίας της εποχής μας. Θεωρείστε την παρούσα ανάρτηση μια “Παρουσίαση Βιβλίου” με προβολή λίγων μόνο χαρακτηριστικών αποσπασμάτων.
Ο Συγγραφέας συμπυκνώνει τα όσα βίωσε με την φράση :
“ Στις σελίδες μνήμης και ζωής ξεχωριστή θέση πήρε ο χρόνος που πέρασα στα στρατόπεδα της Γυάρου και της Λέρου.”
Ας δούμε λίγα στοιχεία
Η 21η Απριλίου 1967 βρίσκει δύο νεαρούς Υπιάτρους Τάξης ΣΙΣ 1959 που πρόσφατα στις 28/2/1966, είχαν αποφοιτήσει από την ΣΙΣ, τους :
Νικόλαο Γιαννόπουλο και τον
Λάμπρο Βαζαίο
Υπηρετούσαν στο στην Αθήνα στο 401 ΓΣΝΑ. και 430 ΓΣΝ αντίστοιχα. Ας δούμε μερικά χαρακτηριστικά, μικρά, αποσπάσματα από το Βιβλίο του κ. Λάμπρου Βαζαίου.
Πότε ξεκίνησε η αποστολή :
Την νύκτα της 21ης προς 22 Απριλίου επείγον σήμα του ΓΕΣ, όριζε δύο κατώτερους υγειονομικούς Αξιωματικούς (τελικά σε εμένα και τον Γιαννόπουλο έπεσε ο κλήρος!) ως ιατρικούς υπεύθυνους του μέλλοντος να δημιουργηθεί από την Χωροφυλακή στρατοπέδου κρατουμένων. Με μικρή ομάδα οπλιτών νοσοκόμων και υλικό εκστρατείας, συγκεντρωθήκαμε στη Σχολή Χωροφυλακής και από εκεί μεταβήκαμε στην Αμφιάλη όπου τότε μόνο πληροφορηθήκαμε τον σκοπό και τον προορισμό της κίνησης. Απερίγραπτη προχειρότητα και ανοργανωσιά που τελικά ταξίδεψαν κι’ αυτές μαζί μας στην Γυάρο
Ποιες ήταν η πρώτες εντυπώσεις από την άφιξη στη Γυάρο :
Το ταξίδι τέλειωσε με κάτι που δεν έχω ακόμη αποφασίσει αν θα το ονομάσω άφιξη, αποβίβαση ξεμπαρκάρισμα η κάτι άλλο! Μας υποδέχθηκε η σιωπή της απόλυτης ερημιάς. Την πληγώνανε όμως οι παραφωνίες του αέρα που δεν είχε ποτέ, από κτίσεως κόσμου μάλλον, πάψει να φυσάει και η αντιαισθητική ή καλλίτερα εφιαλτική εικόνα των ερειπίων που υποδυόντουσαν καταλύματα. Το νησί, όπως έλεγαν τότε, τα τελευταία χρόνια είχε χαρακτηρισθεί ναυτικό φρούριο και απαγορευόταν αυστηρά ακόμη και η προσέγγιση οπουδήποτε σκάφους, οι δε παλιοί μικροϊδιοκτήτες-κτηνοτρόφοι*** είχαν απομακρυνθεί οριστικά. Ήταν τα «κτίρια» που θα στέγαζαν όλους μας, αυτούς που τους ετοιμάζαμε «υποδοχή» και εγκατάσταση, αλλά και όλους εμάς, τους «άλλους κατοίκους» του νησιού. Οι συνθήκες και οι δυσκολίες ήταν κοινές για όλους και οι διαφορές μάλλον θεωρητικές. Μετά δύο-τρεις μέρες άρχισαν να φθάνουν «αυτοί» που θα καταλαμβάνανε όλα τα κτίρια, τίς παλαιές φυλακές, και τους όρμους που άρχισαν να γεμίζουν με αντίσκηνα. Ήταν οι κρατούμενοι που μεταφερόντουσαν από τους χώρους συγκέντρωσης στον τόπο τελικού προορισμού, στην Γυάρο.
Ποιοι και τι ήταν λοιπόν οι κρατούμενοι αυτοί;
Αρκεί μόνο ο επίσημος τίτλος της «ιδιότητας» τους για να τα καταλάβουμε όλα. Σπάνια «επίσημος τίτλος» έδωσε με τόση ευκρίνεια την ταυτότητα της κατάστασης.πάντα!): Ήταν λοιπόν (στην βαλσαμωμένη καθαρεύουσα του επαρχιακού στρατώνα και Αστυνομικών Αρχών!».
«Πολίτες τελούντες υπό πειθαρχημένην διαβίωσιν παρά των Στρατιωτικών -και Αστυνομικών Αρχών!
Ανάλογος ήταν και ο τίτλος της δικής μου παρουσίας
:«Προϊστάμενος της Υγειονομικής Υπηρεσίας του Στρατοπέδου πολιτών τελούντων υπο πειθαρχημένην διαβίωσιν παρά των Στρατιωτικών και Αστυνομικών Αρχών”
Ποια ήταν η υποδομή στην Γυάρο.
Στον γενικό σύνολο των 7800 κρατουμένων που «φιλοξένησε» το νησί οι γυναίκες ήταν 250 – 300. Στο κεντρικό κτιριακό συγκρότημα, σε εσωτερική ακτίνα ήταν ο χώρος που τους δόθηκε. Το υπόλοιπο «στέγασε» άνδρες κρατούμενους. Το κτίριο των φυλακών που είχε κτισθεί για να στεγάσει τους καταδικασμένους πολιτικούς κρατουμένους την δεκαετία του ’50, είχε όπως έλεγαν χωρητικότητα 1500 ατόμων και τους χώρους της φρουράς, των γραφείων της Διοίκησης και τα αναγκαία βοηθητικά τμήματα. Η κατάσταση των εγκαταστάσεων, όταν φθάσαμε, ήταν επιεικώς εφιαλτική. Είχε μείνει το κτίριο επί δεκαετίες κενό εκτεθειμένο σε άγριες καιρικές συνθήκες χωρίς καμία συντήρηση. Οι παλιοί κρατούμενοι διηγούντο πως ο εργολάβος που είχε αναλάβει την κατασκευή του είχε κάνει τόσες κακοτεχνίες και είχε τέτοια απόκλιση από τους προϋπολογισμούς που δικάστηκε και εξέτισε μέρος η και ολόκληρη την ποινή του στο ίδιο κτίριο. Είχε κτίσει ο αθεόφοβος κάνοντας τα χαρμάνια με νερό της Θάλασσας! Η υγρασία και η φθορά των τοίχων (ο σοβάς για τον τότε κατασκευαστή φαίνεται πως δεν είχε ακόμη εφευρεθεί!), ήταν απερίγραπτες, τα τζάμια των κουφωμάτων ας μην τα ψάξουμε, ενώ δεν υπήρχαν δάπεδα και οι τουαλέτες είχαν ακολουθήσει την μοίρα του κτιρίου, όλα σε διάλυση ή κατά περίπτωσιν καταργημένα……………
Πως άρχισε η Οργάνωση του Νοσοκομείου
………Να μιλήσω λοιπόν καλλίτερα για τα αγριοκούνελα που μας κοιτούσαν με περιέργεια και για τα χταπόδια που βοσκούσαν αμέριμνα κοντά στην ακρογιαλιά. να περιγράψω το γιουρούσι για την κατάληψη του κτιρίου με τον ξεθωριασμένο Ερυθρό Σταυρό στο υπέρθυρο. Ήταν «μικροκαταδρομική» ενέργεια των νοσοκόμων μας γιατί το κτίριο φαινόταν να έχει πλεονεκτήματα και οι χωροφύλακες είχαν αρχίσει να το καλοκοιτάζουν. Έτσι κατακυρώθηκε η «ιδιοκτησία» του Νοσοκομείου της Γυάρου στο Υγειονομικό του Στρατού Ξηράς!
Σημείωση Συντάκτη : Είναι φοβερό βάρος, τεράστια ευθύνη, να ανατίθεται η αποστολή της οργάνωσης της υγειονομικής υποστήριξις του χώρου όπου θα εκτοπιζόταν μερικές χιλιάδες πολιτών μετά το πραξικόπημα. Βαρύ φορτίο στις πλάτες δύο νέων Συναδέλφων με ελάχιστη ή και καθόλου εμπειρία στην περίθαλψη πολιτών, με ποικίλα προβλήματα λόγο ηλικίας, φύλου κτλ. Στην πορεία του Βιβλίου μαθαίνουμε πως αναντικατάστατη – πολύτιμη ήταν οι συμβολή των εκτοπισμένων Υγειονομικών.
Μια συγκλονιστική σκηνή από την αποβίβαση των πρώτων εκτοπισμένων.
Ήταν οι πρώτοι που έφθαναν στο νησί και ήταν φανερή η απορία και η αγωνία τους. Ήταν ανώνυμο το πλήθος εκείνη την ώρα και ομολογώ πως σφίχτηκε η καρδιά μου στο θέαμα της σιωπηλής κοόρτης που σάλευε ανεβαίνοντας. Οι φρουροί μιλούσαν και συμπεριφερόντουσαν «προσεκτικά» ιδιαίτερα ήπια και μαλακά οδηγώντας στο πλάτωμα μπροστά από την πύλη του κτιρίου. Ήταν φανερό πως τους είχε τους επηρεάσει το κλίμα της στιγμής. Στεκόμουν παράμερα σε κάποιο σημείο της τσιμεντένιας μικρής προβλήτας και αναρωτιόμουν αν θα μπορούσε να καταγράψει κάποιος την σκηνή, αν θα εύρισκα κάποια φιγούρα που να ταίριαζε, που να ήταν χαρακτηριστική. Πολύ σύντομα ο προβληματισμός μου απαντήθηκε. Έχει μείνει στην μνήμη μου ο ήχος της χαμηλής, της θλιμμένης φωνής που μονολογούσε δίπλα μου, στην άκρη του χωματόδρομου χωρίς να με έχει προσέξει. Ήταν ένας μικρόσωμος αδύνατος άνθρωπος φανερά εξαντλημένος, με τσαλακωμένα φθαρμένα ρούχα που δεν κρύβανε την ανέχεια, την ένδεια αυτού που τα φορούσε. Κρατούσε, μάλλον κουβαλούσε ένα ταλαιπωρημένο τσουβάλι με τα υπάρχοντα του. Τέτοιο λυπημένο, τέτοιο θλιμμένο πρόσωπο δεν έχω ξαναδεί μέχρι σήμερα. Μονολογούσε κάπως έτσι.…….«γιατί μας το κάνατε αυτό; …τι θα γίνουμε τώρα;». Ήταν κλάμα στεγνό χωρίς δάκρυα, δεν ήταν φόβος (αυτός είχε ξεπεραστεί στον Ιππόδρομο), ήταν μόνο το παράπονο και η απόγνωση του αδύναμου αυτού πλάσματος που το είχαν βαφτίσει εχθρό του Έθνους, αντίπαλο του Κράτους, πολέμιο της κοινωνίας! Έμεινα θυμάμαι ακίνητος, ο χωροφύλακας που ήταν πιο κει γύρισε άναυδος και με κοίταξε ψάχνοντας βοήθεια, ζητώντας σιωπηλά «οδηγίες». Μένοντας ενώ άφωνος τον άκουσα με χαμηλή καθησυχαστική φωνή να δίνει κάποιες οδηγίες στον άνθρωπο μας, σαν να ντρεπόταν γι’ αυτό που έκανε. Έκανα θυμάμαι λίγη ώρα για να βρω την στοιχειώδη κινητικότητα της όρθιας στάσης.
Τον άνθρωπο αυτόν δεν τον ξαναείδα, δεν έμαθα ποτέ το όνομα του, όμως δεν έφυγε από την μνήμη μου όλα αυτά τα χρόνια. Το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να του αφιερώσω αυτό το κείμενο όπως του είχα τάξει μυστικά εκείνο το πρωινό στην Γυάρο! Όλοι οι άλλοι είχαν το όνομά και τις ιστορίες τους γραμμένες ή άγραφες, εκείνος όμως έμεινε μόνος. Έμεινε για να κουβεντιάσει με την πίκρα της ανημποριάς του φτωχού, ανώνυμου ανθρώπου που τον συνθλίβει η δύναμη που ξεχειλίζει από την χύτρα της εξουσίας!
Μικρές Ιστορίες :
Ακολουθούν μικρές ιστορίες, με πρωταγωνιστές επώνυμους και ανώνυμους κρατουμένους. Είναι δύσκολο να επιλέξω μερικές και να τις παρουσιάσω. Περιορίζομαι σε λίγες χαρακτηριστικές ιστορίες μόνο :
Η Ξενάγηση
Ξεναγώντας με (η Μαίρη Πινίου) λοιπόν στον χώρο των γυναικών, στον τρόπο σκέψης και στις στάσεις ζωής, μου έδειξε πως δεν ήταν αποδεκτός κανένας «μοντερνισμός» που θα μπορούσε να μεταφραστεί σε μικροαστική παρέκκλιση! Η καθημερινότητα έπρεπε να βεβαιώνει ανεπίληπτη υπακοή και συμμόρφωση με τα πρότυπα που έβαζε η κομματική καθοδήγηση. Οι ρόμπες κλαρωτές, φανελένιες η μη, λαϊκής αισθητικής του συνοικισμού ή χωριάτικης κοπής, ήταν περισσότερο αποδεκτές από τα παντελόνια που ήταν πολύ σπάνια. Η Μαίρη πάντως αντέδρασε από την πρώτη στιγμή και προσπάθησε όπως έλεγε να ξορκίσει την δαιμονοποίηση του όποιου ίχνους φιλαρέσκειας μπορούσε να επιβιώσει σε συνθήκες Γυάρου!
Υποστήριξη Διαβητικών
Από κοντά, πανταχού παρούσα η αεικίνητη Ευαγγελία Μουρτζίκου, η Βαγγελιώ που είχε καταφέρει με το έτσι θέλω χωρίς καυγά όμως, να κυκλοφορεί όλες τις ώρες, σε όλους τους χώρους. Ήταν από τα τυπικά «προϊόντα» της παλιάς παραδοσιακής Σχολής Αδελφών. Προϊσταμένη των ιατρείων του πολυιατρείου «Ευαγγελισμός» του Πειραιά είχε την πολύτιμη στόφα της τυπικής, αυστηρής, λιγομίλητης και εξαιρετικά αποτελεσματικής Αδελφής (ο όρος νοσηλεύτρια δεν εφευρεθεί ακόμη!). Παλιά «καραβάνα» της διωκόμενης Αριστεράς γνώριζε από πρώτο χέρι πρόσωπα και πράγματα και σίγουρα το ιατρικό ιστορικό όσων είχαν χρόνια προβλήματα. Μόλις έφθασε με την πρώτη μεταγωγή γυναικών, ήρθε και βρήκε, μάλλον «παρουσιάστηκε», τονίζοντας πως γνωριζόμαστε γιατί η κοινωνία του κεντρικού Πειραιά είναι περιορισμένη και όλοι γνωρίζονται με όλους! Αμέσως χωρίς χρονοτριβή κατέγραψε τους διαβητικούς του στρατοπέδου και άρχισε το κυνηγητό της ινσουλίνης και του ελέγχου, σε συνθήκες Γυάρου πάντα, των επιπέδων του σακχάρου και της τροποποίησης, όσο γινόταν, του συσσιτίου των διαβητικών. Από το πρωί μέχρι το βράδυ τριγύριζε το στρατόπεδο ελέγχοντας τις θεραπείες και όχι μόνο των διαβητικών. Το 1967 οι σύριγγες μιας χρήσης ήταν ακόμη πολύ σπάνιες στην καλλίτερη περίπτωση, (εγώ πάντως μόνο από ιατρικές διαφημίσεις τις είχα ακούσει) και οι ταινίες μέτρησης του σακχάρου μάλλον δεν είχαν ακόμη εφευρεθεί! Τι σχολιασμό να κάνω εδώ, Η Ευαγγελία πάντως αν και δεν ήταν, από καιρό μάλιστα, στην πρώτη νεότητα και η υγεία της δεν ήταν η καλλίτερη τα κατάφερε μέχρι τέλους, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη και την εκτίμηση όλων.
Κάποιοι από από το Υγειονομικό προσωπικό.
Στην τακτοποίηση και διαχείριση των φαρμάκων και των υλικών του ιατρείου, πολύτιμος συνεργάτης, στάθηκε ο Νίκος Πάτρας, αρχαίος συνδικαλιστής φάρμακο-υπάλληλος , κλασσικός σχολαστικός φαρμακοτρίφτης όπως τον λέγαμε τότε. Ιδιαίτερα σφιχτός και οικονόμος, μιλούσε συνεχώς για σπατάλη που συνεχώς την υποπτευόταν και χορηγούσε μουρμουρίζοντας, ένα-ένα τα χάπια στους ασθενείς(αυτό γινόταν συνέχεια και προκαλούσε παράπονα και γκρίνιες!). Βοηθούσε και η φαρμακοποιός Ντίνα Σάρου στην γυναικεία αχτίνα μαζί με την Ηρώ Χατζή και την Μαίρη Πίντου που κάλυπταν ιατρικά τον χώρο. Κοντά τους και η Ελένη Ιωαννίδου η συμπαθής οδοντίατρος, αφού ανέρρωσε στο «Νοσοκομείο» του Στρατοπέδου από τα εκτεταμένα αιματώματα που της είχε προκαλέσει το ξυλοκόπημα με το οποίο την φιλοδώρησαν στην Ασφάλεια του Πειραιά όταν την συνέλαβαν.
Μοναδικό παιδί στη Γυάρο
Στην Ακτίνα των γυναικών είχε εγκατασταθεί μαζί με την μητέρα του ο Μάκης, ένα αγοράκι 5-6 ετών αν θυμάμαι καλά. Η Άννα Σολωμού είχε φέρει μαζί το παιδί της που ήταν ο μόνος ανήλικος «φιλοξενούμενος» του νησιού! Ή μητέρα του, βιβλιοθηκονόμος στο ΤΕΕ και κομματικό στέλεχος δήλωσε ότι δεν υπήρχε άλλη λύση παρά να φέρει τον μικρό μαζί της. Ήταν περίεργη κατάσταση μεταξύ κάποιας πραγματικής η όχι αδυναμίας φιλοξενίας του παιδιού από συγγενικό πρόσωπο και της πολιτικής αξιοποίησης του θέματος για να έρθει σε δύσκολη θέση η δικτατορική κυβέρνηση. Οι διαδικασίες που δρομολογήθηκαν τότε από όλες τις πλευρές, στο διάστημα που το παιδάκι έμεινε στην Γυάρο δεν με έπεισαν και δεν με βρήκαν καθόλου σύμφωνο. Έμεινα έξω από κάθε ανάμειξη στο θέμα, που σχετικά σύντομα ευτυχώς, έληξε με την συναίνεση της μητέρας να πάει το παιδί στην γιαγιά του που πολύ πρόθυμα ανέλαβε την ευθύνη του. Έμεινα με τις αντιρρήσεις και τις επιφυλάξεις μου και χάρηκα που δεν χρειάστηκε να αναμιχθώ σε καμία φάση της ιστορίας και ακόμη περισσότερο που το παιδάκι αρκετά σύντομα πήγε με την γιαγιά του.
Ποια ήταν τα συναισθήματα η στάση του Συγγραφέα, Στρατιωτικού Ιατρού στα όσα βίωνε ;
Πιεστικές απαγορεύσεις, πρωτόγονες αντιθέσεις και εξορκισμοί «δαιμόνων,αφόρητη κοινοτυπία και το εμφανέστερο, η περίφημη «μη παιδεία» ήταν αυτά που συνάντησα στους χώρους που βρέθηκα αργότερα. Ανήκα χωρίς να ρωτηθώ, στον πυρήνα της τότε εξουσίας και υπηρετούσα σε χώρο που τιμωρούσε την αντίθετη άποψη. Με το ένστικτο μου μόνο και από την αρχή πήρα θέση στην μέση. Δεν μπορούσα να ενταχθώ αυτόματα και να δεχθώ άκριτα ό,τι διακινιόταν φωναχτά από παντού, άλλοτε ως εντολές, διαταγές και φαντασιώσεις της εξουσίας, άλλοτε ως θεωρίες, σοφίσματα, και ψυχολογικοί αριβισμοί της «άλλης» πλευράς. Ήθελα να δω, να ακούσω, να γνωρίσω, να μελετήσω να καταλάβω. Δύσκολος δρόμος με κίνδυνο να απορρίψεις το ένα την ώρα που σε απωθούσε το άλλο. Ήταν και δεν έπαψε να είναι, σοβαρή η πιθανότητα να βρεθεί έτσι κανείς απομονωμένος και κακά τα ψέματα, η ζωή είναι πολύ σκληρή ποινή για να την εκτίσεις μόνος!
Ο Πειρασμός να συνεχίσω την παράθεση αποσπασμάτων είναι μεγάλος. Όμως αρκετά “κακοποίησα” το Βιβλίο…. Αναζητείστε το..
Από το βιβλίο του Γεν. Αρχιάτρου Γεωργίου Πολίτη «Σκόρπιες Μνήμες και Διαλογισμοί», Αθήνα 1989.
Ο Γεώργιος Πολίτης γεννήθηκε το 1899 στην Παλαιοβράχα (Δήμος Μακρακώμης) Φθιώτιδας. Φοίτησε στο ΕΚΠΑ, απ’ όπου έλαβε το πτυχίο της Ιατρικής Σχολής στα 1925-1926, με βαθμό λίαν Καλώς. Κατατάχθηκε στον Ελληνικό Στρατό την 1η Ιουνίου 1927, με αριθμό μητρώου τον 17528. Προηγουμένως το 1919 υπηρέτησε σαν κληρωτός στρατιώτης στην Ανατολική Θράκη και την Μακεδονία. Έλαβε μέρος στην Μικρασιατική Εκστρατεία 1917- 1923. Διετέλεσε ιατρός στο 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων καθώς και στο Ελασσώνιο Στρατιωτικό Νοσοκομείο. Κατά τον Ελληνο-ιταλικὸ πόλεμο υπηρέτησε ὡς Διοικητής τοῦ XVIII Πεδινού Χειρουργείου. Παραιτήθηκε και αποστρατεύτηκε το 1950 με τον βαθμό του Γενικού Αρχιάτρου.
Το XVIII Πεδινό Χειρουργείο, ανεπτυγμένο δυτικά του χωριού Θεοδώροβο, εδέχθη την πρώτην ημέραν της Γερμανικής επιθέσεως όλους τους τραυματίες του 5ου Συντάγματος και άλλων σχηματισμών της αμυντικής τοποθεσίας Μπέλες, καθώς και τους τραυματίες εκ του βομβαρδισμού (τας απογευματινάς ώρας) του μηχανοκινήτου τμήματος της ΧΙΧ Μεραρχίας.
Η 6η Απριλίου ήτο η πρώτη και μοναδική ημέρα που λειτούργησε το Χειρουργείο, ως Στρατιωτικόν τοιούτον, διότι μετά τη συνθηκολόγηση ελειτούργησεν ως νοσηλευτική μονάς με το προσωπικόν του εις το Δημοτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, ιδία πρωτοβουλία των ιατρών του Χειρουργείου, του οποίου εξακολουθούσα να είμαι διοικητής, καίτοι ουσία είμεθα αιχμάλωτοι των Γερμανών, άνευ ουδεμίας επιτηρήσεως και μετά των οποίων συνεργαζόμεθα, ως προς την μεταφορά των τραυματιών υπ’ αυτών, Ελλήνων, Αγγλων και Σέρβων προς νοσηλείαν εις το Νοσοκομείο. Είμεθα ένα Νοσοκομείο ιδιόρρυθμον: Τύποις Δημοτικόν, ουσία όμως Στρατιωτικόν αναγνωρισμένο από τους Γερμανούς.
Το βράδυ της 6ης Απριλίου δια διαταγής της XVIII Μεραρχίας ετέθημεν υπό τάς διαταγάς της Μηχανοκινήτου Μεραρχίας, της οποίας η έδρα το στο Κιλκίς υπό τον στρατηγόν Λιούμπαν και Επιτελάρχην τον Βασίλειον Ασημάκην, όστις και μας διέθεσεν 20 οχήματα επιβατικά Ωστεν και 4 φορτηγά δια τους κατακεκλιμένους και αποσυμφορήθημεν. Η αναχώρηση από το Θεοδώροβο έγινε την 12ην νυχτερινήν και τα χαράματα φθάσαμε στο χωριό Αλεξινά, όπως όριζε η διαταγή, ένθα αναπτύξαμε μια σκηνή προς υποδοχήν των τραυματιών.
Απόλυτος ησυχία επικρατούσε. Από την Μαυροπλαγιά, όπου μετέβην με τον υπασπιστήν μου Ανθυπίατρον Δημότσην, έβλεπα το φρούριο Ρούπελ να βομβαρδίζεται από σμήνη αεροπλάνων.
Θα ήτο περίπου 12η μεσημβρινή, ώρα που ετοιμαζόμεθα δια συσσίτιον οπότε εθεάθη εις τα προς την Δοϊράνην υψώματα βαδίζων, σχεδόν τρέχοντας, αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού. Η απόστασις ήτο τρία περίπου χιλιόμετρα. Εστειλα τον υπασπιστήν μου με το άλογο του Σαρίμπεη, που όπως γράφω σε άλλο σημείωμα είχε φονευθεί στο Θεοδώροβο, και τον έφερε. Ήτο ένας έφεδρος Ανθυπίατρος της Διμοιρίας του φυλακίου της Δοϊράνης.
Πηγή : https://www.alfavita.gr/
Τι να σας ειπώ, μου λέγει, κύριε Ιατρέ. Από τη Δοϊράνη μπήκαν στο Ελληνικό έδαφος προ μιας ώρας γερμανικά τανκς σαν σπίτια μεγάλα και, όπως είδα από τα υψώματα που έφυγα, κτυπάνε την Καλύδρια. Τότε κατάλαβα ότι οι Γερμανοί μπήκαν στην Ελλάδα από τη Σερβία. Ανοίγω τον χάρτη και διαπιστώνω ότι εντός της ημέρας οι Γερμανοί θα μπουν στο Κιλκίς, οπότε αποκόπτεται η δική μου υποχώρηση προς Θεσσαλονίκη. Διέταξα αμέσως διανομή του συσσιτίου και ετοιμασίαν προς αναχώρησιν. Κάλεσα τον Πρόεδρο της Κοινότητας και του παρέδωσα την σκηνή, όπως ήτο με 20 κρεββάτια αναπτυγμένα, να τα πάρη και να τα μοιράση κατά προτίμησιν εις τους πτωχότερους, συγχρόνως δε συνεδέθην τηλεφωνικώς με την Μεραρχίαν και ο Επιτελάρχης Ασημάκης με διέταξε να φύγω το ταχύτερον προς Λαγκαδάν και εκείθεν να ζητήσω οδηγίες από την Ομάδα Μεραρχιών που ήτο στο Ορλικο (Στρυμωνικό).
Είχε πέσει μια αντάρα. Κλιμάκωσα τα κάρα που ήσαν φορτωμένα με τα υλικά του χειρουργείου και φύγαμε προς Κιλκίς, όπου μεταβάς εις την Μηχανοκίνητη Μεραρχίαν με εδέχθη ο στρατηγός, όστις και μου έδωσε οδηγίες. Πριν ακόμη νυχτώσει καλά είχαμε φθάσει ένα χιλιόμετρο εντεύθεν της οδού Θεσσαλονίκης-Σερρών, στην κοιλάδα του Λαγκαδά όπου συνεκεντρώθη το Χειρουργείο. Εκεί επληροφορήθην από λιποτάκτην στρατιώτην, που ήλθε εκείνη την ώρα στο χωριό του φέροντας μαζί του και ένα λεωφορείο χωρίς καθίσματα (ήτο από αυτά που είχε επιτάξει ο στρατός για μεταφορά τραυματιών· φυσικά το κατέσχεσα), ότι στη Θεσσαλονίκη δεν υπάρχει Στρατός, ούτε Νοσοκομεία και μόνον η Χωροφυλακή υπάρχει.
Μαζί με τον διαχειριστήν μου, συνάδελφο και φίλο Ιωάννη Παταργιά πήγα στον Λαγκαδά και ήλθα εις επαφήν με τον Στρατηγόν Ιατρόν Νιονιόν, Διευθυντήν Υγειονομικού Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας, ευρισκόμενον στο καταφύγιον στο Ασβεστοχώρι, όστις και με διέταξε να μεταβώ εις το Ασβεστοχώρι. Του ανέφερα ότι ήτο αδύνατον τα κάρα φορτωμένα να ανεβούν τον ανήφορο προς το Ασβεστοχώρι τόσο σύντομο διάστημα, μέχρι το μεσημέρι της επόμενης και να εγκρίνει να μεταβώ εις Θεσσαλονίκην στο Δημοτικό Νοσοκομείο να περισώσω το υλικόν από την αιχμαλωσίαν. Δεν το ενέκρινε και τα μεσάνυχτα ξεκινήσαμε για το Ασβεστοχώρι, όπου μας περίμενε η αιχμαλωσία.
Όταν βγήκαμε στο ύψωμα των στενών όπου αρχίζει η οδός προς το Σταυρό και είχαμεν έμπροσθέν μας την Θεσσαλονίκη, κάλεσα τους Αξιωματικούς εις σύσκεψιν. Τους ανέπτυξα την κατάστασιν, τες διαταγές που είχα και τους πρότεινα, αν συμφωνούν, να κάψουμε όλο το υλικό και, καβαλώντας τα άλογα, να τραβήξουμε για το Σταυρό της Χαλκιδικής και από εκεί με οποιοδήποτε πλωτό μέσο να φύγουμε προς τας νήσους του Αιγαίου. Συμφώνησε μόνον ένας, ο Φαρμακοποιός, οι λοιποί είπαν όλοι να πάμε στη Θεσσαλονίκη.
Μετά μία ώρα ανεβαίναμε την ανηφοριά προς το Ασβεστοχώρι. Τα περισσότερα κάρα έμειναν στο δρόμο, εγώ με το αυτοκίνητο έφθασα στο χωριό τα χαράματα και μετέβην στο Στρατηγείο, όπου ήτο ο Στρατηγός ιατρός Νιονιός και ο Αντιστράτηγος Μπακόπουλος, τον οποίον εγνώριζα προσωπικά τους εξήγησα την κατάσταση, αλλά ήτο πλέον αργά. Το Χειρουργείο ουσιαστικώς είχε διαλυθεί και συγχρόνως κατέφθασε φάλαγξ αντιαεροπορικού πυροβολικού, γερμανική, που εγκατέστησε αντιαεροπορικα πυροβόλα.
Είχε βγει ο ήλιος και εκαθόμουν στο κιβώτιον εκστρατείας και από την αϋπνίαν με πήρε ο ύπνος, από τον οποίον με ξύπνησε ο Παταργιάς, για να μου είπει ότι οι Γερμανοί στρατιώτες παίρνουν τα ωρολόγια των στρατιωτών μας. Δύο ιατροί δικοί μου εγνώριζαν γερμανικά, οι έφεδροι Ανθυπίατροι Παπανικολάου, ωτολαρυγγολόγος και Κηρεμλίδης, Παιδίατρος, σπουδάσαντες στην Βιέννη. Τους φωνάζω και τους στέλνω να ιδούν τον Διοικητή των Γερμανών, όστις πάραυτα ήλθε εκεί που καθόμουνα. Σεις είσθε ο περίφημος Γερμανικός Στρατός που γδύνετε τους στρατιώτες μου και τους ληστεύετε; του είπα Ξαφνιάστηκε, φωνάζει αμέσως προσοχή και τους διατάσσει να δώσουν πίσω ό,τι πήραν, εμένα όμως μου άνοιξε το κιβώτιον εκστρατείας και μου πήρε τις παντόφλες και ένα κλεφτοφάναρο, με τη δικαιολογία, γελώντας, ότι για εμένα ο πόλεμος τελείωσε και δεν τα χρειάζομαι. Σε λίγο έφθασε ένα μικρό τμήμα 3 – 4 αυτοκινήτων των Ες-Ες και μας διέταξε να τους ακολουθήσουμε. Φορτώσαμε τα κιβώτια σε ένα κάρο και ξεκινήσαμε προς Θεσσαλονίκη.
Εν τω μεταξύ δύο μεγάλα Γερμανικά αυτοκίνητα ξεφόρτωσαν στο δρόμο τα κάρα και βάζαν τα υλικά στα αυτοκίνητα και έτσι σχεδόν όλο το υλικό το πήραν οι Γερμανοί, πλην δύο τριών κάρων, που το πήραν οι χωριάτες, ξεφορτώνοντας τα κάρα μέσα στο χωριό.
Συνοδεία των Γερμανών μπήκαμε στη Θεσσαλονίκη και από την Εγνατία οδό μας πήγαν στο Λευκό Πύργο σε ένα καφενείο που ήτο άδειο (του Πεντζίκη) όπου έβαλαν φρουρά να μας φυλάνε. Θα ήτο η ώρα 12 μεσημβρινή, στη Θεσσαλονίκη η κίνηση πυκνοτάτη. Πού βρέθηκε εκείνο το γυναικομάνι;
Εκατοντάδες γυναίκες, φέρουσαι ανδρικά πολιτικά ρούχα στα χέρια τους, εισέβαλαν στον περίβολο του καφενείου και παίρναν τους στρατιώτες, τους βάζαν μέσα στο κενό καφενείο, τους ντύναν πολιτικά και φεύγανε μαζί τους.
Η Γερμανική φρουρά τάχασε. Τι να κάνει; Το προαύλιο ήτο γεμάτο γυναίκες. Καταφθάνει ένας Γερμανός Ταγματάρχης και απευθυνόμενος σε μένα μου ζήτησε εξηγήσεις που είναι οι στρατιώτες. Του απήντησα, σεις τους έχετε αιχμαλώτους που θέλεις να ξέρω εγώ; Πήρε τη φρουρά και έφυγε.
Στρατιώτες μείναν μόνο οι υπηρέτες των ιατρών και αι αποσκευαί των Αξιωματικών ιατρών στο προαύλιο, σε ένα κάρο. Εκεί που σκεπτόμεθα τι να κάνουμε, γιατί ουσιαστικώς είμεθα ελεύθεροι, συναντήσαμε έναν υπίατρο Θεσσαλονικιό, ονόματι Βαλάσην, από τον οποίον και έμαθα ότι υπηρετεί ως χειρουργός στο Δημοτικόν Νοσοκομείον και ότι οι ιατροί του Νοσοκομείου έφυγαν για την Αθήνα, προ του φόβου εισόδου των Βουλγάρων.
Λάβαμε απόφαση μαζί με αυτόν και τους ιατρούς μου να πάμε στο Δημοτικό Νοσοκομείο να στρατωνισθούμε και να το μεταβάλλουμε, τη εγκρίσει του Δημάρχου, σε Στρατιωτικό με το επιστημονικό προσωπικό του Χειρουργείου.
Τη συνοδεία του Βαλάση πήγαμε στο Νοσοκομείο, βρήκαμε εκεί και τον κ. Αστεριάδη, ακτινολόγο και τους λοιπούς υπαλλήλους του Νοσοκομείου. Ήλθαμε τις επαφήν με τον Δήμαρχον, όστις ενέκρινε τη σκέψη μας και έτσι από της 9ης Απριλίου το Δημοτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης μετεβλήθη σε Στρατιωτικό, υπό την διοικητικήν επιστημονικήν ευθύνην μου.
OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Την επομένην μετέβην με τον υπασπιστήν μου ιατρόν κ. Δημότσην εις το Γερμανικόν Φρουραρχείον και ζητήσαμε να το αναγνωρίσουν ως Στρατιωτικόν Νοσοκομείον, αφού αυτοί, αν και υποχρεωμένοι εκ των Διεθνών Συμβάσεων, δεν ηδύνατο να νοσηλεύουν τραυματίες Ελληνες, Αγγλους και Σέρβους. Η αίτησις έγινε αμέσως δεκτή και οι Γερμανοί έφεραν μέχρι 30 Απριλίου, που είχα εγώ την ευθύνη της Διοικήσεως, πλέον των 500 Ελλήνων, 70 Άγγλους και Σέρβους. Μεταξύ των Άγγλων ήσαν και Έλληνες Αυστραλοί, οι οποίοι έπειτα από 48 χρόνια, πληροφορηθέντες ότι ζω, μου έστειλαν πλακέτα του Συλλόγου των, ευγνωμονούντες.
Την 1η Μαΐου οι Γερμανοί με ειδοποίησαν να πάρω τους ιατρούς μου και να μεταβώ εις το Στρατόπεδο όπου είχαν τους αιχμαλώτους. Εκεί διάβασαν μία διαταγή του Χίτλερ, εξυμνούσαν την ανδρείαν των Ελλήνων και άνοιξαν διάπλατα τις πόρτες, αποσυρθέντων των σκοπών, να φύγουμε για τες εστίες μας, ως ελεύθεροι πολίται.
Εδώ έληξε η ζωή του Σ2 πεδινού χειρουργείου, που μετονομάσθη εις XVIII Χειρουργείο, το οποίον είχα την τιμήν να διοικήσω.
Επεξεργασία Ανάρτησης και προσθήκη φωτογραφιών από Αργύρη Τασιόπουλος.
Πηγές :
Σκόρπιες Μνήμες και Διαλογισμοί», Αθήνα 1989. Γεωργίου Πολίτη.
Τιμώντας την μνήμη όσων αγωνίστηκαν και όσων θυσιάστηκαν στην Γερμανική εισβολή της 6ης Απριλίου 1941, παρουσιάζουμε ένα σύντομο αφιέρωμα στους αγώνες του Έθνους την περίοδο 6-27 Απριλίου 1941.
Στις 5.15 π.μ.(5.20 π.μ. κατά τους Γερμανούς) της 6ης Απριλίου 1941 εκδηλώθηκε η πρώτη γερμανική επίθεση εναντίον των ελληνικών φυλακίων στο όρος Μπέλες.15 – 30 λεπτά αργότερα (υπάρχει διαφωνία μεταξύ των πηγών) ο Γερμανός πρέσβης στην Ελλάδα, πρίγκιπας Βίκτορ φον Έρμπαχ, επισκέφθηκε τον Α. Κορυζή σπίτι του και του απέδωσε νότα, δηλ. διπλωματική διακοίνωση (όχι τελεσίγραφο ή επίσημη κήρυξη πολέμου) προφανώς για να αποφύγει ένα δεύτερο “όχι”.
Ο Κορυζής το διάβασε βιαστικά και ο Έρμπαχ * του είπε :«Θα πρέπει να πληροφορήσω την υμετέρα εξοχότητα ότι την στιγμήν ταύτην εκ μέρους της Γερμανικής κυβερνήσεως επιδίδεται διακοίνωσις εις τον εν Βερολίνω Έλληνα πρεσβευτήν. Διά της ανακοινώσεως σας γνωρίζομεν ότι τα Γερμανικά στρατεύματα θα εισέλθουν εις το Έλληνικόν έδαφος σήμερον την πρωία κατόπιν της εν Ελλάδι αφίξεως Αγγλικών στρατιωτικών δυνάμεων». Ο Κορυζής σηκώθηκε από την πολυθρόνα του και του απάντησε.
«Παρακαλώ διαβιβάσατέ στην Υμετέραν κυβέρνησιν ότι η Ελλάς υπεραμυνόμενη του πατρίου εδάφους θα αντιτάξει αντίστασιν διά των όπλων εις πάσαν απόπειραν των Γερμανικών στρατευμάτων όπως εισβάλουν εις αυτό».
*Ο πρέσβης φον Έρμπαχ, ήταν φιλέλληνας. Μετά την κατάληψη της Αθήνας από τους Γερμανούς εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του και το Βερολίνο τον έθεσε άμεσα σε διαθεσιμότητα!
Τι είχε προηγηθεί …………
Οι Συνθήκες του 20υ Όχι ήταν τελείως διαφορετικές. Η Ελλάδα ήταν ήδη σε πόλεμο με την Ιταλία, ήταν δύσκολο να διαθέσει επαρκείς δυνάμεις σε ένα δεύτερο μέτωπο.
Με το βλέμμα στραμμένο στην διαφαινόμενη επίθεση της Γερμανίας, στις αρχές Φεβρουαρίου 1941, συγκροτήθηκε στην Αθήνα το Συμβούλιο Αντιστράτηγων. Στο Συμβούλιο εξεταστήκανε όλα τα στρατιωτικά ζητήματα τα αφορώντα την διεξαγωγή του πολέμου. Ο Αντιστράτηγος Γεώργιος ΚοσμάςΔιοικητής Α’ΣΣ, ενημέρωσε πως αν ερχόταν βοήθεια των Άγγλων θα έπρεπε να είναι αρκετή ώστε να εξασφαλίσει την Ιταλο – Γερμανικήν ανάσχεση, αρχικά και προοδευτικά να επιτρέψει την ανάληψη αντεπίθεσης. Διαφορετικά ήταν καλύτερο η Ελλάδα να μείνει μόνη της, για να αντιμετωπίσει και τους δύο εισβολείς και να πέσει με τρόπο ένδοξο που και αυτό ακόμη το “πέσιμο” της να είναι για τους λαούς ανάσταση σωστή και μεσουράνημα δόξας.
Ο Αντγος Γ. Κοσμάς στο μέτωπο της Ηπείρου
Έλεγε επίσης πως αν η εξωτερική βοήθεια ήταν ανεπαρκής προτιμότερον είναι να μην έρθουν καθόλου διότι και δικαιολογία πολιτική δίνουν στους Γερμανούς για την επέμβαση και χωρίς να να μας βοηθήσουν αποτελεσματικά, δεσμεύουν την ελευθερία ενεργείας στα ελληνικά στρατεύματα με την δημιουργία προς αυτά (τα ξένα στρατεύματα) στρατιωτικών υποχρεώσεων. Οι εξελίξεις έδειξαν πως ο Κοσμάς είχε δίκαιο και τα μεταγενέστερα γεγονότα τον δικαίωσαν.
Δεν έφθανε που η Κυβέρνηση Κορυζή που από κακή εκτίμηση, είτε από διάφορες σκοτεινές πιέσεις έκανε το σφάλμα να απορρίψει τη γνώμη του έμπειρου Στρατηγού, προχώρησε και παραπέρα, την ίδια μέρα αποστράτευσε τον Αντιστράτηγο Κοσμά και τους δύο άλλους Αντιστράτηγους, που είχαν πάρει στο Συμβούλιο το μέρος του Κοσμά (τον Μάρκο Βεράκο και το Δημήτρη Παπαδόπουλο), επώδυνες αλλαγές στο Στράτευμα εν μέσω πολέμου. Ήταν ολέθριο σφάλμα, να αλλάζεις την ηγεσία Σωμάτων Στρατού εν μέσω πολέμου και με την απειλή ενός δεύτερου μετώπου. Ο Γ. Κοσμάς ζήτησε με αναφορά του να επανέλθει ως έφεδρος, όπου η υπηρεσία έκρινε σκόπιμο, αλλά η αναφορά αντιμετωπίσθηκε με χλευασμό και δεν απαντήθηκε.
Όπως γράφει ο Νίκος Γιαννόπουλος στο βιβλίο του «Η ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΤΟ ΞΕΧΑΣΜΕΝΟ ΟΧΙ» «μεταξύ των Ελλήνων και των Βρετανών ιθυνόντων υπήρχαν διαφορετικές εκτιμήσεις, γιατί αντιμετώπιζαν το πρόβλημα από διαφορετική σκοπιά, με αποτέλεσμα να εκδηλωθούν σοβαρές διαφωνίες κατά τις διαπραγματεύσεις για την αντιμετώπιση της επερχόμενης Γερμανικής επίθεσης κατά της Ελλάδας» και στη συνέχεια γράφει: «Έλληνες και Βρετανοί επιτελείς είχαν υποπέσει σε τραγικά τακτικά σφάλματα, τα οποία οι έμπειροι Γερμανοί στρατηγοί δεν επρόκειτο ν’ αφήσουν ανεκμετάλλευτα».
O Παπάγος με τον Κοσμά συνελήφθησαν από τους Γερμανούς λόγω συνεργασίας με την Αντίσταση και στάλθηκαν στον Νταχάου. Εκεί ο Κοσμάς ρώτησε τον Παπάγο “Γιατί δέχθηκε βοήθεια 1/2 Μεραρχίας από τους Άγγλους, δύναμη που δεν μπορούσε να προσφέρει τίποτα”. Ο Παπάγος απάντησε πως πιέστηκε από τους Άγγλους, διότι ήθελαν (οι Άγγλοι) με την συμβολική αυτή κίνηση να δώσουν θάρρος στους Σέρβους για να σπάσουν το Σύμφωνο με τους Γερμανούς και στους Τούρκους. Συνέχισε ο Κοσμάς στο Βιβλίο του “Επί πλέον μου τόνισε την πικρίαν (Ο Παπάγος)…..
Απόσπασμα από την σελίδα 68 του Βιβλίου τοι Γεωργίου Κοσμά “ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ”
Οι Στρατηγοί στο Νταχάου. (Πρώτος από αριστερά ο Γ. Κοσμάς, τρίτος ο Α. Παπάγος)
Καμιά μάχη δεν κερδήθηκε από δυνάμεις υπό Συμμαχική διοίκηση.
Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΩΝ
Πολύ συνοπτικά αναφέρονται παρακάτω οι μάχες που δόθηκαν μετά την εισβολή των Γερμανών. Σε κάθε μάχη υπάρχει και ο σχετικός σύνδεσμος για όποιον θέλει να μελετήσει την περίοδο αυτή.
Η Μάχη των Οχυρών ή αλλιώς Μάχη της Γραμμής Μεταξά ήταν η πρώτη μάχη της Γερμανικής εισβολής στην Ελλάδα. Διεξήχθη ανατολικά του Στρυμόνα ποταμού, στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Διάρκεσε 3 ημέρες από τις 6 έως τις 9 Απριλίου του 1941 και έληξε με την συνθηκολόγηση Τμήματος Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας (ΤΣΑΜ) .
Στη Μάχη των οχυρών γράφτηκαν σελίδες δόξας. Ενδεικτικά το Οχυρό Ρούπελ αμύνεται παρά τις συνεχείς επιθέσεις και βομβαρδισμούς. Στις 17:00 τις 9/4 προσήλθαν Γερμανοί κήρυκες για να γνωστοποιήσουν την συνθηκολόγηση του Τμήματος Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας (ΤΣΑΜ) ζητώντας την παράδοση του οχυρού. Ο Διοικητής του, Ταγματάρχης Γεώργιος Δουράτσος απάντησε ότι «τα οχυρά δεν παραδίδονται αλλά καταλαμβάνονται και ότι θα συνεχίσει τον αγώνα στερούμενος άλλων διαταγών». Ο κήρυκας διαβεβαίωσε στην στρατιωτική του τιμή ότι δεν επρόκειτο για απάτη και όρισε συνάντηση για την 6:00 της επόμενης 10/4. Το οχυρό επικοινώνησε με τη Μεραρχία όπου του κοινοποίησε την συνθηκολόγηση. Η αντίδραση των ανδρών του οχυρού ήταν ότι ο αγώνας έπρεπε να συνεχιστεί.
Την επομένη μέρα, 10 Απριλίου 1941, έλαβε χώρα η παράδοση του οχυρού. Αναγνωρίζοντας τον ηρωισμό των Ελλήνων υπερασπιστών του Ρούπελ, οι Γερμανοί τους απέδωσαν τιμές και τους άφησαν να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Έξω από το οχυρό ήταν παραταγμένο γερμανικό τμήμα και απέδωσαν τιμές. Στην συνείδηση του Έθνους οι μαχητές των Οχυρών έπραξαν το καθήκον τους και παρέμειναν “με χρυσά γράμματα” στην μνήμη.
Η αποχώρηση των Ελλήνων Στρατιωτών, με την θλίψη στα πρόσωπα. Πηγή “Πρώτο Θέμα” εδώ
Μετά την Μάχη των Οχυρών, ακολούθησε μια σειρά μαχών, σε όλες, οι συμμαχικές δυνάμεις ηττήθηκαν. Έλληνες και ξένοι μαχητές πολέμησαν ηρωικά Οι δυνάμεις των Άγγλων – Αυστραλών – Νεοζηλανδών, αδύναμες και μη καλά εξοπλισμένες έδωσαν ηρωικό αγώνα να επιβραδύνουν τη κάθοδο προς την Αθήνα των Γερμανών και να δώσουν τον χρόνο να οργανωθεί η απομάκρυνσή τους από την Ελλάδα.
ΗΜάχη της στενωπού Κλειδίου, επίσης γνωστή και ωςΜάχη της Βεύης, έλαβε χώρα στις 11 και 12 Απριλίου 1941. Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε ότι οι δυνάμεις της Βρετανικής Κοινοπολιτείας θα αναχαίτιζαν τη γερμανική επίθεση, μέχρι οι ελληνικές δυνάμεις να επιστρέψουν από τη Γιουγκοσλαβία και την Αλβανία, σε μία νέα αμυντική γραμμή μεταξύ του όρους Ολύμπου και του ποταμού Αλιάκμονα. Ένας μεικτός σχηματισμός Αυστραλών, Βρετανών, Νεοζηλανδών και Ελλήνων, γνωστός με την ονομασία «Δύναμη Μακέι» (Mackay Force), συγκροτήθηκε βιαστικά με σκοπό, όπως το έθεσε ο διοικητής των δυνάμεων της Βρετανικής Κοινοπολιτείας στην Ελλάδα στρατηγός Χένρι Μέτλαντ Γουίλσον, «να σταματήσουν τον καταιγιστικό πόλεμο στην κοιλάδα της Φλώρινας». Ο σχηματισμός πήρε το όνομά του από τον διοικητή του, Αυστραλό υποστράτηγο Ίβεν Μακέι (Maj. Gen. Iven Mackay). Έληξε με την υποχώρηση των Συμμαχικών Δυνάμεων. Δείτε περισσότερα εδώ
Η Μάχη της Στενωπού της Κλεισούρας ή ο Αγώνας της Στενωπού της Κλεισούρας, διαδραματίστηκε από το βράδυ της 13ης Απριλίου 1941 και συνεχίστηκε μέχρι το μεσημέρι της 14ης Απριλίου, στο στενό πέρασμα που σχηματίζεται από τα βουνά Βέρνο και Άσκιο, γνωστό και ως πέρασμα της Κλεισούρας Καστοριάς, μεταξύ των δυνάμεων του Ελληνικού Στρατού της 20ής Μεραρχίας Πεζικού και της γερμανικής «Σωματοφυλακής SS Αδόλφος Χίτλερ», που ήταν μηχανοκίνητο γερμανικό πεζικό τμήμα σε επίπεδο ταξιαρχίας. Η κατάληψη του περάσματος ήταν για τους Γερμανούς στρατηγικής σημασίας για τη διάσπαση της γραμμής του μετώπου που είχαν σχηματίσει οι συμμαχικές δυνάμεις και ορίζονταν από τα όρη Βέρνο, Άσκιο και Βούρινος στα δυτικά, τον ποταμό Αλιάκμονα στα νότια και το όρος Όλυμπος στα νοτιοανατολικά. Η σημασία της διάβασης ήταν νευραλγική για την προστασία της ελεγχόμενης αποχώρησης των ελληνικών δυνάμεων που μάχονταν του Ιταλούς από τη Βόρεια Ήπειρο, η οποία συντελέστηκε μετά τη διάσπαση του ελληνοβουλγαρικού μετώπου λόγω της ταχείας γερμανικής εισβολής στη Γιουγκοσλαβία. Η μάχη έληξε με ήττα των συμμαχικών δυνάμεων. Δείτε περισσότερα εδώ
Μάχες στον Πλαταμώνα, τα Τέμπη τις Θερμοπύλες.
Ελάχιστοι γνωρίζουν την Μάχη του Πλαταμώνα,15-16 Απριλίου 1941. Την διάβαση προς την κοιλάδα των Τεμπών υπερασπιζόταν το 21 Τάγμα Πεζικού των Νεοζηλανδών. Αν αναλογιστεί κανείς ότι ο στρατός των Νεοζηλανδών αποτελούταν από απλούς πολίτες, δεν μπορεί παρά να θαυμάσει το πείσμα, την αγωνιστικότητα και την αυτοθυσία τους. Η μάχη ήταν άνιση, όμως παρέμειναν αφοσιωμένοι στον στόχο τους. Δημιούργησαν ακόμη και αυτοσχέδια όπλα, τα οποία παρ’ όλα αυτά δεν στάθηκαν αντάξια να αντιμετωπίσουν τον εκπαιδευμένο Γερμανικό στρατό. (πηγή εδώ)
Στιγμιότυπο από τον βομβαρδισμό του Κάστρου του Πλαταμώνα. Πηγή εικόνας: lefteria.blogspot.com.
Ακολούθησε ηΜάχη των Τεμπών, 18 Απριλίου 1944, ηρωικές προσπάθειες από Νεοζηλανδούς και Αυστραλούς. Άγνωστη Μάχη και αυτή.
Bau einer Behelfsbrücke über den Sperchios, 5. Pz, Div.
23.04.41, Griechenland, 5 km südl. Lamia
Bau einer Behelfsbrücke über den Sperchios, 5. Pz, Div. 23.04.41, Griechenland, 5 km südl. Lamia (Wikipedia)
27 Απριλίου 1941. Οι Γερμανοί στην εισέρχονται στην Αθήνα. Πηγή https://sinomosiologos.blogspot.com/2016/04/27-1941.html
Οι άνδρες ενός μηχανοκίνητου αποσπάσματος με επικεφαλής τον ίλαρχο Γιάκομπι έφτασαν στα προπύλαια της Ακρόπολης και ύψωσαν τη γερμανική σημαία στον Ιερό Βράχο. Ο Έλληνας φρουρός της σημαίας στην Ακρόπολη, Κωνσταντίνος Κουκίδης, δεν άντεξε την προσβολή. Τυλίχθηκε με την Ελληνική σημαία και ρίχτηκε στο κενό. Η Γερμανική στρατιωτική διοίκηση της Αθήνας υποχρέωσε την κυβέρνηση Τσολάκογλου να δημοσιεύσει στον Τύπο ανακοίνωση, σύμφωνα με την οποία, ο Κουκίδης υπέστη έμφραγμα από τη συγκίνηση. Οι στρατιώτες όμως του γερμανικού αποσπάσματος έχουν συγκλονιστεί από αυτό που είδαν και δεν μπορούν να κρατήσουν το στόμα τους κλειστό. Η Βρετανική εφημερίδα Daily Mail επιβεβαίωσε το γεγονός με τον τίτλο: A Greek carries his flag to thedeath». Ένας Έλληνας φυλά τη σημαία μέχρι θανάτου. Ο αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος στα απομνημονεύματά του, αναφέρει: «Ο Έλλην φρουρός τής Ελληνικής σημαίας επί τής Ακροπόλεως, μή θελήσας νά παραστή μάρτυς τού θλιβερού θεάματος τής αναρτήσεως τής εχθρικής σημαίας, ώρμησεν εκ τής Ακροπόλεως κρημνισθείς καί εφονεύθη. Εκάθησα στό γραφείον μου περίλυπος μέχρι θανάτου καί δακρύων…» Πηγή “Η ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ”
Ωστόσο, για πολλούς ερευνητές η ιστορία του Κουκίδη είναι ένας ανεπιβεβαίωτος θρύλος. Η αιτία είναι ότι δεν κατάφεραν να ανακαλύψουν κανέναν στρατιώτη ή εύζωνο στα στρατιωτικά αρχεία, με το όνομα «Κωνσταντίνος Κουκίδης». Ακόμη και αν κάποιοι αμφισβητούν το γεγονός, η είδηση ήταν αντίστοιχη των συναισθημάτων που είχαν οι Έλληνες στη θέα του κατακτητή.
Ο Ελληνογερμανικός πόλεμος είναι το λιγότερο προβεβλημένο και αναλυμένο γεγονός από την ελληνική βιβλιογραφία της, τραγικής για τον ελληνισμό, περιόδου 1941-1944. Ακόμη και στη συλλογική εθνική μνήμη ο πόλεμος αυτός έχει σχεδόν εξοβελιστεί. Το παράδοξο είναι πως η Μάχη της Κρήτης (μέρος της ελληνογερμανικής σύρραξης) τιμάται με λαμπρές επετείους, ανάλογες εκείνων για το έπος του Ελληνοϊταλικού πολέμου.
Η εξήγηση είναι απλή. Έστω και αν ήταν άσκοπη θυσία η συνέχιση του Πολέμου, ο λαός ποτέ δεν δέχθηκε την υπογραφή συνθήκης άνευ όρων παράδοσης στις 20/4/2025στους Γερμανούς, από τον Στρατηγό Τσολάκογλου. Ο Τσολάκογλου αυτονομήθηκε, δεν υπάκουσε στις εντολές της Κυβέρνησης και του Παπάγου για συνέχιση του αγώνα μέχρις εσχάτων. Συνέδεσε το όνομά του, στην συνείδηση των Ελλήνων, με την προδοσία και τον Δοσιλογισμό. Οι Έλληνες αισθάνθηκαν ντροπή να βλέπουν τους ήρωες του Μετώπου της Ηπείρου – Αλβανίας, των Οχυρών να επιστρέφουν άοπλοι με σκυμμένα τα κεφάλια, ήταν πολύ βαρύ για να το θυμάται. Οι Έλληνες γιορτάζουν τον “ηρωισμό και την νίκη”, τις ήττες συνήθως τις ξεχνούν, δεν παίρνουν διδάγματα από αυτές και επαναλαμβάνουν τα ίδια σφάλματα.
Είναι νωρίς ακόμη να γραφεί η Ιστορία της περιόδου αυτής. Η υπογραφή της συνθήκης παράδοσης άνευ όρων, ολοκλήρωσε την διάλυση των εμπειροπόλεμων Ελληνικών δυνάμεων στην Ήπειρο – Αλβανία. Υπάρχει η συζήτηση αν γινόταν έγκαιρη και συγκροτημένη σύμπτυξη των δυνάμεων αυτών ίσως μπορούσε να στηθεί μια γραμμή άμυνας νοτιότερα. Αναπάντητο το ερώτημα “μήπως ο Τσολάκογλου είχε δίκαιο” στην άνευ όρων συνθηκολόγηση; Τα ¨αν” δεν έχουν καμιά αξία και μένουμε ως γνήσιοι Έλληνες στα λόγια του Στρατηγού Κοσμά.
Ήταν καλύτερο η Ελλάδα να μείνει μόνη της, για να αντιμετωπίσει και τους δύο εισβολείς και να πέσει με τρόπο ένδοξο που και αυτό ακόμη το “πέσιμο” της να είναι για τους λαούς ανάσταση σωστή και μεσουράνημα δόξας. Γ. Κοσμάς Φεβ. 1941
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Η ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΤΟ ΞΕΧΑΣΜΕΝΟ ΟΧΙ, Νίκου Γιαννόπουλου
ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ, Γεωργίου Κοσμά. Διαθέσιμο στην ηλεκτρονική Βιβλιοθήκη της ΕΕΥΕΔ
ΡΒΧΠ ΣΥΝΔΡΟΜΟ : Περιγράφει μια ψυχολογική κατάσταση που αναφέρεται στην χωρίς λογική, φοβία, για επικείμενη προσβολή με ΡΒΧΠ όπλα (Ραδιολογικά Βιολογικά Χημικά ή Πυρηνικά) από Τρομοκρατικές Οργανώσεις. Επηρεάζει αυτούς που ασχολούνται με την ΡΒΧΠ άμυνα και οφείλεται στην προσπάθειά τους να καλύψουν κάθε ενδεχόμενο. Είναι όρος που δεν υπάρχει στην Βιβλιογραφία. Συνάντησα στην υπηρεσία πολλούς Συναδέλφους και Ξένους Αξιωματικούς να “πάσχουν” από αυτό. Κάποια στιγμή αισθάνθηκα να κυριαρχεί και σε εμένα. Διερωτήθηκα ότι ίσως εγώ ήμουν λάθος, μέχρι που πληροφορήθηκα για διάλεξη Ελβετού Αξιωματικού που αναφερόταν ακριβώς σε αυτό το θέμα.
Η απειλή χρήσης όπλων που σχετίζονται με Ραδιολογικούς, Χημικούς ή Βιολογικούς παράγοντες πάντα τρομοκρατούσε τον απλό πολίτη του κόσμου. Οι μνήμες από την χρήση χημικών ουσιών στον Α’ΠΠ δεν έχουν σβήσει. Παραμένουν στην μνήμη της Ανθρωπότητας μέσα από τις φωτογραφίες της εποχής. Αν θελήσει να συνοψίσει κανείς σε αριθμούς τη φρίκη του χημικού πολέμου, θα πρέπει να αναφέρει ότι κατά το διάστημα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, χρησιμοποιήθηκαν εκατό δεκατρείς χιλιάδες τόνοι πολεμικών χημικών ουσιών. Οι χημικές αυτές ουσίες προσέβαλαν ένα εκκατοµύριο τριακόσιες χιλιάδες άνδρες, από τους οποίους οι ενενήντα µία χιλιάδες πέθαναν. Στον αριθμό των προσβληθέντων δεν συμπεριλαμβάνονται οι αιχμάλωτοι και οι αγνοούμενοι. Να μην ξεχνάμε και τον Πόλεμο Ιράν-Ιράκ όπου οι νεκροί Ιρανοί στρατιώτες που βρήκαν ακαριαία ή εντός ενός 24ώρου το θάνατο εξαιτίας της χρήσης χημικών ανερχόταν πάνω από 30.000, χωρίς να υπολογίζουμε χιλιάδες άλλους νεκρούς και τραυματίες άμαχου πληθυσμού Ιρανών, Ιρακινών και Κούρδων (2).
Τυφλοί Βρετανοί στρατιώτες από χρήση Χημικών (1918)
Οι παραπάνω περιπτώσεις αφορούν στην χρήση Χημικών από κρατικούς φορείς. Η πιθανότητα ότι τρομοκράτες μπορούν να κάνουν χρήση ΡΒΧΠ παραγόντων προκαλεί μεγαλύτερο φόβο. Η Λαίδη Μάργκαρετ Θάτσερ, ως πρωθυπουργός της Μ. Βρετανίας, εκφώνησε πολιτικό λόγο, ο οποίος τελείωνε µε την καθόλου καθησυχαστική πρόβλεψη πως, πριν από το τέλος του αιώνα µας, καμία πρωτεύουσα δε θα είναι προστατευμένη από όπλα μαζικής καταστροφής, όταν αυτά βρίσκονται στα χέρια οργανωμένων τρομοκρατικών ομάδων. Ήλθε η τρομοκρατική επίθεση στο Μετρό του Τόκυο την 20/3/1995 να επιβεβαιώσει τις προβλέψεις της και να δώσει επιχείρημα στους απανταχού πάσχοντες από το ΡΒΧΠ Σύνδρομο ότι οι φοβίες τους έχουν βάση. Με την μελέτη της επίθεσης αυτής μπορούμε να την χαρακτηρίσουμε “Τρομοκρατική Αποτυχία” και παράδειγμα για την δυσκολία χρήσης ΡΒΧΠ ουσιών από τρομοκράτες. Δείτε εδώ το σχετικό άρθρο.
ΤΟ ΡΒΧΠ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ….
Μια συμβατική βόμβα μπορεί να προκαλέσει μεγάλες απώλειες, όμως σε λίγο το περιστατικό θα ξεχαστεί όπως δεκάδες άλλα παρόμοια. ¨Όμως μια τρομοκρατική επίθεση με ΡΒΧ παράγοντες προκαλεί παγκόσμιο τεράστιο ενδιαφέρον και φόβο και μένει ανεξίτηλα στην μνήμη. Πάνω στον φόβο αυτόν επενδύουν:
Οι πολιτικοί μεγάλων δυνάμεων για να δικαιολογήσουν τις επεμβάσεις τους σε άλλες χώρες.
Η κάθε αντιπολίτευση για να κάνει ζημιά στην Κυβέρνηση μέσω του τρομοκρατημένου πληθυσμού.
Τα ΜΜΕ γιατί ο φόβος “πουλάει” και πολλές φορές καθοδηγούνται (με το αζημίωτο) από πολιτικές σκοπιμότητες.
Ο Κινηματογράφος κάνει την απειλή αυτή προσφιλές θέμα σε δεκάδες ταινίες και επιτείνει τον φόβο.
Γύρω από αυτό το πλέγμα φόβου συνωστίζονται υπεύθυνοι για τον σχεδιασμό της ΠΒΧ Άμυνας. Σχεδιάζουν χωρίς εκτίμηση της απειλής βασισμένοι στην φαντασία και τις γνώσεις τους, αλλά η φαντασία δεν έχει όρια, άρα ο σχεδιασμός και ο απαιτούμενος εξοπλισμός δεν έχουν όρια.
Ακολουθούν οι έμποροι όπλων για να κερδίσουν πουλώντας ΡΒΧΠ εξοπλισμό που έχει πάντα σύντομη ημερομηνία λήξης και σε λίγο χρόνο χρειάζεται αντικατάσταση
Όλο αυτό το πλέγμα φόβου, άκριτης κινδυνολογίας, πολιτικών και εμπορικών συμφερόντων ας το ονομάσουμε ΡΒΧΠ Σύνδρομο και ας το συγκεκριμενοποιήσουμε με παραδείγματα, μερικά των οποίων έρχονται στο φως της δημοσιότητας για πρώτη φορά.
ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ
Γνωστές οι δηλώσεις του George W. Bush, Tony Blair, BillClinton για τα Χημικά και Βιολογικά όπλα στο ΙΡΑΚ που όμως δεν βρέθηκαν.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα είχε πει, όταν πιέστηκε σε συνέντευξή του να απαντήσει τι θα μπορούσε να προκαλέσει μια απόφαση άμεσης επέμβασης στη Συριακή σύγκρουση, ότι η χρήση χημικών όπλων από το καθεστώς ήταν μια τέτοια «κόκκινη γραμμή». Πηγή: Protagon.gr
Η επίθεση με χημικά στην Ντούμα της Συρίας, στις 7 Απριλίου 2018, που είχε αποδοθεί στον Συριακό στρατό, είναι μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες στην εμφύλια σύρραξη στη χώρα. Η επίθεση είχε προκαλέσει διεθνή κατακραυγή και αφορμή για τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς, μία εβδομάδα αργότερα, από τις ΗΠΑ, τη Γαλλία και τη Βρετανία, πριν ακόμη δημοσιευθεί η έκθεση εμπειρογνωμόνων του Οργανισμού Απαγόρευσης Χημικών Όπλων(OPCW), που επιβλέπει την τήρηση της παγκόσμιας Σύμβασης για τα Χημικά Όπλα. Διαβάστε όλο το άρθρο στην πηγή Wikileaks. (Τα WikiLeaks φέρνουν στη δημοσιότητα επίσημα έγγραφα του Οργανισμού Απαγόρευσης Χημικών Όπλων (OPCW), από τα οποία αποκαλύπτεται ότι δράστης αυτών των επιθέσεων δεν ήταν ο συριακός στρατός.)
ΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΙ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ
Ενώ επίσημα η συνθήκη της Γενεύης απαγορεύει τη χρήση χημικών ουσιών στους πολέμους, υπάρχει η καχυποψία μεταξύ των στρατιωτικών, ότι αν δεν τηρηθούν οι συμφωνίες και κρυφά κάποια από τις Μεγάλες Δυνάμεις αποκτήσει Βιολογικά ή Χημικά όπλα, η άλλη δύναμη θα βρεθεί απροετοίμαστη να απαντήσει ανάλογα. Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι έχει σταματήσει η έρευνα και ανάπτυξη Β.Χ όπλων.
Απόσπασμα από το Βιβλίο του “Γ. Μανουσάκη” Χημικός και Βιολογικός Πόλεμος του “Ξαφνικά, τον Ιούνιο του 1998, ως κεραυνός εν αιθρία, έκανε το γύρο του κόσμου µια συγκλονιστική είδηση: Ο αμερικανικός στρατός έκανε χρήση νευροπαραλυτικών αερίων στον πόλεμο του Βιετνάµ όχι µόνο για να εξουδετερώσει τους Βιετκόνγκ, αλλά και για να εξοντώσει Αμερικανούς λιποτάκτες που είχαν καταφύγει στο γειτονικό Λάος (Η επιχείρηση «Ούριος άνεµος»). Η είδηση δεν προερχόταν από το Υπουργείο Προπαγάνδας του Ιράκ, µε το οποίο οι ΗΠΑ ήταν την εποχή εκείνη σχεδόν σε εμπόλεμη κατάσταση, αλλά από ένα ρεπορτάζ παραγωγού του διάσημου παγκοσμίως τηλεοπτικού δικτύου CNN.
Ο ουκρανικός στρατός καταγγέλλει (17/4/2024) ότι η Ρωσία έχει εντείνει την παράνομη χρήση χημικών και δακρυγόνων στο μέτωπο για να προσπαθήσει να καθαρίσει τα χαρακώματα καθώς αρχίζει να κάνει μεγαλύτερες προόδους στα ανατολικά περισσότερα από δύο χρόνια από την πλήρη εισβολή της.
Τα χημικά, όπως τα δακρυγόνα, απαγορεύονται στο πεδίο της μάχης από τη διεθνή Σύμβαση για τα Χημικά Όπλα, την οποία έχουν υπογράψει η Ρωσία και η Ουκρανία. Ας έχουμε υπόψιν ότι το πρώτο θύμα σε ένα πόλεμο είναι η “Αλήθεια”.
Ο ΤΥΠΟΣ – ΜΜΕ
Ο Φόβος και η διασπορά “μισής αλήθειας” τρομοκρατεί και πουλάει ….. Το 1999 ο Ελληνικός και Διεθνής Τύπος αναφερόταν στο Σύνδρομο της Γιουγκοσλαβίας, κάτ’ αναλογία με το Σύνδρομο του Κόλπου. Η EΡT προέβαλε, σε δύο συνεχόμενα Σάββατα (σε επανάληψη το δεύτερο), ωριαία ενημερωτική εκπομπή, του Στέλιου Κούλογλου “Χωρίς σύνορα” που αναφέρεται σε μια έρευνα γύρω από τη χρήση απεμπλουτισμένου ή εξασθενημένου ουρανίου στα όπλα των συμμαχικών δυνάμεων κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Κόλπου το 1991 και τις επιπτώσεις τους στην υγεία του προσωπικού των ενόπλων δυνάμεων της Συμμαχίας. Τα δημοσιεύματα αυτά τρομοκράτησαν όχι μόνο τον Ελληνικό Πληθυσμό αλλά και στελέχη της ΕΛΔΥΚΟ. Ήταν η εποχή που η Ελληνική Δύναμη Κοσυφοπεδίου (ΕΛΔΥΚΟ ) ευρίσκετο στο Στρατόπεδο “Καρατάσου” και ετοιμαζόταν να μεταβεί στο Κόσοβο. Δείτε την εκπομπή εδώ
ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ ΚΟΛΠΟΥ…ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑΣ – 0000037540
ΑΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ 7/1/2001
Η ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ
Η κάθε αντιπολίτευση εκμεταλλεύεται τον πανικό. Ένα χαρακτηριστικό Δημοσίευμα του 2001.
ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΗΝ ΡΒΧΠ ΑΜΥΝΑ
2001, Υγειονομικός Αξιωματικός (Αρχίατρος), με πολυάριθμες εκπαιδεύσεις στο εξωτερικό στην ΡΒΧΠ Άμυνα, συνέβαλε στον σχεδιασμό του Νέου 424 ΓΣΝΕ ώστε αυτό να διαθέτει μεγάλη υπόγεια υποδομή για περίπτωση Πυρηνικού Πολέμου. Το υπόγειο Νοσοκομείο υπάρχει. Δεν γνωρίζω την σημερινή του κατάσταση, αν διαθέτει τον κατάλληλο μηχανολογικό εξοπλισμό ή απλά είναι μια υπόγεια αποθήκη. Δεν θα εκφέρω γνώμη και κρίση, αν ήταν χρήσιμη επιλογή ή σπατάλη, απλά θεωρώ η υποδομή αυτή ήταν προϊόν του ΡΒΧΠ Συνδρόμου του Συναδέλφου.
2003, σε σύσκεψη στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ) με θέμα την συνδρομή των ΕΔ στην Ασφάλεια των ΟΑ. Ήμουν παρών στην σύσκεψη ως Διευθυντής Υγειονομικού του Κλάδου Ολυμπιακών Αγώνων του ΓΕΕΘΑ. Υγειονομικός Αξιωματικός (Αρχίατρος) γνώστης και εκπαιδευμένος στην ΠΒΧ άμυνα, αναλύει, με αγωνία, τους κινδύνους από την χρήση των Χημικών κατά την διάρκεια των Αγώνων …… τον διακόπτει ο προεδρεύων Ταξίαρχος Φράγκος Φραγκούλης…“Κύριε Αρχίατρε φαίνεται πως έχετε πληροφορίες για απειλές που δεν έχει το ΓΕΕΘΑ, παρακαλώ να έλθετε από το γραφείο μου να μου τις δώσετε. Φυσικά δεν υπήρχαν πληροφορίες για απειλές. Το επίπεδο συναγερμού για τις ειδικές δυνάμεις ΠΒΧ παρέμεινε στο ΜΗΔΕΝ.
2003 στελέχη της ΔΜΥ/ΠΒΧ αγωνιούν για την προσβολή με ΡΒΧΠ παράγοντες όχι μόνο των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων, αλλά θεωρούν ως πιθανό στόχο την περιοχή Μεσογείων – Κατεχάκη όπου είναι το ΓΕΕΘΑ, 424 ΓΣΝΑ, Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Αισθάνθηκα ότι το ΡΒΧΠ σύνδρομο είχε αρχίσει να με προσβάλει. Εξέθεσα τους φόβους μου σε ανώτατο Αξιωματικό του ΓΓΕΘΑ για να εισπράξω και εγώ την απάντηση : Δεν υπάρχουν πληροφορίες γιατρομοκρατική απειλή.
ΤΟ ΝΑΤΟ
Δημοσιεύματα της εποχής έχουν επιδοθεί σε αγώνα δυσφήμισης των Ολυμπιακών Αγώνων. Γράφουν “Το αμέσως καλύτερο μέρος για την τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων μετά την Βαγδάτη είναι Αθήνα“. Για μα καθησυχάσει η Ελληνική Κυβέρνηση τους φόβους για την ασφάλεια των Αγώνων μέσω του Πρέσβη των Η.Π.Α. στην Ελλάδα, είχε προσκαλέσει 23-µελή Ομάδα Υποστήριξης Δυνατοτήτων Διαχείρισης Επιπτώσεων, να επισκεφθεί την Αθήνα το διάστηκα 10-20 Σεπ. 2003. Τα συμπεράσματα της Ομάδας συνοψίζονται στην παρακάνω “ειρωνική” παράγραφο :
« Αν πιστεύει κανείς όπως ισχύει στην περίπτωση των Ελλήνων υπεύθυνων σχεδιασμού, ότι είναι απίθανο να υπάρξει ΡΠΒΧ περιστατικό, τότε η Ελληνική υποδομή απόκρισης είναι επαρκής »
Σε σύντομο χρόνο συστήνεται Διεύθυνση Υγειονομικού στον Κλάδο Ολυμπιακών Αγώνων (ΔΥΓ/ΚΛΟΑ/ΓΓΕΘΑ). Δημιουργείται από μηδενική βάση η Διακλαδική Μονάδα ΠΒΧ Άμυνας εξοπλίζεται εκπαιδεύεται, επιθεωρείται από το ΝΑΤΟ και αναλαμβάνει αποκλειστικά την υποστήριξη στην “Καυτή Ζώνη” ΡΠΒΧ περιστατικού σε όλο το Λεκανοπέδιο της Αττικής και το Αεροδρόμιο.
Την 22 Μαρτίου 2004, η Κυβέρνηση της Ελλάδας υπέβαλε, επίσημα πλέον, αίτηση προς το ΝΑΤΟ για συνδρομή του στην ασφάλεια των ΟΑ της Αθήνας, για το χρονικό διάστημα από 1 Αυγούστου έως 28 Σεπ 04. Η συνδρομή του ΝΑΤΟ προς τις ΕΔ είχε προσδιορισθεί από το ΓΕΕΘΑ στους τομείς :
πληροφοριών,
εναέριας επιτήρησης με χρήση Νατοϊκών αεροσκαφών AWACS, συνεργασίας με μια μόνιμη Νατοϊκή Ναυτική Δύναμη (SNF) και,
στον τομέα της ΡΒΧΠ Άμυνας, με τη διάθεση Νατοϊκού Τμήματος ΡΒΧΠ, επ΄ ωφελεία των αρμοδίων κρατικών Φορέων, (CBRN TF) ΝΑΤΟ, συνολικής δύναμης 200 ατόμων. Οι ζητούμενες δυνατότητες αφορούσαν, κυρίως, στην απολύμανση και στην ταυτοποίηση ΠΒΧ παραγόντων.
Υπό την πίεση του Διεθνή παράγοντα και με την παραδοχή ότι η Ελλάδα δεν είχε τις κατάλληλες δυνάμεις για αντιμετωπίσει τρομοκρατική απειλή ΡΠΒΧ με πάνω από 500 θύματα, εγκαταστάθηκε Νατοϊκό Τμήμα ΡΒΧΠ με δύναμη 211 ατόμων, στη Σχολή Πυροβολικού στην Νέα Πέραμο και στη Σχολή Πεζικού στην Χαλκίδα. Η όλη επιχείρηση πήρε το όνομα “DistinguishedGames” Δείτε την σχετική ανάρτησή μας εδώ
Συμπερασματικά στήθηκε ολόκληρη επιχείρηση για αντιμετώπιση της ΡΒΧΠ απειλής χωρίς να υπάρχουν πληροφορίες, προληπτικά. Σημειώστε ότι εκτιμήθηκε ότι η Υγειονομική κάλυψη των Αγώνων, από το Υγειονομικό των ΕΔ, σε περίπτωση Τρομοκρατικού κτυπήματος με ΡΒΧΠ παράγοντες ήταν επαρκής και δεν χρειαζόταν συνδρομή του ΝΑΤΟ.
Το Υγειονομικό των ΕΔ δεν είναι ένα “ένστολο Ε.Σ.Υ”, το ΕΣΥ που απλά δεν θα υπήρχε στην “Καυτή Ζώνη” ενός ΡΒΧΠ περιστατικού.
Τσέχος Αξιωματικός του Νατοϊκού Τμήματος ΡΒΧΠ, δήλωνε με το πέρας των αγώνων “ΜΑ ΔΕΝ ΣΥΝΕΒΕΙ ΤΙΠΟΤΑ”, πάσχων από το “ΡΒΧΠ Σύνδρομο” ήταν πεπεισμένος ότι θα υπήρχε ΡΒΧΠ περιστατικό.
Νατοϊκό Τμήμα ΡΒΧΠ στη Σχολή Πεζικού στην Χαλκίδα
Επίσκεψη του Βοηθού Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ στην ΔΜΥ/ΠΒΧ, δείχνει το ενδιαφέρον της Συμμαχίας για την προετοιμασία μας στην αντιμετώπιση της ΡΒΧΠ Απειλής
2001 Το C4I είναι ένας στρατιωτικός και επιχειρησιακός όρος που αναφέρεται σε συστήματα Command, Control, Communications, Computers, and Intelligence (Διοίκηση, Έλεγχος, Επικοινωνίες, Υπολογιστές και Πληροφορίες). Περιλαμβάνει τοποθέτηση καμερών σε δρόμους, περιπολικά, ελικόπτερα αισθητήρες κτλ. Ο όρος C4I συνδέεται και με το σύστημα ασφαλείας των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας 2004, το οποίο είχε σχεδιαστεί για να παρέχει ολοκληρωμένη επιτήρηση και διαχείριση κρίσεων. Στοίχισε πάνω από 300 εκατομμύρια ευρώ και δεν λειτούργησε ποτέ. Ήταν ένα τεράστιο σκάνδαλο που δεν είναι του παρόντος να αναλυθεί. Ήταν το εργαλείο της ΥΟΔΚ (Υποστηρικτική Ομάδα Διαχείρισης Κρίσεων) της Πολιτικής Προστασίας). Παραμονή των ΟΑ, ενημερώθηκα από εκπρόσωπο του Στρατού στην ΥΟΔΚ ότι οι υπολογιστές δεν άνοιγαν, δεν είχαν κωδικούς. Αν και δεν ήταν στην αρμοδιότητά μου μετέβην στην Πολιτική Προστασία (μαζί μου η Πλωτάρχης Κ. Κοτζιά). Όντως οι υπολογιστές δεν άνοιγαν, τους ενημέρωσαν ότι θα ερχόταν άνθρωπος της εταιρίας να τους ανοίξει. Έκανα την παρατήρηση ότι χωρίς εκπαίδευση ακόμη και το Word να ήταν δεν θα μπορούσαν να το λειτουργούσαν. Ήταν πλέον αργά κάποιοι δεν έκαναν την δουλειά τους, στην Πολιτική Προστασία. Μια γεύση από το παρασκήνιο εδώ.
Αντγος Βασίλειος Γιαννόπουλος
2004 επισκέπτεται τον Διοικητή του ΚΛΟΑ 2004/ΓΕΕΘΑ Αντγο (ΠΒ) Β. Γιαννόπουλο, ξένος υπήκοος μέσω πρεσβείας, που διατείνεται ότι ο σχεδιασμός της ΡΒΧΠ Άμυνας όσον αφορά τα υλικά είναι λάθος και ότι θα θρηνήσουμε θύματα. Μας είπε ότι είναι φίλος και έχει πρόσβαση στον Πρόεδρο των ΗΠΑ. Ήμουν παρόν στην ομιλία, ο Στρατηγός τον άκουσε και τον διαβεβαίωσε πως θα εξετάσουμε τις παρατηρήσεις του και με ανακούφιση των είδε να φεύγει. Ακόμη ένας που θέλει να απομυζήσει την Ελλάδα ψιθύρισε.
Άγης Αναργύρου (ΒΙΑΝΑ)
Η ΔΥΓ/ΚΛΟΑ ήταν υπεύθυνη για να γνωμοδοτεί στις προμήθειες ΡΠΒΧ υλικών των φορέων υλοποίησης του Σχεδίου της Διεύθυνσης Ασφαλείας Ολυμπιακών Αγώνων (ΔΑΟΑ) της Ελληνικής Αστυνομίας.
2004. Έρχεται στην ΔΥΓ αίτημα από Πυροσβεστική Υπηρεσία για προμήθεια εφεδρικών φίλτρων στολών μια χρήσεως. Τα φίλτρα έχουν έλθει από την Αυστραλία και αναμένεται ο εκτελωνισμός τους. Κόστος φίλτρου 80 Ευρώ. Επικοινωνώ με τον Άγη Αναργύρου * (Χημικό του Πολυτεχνείου Ζυρίχης, Εταιρία ΒΙΑΝΑ) το οποίος μετά λίγη ώρα με ενημερώνει ότι :
Τα δικά του Φίλτρα (της ΒΙΑΝΑ) έχουν το ίδιο σπείρωμα και κοστίζουν 13 Ευρώ.
Έχουν τις ίδιες δυνατότητες με τα φίλτρα της Αυστραλίας, πλην αμμωνίας που όμως δεν αποτελεί απειλή.
Δεν είναι όμως ανάγκη να τα προμηθευτούμε από την ΒΙΑΝΑ διότι έχει πρόσφατα παραδώσει μεγάλο αριθμό φίλτρων στο ΓΕΣ.
Ο Άγης Αναργύρου υπήρξε σπάνιο παράδειγμα πραγματικού πατριώτη. Σύντομα θα του αφιερώσω ένα ξεχωριστό άρθρο για όσα προσέφερε στην περίοδο 1999-2004.
2003. Αίτημα για προμήθεια στολών μιας χρήσεως για να ντύσουμε τους πολίτες μετά την απολύμανση σε περίπτωση ΡΠΒΧ περιστατικού. Κόστος ανά στολή 15 Ευρώ. Η ΔΥΓ/ΚΛΟΑ το απέρριψε διότι υπήρχαν στις αποθήκες υγειονομικού μεγάλος αριθμός στολών χειρουργείου κ.α που μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν.
Η ΦΑΝΤΑΣΙΑ
Πως να σχεδιάσει κάποιος την ΡΒΧΠ άμυνα σε ένα σύνθετο αστικό περιβάλλον όπως αυτό τον ΟΑ/2004. Χωρίς πληροφορίες, βαδίζει στα τυφλά, επινοεί πιθανές απειλές και προσπαθεί να σχεδιάσει την άμυνα. Είναι μια ψυχοφθόρος διαδικασία που οδηγεί τον σχεδιαστή στο “ΡΠΒΧ Σύνδρομο”.
Μια ενδεχόμενη απειλή, ήταν οι δεξαμενές χλωρίου για την χλωρίωση του νερού. Η ανατίναξη αυτών θα προκαλούσε ένα σύννεφο χλωρίου να διασπείρεται στο αστικό ιστό.
Μια άλλη απειλή η άχνη ζάχαρη ή το αλεύρι ως τρομοκρατικό όπλο !!
Ήταν η εποχή αμέσως μετά την τρομοκρατική επίθεση στους Δίδυμους Πύργους. Ήταν η εποχή που η απειλή τρομοκρατίας ήταν προσφιλές θέμα στα ΜΜΕ. Ήταν η εποχή που επιστολές με άνθρακα είχαν ταχυδρομηθεί στις ΗΠΑ. Οι πολίτες είχαν ενημερωθεί και είχαν την βασική γνώση ότι ο “Άνθρακας” ήταν ένα θανατηφόρο βιολογικό τρομοκρατικό όπλο. Τι θα γινόταν αν κατά την διάρκεια των αγώνων, σε ένα αγώνισμα, σε κερκίδες με την μεγάλη κλίση σκόρπιζε ένας μια σακούλα με άσπρη σκόνη (ζάχαρη άχνη ή αλεύρι) και κάποιος ή κάποιοι άλλοι έτρεχαν, δήθεν πανικοβλημένοι και φώναζαν “άνθρακας”;
Ο υγειονομικός Αξιωματικός στην πορεία του, από την Σχολή στις Σχολές Εφαρμογής και μετέπειτα, εκπαιδεύεται ή ενημερώνεται στην αντιμετώπιση ΡΒΧΠ περιστατικών. Με την παρουσίαση του ΟΔΗΓΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ERG2024, η ΕΕΥΕΔ θέλει να γνωστοποιήσει (ή να υπενθυμίσει) την ύπαρξη μιας ακόμη δυνατότητας στην αντιμετώπιση ROTA περιστατικών, χωρίς να υποκαταστήσει την υπάρχουσα εκπαίδευση.
Ένας Μαθητής Παραγωγικής Σχολής, Αξιωματικός Υγειονομικός ή μη, ακόμη ακόμη και ένας πολίτης μπορεί σε χρόνο 1-2 λεπτών να έχει στο κινητό του τηλέφωνο έγκυρες πληροφορίες για τον χειρισμό περιστατικού που εμπλέκονται Χημικές – Ραδιενεργές (πολεμικές ή μη) ουσίες. Πληροφορίες που αφορούν :
Την επικινδυνότητα του εμπλεκόμενου παράγοντα.
Ανάγκη χρήσης προστατευτικού ιματισμού και είδος αυτού.
Τον Τρόπο – υλικά πυρόσβεσης.
Τις πρώτες Βοήθειες.
Το μέγεθος τις προστατευτικής ζώνης γύρω από το περιστατικό.
Ακόμη να υπολογίσει ανάλογα με την φορά του ανέμου την μορφή της προστατευτικής ζώνης.
Να έχει στο κινητό του χάρτη με την ζώνη αποκλεισμού.
Επισημαίνουμε ότι υπεύθυνοι για την αντιμετώπιση των περιστατικών αυτών στην Ελληνική επικράτεια είναι οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες *. Η χρησιμότητα του Οδηγού αφορά τις ενέργειες του προσώπου που θα βρεθεί πρώτο στο περιστατικό (Πρώτος Ανταποκριτής – First Responder) μέχρι να έλθουν οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες. Σε περίπτωση περιστατικού σε ειρηνευτική αποστολή, η χρήση του οδηγού ίσως σώσει ζωές. Ακόμη χρήσιμος είναι ο οδηγός σε μικρά περιστατικά σε επίπεδο Μονάδας ή και ιδιωτικής οικίας.
* ΑΡΜΟΔΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΠΟΥ ΕΜΠΛΕΚΟΝΤΑΙ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (Τηλ. κέντρο 210 – 650 6700).
ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΔΗΓΟΣ
O Οδηγός αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης αναπτύχθηκε από κοινού από τις Υπηρεσίες Μεταφορών του Καναδά (TC), το Υπουργείο Μεταφορών των ΗΠΑ (DOT) και τη Γραμματεία Μεταφορών και Επικοινωνιών του Μεξικού (SCT) για χρήση από πυροσβέστες, αστυνομία, άλλες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, και προσωπικό που μπορεί να είναι το πρώτο που θα φτάσει στη σκηνή ενός συμβάντος που εμπλέκονται επικίνδυνες ουσίες κατά την μεταφορά τους.
Αποτελεί κατά κύριο λόγο έναν οδηγό για να βοηθήσει τους πρώτους ανταποκριτές να εντοπίσουν γρήγορα τους συγκεκριμένους ή γενικούς κινδύνους του υλικού που εμπλέκεται στο συμβάν και να προστατεύσουν τον εαυτό τους και το ευρύ κοινό κατά τη διάρκεια της αρχικής φάσης απόκρισης στο συμβάν. Αυτός ο οδηγός θα βοηθήσει τους ανταποκριτές στη λήψη αρχικών αποφάσεων κατά την άφιξή τους στη σκηνή ενός περιστατικού.
Βασικά προορίζεται για ατυχήματα που συμβαίνουν κατά την μεταφορά, ωστόσο παραμένει αξιόπιστη πηγή πληροφοριών και για κάθε περιστατικό όπου εμπλέκονται τοξικές χημικές ουσίες. Είναι χρήσιμος όταν οι αρμόδιες δυνάμεις της πολιτείας αδυνατούν να επέμβουν, όπως συνέβη σε ειρηνευτικές αποστολές, ασκήσεις ή ενδεχομένως να συμβεί σε μια μεγάλη καταστροφή. Τα στελέχη του υγειονομικού έχουν την κατάλληλη εκπαίδευση και διοικητική εμπειρία για να αντλήσουν χρήσιμες πληροφορίες ή και να τον εφαρμόσουν κατά την κρίση τους. Απαιτείται μόνο στοιχειώδης γνώση της Αγγλικής Γλώσσας και κοινή λογική.
Ο Οδηγός είναι άμεσα διαθέσιμος στο διαδίκτυο και σε εφαρμογή σε κινητό τηλέφωνο. Μπορεί να δώσει σε ελάχιστο χρόνο (μικρότερο του λεπτού) πληροφορίες για την τοξικότητα, για τον κίνδυνo ανάφλεξης ή έκρηξης, τον τρόπο και τα υλικά πυρόσβεσης, για την εκκένωση της περιοχής, για τον καθορισμό της προς εκκένωση περιοχής και για τις πρώτες βοήθειες. Επιπλέον η εφαρμογή στο κινητό μπορεί να υπολογίσει την διασπορά ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Περιλαμβάνει σχεδόν κάθε γνωστή χημική ουσία από τον Αμίαντο μέχρι τα πολεμικές χημικές ουσίες και ραδιενεργές ουσίες όπως το απεμπλουτiσμένο ουράνιο.
Ο Οδηγός είναι διαθέσιμος
Από το Επίσημο Site της Αμερικανικής Κυβέρνησης (An official website of the United States government) : εδώ
Εφαρμογή για κινητά : στο Playstore ERG 2024 (Προτείνεται)
Παράδειγμα Χρήσης του Οδηγού
ΠΧ Διαρροή Θεϊκού οξέος, (περιστατικό που το χειρίστηκε η KFOR το 2000). Ας δούμε τι πληροφορίες μας δίνει ο οδηγός για το παραπάνω χημικό.
Διαρροή Θεϊκού Οξέος
Πληκτρολογούμε το όνομα του χημικού Sulfuric Acid και άμεσα θα οδηγούμε στον σχετικό πίνακα GUIDE 137
Επιλογή “By name” πληκτρολογούμε “Sulfuric Acid”
Εμφάνιση σε κυλιόμενη οθόνη του Οδηγού 137 με τις οδηγίες στην Αγγλική .
Και η μετάφραση του οδηγού (πρωτότυπο κείμενο στο κινητό σας).
POTENTIAL HAZARDS
GUIDE 137
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΠΡΑΔΕΙΓΜΑΤΟΣ
ΔΙΑΒΡΡΩΤΙΚΟ ή / και ΤΟΞΙΚΟ · Η εισπνοή, κατάποση ή επαφή (δέρμα, μάτια) με ατμούς, σκόνες ή ουσίες μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό, εγκαύματα ή θάνατο. · Η πυρκαγιά θα προκαλέσει ερεθιστικά, διαβρωτικά και / ή τοξικά αέρια. · Η αντίδραση με νερό μπορεί να προκαλέσει μεγάλη θερμότητα που θα αυξήσει τη συγκέντρωση διαβρωτικών ή τοξικών ουσιών στον αέρα. · Η επαφή με τα υγρά μπορεί να προκαλέσει σοβαρά εγκαύματα στο δέρμα και τα μάτια. · Το νερό πυρόσβεσης ή το νερό αραίωσης μπορεί να προκαλέσει περιβαλλοντική μόλυνση.
ΠΥΡΚΑΓΙΑ Ή ΕΚΡΗΞΗ. ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΞΕΙΚΟ ΑΝΥΔΡΙΤΗ (UN1715), ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΥΦΛΕΚΤΟΣ, ορισμένα από αυτά τα υλικά μπορεί να καούν, αλλά κανένα δεν αναφλέγεται εύκολα. · Μπορεί να αναφλέξει καύσιμα (ξύλο, χαρτί, λάδι, ρούχα κ.λπ.).
· Η ουσία θα αντιδράσει με νερό (βίαια), απελευθερώνοντας διαβρωτικά και / ή τοξικά αέρια.
· Εύφλεκτα / τοξικά αέρια ενδέχεται να συσσωρεύονται σε περιορισμένους χώρους (υπόγειο, δεξαμενές, αυτοκίνητα χοάνης / δεξαμενών κ.λπ.).
· Η επαφή με μέταλλα μπορεί να εκλύσει εύφλεκτο αέριο υδρογόνο.
· Τα εμπορευματοκιβώτια ενδέχεται να εκραγούν όταν θερμανθούν ή εάν έχουν ρυπανθεί με νερό.
· Η ουσία μπορεί να μεταφερθεί σε υγρή μορφή.
ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΟΣ ΙΜΑΤΙΣΜΟΣ
· Φορέστε αυτόνομη αναπνευστική συσκευή θετικής πίεσης (SCBA). Φοράτε χημικά προστατευτικά ρούχα που συνιστάται ειδικά από τον κατασκευαστή όταν δεν υπάρχει κίνδυνος πυρκαγιάς.
· Τα προστατευτικά ενδύματα των πυροσβεστών παρέχουν θερμική προστασία αλλά μόνο περιορισμένη χημική προστασία.
ΕΚΕΝΩΣΗ Άμεσο προληπτικό μέτρο
· Απομόνωση διασποράς ή διαρροής προς όλες τις κατευθύνσεις για τουλάχιστον 50 μέτρα, για υγρά και τουλάχιστον 25 μέτρα για στερεά. Διαρροή · Για επισημασμένα υλικά: βλ. Πίνακα 1 – Αρχική απομόνωση και αποστάσεις προστατευτικής δράσης.
· Για μη επισημασμένα υλικά: αυξήστε την απόσταση άμεσης προληπτικής μέτρησης, προς την κατεύθυνση προς τα κάτω, ανάλογα με τις ανάγκες. Φωτιά · Εάν δεξαμενή, σιδηροδρομικό αυτοκίνητο ή δεξαμενόπλοιο εμπλακεί σε πυρκαγιά, απομονώστε 800 μέτρα (1/2 μίλι) προς όλες τις κατευθύνσεις Επίσης, σκεφτείτε την αρχική εκκένωση για 800 μέτρα (1/2 μίλι) προς όλες τις κατευθύνσεις.
ΦΩΤΙΑ · Όταν το υλικό δεν εμπλέκεται σε πυρκαγιά, μην χρησιμοποιείτε νερό πάνω στο υλικό.
Μικρή φωτιά · Ξηρά χημική ουσία ή CO2.
· Εάν μπορεί να γίνει με ασφάλεια, απομακρύνετε τα μη κατεστραμμένα δοχεία μακριά από την περιοχή γύρω από τη φωτιά.
Μεγάλη φωτιά · Καταιονισμός στην περιοχή της πυρκαγιάς με μεγάλες ποσότητες νερού, για την διάλυση των ατμών (ομίχλη νερού). Σε περίπτωση ανεπαρκούς παροχής νερού, οι ανταποκριτές θα πρέπει να αποσυρθούν. Αν στην πυρκαγιά συμμετέχουν δεξαμενές ή φορτία αυτοκινήτου / ρυμουλκούμενου · Ψύξτε τα δοχεία με μεγάλες ποσότητες νερού έως ότου εξαφανιστεί η φωτιά.
· Μην βάζετε νερό μέσα στα δοχεία.
· Απομακρυνθείτε αμέσως σε περίπτωση αύξησης του ήχου από βαλβίδες εξαερισμού ή δείτε αποχρωματισμό του ρεζερβουάρ.
· ΠΑΝΤΑ να μείνετε μακριά από δεξαμενές που σκεπάζονται από φωτιά.
ΔΙΑΡΡΟΗ · Μην αγγίζετε κατεστραμμένα δοχεία ή χυμένο υλικό εκτός εάν φοράτε κατάλληλη προστατευτική ενδυμασία.
· Σταματήστε τη διαρροή εάν μπορείτε να το κάνετε χωρίς κίνδυνο.
· Χρησιμοποιήστε ψεκασμό νερού για να μειώσετε τους ατμούς. Μην βάζετε νερό απευθείας πάνω στις διαρροές, ή στο χώρο διαρροής ή μέσα στα δοχεία.
· Κρατήστε τα καύσιμα (ξύλο, χαρτί, λάδι κ.λπ.) μακριά από χυμένο υλικό.
Μικρή διαρροή · Καλύψτε με στεγνή γη, στεγνή άμμο ή άλλο άφλεκτο υλικό ακολουθούμενο από πλαστικό φύλλο για να ελαχιστοποιήσετε την εξάπλωση ή την επαφή με τη βροχή.
· Χρησιμοποιήστε καθαρά, εργαλεία (που δεν προκαλούν σπινθήρα) για να συλλέξετε υλικό και να το τοποθετήσετε σε πλαστικά δοχεία με χαλαρή κάλυψη για μετέπειτα απόρριψη.
· Αποτρέψτε την είσοδο σε, υπονόμους, υπόγεια ή περιορισμένους χώρους.
ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ · Καλέστε την ιατρική υπηρεσία έκτακτης ανάγκης.
· Βεβαιωθείτε ότι το ιατρικό προσωπικό είναι ενήμερο για τα εμπλεκόμενα υλικά και λαμβάνει προφυλάξεις για να προστατευθεί.
· Μεταφέρετε το θύμα στον καθαρό αέρα εάν μπορεί να γίνει με ασφάλεια.
· Δώστε τεχνητή αναπνοή εάν το θύμα δεν αναπνέει.
· Μην κάνετε ανάνηψη από στόμα σε στόμα εάν το θύμα κατάποσε ή εισέπνευσε την ουσία. πλύνετε το πρόσωπο και το στόμα πριν κάνετε τεχνητή αναπνοή. Χρησιμοποιήστε μάσκα τσέπης εξοπλισμένη με μονόδρομη βαλβίδα ή άλλη κατάλληλη αναπνευστική ιατρική συσκευή.
· Χορηγήστε οξυγόνο εάν η αναπνοή είναι δύσκολη.
· Αφαιρέστε και απομονώστε μολυσμένα ρούχα και παπούτσια.
· Σε περίπτωση επαφής με την ουσία, ξεπλύνετε αμέσως το δέρμα ή τα μάτια με τρεχούμενο νερό για τουλάχιστον 20 λεπτά.
· Για μικρή επαφή με το δέρμα, αποφύγετε την εξάπλωση υλικού σε δέρμα που δεν επηρεάζεται.
· Η αφαίρεση στερεοποιημένου λιωμένου υλικού από το δέρμα απαιτεί ιατρική βοήθεια.
· Κρατήστε το θύμα ήρεμο και ζεστό.
· Οι επιπτώσεις της έκθεσης (εισπνοή, κατάποση ή επαφή με το δέρμα) σε ουσία μπορεί να καθυστερήσουν.
ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΧΑΡΤΗ ΓΙΑ ΑΠΟΜΩΝΩΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ
Για παράδειγμα, επιλέξαμε την θεωρητική περίπτωση ότι μεγάλη ποσότητα του χημικού διέρρευσε από ατύχημα με βυτιοφόρο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης με ταυτόχρονη πυρκαγιά. Το ατύχημα έγινε στην συμβολή Βενιζέλου και Αγίου Δημητρίου. Μετά την συμπλήρωση στην οθόνη του κινητού κάποιων ερωτήσεων (πόλη, μέρα ή νύχτα, φωτιά ή όχι, μεγάλη ή μικρή ρύπανση) πήραμε τις παρακάτω εικόνες. ΠΡΟΣΟΧΗ είναι μόνο παράδειγμα χρήσης του οδηγού, σε πραγματική ανάλογη περίπτωση ο χειρισμός του περιστατικού είναι αποκλειστική ευθύνη της Πολιτείας να παρέμβει. Η Επιλογή της Θεσσαλονίκης έγινε διότι την πόλη την γνωρίζουμε όλοι και για να κατανοήσουμε το μέγεθος ζώνης απομόνωσης.
Το βέλος δείχνει το “χειριστήριο” με το οποίο θα πάρουμε σε χάρτη με την ζώνη απομόνωσης
Εμφάνιση της ζώνης Αποκλεισμού σε περίπτωση φωτιάς (κόκκινη κύκλος) και απλά διαρροής πορτοκαλί κηλίδα.
Οθόνη κινητού
Πειραματιστείτε μόνοι σας με διάφορες χημικές ουσίες όπως
Chlorine (Κοινό Χημικό και Πολεμική Ουσία)
Depleted Uranium
Hydro Chloride Acid
ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
Καυτή Ζώνη : Είναι η ζώνη που περικλείει το συµβάν, σε τόση έκταση, όπου η συγκέντρωση της ουσίας είναι άμεσα τόση, ή µε την πάροδο του χρόνου καθίσταται τόση, ώστε να υφίσταται µέγιστος κίνδυνος απώλειας ζωής, σε όποιον εκτεθεί σε αυτήν χωρίς τον κατάλληλο για την περίσταση προστατευτικό εξοπλισµό. Ως συνώνυµα του όρου Καυτή Ζώνη, χρησιµοποιούνται και οι όροι «Ζώνη Εξαίρεσης», ή «Απαγορευµένη Ζώνη».
Θερµή Ζώνη : Η περιοχή µεταξύ Καυτής και Ψυχρής ζώνης όπου λαμβάνει χώρα η απολύμανση και η υποστήριξη των λειτουργιών επέμβασης στην Καυτή Ζώνη . Ως συνώνυμα του όρου θερμή Ζώνη χρησιμοποιείται ό όρος «Ζώνη Περιορισμένης Πρόσβασης». Πρόκειται για αρχικά καθαρή περιοχή η οποία όμως λόγω των δραστηριοτήτων υποστήριξης της καυτής ζώνης µμολύνεται. Ψυχρή Ζώνη : Η Ζώνη που περιβάλει καθ, ολοκληρίαν την Θερµή Ζώνη Η εργασία και παραµονή του προσωπικού σε αυτή δεν περικλειει κινδύνους . Απαιτείται χρήση προστατευτικής στολής για το προσωπικό που είναι σε επαφή µε τα όρια της Θερµής Ζώνης.
Πριν 26 χρόνια στο μακρινό 1999, με υπογραφή του Υδντου της ΔΥΓ/ΓΕΣ Ταξίαρχου Θεόδωρου Τσοχαλή, διαβιβάζεται το υπηρεσιακό σημείωμα 159/7 Ιουν.1999,
“Σας διαβιβάζουμε συνημμένα για ενημέρωση και την κατά την κρίση σας αξιοποίηση το σχετικό που αποτελεί τη ∆ιαταγή Εφαρµογής της STANAG 2451 που αναφέρεται στο ΠΒΧ ∆όγµα Άµυνας των ∆υνάµεων του ΝΑΤΟ.”
Η STANAG 2451 είχε τίτλο ∆ΟΓΜΑ ΓΙΑ ΠΒΧ ΑΜΥΝΑ ΤΩΝ ∆ΥΝΑΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΑΤΟ – ΑΤΡ 59 (A) ήταν μεταφρασμένη στα Ελληνικά και χαρακτηρισμένη ως ΝΑΤΟ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΧΡΗΣΗΣ
Από το δόγμα αυτό θα αναφέρω λόγω διαβάθμισης ένα απόσπασμα μόνο :
“Επιπλέον, κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων υποστήριξης της ειρήνης, και σε όλο το φάσµα των συγκρούσεων μπορεί να υπάρχει κίνδυνος απελευθέρωσης επιβλαβών ουσιών από κατεστραμμένα εργοστάσια ή αντιδραστήρες λόγω ατυχηµάτων ή παράνοµων ενεργειών. Οι Νατοϊκές δυνάµεις θα πρέπει λοιπόν, όχι µόνο να είναι ικανές να αµυνθούν ενάντια σε συµβατικές επιθέσεις, αλλά επίσης να διεξάγουν συνεχείς επιχειρήσεις για παρατεταµένες χρονικές περιόδους σε ένα περιβάλλον ΠΒΧ, το οποίο προκύπτει από τη χρήση όπλων Μαζικής Καταστροφής (ΟΜΚ} ή την απελευθέρωση Πυρηνικών, Βιολογικών ή Χηµικών Τοξικών Βιοµηχανικών Υλικών (ΤΙΜ-ΤΒΥ).”
Η παραπάνω παράγραφος συμπυκνώνεται στα αρχικά R.Ο.Τ.Α σύμφωνα με τον ορισμό της STANAG : “ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΜΟΡΦΗΣ ∆ΙΑΦΟΡΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΘΕΣΕΩΣ (R.O.T.A). Πυρηνικό, ραδιενεργό, βιολογικό ή χηµικό περιβάλλον, που διαµορφώνεται από αίτια άλλα από την εγκεκριµένη χρήση όπλων μαζικής καταστροφής από τις Ένοπλες ∆υνάµεις ενός κράτους.”
Επειδή αντιλαμβάνομαι ότι μεγαλύτερη ανάλυση του Δόγματος θα είναι βαρετή και θα έχει την τύχη Κανονισμών – Εγχειριδίων – STANAG που κατά κανόνα μένουν εκτός προσοχής μας, θα αναφερθώ σε περιστατικά που αντιμετωπίσαμε και είχα προσωπική εμπλοκή ως επικεφαλής της Διεύθυνσης Πολεμικών Χημικών Ουσιών του Γ’ Κτηνιατρικού Νοσοκομείου (ΔΝΣΗ/ΠΧΟ/Γ’ΚΝΟ). Τα ίδια περιστατικά θα αναλυθούν με κάθε λεπτομέρεια σε σχετικές αναρτήσεις που θα ακολουθήσουν και θα είναι συγκεντρωμένες στην ενότητα ROTA της Ιστοσελίδα ώστε στο τέλος η Ιστοσελίδα της ΕΕΥΕΔ να αποτελεί σημείο αναφοράς και μελέτης για αυτό το θέμα.
ΣΥΝΟΠΤΙΚΉ ΠAΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ
ROTA
ΧΛΑΑΣΤΡΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΜΑΙΟΣ 2000
Άσκηση Dynamic Mix.
Εκεί είχε εγκατασταθεί Γερμανικός σταθμός τηλεπικοινωνιών φρουρούμενος από ομάδα της 23 ΕΜΑ. Ο χώρος, πλησίον της Χαλάστρας ανήκε σε ιδιώτη (Χ.Κ κατοίκου Χαλάστρας) και είχε μισθωθεί για τις ανάγκες της άσκησης Dynamic Mix. Στον παραπάνω χώρο ευρίσκετο αποθήκη που στο παρελθόν ήταν στάβλος. Η Αποθήκη ήταν ανασφάλιστη με πρόχειρα αποθηκευμένα γεωργικά φάρμακα με ανοιχτές συσκευασίες, με νεκρά πουλιά μέσα σε αυτές και έντονη οσμή. Ήταν συναποθηκευμένες χωρίς κανένα μέτρο προστασίας εύφλεκτες και τοξικές ουσίες μερικές από τις οποίες είναι σε άμεση επαφή με τον ατμοσφαιρικό αέρα. Η παραπάνω αποθήκη ήταν σε επαφή με τις εγκαταστάσεις τηλεπικοινωνιών και σε απόσταση λίγων μέτρων από τις σκηνές της Ελληνικής φρουράς. Το προσωπικό αισθάνθηκε αδιαθεσία και έτσι ενημερώθηκε το Γ’ΣΣ. Με Δγή του Γ’ΣΣ κλιμάκιο της Δνσης ΠΧΟ/Γ’ΚΝΟ (Σχης (ΥΚ) Α. Τασιόπουλος, Τχης (ΥΚ) Κ. Τερψίδης) επισκέφτηκε το χώρο την 19:00 22-5-2000. Λοιπές λεπτομέρειες χειρισμού του περιστατικού σε ξεχωριστή ανάρτηση.
Ερωτήματα :
Δεν θα έπρεπε οι χώροι διεξαγωγής της Άσκησης να έχουν επιθεωρηθεί πριν την εγκατάσταση;
Υπήρχε γνώση των σχετικών κανονισμών από το επιτελείο και τις αρμόδιες ΔΥΓ;
Τχης (ΥΚ) Κ. Τερψίδης Εμπρός στην ανοιχτή αποθήκη
ΣΥΝΟΡΙΑΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΚΟΣΟΒΟΥ-FYROM
ΜΑΡΤΙΟΣ 2000
Ο 34 ΛΕΚ (Λόχος Ελέγχου Κυκλοφορίας) στρατοπέδευε σε κτίριο στο προαύλιο του τελωνίου επί του κεντρικού δρομολογίου FYROM – Κοσόβου και ασκούσε έλεγχο κυκλοφορίας διερχομένων οχημάτων. Σε μικρή απόσταση 150 μέτρων περίπου από το σημείο που στρατοπέδευε ο 34 ΛΕΚ υπήρχε η βιομηχανία παραγωγής ειδών αμιάντου SHAR-SALONIT, εκτός λειτουργίας και με μεγάλη ποσότητα σκόνης αμιάντου να έχει επικαλύψει το δάπεδο ανασφάλιστη με κίνδυνο διαφυγής της σκόνης στο περιβάλλον .
Σε πολύ μικρή απόσταση ήταν η τσιμεντοβιομηχανία KOSOVA-SHAR. Η τσιμεντοβιομηχανία ήταν υπό τον έλεγχο του UCK και λειτουργούσε το τμήμα έψησης χωρίς φίλτρα (υπήρχε κόστος). Μεγάλες ποσότητες τσιμεντόσκονης εκλυόταν στο περιβάλλον. Η έντονη κυκλοφορία των οχημάτων ανακάτωνε την σκόνη που τσιμέντωνε με την σειρά της οχήματα και πνεύμονες. Το προσωπικό εμφάνιζε βήχα, ρινίτιδα, επιπεφυκίτιδα, άσθμα, δερματίτιδες.
Τόσο εγώ όσο και το άλλο υγειονομικό προσωπικό περνούσε από τον συνοριακό σταθμό και έβλεπε μόνο σκόνη (τυφλωμένο από το κυρίαρχο θέμα των ημερών, του DU). Την ρύπανση αποκάλυψε Ολλανδική Εφημερίδα, ενημερώθηκε ο ΥΕΘΑ (Τσοχατζόπουλος) ο οποίος κάλεσε στο Πολιτικό του Γραφείο εμένα και τον Σχη (ΥΙ) Γκιόκα Βασίλειο, Πνευμονολόγο και έδωσε άμεση διαταγή να διερευνήσουμε το θέμα. Περισσότερα σε ξεχωριστή ανάρτηση.
Ερωτήματα :
Δεν θα έπρεπε οι χώροι που θα διέμενε προσωπικό της KFOR και το ευρύτερο περιβάλλον να έχουν επιθεωρηθεί πριν την εγκατάσταση ;
Γιατί η KFOR ενώ γνώριζε την κατάληψη της Τσιμεντοβιομηχανίας από τον UCK και την προβληματική της λειτουργία δεν ενημέρωσε ή αν ενημέρωσε γιατί η πληροφορία δεν έφθασε στο Υγειονομικό ;
Υπήρχε γνώση των σχετικών STANAG από την KFOR, ΕΛΔΥΚΟ, το επιτελείο και τις αρμόδιες ΔΥΓ ;
KOSOVSCA MITROVICA
Στην Kosovska Mitrovica στο Κόσσοβο, τομέα ευθύνης της Γαλλικής πολυεθνικής ταξιαρχίας του Βορά (MNB-N) στρατοπέδευε ι τμήμα της ΕΛΔΥΚΟ. Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας θεωρούσε την Mitrovica ως μια από τις βαρύτερα ρυπασμένες με μόλυβδο πόλεις στον κόσμο. Γαλλική περιβαλλοντική μελέτη 1999-2000 έδειξε συγκεντρώσεις μολύβδου στον αέρα δεκάδες φορές πάνω από το ανώτερο θεσπισμένο όριο των 500 ng/m. Τα αποτελέσματα επιβεβαιώθηκαν από μελέτη που πραγματοποιήθηκε το χρονικό διάστημα 17-27 Ιονίου 2000 από το Ευρωπαϊκό Τμήμα του Κέντρου Υγιεινής Διαβίωσης και Προληπτικής Υγιεινής του Στρατού των Ηνωμένων πολιτειών (USCPPM) . Σκοπός της μελέτης ήταν η διαπίστωση των κινδύνων υγείας του προσωπικού της KFOR που προέρχονται από την λειτουργία του ρυπογόνου βιομηχανικού συγκροτήματος Trepca.
Όλες τις παραπάνω πληροφορίες τις αγνοούσα. Κατά την διάρκεια ενημέρωσης του προσωπικού, στην MITROVICA, για το απεμπλουτσμένο ουράνιο (DU), με διέκοψε Λοχαγός των όπλων και με ρώτησε:
” Καλά με το ουράνιο ….. με τον Μόλυβδο τι γίνεται ; “
Ερωτήματα :
Έπρεπε πρώτα από όλα να το γνώριζα εγώ. Έπρεπε να είχα επιμείνει για σχετική πληροφόρηση από την ΕΛΔΥΚΟ.
Περιβαλλοντική έρευνα δεν έγινε;
Υγειονομικός Αξκός δεν είχε επισκεφθεί την Μονάδα ;
Το Υγειονομικό Προσωπικό της ΕΛΔΥΚΟ δεν το γνώριζε;
Υπήρχε γνώση των σχετικών STANAG από την KFOR, ΕΛΔΥΚΟ, το επιτελείο και τις αρμόδιες ΔΥΓ ;
Δεξαμενές Θειικού Οξέος και στο βάθος πάνω στο λόφο το μακρόστενο κτήριο που στρατοπέδευε τμήμα της ΕΛΔΥΚΟ.
Διαρροή Θειικού Οξέος από δεξαμενή 1000 Τ.
ΠΡΙΣΤΙΝΑ (ΟΥΡΣΕΒΑΤΣ)
Το Στρατόπεδο ήταν πρώην χώρος σφαγίου με στύλους υπαίθριας σφαγής. Εδώ υπήρχε προσωπικό από το Γ’ΚΝΟ, το ΤΥΓ και πληροφόρηση. Λήφθηκαν έγκαιρα τα απαραίτητα μέτρα για την εξυγίανση του εδάφους, το οποίο ήταν έντονα ρυπασμένο με τα υπολείμματα σφαγής. Έγινε στρώση με ασβέστη και από πάνω μεταφέρθηκε χώμα από καθαρές περιοχές. Οι εφημερίδες βρήκαν την ευκαιρία να κινδυνολογήσουν και να γράψουν : ” Ήξεραν (το ΓΕΕΘΑ) για την ρύπανση και έφεραν χώμα από μη βληθείσες περιοχές για να περιορίσουν την DU ρύπανση.
Υπολείμματα σφαγής στο στρατόπεδο στην Πρίστινα.
Υπαίθριοι στύλοι σφαγής και τοποθέτηση στρώματος ασβέστη.
Στην πρώτη στήλη αναφέρεται η μεταφορά χώματος για προστασία από την ακτινοβολία.
Μεγέθυνση της παρερμηνείας που δόθηκε για την “επιχωμάτωση” από μια σοβαρή Εφημερίδα.
ΑΛΛΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΛΥΣΗ
ΑΛΒΑΝΙΑ 2000
Αφγανιστάν 2001, η ρύπανση με εισπνεόμενα σωματίδια ήταν μεγαλύτερη και διαρκής στο εσωτερικό του κτηρίου που στρατοπέδευε η Ελληνική Δύναμη παρά στο έξω χώρο.
Αν μπορούσα να γυρίσω το χρόνο πίσω.
Η περιβαλλοντική δράση της Ελληνικής Υγειονομικής Υπηρεσίας στο Κόσοβο και την Βοσνία θεωρήθηκε από τις καλύτερες μεταξύ των χωρών που συμμετείχαν. Εντοπίσαμε τα προβλήματα και δώσαμε λύσεις. Δεν έγιναν όλα όπως έπρεπε να γίνουν και θα πρέπει εκεί να επικεντρωθεί η παρουσίαση των ROTA και όχι να πούμε ότι όλα έγιναν με επιτυχία. Αν λοιπόν μπορούσα να γυρίσω το χρόνο πίσω θα απαιτούσα ή θα ρύθμιζα :
Την βραχυχρόνια (μια ημέρα αρκεί) ενημέρωση του υγειονομικού προσωπικού για θέματα ROTA
Την τυποποίηση των περιβαλλοντικών ελέγχων με συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο (ώστε να μην βλέπουμε μόνο την σκόνη αλλά και το εργοστάσιο).
Την αναγκαστική εφαρμογή περιοδικών περιβαλλοντικών ελέγχων σε χώρους όπου θα διαβιεί Στρατιωτικό Προσωπικό.
Την ενθάρρυνση του Υγειονομικού μας προσωπικού για επαφές με Συναδέλφους άλλων χωρών για συλλογή πληροφοριών (Medical Inteligents).
Τέλος από την εμπειρία μου θα πρότεινα ο υγειονομικός Αξκος που θα κάνει τον έλεγχο να μένει 1 -2 ημέρες με το Τμήμα για να έχει πλήρη ενημέρωση και γνώση της περιοχής.
Με τις φωτογραφίες περιγράψαμε σε πραγματική βάση τις απειλές ROTA.
Στο προσωπικό μου ηλεκτρονικό αρχείο υπάρχουν όλα τα στοιχεία τεκμηρίωσης των παραπάνω.
Όλα τα παραπάνω γινόταν υπό την σκιά των ερευνών της ΔΝΣΗΣ/ΠΧΟ για ρύπανση με απεμπλουτισμένο ουράνιο DU για το οποίο θα αναφερθούμε αναλυτικά αργότερα.
Στην Στρατιά, ανεξάρτητα από την εποχή, υπήρχε ο Αξιωματικός Πυρασφάλειας ο οποίος δεν έκανε υπηρεσία παρέμεινε στο σπίτι του, επιφυλακή.
Ήλθε το καλοκαίρι του 1986 και μαζί του οι πυρκαϊές. Μια από αυτές έκαιγε μεγάλη έκταση στα βουνά ανατολικά την Λάρισας, στην περιοχή της Αγιάς. Επενέβη ο Στρατός με τμήματα του Στρατού Ξηράς και τις Αεροπορίας. Τα τμήματα ξεκίνησαν ένα πρωϊνό Δευτέρας προς το Μέτωπο της Πυρκαγιάς. Επικεφαλείς οι Αξιωματικοί Πυρασφάλειας.
Υπηρετούσα στο ΚΕΝΟΚ, στο Χημείο, που ήταν μέσα στην Στρατιά. Με διατάσσουν, το ίδιο απόγευμα να συνοδεύσω ως συνοδηγός ένα Υδροφόρο Όχημά για να εφοδιάσω τα Πυροσβεστικά στο Μέτωπο της Πυρκαγιάς. Απόγευμα Δευτέρας παραδίνω το όχημα το οποίο άμεσα εφοδιάζει τα Πυροσβεστικά του Στρατού και φυσικά αδειάζει.
Κάνω την απλή σκέψη, είναι δυνατόν να φέρνω νερό από την Λάρισα, η περιοχή δεν έχει νερό να εφοδιάσει μια Υδροφόρα; Πηγαίνω στο καφενείο του Χωριού και ζητώ από τους αραχτούς χωρικούς την βοήθειά τους να γεμίσω την Υδροφόρα. Κανείς δεν κουνήθηκε, μου πρόβαλαν χίλιες δικαιολογίες ότι ήταν αδύνατος ο εφοδιασμός γιατί δεν ταίριαζαν οι σωλήνες κ.α. Μου έδωσαν την εντύπωση ότι την ήθελαν την πυρκαγιά. Επέστρεψα άπραγος στο πρόχειρο Στρατόπεδο. Νύχτωνε, και έπρεπε να διανυκτερεύσω εκεί. Δεν είχα μαζί απολύτως τίποτα για διαβιώσω (παγούρι, καραβάνα, τζάκετ), ήλθα σαν συνοδηγός για να επιστρέψω την ίδια ημέρα.
Νύχτωσε και βρήκα καταφύγιο στη θέση του συνοδηγού της Υδροφόρας. Δεν βολευόμουν και έκανα μια βόλτα. Εκεί συνάντησα τον Δημήτρη Τσελική Φαρμακοποιό της ΠΑΒΥΥ. Ήταν στην ομάδα των Αξκών Πυρασφάλειας.
Μικρόσωμος ον είχε βολευτεί στο πίσω μέρος ενός ξεσκέπαστου τζιπ, σκεπασμένος με κάτι έγχρωμα πανιά, η άγνοιά μου τον ρόλο που έπαιζαν αυτά παραλίγο να στοιχίσει ανθρώπινες ζωές. Αφού μιλήσαμε, αστειευτήκαμε, επέστεψα στην Υδροφόρα, αδύνατον να κοιμηθώ και γύρω στις 4 το πρωί απελπισμένος έκανα μια βόλτα.
Εκεί στην ομαλή πλαγιά κάτω από το επίπεδο του αγροτικού δρόμου κοιμόταν ένα Τμήμα της Αεροπορίας, δεν υπήρχε σκοπός και η φωτιά κατέβαινε από τους λόφους, αργά αλλά σταθερά. Τους ξύπνησα και τους υπέδειξα ένα ασφαλές μέρος.
Το πρωί ένας από τους Αξιωματικούς Πυρασφάλειας , δήλωσε αδυναμία Διοίκησης ή απλά κατάλαβαν ότι ήταν άχρηστος και τον έστειλαν πίσω. Μου ανέθεσαν την διοίκηση μιας Διμοιρίας. Μου υπέδειξαν τον τομέα όπου θα έπρεπε να σταματήσω την φωτιά (με γυμνά χέρια και τις αρβύλες) και με ένα Φορτηγό του Στρατού βρέθηκα στο σημείο. Εκεί είδαμε ότι η φωτιά έκαιγε σε μια μικρή ρεματιά κατέβασα μέσα τους Στρατιώτες που πράγματι σε λιγότερο από μία ώρα την είχαμε ελέγξει. Στεκόμουν πάνω από την ρεματιά. Είδα ένα πυροσβεστικό αεροσκάφος να κατευθύνεται προς τα εμάς. Έβαλα τις φωνές και ενημέρωσα τους Στρατιώτες να φύγουν από το σημείο εκείνο. Παράλληλα άρχισα να κουνώ τα χέρια να με δει ο πιλότος να μην ρίξει το νερό.
Ο πιλότος δεν με είδε, δεν είχαμε μαζί μας τα ειδικά πλαίσια σηματοδοσίας (αυτά που σκεπαζόταν ο Τσελικής), κανείς δεν με είχε ενημερώσει……..
Το νερό έπεσε εκεί που είχαμε σβήσει την φωτιά, ο αέρας και το νερό σκόρπισαν μικρά κάρβουνα και δεκάδες μικρές εστίες φωτιάς ξεπήδησαν πάλι. Μετρηθήκαμε, δεν έλειπε κανείς. Φάγαμε δύο ώρες μέχρι να τις σβήσουμε πάλι.
Μετά την ρεματιά βρεθήκαμε αντιμέτωποι με ένα μέτωπο φωτιάς, Η βλάστηση ήταν πολύ χαμηλή προφανώς ήταν βοσκότοπος. Στεκόταν οι Στρατιώτες και με κοιτούσαν. περίμεναν εντολές. Θα πολεμήσουμε την φωτιά με την φωτιά, έβαλα φωτιά στα χόρτα και όσο ακόμη ήταν χαμηλή η φωτιά, την έσβησα. Άρχισαν με τους αναπτήρες να βάζουν φωτιά και να την σβήνουμε με τις αρβύλες σχηματίζοντας μια καμένη γραμμή εμπρός από το μέτωπο της φωτιάς. Το μέτωπο της φωτιάς όταν έφτανε στην καμένη γραμμή έσβηνε, οι Στρατιώτες είχαν βρει ένα παιχνίδι και παράλληλα ένιωθαν περήφανοι γιατί εκτελούσαν την αποστολή τους.
Όταν πλέον δεν είχαμε κάτι να σβήσουμε τους ανέβασα στο φορτηγό και πήραμε τον δρόμο της επιστροφής.
Στο δρόμο συναντήσαμε φάλαγγα με περίπου 10 οχήματα φορτηγά, υπό την διοίκηση αντισυνταγματάρχη καταδρομέα. Με ρωτά
– Κύριε Λοχαγέ που πάτε
– Εκτελέσαμε τη αποστολή μας και επιστρέφουμε
– Δεν θα πάτε πουθενά, αναστροφή και μας ακολουθείτε.
Πλέον, την διοίκηση την είχε άλλος, αρχαιότερος, άρα σοφότερος.
Αποβιβαζόμαστε από τα οχήματα, σε άναρχη παράταξη όλοι. Κανείς δεν ήξερε που πάμε και τι θα κάνουμε. Δεν υπήρχε η έννοια της Ομάδος, της Διμοιρίας. Δεν υπήρχαν οι φυσικοί ηγήτορες. Ήταν ένα άναρχο μπουλούκι.
Ο Ανχης βρίσκει ένα χωρικό με γεωργικό ελκυστήρα και αρχίζουν μαζί να αναβαίνουν τον λόφο. Η βλάστηση είναι αραιή με μικρά δένδρα, χωρίς θάμνους λόγω της έντονης βόσκησης. Εμείς ακολουθούμε. Μαζί μου ο Τσελικής, κάποια στιγμή ο αέρας γυρίζει, δυναμώνει και η φωτιά έρχεται πλέον απειλητικά πάνω μας. Αυτόματα όλοι Αξιωματικοί και Στρατιώτες κατεβαίνουν τρέχοντας τον λόφο. Τα πόδια είχαν φθάσει στους ώμους.
Η κούραση μεγάλη, η δίψα ανυπόφορη. παγούρι δεν είχα και μπροστά μου βλέπω στην άκρη ενός χωραφιού μια σωλήνα να τρέχει νερό….. Χωρίς σκέψη περί καταλληλότητας σκύβω και πίνω με λαχτάρα.
Ακούγεται πίσω μου η φωνή του Τσελική, με την γνωστή και διαχρονική σκοπτικότητα του …..
– Αυτός που πίνει, είναι αυτός που εξετάζει το νερό σας στο εργαστήριο, πιείτε άφοβα…… και έτσι έγινε το “στράτευμα ξεδίψασε”
Στο χωράφι αυτό (πρόσφατα θερισμένο), 20 στρέμματα περίπου, απόλυτα τετραγωνισμένο, με δένδρα στην περίμετρο του, εκεί βρήκε το “στράτευμα” καταφύγιο να γευματίσει στην σκιά των δένδρων της περιμέτρου.
Εκεί εμφανίστηκε και το ελικόπτερο με τον Διοικητή της Στρατιάς. Ζυγίστηκε στο κέντρο του χωραφιού και προσγειώθηκε σηκώνοντας ένα απίθανο σύννεφο σκόνης και υπολειμμάτων του θερισμού που κάθισαν μέσα στα μάτια, τις καραβάνες του προσωπικού και κώλυσαν στα ιδρωμένα σώματα τους. Οι βρισιές με την λέξη “μ@λ@κας” να κυριαρχεί ακουγόταν από από παντού. Βέβαια ο Στρατάρχης δεν μπορούσε να την ακούσει από τον θόρυβο της μηχανής του Ελικοπτέρου. Δεν πήγα στην υποδοχή του, δεν του άξιζε ……..Στεναχωριόμουν για τη κατάντια που έβλεπα !!!!
Το “στράτευμα” εκείνη την ημέρα δεν έσβησε ούτε μια σπίθα φωτιάς. Αργότερα συνάντησα μέσα στην Στρατιά ένα από τους Στρατιώτες που ήταν μαζί μου. Με κοίταξε με σεβασμό και είπε με περηφάνια “εμείς σβήσαμε φωτιές”…….
Στην πορεία μου στην υπηρεσία συνάντησα πολλά στελέχη, λίγα από αυτά ξεχώριζαν για τον “κοινό” νου, για την λογική που όταν συνοδεύεται με γνώσεις μεταφράζεται σε σοφία.
ΟΣΑ ΔΕΝ ΜΑΣ ΔΙΔΑΞΑΝ
ΠΛΑΙΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΔΟΣΙΑΣ
Τα πλαίσια σηματοδοσίας που τοποθετούνται στο έδαφος για να υποδείξουν την παρουσία προσωπικού, ιδιαίτερα κατά την εναέρια πυρόσβεση, είναι σημάδια ή σήματα προσδιορισμού θέσης που χρησιμοποιούνται για την ασφαλή και αποτελεσματική καθοδήγηση των εναέριων μέσων.
Μορφή και Υλικά
Τα πλαίσια σηματοδοσίας μπορεί να είναι:
Μεγάλα υφάσματα ή πανιά έντονου χρώματος (π.χ. κόκκινο, πορτοκαλί).
Αντανακλαστικές ταινίες ή σημάνσεις.
Πλαστικοί πίνακες ή μεταλλικά πλαίσια με σύμβολα.
Καπνογόνα ή άλλα οπτικά σήματα σε περιπτώσεις μειωμένης ορατότητας.
Λειτουργία και σκοπός
Χρησιμοποιούνται για να προειδοποιήσουν τα εναέρια μέσα (πυροσβεστικά αεροσκάφη ή ελικόπτερα) ότι υπάρχει προσωπικό εδάφους σε μια συγκεκριμένη περιοχή.
Βοηθούν στον συντονισμό των ρίψεων νερού ή επιβραδυντικού υγρού, ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο το προσωπικό εδάφους.
Δείχνουν ασφαλείς ή μη ασφαλείς ζώνες, σημεία συγκέντρωσης, εκκένωσης ή ανεφοδιασμού.
Διεθνής κωδικοποίηση
Σε πολλές χώρες, υπάρχουν τυποποιημένα σήματα εδάφους για την εναέρια πυρόσβεση, όπως:
Ένα “Χ” (Χ-shaped) που δηλώνει “Κίνδυνος, μην πλησιάζετε”.
Ένας κύκλος (Ο) που υποδηλώνει “Ασφαλές σημείο”.
Ένα “L” που σημαίνει “Σημείο προσγείωσης ελικοπτέρου”.
Τέτοιες σημάνσεις είναι απαραίτητες για την ασφάλεια πυροσβεστών και πιλότων και συνήθως ακολουθούνται συγκεκριμένα πρωτόκολλα επικοινωνίας μεταξύ εδάφους και αέρα.
Ο NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 5163 ΦΕΚ Α 199/06.12.2024 Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2022/2041 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Οκτωβρίου 2022 για επαρκείς κατώτατους μισθούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση Αναπροσαρμογή μισθών προσωπικού δημοσίου τομέα Ρυθμίσεις για τον καθορισμό κατώτατου μισθού για τα έτη 2025, 2026 και 2027 και άλλες διατάξεις.” του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, αφορά το Υγειονομικό των ΕΔ; Προφανώς όχι .
Όμως αποτέλεσε το “εργαλείο” που έλυσε τα χέρια του ΥΠΕΘΑ ώστε να προχωρήσει στην αποστρατεία δέκα (10) Ανωτάτων Αξιωματικών του Υγειονομικού των ΕΔ.
Η εισαγωγή ενός άρθρου (αρ.20) σε άσχετο νομοσχέδιο, δεν γίνεται εύκολα αντιληπτή και ο εισάγων κρατά κρυφές τις προθέσεις του και τα σχεδιά του. Η πρακτική αυτή είναι αδιαφανής αλλά είναι ενδεχομένως και παράτυπη, διότι ο Κανονισμός της Βουλής (ΚτΒ) προβλέπει στο άρθρο 85.1 “Ότι τα νομοσχέδια και οι προτάσεις νόμων δεν πρέπει να περιέχουν διατάξεις άσχετες προς το κύριο αντικείμενό τους.”
Τι ρυθμίζει το άρθρο 20 του παραπάνω Νομοσχεδίου; Τροποποιεί τον Νόμο 3883/2010που αφορά “Τακτικές και έκτακτες κρίσεις” με την προσθήκη των λέξεων “Υποστράτηγοι και αντίστοιχοι”. Στην παρούσα φάση αποτέλεσε μια φωτογραφική διάταξη που στόχευε την ηγεσία του Υγειονομικού των ΕΔ. Μελλοντικά, ίσως από μια άλλη κυβέρνηση, χρησιμοποιηθεί σαν μια δαμόκλειος σπάθη για αποκεφαλισμό οιουδήποτε Ανώτατου Αξιωματικού δικαίως ή αδίκως.
Χρονικά πότε μεθοδεύτηκε η μαζική αποστρατεία :
Ο νόμος τέθηκε σε διαβούλευση στις 7/11/2024 που έληξε την Πέμπτη 21/11/2024 στις 14:00. Υπογράφτηκε από την Πρόεδρο της Δημοκρατίας την Παρασκευή 6/12/2024 και την Τρίτη 10/12/2024το ΣΑΓΕ αποστράτευσε την Ηγεσία του Υγειονομικού των ΕΔ. Άρα το ΥΠΕΘΑ είχε δρομολογήσει τις ενέργειές του πριν τις 7/11/2024, ημερομηνία που δεν έχαν δει ακόμη το φως της Δημοσιότητας οι καταγγελίες για το 424 ΓΣΝΕ.
15/11/2024 Σύνδεσμος Αποφοίτων ΣΣΑΣ με ΥΦΕΘΑ
Στις 15/11/2024 (το άρθρο 20 ήταν σε διαβούλευση) εκπρόσωποι του ΔΣ του Συνδέσμου Αποφοιτων ΣΣΑΣ συναντούν τον ΥΦΕΘΑ κ. Ιωάννη Κεφαλογιάννη. Ο Σύνδεσμος σε Δελτίου Τύπου, με θετικό μάλιστά τρόπο, ενημερώνει για τις σπουδαιότερες δηλωσεις * του ΥΦΕΘΑ που σχετίζονται με μετάρρυθμισεις που σκοπεύει φέρει προς ψήφιση. Από την ενημέρωση φαίνεται ότι δεν υπήρξε κάποια ένδειξη για την λαίλαπα αποστρατειών που είχε ήδη σχεδιαστεί ή έστω κάποια δυσαρέσκια για την λειτουργία των Στρατιωτικών Νοσοκαμείων. Δείτε τα σχετικά άρθρα του Συνδέσμου εδώ και εδώ. (* Δηλώσεις που δεν τήρησε δείτε στα σχετικά άρθρα την αντίδραση του Συνδέσμου).
Την Πέμπτη 28/11/2024 (η διαβούλευση ήδη είχε ολοκληρωθεί), ήταν η ημέρα έναρξης του 29ου ΙΣΕΔ, όπου ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Κεφαλογιάννης χαιρέτησε την έναρξη Συνεδρίου με θερμά λόγια. Παρόντες όλοι οι “Υποστράτηγοι και οι αντίστοιχοι” του Υγειονομικού των ΕΔ. Δέχθηκε τιμές από τον Πρόεδρο του 29ου ΙΣΕΔ, Υποστράτηγο (ΥΙ) Δρ. Δημήτριο Κασίμο, του οποίου είχε ήδη μεθοδεύσει (το ΥΠΕΘΑ) την προσβλητική αποστρατεία του, μια προσβολή που διαχέεται πλέον σε μεγάλο μέρος του Υγειονομικού Προσωπικού των ΕΔ. Η παρουσία του Υφυπουργού στο ΙΣΕΔ μετατράπηκε τελικά σε εμπαιγμό.
ΣΣ. Η ίδια τακτική ακολούθηκε με την περίπτωση του πολύπαθου ΝΙΜΤΣ, όπου με το άρθρο 37 σε άσχετο Νομοσχέδιο (Περί οικογενειακού Ιατρού του Υπουργείου Υγείας), άλλαξε η Σύνθεση του ΔΣ/ΝΙΜΤΣ, χωρίς να έχει υπάρξει εισήγηση του ΔΣ. (Σύμφωνα με τον ιδρυτικό του νόμο (ΑΝ 1137/1946) το ΝΙΜΤΣ είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), το οποίο απλά εποπτεύεται από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, μέσω του ΓΕΣ.)
1. Στην περ. γ) της παρ. 3 του άρθρου 20 του ν. 3883/2010 (Α’ 167) περί των τακτικών και έκτακτων κρίσεων, προστίθενται οι λέξεις «και υποστράτηγοι και αντίστοιχοι» και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Οι έκτακτες κρίσεις γίνονται οποτεδήποτε. Σε αυτές κρίνονται:
α) Αξιωματικοί για τους οποίους υποβάλλονται ειδικές εκθέσεις αποστρατείας, όπως ορίζεται στο άρθρο 35.
β) Αξιωματικοί για τους οποίους παύει ο οποιοσδήποτε νόμιμος λόγος που εμπόδιζε την κρίση ή την προαγωγή τους.
γ) Αντιστράτηγοι και αντίστοιχοι και υποστράτηγοι και αντίστοιχοι, ανεξάρτητα από τον χρόνο παραμονής στον βαθμό αυτεπάγγελτα από το ΣΑΓΕ.
δ) Υποστράτηγοι και αντίστοιχοι και Ταξίαρχοι και αντίστοιχοι, όταν κενούνται θέσεις ανώτερων βαθμών, καθώς και Συνταγματάρχες και αντίστοιχοι με τη συμπλήρωση του οριζόμενου στο άρθρο 27 χρόνου παραμονής στον βαθμό και συνολικής υπηρεσίας Αξιωματικού.
ε) Όσοι άλλοι προβλέπεται από διατάξεις του παρόντος νόμου.»
2. Η περ. γ) της παρ. 3 του άρθρου 20 του ν. 3883/2010, όπως τροποποιείται με την παρ. 1 του παρόντος, εφαρμόζεται αναλόγως και για τους Υποστρατήγους, Υποναυάρχους και Υποπτεράρχους, που κρίνονται σύμφωνα με τον ν. 2439/1996 (Α’ 219).
Ο Κανονισμός της Βουλής παρ. 85.3 προβλέπει ότι θα πρέπει τα νομοσχέδια συνοδεύονται υποχρεωτικώς από Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης, η οποία συμπεριλαμβάνει τις εξής ενότητες:
(α) την αιτιολογική έκθεση του άρθρου 74 παρ. 1 του Συντάγματος, η οποία πρέπει ιδιαιτέρως να συμπεριλαμβάνει τον εντοπισμό και την οριοθέτηση του προβλήματος που η ρύθμιση επιδιώκει να επιλύσει, τη διατύπωση συγκεκριμένων, σαφών, χρονικά οριοθετημένων και, κατά το δυνατόν, μετρήσιμων στόχων και τους λόγους για τους οποίους δεν είναι δυνατή η επίτευξή τους χωρίς την ύπαρξη αυτής,
(β) την έκθεση γενικών συνεπειών, στην οποία αναλύονται οι συνέπειες της ρύθμισης, δηλαδή οφέλη, κόστος και κίνδυνοι,
(γ) την έκθεση διαβούλευσης,η οποία παρουσιάζει τη διαδικασία και τα αποτελέσματα της διαβούλευσης κατά τον σχεδιασμό της ρύθμισης,
(δ) την έκθεση νομιμότητας, η οποία εστιάζει στη συνταγματικότητα των διατάξεων και τη συμφωνία τους με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο,
(ε) τον πίνακα τροποποιούμενων ή καταργούμενων διατάξεων και
(στ) την έκθεση εφαρμογής της ρύθμισης, η οποία συμπεριλαμβάνει τον σαφή προσδιορισμό των οργάνων της διοίκησης που είναι αρμόδια για την εφαρμογή της ρύθμισης, καθώς και το χρονοδιάγραμμα έκδοσης των προβλεπόμενων κανονιστικών πράξεων.
Στην υπάρχουσα Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης εδώ, αναγράφονται μόνο στοιχεία για τα 17 πρώτα άρθρα, για το άρθρο 20 δεν υπάρχει καμιά αναφορά.
Μετά την επιτυχημένη εκδρομή της ΕΕΥΕΔ στην Χίο, άρχισε ο σχεδιασμός για την επόμενη.Με την συνεργασία Μελών και Φίλων της ΕΕΥΕΔ, έγινε η επιλογή προορισμού της νέας εκδρομής, η Χώρα των Βάσκων. Μετά από έρευνα βρέθηκε το κατάλληλο πρακτορείο Ταξιδίων και σε συνεργασία μαζί του ολοκληρώθηκε ο σχεδιασμός και η υλοποίηση της Εκδρομής.
Η ΕΕΥΕΔ πραγματοποίησε από 10-14/10/2024 την εκδρομή στην Χώρα των Βάσκων.Θα μπορούσε να ήταν μια απλή εκδρομή στην οποία θα απολαμβάναμε το καλό φαγητό, τις όμορφες εικόνες τοπίων και πόλεων, θα ήταν όμως εικόνες χωρίς νόημα αν δεν υπήρχε η χαρισματική ξενάγηση του Γιάννη Λιμτσιούλη. Ο Γιάννης Λιμτσιούλης ιδιοκτήτης του Γραφείου Ταξιδίων “Melodrakma”, μεστενούς οικογενειακούς δεσμούς με την Χώρα των Βάσκων, γνώστης της γλώσσας, έδωσε νόημαστα όσα βλέπαμε. Το κείμενο που ακολουθεί βασίζεται, στο μεγαλύτερο μέρος του, στην ξενάγηση του. Οι πηγές πέρα από την ξενάγηση αναφέρονται.
Το άρθρο απευθύνεται :
Σε όσους συμμετείχαν στην εκδρομή, για τα ταξινομήσουν τις αναμνήσεις τους.
Σε όσους δεν μπόρεσαν να έλθουν, για να ταξιδέψουν νοερά μαζί μας.
Σε όσουν ψάχνουν τόπους για τις όμορφες εκδρομές τους.
Η ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΒΑΣΚΩΝ
Οι Βάσκοι κατοικούν στο Βορρά της Ιβηρικής χερσονήσου, ανάμεσα στον Ατλαντικό και τα Πυρηναία, εδώ και χιλιάδες χρόνια. Κατάφεραν να διατηρήσουν την ιδιαίτερη ταυτότητά τους, την αρχαία γλώσσα, τις παραδόσεις, το πάθος για ελευθερία, υπό αντίξοες συνθήκες. Είναι οι Βάσκοι και όπως λέει και το ρητό τους, «πριν ο Θεός γίνει Θεός και οι πέτρες γίνουν πέτρες, οι Βάσκοι ήταν ήδη Βάσκοι». Η χώρα των Βάσκων με εκπληκτική ομορφιά, με πολιτιστικούς και γαστρονομικούς θησαυρούς ανεκτίμητους. Απλωμένη σε μια περιοχή στη βορειοανατολική Ισπανία, κοντά στα σύνορα με τη Γαλλία, η πανάρχαια Χώρα των Βάσκων αποτελεί μια πολύ ιδιαίτερη και ξεχωριστή περίπτωση. Έχοντας συνδέσει το όνομά της με αγώνες ανεξαρτησίας, είναι από τα λίγα κομμάτια ευρωπαϊκής γης όπου η λέξη ελευθερία βρίσκει την πραγματική της διάσταση, αντιπροσωπεύοντας έναν λαό επίμονο στα ήθη και τα έθιμά του, περήφανο για την καταγωγή, τη γλώσσα, τον πολιτισμό και τη μοναδικότητα του τόπου του. Kατοικούν αδιαλείπτως σε αυτήν την περιοχή, ανάμεσα στις δυτικές απολήξεις των Πυρηναίων και τον Βισκαϊκό κόλπο, ήδη από τους προϊστορικούς χρόνους. Είναι μια από τις παλαιότερες φυλές της Ευρώπης, ίσως και η παλαιότερη που έχει απομείνει, οι Βάσκοι αντιστάθηκαν στις εισβολές βαρβαρικών φυλών, Βησιγότθων, Φράγκων, Νορμανδών και Μαυριτανών. Από τον 13ο-14ο αιώνα, οπότε και υπάγονται στο στέμμα της Καστίλης, μέχρι και τα τέλη του 19ου αιώνα διεκδίκησαν και πέτυχαν την αυτονομία τους, διατηρώντας τα fueros, νόμους που ρύθμιζαν την εσωτερική οργάνωση κάθε περιοχής με βάση το εθιμικό δίκαιο και συνήθειες αιώνων (πηγή : Thetrocomments).
Φ1. Πίνακας στο παλιό κοινοβούλιο των Βάσκων στην GERNIKA. Με το πράσινο οι επαρχίες των Βάσκων σε Ισπανία και Γαλλια. Κάτω δεξιά η θέση των επαρχιών με κίτρινο στον μαυρο χάρτη της Ευρώπης. (ΕΕΥΕΔ 13/10/2024 Gernika)
Πρόκειται για μια ξεχωριστή εθνολογική ενότητα, ενταγμένη αναγκαστικά στο Κράτος της Ισπανίας (3.500.000 κάτοικοι) και στην Γαλλία (250.000). Το μεγάλο κομμάτι, το ενταγμένο στην Ισπανία διατήρησε αλώβητα τα στοιχεία του πολιτισμού του.Κανείς κατακτητής από τους Βησιγότθους, Φράγκους, Νορμανδούς, Ρωμαίους, Ισπανούς και τους Γάλλους και τελευταία την Παγκοσμιοποίηση δεν μπόρεσε να τους ενσωματώσει στον πολιτισμό τους ή να τον αλλοιώσει. Διατήρησαν άθικτη την γλώσσα τους (επίσημη γλώσσα). Είναι μια γλώσσα που δεν έχει καμιά επιδραση από τις λατινογενείς γλώσσες. Εικασίες μόνο υπάρχουν για την προέλευσή της. Αξιοσημείωτο είναι ότι ειδική επιτροπή εξετάζει ανα διετία ποιές λέξεις θα πρέπει να ενσωματωθούν στην Βασκική γλώσσα.
Στα πλαίσια τις ιδιαιτερότητας τους, με αγώνες διατήρησαν μια αυτονομία έναντι Ισπανικού Κράτους. Έχουν δικό τους Υπουργείο Παιδείας, Δικαιοσύνης, Οικονομικών και Δημόσιας Τάξης. Έχουν δικό τους Σύνταγμακαι Σημαία. Στην χώρα των Βάσκων η ύψωση της σημαίας τους υποδηλώνει την αντίδρασή τους στην εξουσία της Μαδρίτης.
Φ2. Η Σημαία των Βάσκων (Bilbao 13/10/2024)
ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ 10/10/2024
43 Συνάδελφοι και Φίλοι της ΕΕΥΕΔ, την Πέμπτη 10/10/2024 συναντήθηκανστο αεροδρόμιο “Μακεδονία”. Με αλλαγή πτήσης στο Μόναχο έφθασαν στο Bilbao και από εκεί οδικώς στο San Sebastian. Πριν οτιδήποτε άλλο, η Ομάδααπόλαυσε ένα εξαιρετικό δείπνο.Δενμπορούσε να γίνει διαφορετικά μια και το San Sebastian είναι το μέρος όπου το φαγητό έχει αναχθεί σε τέχνη, Το εστιατόριο ήταν στην καρδιά της πόλης, στην Parte Vieja, την παλαιότερη συνοικία της, η οποία κατέχει το ρεκόρ συγκέντρωσης bars και εστιατορίων ανά τετραγωνικό μέτρο σε ολόκληρη την Ισπανία.
Φ3Φ4Φ5Φ6
Η ξενάγηση που άρχιζε την επόμενη ημέρα περιλάμβανε μέρη της βοριοδυτικής Ισπανίας που επισημαίνονται με κόκκινο στον παρακάτω χάρτη :
Παρασκευή 11/10/2024 : SAN SEBASTIAN – BIARRITZ– BILBAO
Σάββατο 12/10/2024 : BILBAO – SANTANDER – SANTILLANA DEL MAR – ALTAMIRA
Κυριακή 13/10/2024 : BILBAO – GUGGEHNHEIM – GERNIKA – URDAIBAI – SAN JUAN DE GASTELUGATXE
Φ7. Οι πόλεις που επισκεφθήκαμε
SAN SEBASTIAN – Παρασκευή 11/10/2024
Φ.8 San Sebastian (οι δύο παραλίες) . Πηγή : www.gifex.com
Οι ντόπιοι το αποκαλούν Donostia, ενώ οι υπόλοιποι Ισπανοί San Sebastián. Ταπεινό ψαροχώρι του 12ου αιώνα, τόπος συνάντησης της ευρωπαϊκής αφρόκρεμας κατά την Belle Epoque και κορυφή της ευρωπαϊκής γαστρονομίας σήμερα… Είναι λίγα χιλιόμετρα βορειοανατολικά του Bilbao. Η καρδιά της πόλης χτυπά στην Parte Vieja, την παλαιότερη συνοικία της. Ιδιαίτερα απολαυστική είναι η πρωινή περιπλάνηση στα στενά δρομάκια της, χαζεύοντας τις art nouveau προσόψεις των σπιτιών καθώς και τα χαμηλά κτήρια με τα ομοιόμορφα αριθμημένα μπαλκόνια στην «ιδιόρρυθμη» Πλατεία Constitución (πρώην αρένα ταυρομαχιών).Όλα αυτά κάτω από το άγρυπνο βλέμμα του γιγαντιαίου αγάλματος του Ιησού, που δεσπόζει στην κορυφή του λόφου Urgull.
Φ9. Πλατεία Constitución
Στη φωτογραφία θα παρατηρήσουμε ότι όλα τα διαμερίσματα είναι αριθμημένα. Εκεί η Δημοτική αρχή, με συμβολαιογραφική πράξη έχει κρατήσει, την χρήση των μπαλκονιών, τα οποία ενοικιάζει όταν υπάρχουν εκδηλώσεις στην πλατεία.
Το Σαν Σεμπαστιάν ιδρύθηκε το 1524, ήταν ένα απλό ψαροχώρι, με τις περισσότερες κατασκευές του ξύλινες.Η πόλη το 1808 είχε καταληφθεί από στρατεύματα του Ναπολέοντα και αποτελούσε από τότε συνοριακή πόλη της Γαλλίας, Στις 31 Αυγούστου 1813,κατά τον Ιβηρικό πόλεμο και συγκεκριμένα κατά τη δεύτερη γαλλική εκστρατεία στην Ισπανία, το Σαν Σεμπαστιάν δέχθηκε επίθεση από τον Βρετανικό και Πορτογαλικό στόλο, οι οποίοι την κατέστρεψαν ολοκληρωτικά, βάζοντάς της φωτιά. Έπειτα λοιπόν από αυτή την καταστροφική επίθεση, οι κάτοικοι της πόλης αποφάσισαν να ξαναχτίσουν την πόλη από την αρχή. Μόνο ένας δρόμος κατάφερε να επιβιώσει από την επίθεση αυτή, ο οποίος σήμερα ονομάζεται 31 Αυγούστου, και σε κάθε επέτειο το βράδυ ο δρόμος αυτός, που βρίσκεται στην παλιά πόλη γεμίζει αναμμένακεριά.
ΦΩΤ. 10
Η ξενάγηση άρχισε από την φημισμένη παραλία. Playa de la Concha, που «σφιχταγκαλιάζει» το λιμάνι, θεωρείται από πολλούς η καλύτερη αστική παραλία της Ευρώπης. Στα δεξιά της παραλίας (φωτογραφία 10) συναντήσαμε El Peine del Viento (The Comb of the Wind – Το Χτένι του ανέμου).
Το “Χτένι του ανέμου” (Peine del Viento)είναι ένα γνωστό γλυπτό έργο του Ισπανού γλύπτηEduardo Chillida(Ο «άνθρωπος από σίδερο», όπως ονομάστηκε, για τα τεράστια αφηρημένα γλυπτά του)
Πρόκειται για τρεις μεγάλες, καμπυλωτές μεταλλικές κατασκευές από ατσάλι που είναι τοποθετημένες πάνω σε βράχια, εκεί όπου η θάλασσα συναντά την ακτή. Το έργο συμβολίζει την αρμονία μεταξύ της φύσης και της ανθρώπινης δημιουργίας, ενώ ονομάστηκε “Χτένι” καθώς οι μεταλλικές κατασκευές μοιάζουν να “χτενίζουν” τον άνεμο και τα κύματα.Το τοπίο αλλάζει ανάλογα με τον αέρα και τον κυματισμό της θάλασσας.
Το συνεστραμμένο έργο εκφράζει για πολλούς την επιθυμία για ειρήνη στη χώρα των Βάσκων. Εμπνεόταν από τον ωκεανό που, όπως έλεγε, ήταν πάντα ο ίδιος και πάντα διαφορετικός. «Για μένα ο ωκεανός είναι ο δάσκαλος όλης της ζωής μου. Όταν αρχίζω να δουλεύω, δυσκολεύομαι να δω πού πηγαίνω. Το μόνο που μπορώ να δω είναι μια μορφή του χώρου που σταδιακά παίρνει το σχήμα δυνατότερων γραμμών».
Φ11 Συνδυασμός της θάλασσας, του ανέμου και της τέχνης.
Φ15Φ16. Τέχνη με την άμμο, μέχρι να έλθει το κύμα να την σβήσειΦ17. Το παλαιό Καζίνοκάτω από το άγρυπνο βλέμμα του γιγαντιαίου αγάλματος του Ιησού, που δεσπόζει στην κορυφή του λόφου Urgull.
Μετά την παραλία, προσπερνούμε το παλιό Καζίνο (Φ.17) και συνεχίζουμεγια το Παλάτι Μιραμάρ (Φ.18 Palacio de Miramar) που είναι ένα από τα πιο διάσημα κτήρια, με πλούσια ιστορία που συνδέεται με την ισπανική βασιλική οικογένεια και την αρχιτεκτονική κληρονομιά της περιοχής. Η λέξη “Miramar” προέρχεται από τα ισπανικά και σημαίνει “θέα στη θάλασσα”. Αποτελείται από τις λέξεις “mira” (βλέπω) και “mar” (θάλασσα).
Το παλάτι χτίστηκε μεταξύ του 1889 και του 1893 για τη βασίλισσα Μαρία Κριστίνα της Ισπανίας, σύζυγο του βασιλιά Αλφόνσο XII. Σχεδιάστηκε από τον Άγγλο αρχιτέκτονα Selden Wornum, ο οποίος έδωσε στο κτήριο ένα αγγλικό νεογοτθικό ύφος. Εργάστηκε μαζί με τον Βάσκο αρχιτέκτονα José Goicoa, ο οποίος πρόσθεσε τοπικά αρχιτεκτονικά στοιχεία.
Η βασίλισσα Μαρία Κριστίνα χρησιμοποίησε το Παλάτι Μιραμάρ ως θερινή κατοικία. Ο χώρος προσέφερε θέα στη θάλασσα και ήταν ιδανικός για την αριστοκρατία της εποχής. Το παλάτι έγινε το κέντρο της κοινωνικής και πολιτικής ζωής του Σαν Σεμπαστιάν, φιλοξενώντας πολλές βασιλικές εκδηλώσεις και εορτασμούς. Αποτέλεσε πόλο έλξης για την αριστοκρατία της εποχής που επένδυσε στην περιοχή για να είναι κοντά στην Βασιλική οικογένεια. Βέβαια η αριστοκρατία της εποχής ήθελε και ένα καζίνο (Φ.17) για να διασκεδάζει την πλήξη της.
Φ.18 Miramar PalaceΦ.19 11/10/2024. Η ομάδα σε πλήρη σύνθεση εμπρός στο Miramar Palace
Η περιήγηση συνεχίσθηκε στην Παλιά πόλη, με κατάληξη της Ομάδας στα διάφορα “στέκια” φαγητού.
Φ.20Φ.21Φ.22Φ.23
Φ.24 Η Παλιά πόλη
Φ.25 Το Σήμα με τα συγκλίνοντα Βέλη και την σημαία της Παλαιστίνης.
Φ.26 Πλατεία ConstituciónΦ.27 Στα παροδοσιακά εστιατόρια, γαριδο-μακαρονάδα και μπύρα.
Στην πορεία μέσα στην πόλη ο ξεναγός μας υπέδειξε ένα παράξενο οδικό σήμα. Ήταν το σήμα που καθοδηγούσε τους προσκυνητές προς το Μονοπάτι του Αγίου Ιακώβου.
Φ. 27α (Ενα από τα μονοπάτια ξεκινά απο το San Sebastian)
Το Μονοπάτι του Αγίου Ιακώβου (στα ισπανικά γνωστό ως Camino de Santiago) είναι μια από τις πιο γνωστές προσκυνηματικές διαδρομές στον κόσμοπου την έχουν περπατήσει χιλιάδες άνθρωποι για πάνω από χίλια χρόνια. Η διαδρομή ταξιδεύει τους ταξιδιώτες μέσα από όμορφα τοπία, αρχαίες πόλεις, ιστορικά ορόσημα και παραδοσιακά χωριά προσφέροντας μια μοναδική και αξέχαστη εμπειρία.
27b
Οι διαδρομές του προσκυνήματος ξεκινούν από διάφορες τοποθεσίες της Πορτογαλλίας, Ισπανίας και της Γαλλίας. Η πιο δημοφιλής αφετηρία είναι στο Saint-Jean-Pied-de-Port, μια μικρή πόλη στα γαλλικά Πυρηναία, κοντά στο San Sebastian (η 1η καφέ διαδρομή από πάνω) Φωτ. 27b. Στη συνέχεια, η διαδρομή οδηγεί μέσω της ισπανικής περιοχής της Ναβάρας, της Λα Ριόχα, της Καστίλλης και Λεόν και της Γαλικίας και καταλήγει στον καθεδρικό ναό του Σαντιάγο ντε Κομποστέλα Φωτ. 27c στα βορειοδυτικά της Ισπανίας όπου πιστεύεται ότι βρίσκεται ο τάφος του Αποστόλου Ιακώβου (Santiago στα ισπανικά).
27c. Καθεδρικός ναός του Σαντιάγο ντε Κομποστέλα
Οι προσκυνητές ακολουθούν αυτό το μονοπάτι για διάφορους λόγους—θρησκευτικούς, πνευματικούς, πολιτιστικούς ή ακόμη και για την προσωπική τους πρόκληση. Καθ’ όλη τη διαδρομή, οι περιπατητές περνούν από γραφικά χωριά, ιστορικά μνημεία και φυσικά τοπία. Το μονοπάτι του Αγίου Ιακώβου έχει μεγάλη ιστορική και πολιτιστική αξία και έχει καταχωρηθεί ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.Πλήρη περιγραφήεδώ
Biarritz, Παρασκευή 11/10/2024 (Γαλλία)
Απόγευμα Παρασκευής, συνεχίζουμε σαν έφηβοι, με επίσκεψη και καφέ στηνΜπιγιόν (Biarritz). Η Biarritz είναι μια παραθαλάσσια πόλη στη Γαλλική περιοχή της Ακουιτανίας, στην ακτή της Βισκαίας, κοντά στα σύνορα με την Ισπανία. Είναι περιοχή Βάσκων. Είναι γνωστή για τις όμορφες παραλίες της, το ήπιο κλίμα και την πολυτελή ατμόσφαιρα. Η Μπιγιόν έχει μακρά ιστορία που χρονολογείται από τον 12ο αιώνα, όταν ήταν ένα μικρό ψαροχώρι.
Στον 19ο αιώνα, η πόλη εξελίχθηκε σε δημοφιλή προορισμό για την ευρωπαϊκή αριστοκρατία, κυρίως λόγω της Βασίλισσας Ευγενίας, που έζησε εκεί. Το παλάτι της, που χτίστηκε το 1854, προσέφερε την αίγλη και την κομψότητα που ενίσχυσε τη φήμη της πόλης και προσέλκυσε μέρος της Γαλλικής αριστοκρατίας που ήθελε να είναι κοντά στην Βασιλική οικογένεια.
Φ.29 Το Παλάτι
Το κτίριο διαθέτει χαρακτηριστικά του 19ου αιώνα, με στοιχεία που θυμίζουν την ιταλική αναγέννηση. Οι προσόψεις είναι εντυπωσιακές, με μεγάλα παράθυρα, βεράντες και διακοσμητικά στοιχεία. Φημίζεται για τα 360 παράθυρά του. Αυτή η εντυπωσιακή λεπτομέρεια προσθέτει στην αρχιτεκτονική του κτίσματος και συμβάλλει στην αίσθηση φωτεινότητας και ευρυχωρίας του εσωτερικού του. Περιβάλλεται από όμορφους κήπους, που είναι ιδανικοί για περίπατους και προσφέρουν υπέροχη θέα στον Ατλαντικό. Σήμερα, το παλάτι λειτουργεί ως πολυτελές ξενοδοχείο και είναι δημοφιλής προορισμός για επισκέπτες που αναζητούν άνεση και πολυτέλεια, καθώς και για τη μοναδική του τοποθεσία.
Φ.30
Φ.31 Ο φάρος
Ο φάρος ολοκληρώθηκε το 1834 και έχει ύψος περίπου 73 μέτρα. Διαθέτει μια χαρακτηριστική λευκή και μαύρη εξωτερική εμφάνιση, που τον καθιστά αναγνωρίσιμο από μακριά. Ο φάρος συνεχίζει να λειτουργεί και σήμερα. Ο φάρος έχει μεγάλη ιστορική αξία για την περιοχή, καθώς συμβάλλει στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και είναι κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς του Biarritz.
ΣΠΗΛΑΙΟ ΑΛΤΑΜΙΡΑ, Σάββατο (Πρωϊ), 12/10/2024
Η Αλταμίρα είναι ένα σπήλαιο της παλαιολιθικής εποχής που βρίσκεται στη Σαντιγιάνα Ντελ Μαρ (περιοχή της Κανταβρία) στη βόρεια Ισπανία, το οποίο περιέχει προϊστορικές σπηλαιογραφίες. Το σπήλαιο κατοικούνταν για χιλιετίες και έτσι, εκτός από τις παλαιολιθικές σπηλαιογραφίες, περιέχει κατάλοιπα από τις καθημερινές δραστηριότητες του προϊστορικού πληθυσμού. Ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς από την Ουνέσκο το 1985.
Σήμερα το σπήλαιο έχει μήκος 270 μ. και ο αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται μέσα στο σπήλαιο, κοντά στην είσοδο, ωστόσο υπάρχουν και λείψανα έξω, αφού η αρχική είσοδος του σπηλαίου κατέρρευσε.
Το σπήλαιο ανακαλύφθηκε το 1868 από έναν κυνηγό, τον Μοντέστο Κουμπίγιας, ο οποίος το ανέφερε στον Μαρσελίνο Σάνθ Ντε Σαούτολα, έναν ευγενή της περιοχής. Ωστόσο, ο Σάνθ Ντε Σαούτολα δεν επισκέφτηκε το σπήλαιο μέχρι το 1875 και οι πρώτες ανασκαφικές εργασίες στην τοποθεσία ξεκίνησαν μόλις το 1879.
Με βάση την αρχαιολογική έρευνα, οι ειδικοί υποθέτουν ότι οι ζωγραφιές και οι εγχαράξεις στους τοίχους του σπηλαίου έγιναν από ανθρώπους που κατοικούσαν στο σπήλαιο κατά τις διάφορες περιόδους. Οι περισσότερες σπηλαιογραφίες και εγχαράξεις της Αλταμίρα, από απεικονίσεις ζώων μέχρι σχέδια χεριών, βρίσκονται στην πολύχρωμη αίθουσα. Οι παλαιότερες ζωγραφιές βρίσκονται στα δεξιά της οροφής και περιλαμβάνουν άλογα, εικόνες ανθρώπινων χεριών, αφηρημένα σχήματα και μια σειρά από κουκκίδες. Ως επί το πλείστον είναι σχεδιασμένες με κάρβουνο. Υπάρχουν επίσης «μάσκες» που δημιουργήθηκαν σχεδιάζοντας τα μάτια και το στόμα στα φυσικά περιγράμματα των βράχων, που χρονολογούνται από την Κατώτερη Μαγδαλένια περίοδο. Ωστόσο, η πλειονότητα των ζωγραφιών αυτής της περιόδου αναπαριστά ελάφια.
Στα δεξιά της οροφής, υπάρχουν 25 χρωματιστές σπηλαιογραφίες (κυρίως σε κόκκινο και μαύρο): μεγάλες αναπαραστάσεις αλόγων, βίσονες και ένα θηλυκό ελάφι που έχει μέγεθος μεγαλύτερο από δύο μέτρα. Η τεχνική σχεδίασης που χρησιμοποιήθηκε ήταν η χάραξη του τοίχου με ένα αντικείμενο από πυριτόλιθο και, στη συνέχεια, ο χρωματισμός μιας μαύρης γραμμής με κάρβουνο. Στη συνέχεια, χρωματίστηκε με κόκκινο ή ώχρα. Οι λεπτομέρειες, όπως τα μαλλιά, ήταν φτιαγμένες με μολύβι από κάρβουνο, ενώ λεπτομέρειες όπως τα μάτια ή τα κέρατα ήταν χαραγμένα. Αν και φαίνονται απλές φιγούρες, τα εξογκώματα και οι ρωγμές της οροφής χρησιμοποιήθηκαν σκόπιμα για να δώσουν όγκο στα ζώα.
Φ.32 Διδάγγελος Π. Παπαγιαννόπουλος Ν. Αποστολάκος Ε. Τασιόπουλος Α.Φ.33 Ο ξεναγός Γ. Λιμτσιούλης σε δράση.Φ.34Φ.35Φ.36
Φ.37
Φ.38
Στα δεξιά υπάρχει ενα σύμβολο, δεν απεικονίζει τίποτα γνωστό, όμως το ίδιο σύμβολο βρέθηκε σε διάφορα σπήλαια που σημαίνει ότι υπήρχε επικοινωνία των προϊστορικών ανθρώπων.
Συνεχίσαμε προς την Σαντιγιάνα ντελ Μάρ.
SANTILLANA DEL MAR, Σάββατο, 12/10/2024
Η Σαντιγιάνα ντελ Μάρ είναι μια πανέμορφη και γραφική πόλη, με πληθυσμό γύρω στους 4.000 κατοίκους, που βρίσκεται στην περιοχή της Κανταβρίας, στη βόρεια Ισπανία. Είναι γνωστή για την αρχιτεκτονική της, την πλούσια ιστορία της και τη φυσική ομορφιά της. Παρά το συνθετικό “Mar-Θάλασσα” βρίσκεται, περίπου 30 χιλιόμετρα μακρυά από την ακτή της Βόρειας Ισπανίας (Σανταντέρ). Η πόλη διατηρεί μια χαρακτηριστική μεσαιωνική ατμόσφαιρα με πλακόστρωτους δρόμους και πέτρινα σπίτια.
Ο σημαντικότερος ιστορικός και θρησκευτικός χώρος της περιοχής είναι η Κολλεγιακή Εκκλησία της Αγίας Ιουλιανής (Colegiata de Santa Juliana), μια όμορφη εκκλησία που χτίστηκε τον 12ο αιώνα. Είναι γνωστή για τα καλλιτεχνικά γλυπτά της και τις ιστορικές τοιχογραφίες της.(Φωτ. 39-40)
Φ.39 Colegiata de Santa JulianaΦ.40 Colegiata de Santa JulianaΦ.41
Φ.42
SANTANDER, Σάββατο (Απόγευμα) 12/10/2024
Η Σανταντέρ είναι η πρωτεύουσα της περιοχής της Κανταβρίας, στη βόρεια Ισπανία. Είναι μια όμορφη παραθαλάσσια πόλη που συνδυάζει ιστορία, πολιτισμό και φυσική ομορφιά. Βρίσκεται στον Ατλαντικό Ωκεανό, σε έναν όρμο που προσφέρει προστασία από τις καταιγίδες. Είναι κοντά σε βουνά και πράσινους λόφους, προσφέροντας εντυπωσιακά τοπία. Η Σανταντέρ έχει πληθυσμό περίπου 170.000 κατοίκων, γεγονός που την καθιστά μια από τις μεγαλύτερες πόλεις της βόρειας Ισπανίας.
Αξιοθέατα
Προκυμαία και Παραλίες: Η παραλία Ελ Σαρατ (Playa de El Sardinero) είναι μια από τις πιο δημοφιλείς παραλίες της πόλης, γνωστή για τη χρυσή άμμο και τα καθαρά νερά. Η προκυμαία είναι ιδανική για βόλτες και προσφέρει όμορφη θέα στον ωκεανό.
Ανάκτορο της Μαγδαλένας: Ένα εντυπωσιακό κτίριο που χτίστηκε το 1909 για να φιλοξενήσει τη βασιλική οικογένεια. Το ανάκτορο βρίσκεται στη Χερσόνησο της Μαγδαλένας και περιβάλλεται από ένα όμορφο πάρκο, (Φωτ. 47).
Εκκλησία Σαν Ισίντο: Μια εντυπωσιακή ρομανική εκκλησία που είναι γνωστή για την αρχιτεκτονική της και τις όμορφες λεπτομέρειές της.
Πλατεία Πορτομπέλο: Μια ζωντανή πλατεία γεμάτη καφετέριες και εστιατόρια
Η κούραση ήταν εμφανής, η ζέστη και ο καυτός ήλιος και η “χώνευση” ζητούσαν ανάπαυση. Για καλή μας τύχη ήταν σε λειτουργία μικρό τρενάκι που χωρίς κόπο μας ξενάγησε στην Χερσόνησο της Μαγδαλένας.
Συνεχίσαμε την περιήγηση στην πόλη ……. άξιο να αναφερθεί είναι το γλυπτό που είναι γνωστό ως “Los Raqueros”. Πρόκειται για μια σειρά από μπρούντζινα αγάλματα που αναπαριστούν παιδιά να βουτούν στη θάλασσα, έτοιμα να συλλέξουν νομίσματα. Τα αγάλματα βρίσκονται στο λιμάνι της πόλης, κοντά στην παραλία του Περάλτα, και αποτελούν φόρο τιμής στους “Raqueros”, στα παιδιά που πνίγηκαν προσπαθώντας να συλλέξουν νομίσματα που πετούσαν στη θάλασσα Άγγλοι ναύτες.
Φ.50 Raqueros
Οι “Raqueros” ήταν παιδιά του δρόμου που έζησαν στη Σανταντέρ κατά τον 19ο και αρχές του 20ού αιώνα. Για να επιβιώσουν, συχνά βουτούσαν στο νερό για να μαζέψουν χρήματα ή να ψαρέψουν αντικείμενα που έριχναν οι επιβάτες των πλοίων για να τους διασκεδάσουν.
Το έργο αυτό σχεδιάστηκε από τον γλύπτη José Cobo Calderón το 1999 και αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά σημεία ενδιαφέροντος της πόλης. Τα αγάλματα απεικονίζουν τα παιδιά σε διάφορες στάσεις: μερικά είναι έτοιμα να βουτήξουν, ενώ άλλα βρίσκονται ήδη μέσα στο νερό.
Είναι ένα συγκινητικό γλυπτό, το οποίο τιμά την ιστορία αυτών των παιδιών και φέρνει στο νου τη δύσκολη ζωή που έζησαν.
BILBAO, Κυριακή (Πρωϊ) 13/10/2024
Το Μπιλμπάο (Bilbao) είναι η μεγαλύτερη πόλη της Βασκικής Χώρας στη βόρεια Ισπανία. Ιδρύθηκε το 1300 από τον Ιωάννη τον Βασιλιά της Ναβάρρας και αρχικά αναπτύχθηκε γύρω από το λιμάνι της, που ήταν στρατηγικής σημασίας για το εμπόριο.
Κατά τον 19ο αιώνα, το Μπιλμπάο γνώρισε μεγάλη οικονομική ανάπτυξη χάρη στη βιομηχανική επανάσταση. Οι βιομηχανίες σιδήρου και ναυπηγήσεις – επισκευές πλοίων ευημερούσαν, κάνοντας το ένα από τα σημαντικότερα βιομηχανικά κέντρα της Ισπανίας. Αυτή η ανάπτυξη προκάλεσε και την ταχεία αστικοποίηση της πόλης.
Φ.50
Ωστόσο, οι βιομηχανικές κρίσεις του 20ού αιώνα, ιδίως τη δεκαετία του 1970, οδήγησαν σε οικονομική κατάρρευση.Το Bilbao έγινε μια γκρίζα πολή με εγκαταλελειμμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Η μεγάλη πλημμύρα του 1983 , ύστερα από ασταμάτητη βροχή επί τρεις μήνες της έδωσε την χαριστική βολή στην πόλη.
Φ,51
Από τη δεκαετία του 1990, η πόλη επανέκαμψε μέσω προγραμμάτων αναγέννησης, με το χαρακτηριστικότερο έργο το Μουσείο Guggenheim, που άνοιξε το 1997 και άλλαξε τη μορφή και την εικόνα της πόλης. Από την γκρίζα εικόνα του παρελθόντος, σήμερα η πόλη είναι ένα κόσμημα που συνδυάζει το παλιό με το καινούργιο.
Φ.52Φ.53
Στην παραπάνω φωτογραφία σε 5 διαμερίσματα έχει αναρτηθεί στα κάγκελα των μπαλκονιών μια αφίσα με δύο βέλη που που οι κεφαλές τους συγκλίνουν στο κέντρο. Το συναντήσαμε και σε άλλα σημεία της διαδρομής μας. Σύμφωνα με την ενημέρωση του ξεναγού, το σήμα αυτό συμβολίζει την απαίτηση, οι κρατούμενοι σε διαφορες φυλακές να μεταφερθούν σε φυλακές των τόπων που είναι οι οικογενειές τους.
Φ.54Φ.55Φ.56
Στο δρόμο συναντήσαμε ένα γλυπτό αφηρημένης τέχνης που συμβόλιζε τον πρώτο περίπλου της Γης. Ως γνωστό ο πρώτος περίπλους (ή Αποστολή του Μαγγελάνου) ήταν μια Ισπανική αποστολή με αρχηγό αρχικά τον Πορτογάλο εξερευνητή Φερδινάρδο Μαγγελάνο, η οποία αναχώρησε από την Ισπανία το 1519 και ολοκληρώθηκε με τον πρώτο περίπλου του κόσμου το 1522.
Φ.57
Ο στόλος αρχικά αποτελούνταν από περίπου 270 άνδρες και πέντε πλοία. Η αποστολή αντιμετώπισε πολλά προβλήματα, όπως απόπειρες δολιοφθοράς των Πορτογάλων, ανταρσίες, πείνα, σκορβούτο, καταιγίδες και εχθρικές συναντήσεις με αυτόχθονες πληθυσμούς. Μόνο 30 άνδρες και ένα πλοίο (το Βικτώρια) ολοκλήρωσαν το ταξίδι της επιστροφής στην Ισπανία. Ο ίδιος ο Μαγγελάνος απεβίωσε σε μάχη στις Φιλιππίνες και τον διαδέχθηκε ως επικεφαλής, ο Χουάν Σεβαστιάν Ελκάνο που ανέλαβε εν τέλει το ταξίδι της επιστροφής της Βικτώριας. Ο Ελκάνο ήταν Βάσκος και προς τιμή του είναι το Μνημείο.
Μουσείο Guggenheim 13/10/2024
Το Ίδρυμα Guggenheim που ιδρύθηκε από τον Σόλομον Γκούγκενχαϊμ, έναν Αμερικανό βιομήχανο, το 1937 είναι μια από τις πιο γνωστές και σημαντικές πολιτιστικές οργανώσεις παγκοσμίως, με επικέντρωση στη σύγχρονη τέχνη. Το ίδρυμα αναζητούσε χώρο για την δημιουργία ενός Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Οι αναζητήσεις ήταν άκαρπες, το Παρίσι και το Βερολίνο αποκλείστηκαν. Αντιπροσωπεία από το Bilbao μετέβη στην Νέα Υόρκη και πρότεινε το Bilbao σαν έδρα του Μουσείου. Παρά την άσχημη εικόνα της πόλης την εποχή εκείνη οι υπεύθυνοι του ιδρύματος προέβλεψαν την εξέλιξη και το έργο άρχισε. Υπήρξαν αντιδράσεις, πολλοί έλεγαν να δώσουμε επιδόματα στο μεγάλο αριθμό ανέργων της εποχής. Επεκράτησαν αυτοί που έχαν την άποψη “να δημιουργήσουμε τις συνθήκες να παραχθεί πλούτος και θέσεις εργασίας”.
Το Μουσείο Guggenheim στο Μπιλμπάο, σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Frank Gehry και έγινε ένα από τα πιο εμβληματικά μουσεία σύγχρονης τέχνης στον κόσμο. Άνοιξε το 1997. Το κτήριο είναι γνωστό για την καινοτόμο και οργανική του αρχιτεκτονική, με κυρτές και ακανόνιστες επιφάνειες που φαίνονται σχεδόν σαν να ρέουν, χρησιμοποιώντας κυρίως τιτάνιο, γυαλί και σκυρόδεμα.
Το μουσείο φιλοξενεί μια εντυπωσιακή συλλογή μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης, περιλαμβάνοντας έργα κορυφαίων καλλιτεχνών όπως οι Jeff Koons, Richard Serra και Anish Kapoor. Εκτός από τις μόνιμες εκθέσεις, το μουσείο διοργανώνει περιοδικές εκθέσεις που καλύπτουν διάφορες πτυχές της σύγχρονης τέχνης.
Το Guggenheim έχει συμβάλει καθοριστικά στην πολιτιστική και οικονομική αναγέννηση του Μπιλμπάο, προσελκύοντας εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο και καθιστώντας την πόλη έναν δημοφιλή τουριστικό προορισμό.
Φ. 59 Δημιουργία τεχνητής ομίχλης με σταγονίδια νερού. Στο κέντρο η “Αράχνη”
Φ.60 “Maman” – Louise Bourgeois: Ένα γιγαντιαίο γλυπτό αράχνης που συμβολίζει τη μητέρα και τη γονεϊκή προστασία.
Η αράχνη έξω από το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης Guggenheim στο Μπιλμπάο, γνωστή ως “Maman”, είναι ένα έργο της Γαλλίδας καλλιτέχνιδας Louise Bourgeois. Συμβολίζει τη μητρική φιγούρα και την προστασία, αλλά και τις πολυάριθμες και περίπλοκες σχέσεις που έχουμε με τις μητέρες μας.
ΗLouise Bourgeois(1911-2010) γεννήθηκε στο Παρίσι. Ήταν η μεγαλύτερη από τέσσερα παιδιά και η οικογένειά της είχε επιχείρηση αποκατάστασης και πώλησης χαλιών. Στην παιδική της ηλικία έγινε μάρτυρας σκηνών εξωσυζυγικών σχέσεων του πατέρα της επανειλημμένα. Ενημέρωνε την μητέρα της για ότι έβλεπε και αυτή πάντα την αμφισβητούσε και την επέπλητε μη θέλοντας προφανώς να διαλύσει την οικογένεια της. Έτσι φαντάστηκε την μητέρα της σαν μια αράχνη που σκέπαζε τα παιδιά της για να μην βλέπουν την κακή – νοσηρή πραγματικότητα.
Φ.60 Ενημέρωση έξω από το Μουσείο
Φ.61 Μέσα στο Μουσείο
Φ.62 “The Matter of Time” – Richard Serra: Μια σειρά γλυπτών από χάλυβα, που εξερευνά την αίσθηση του χρόνου και του χώρου.
Φ.63 Ο Βάσκος, εξωτερικά σαν ακατέργαστος βράχος, εσωτερικά από αλάβαστρο.
Φ.66
GERNIKA, Κυριακή (απόγευμα) 13/10/2024
Φ.70
Η Γκερνίκα είναι διάσημη κυρίως για την καταστροφή της κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου το 1937. Στις 26 Απριλίου 1937, η πόλη υπήρξε στόχος μιας αεροπορικής επιδρομής από γερμανικά στρατεύματα που υποστήριζαν τον στρατηγό Φράνκο. Η επιδρομή αυτή είχε σκοπό να τρομοκρατήσει τον βασκικό πληθυσμό και να καταδείξει τη δύναμη της φασιστικής πλευράς.
Επιπλέον ήθελαν οι Γερμανοί να μελετήσουν τις αντιδράσεις του πληθυσμού σε μη αναμενόμενο βομβαρδισμό. ΗΓκερνίκαδεν είχε καμιά στρατηγική σημασίαή στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Βομβάρδισαν επιλεγμένους στόχους (σχολείο – λαική αγορά), ήταν ημέρα και ώρα που τα παιδιά ήταν στο σχολείο και πολύς κόσμος στην λαϊκή αγορά. Πτώματα δεν βρέθηκαν δεν υπάρχουν ουτε σχετικές φωτογραφίες, οι γερμανοί τα μάζεψαν και τα έκαψαν. Ήξεραν ότι είχαν διαπράξει έγκλημα (ως συνήθως) και φρόντισαν να το καλύψουν.
Η καταστροφή της Γκερνίκα, που προκάλεσε το θάνατο εκατοντάδων αθώων, ενέπνευσε τον Πάμπλο Πικάσο να δημιουργήσει το διάσημο έργο του “Guernica”, το οποίο απεικονίζει την φρίκη του πολέμου και έχει γίνει σύμβολο κατά της βίας και της καταστροφής.
Φ.71 Αντίγραφο του Πίνακα στην Gernika σήμερα
Ο Πίνακας δημιουργήθηκε το 1937, σε μια περίοδο έντονων πολιτικών αναταραχών στην Ισπανία, με τον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο να μαίνεται.Η παραγγελία αρχικά προοριζόταν να είναι μια τοιχογραφία για την Παγκόσμια Έκθεση. Το έργο είναι σε μεγάλες διαστάσεις (περίπου 3,5 x 7,8 μέτρα) και χρησιμοποιεί κυρίως αποχρώσεις του μαύρου, του άσπρου και του γκρι. Αυτή η επιλογή χρωμάτων ενισχύει την αίσθηση της δυστυχίας και της απελπισίας.
Η Guernica απεικονίζει τον απόηχο του βομβαρδισμού μέσα σε έναν περιορισμένο χώρο (δείτε το μικρό παράθυρο δεξιά επάνω). Από αριστερά προς τα δεξιά: μια στενοχωρημένη μητέρα θρηνεί για το νεκρό παιδί της. Ένας ταύρος απλώνεται στον ώμο της με μια κενή ή σοκαρισμένη έκφραση. Ένα τραυματισμένο άλογο φωνάζει από τον πόνο ενώ ένας νεκρός στρατιώτης είναι παγιδευμένος κάτω από το σώμα του. Δύο γυναίκες κοιτάζουν τη σκηνή ζαλισμένες. και μια άλλη γυναίκα είναι παγιδευμένη σε φωτιά και ουρλιάζει.
Φ.72 Μια όμορφη παρουσίαση του Πίνακα και της ιστορίας του από τον ξεναγό που μιλησε στις καρδιές μας.
Αρχικά, το έργο εκτέθηκε σε διάφορες χώρες και έγινε σημείο αναφοράς για τις αντιπολεμικές κινήσεις. Από το 1939 και μετά, εκτέθηκε στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Νέα Υόρκη, όπου παρέμεινε για πολλές δεκαετίες, κερδίζοντας παγκόσμια αναγνώριση. Η “Γκερνίκα” του Πικάσο βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο Ρέινα Σοφία στη Μαδρίτη, Ισπανία. Μεταφέρθηκε εκεί το 1992, αφού είχε επιστραφεί από το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης, όπου είχε παραμείνει από το 1939.
Στην Gernika ο ξεναγός εξασφάλισε την εισοδό μας σε ένα από τα μοναδικά κτήρια που δεν βομβαρδίστηκε. Το Παλιό κοινοβούλιο των Βάσκων.
ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΒΑΣΚΩΝ
Από τον Μεσαίωνα μέχρι σήμερα η Συνέλευση Geheral της Bizkaia ήταν το ανώτατο όργανο διοίκησης της Χώρας των Βάσκων. Στο παρελθόν αυτές οι συνελεύσεις αποτελούνταν από τους αντιπροσώπους των «αντιγκλησιών» ή των ενοριών στην Bizkaia.
Φ.73
The Assembly House ( Το Κοινοβούλιο) και το Δέντρο της Γκερνίκα είναι τα ζωντανά σύμβολα της ιστορίας του λαού των Βάσκων. Ως έδρα του ιστορικού κοινοβουλίου της Bizkaia, αυτό το κτίριο και η βελανιδιά έγιναν σημείο συνάντησης όλων των περιοχών της Euskal Herria ή της Χώρας των Βάσκων, συνδυάζοντας πολιτιστικές και εθνογραφικές παραδόσεις.
Ένα από τα κεντρικά σημεία της Βουλής είναι Αίθουσα Συνελεύσεων όπου διεξάγονται οι συνεδριάσεις της ολομέλειας της Γενικής Συνέλευσης της Bizkaia. Η Αίθουσα Συνελεύσεων σχεδιάστηκε ως μια Εκκλησία – Βουλή που μπορεί να υποστηρίξει πολιτικές και θρησκευτικές λειτουργίες.
Φ.74
Φ.75
Φ.76
Συνήθως οι συνελεύσεις πραγματοποιούνταν, τα παλιά χρόνια, γύρω – κάτω από την Βελανιδιά, πολύ κοντάστο ερημητήριο του Antiguako Andra Mari-Sta. Mª la Antigua . Εκεί, έκαναν τις θρησκευτικές ακολουθίες που προηγούνταν των τακτικών συνελεύσεων και των τελετών του όρκου του Παλαιού Νόμου.
Φ.77 ΠΙνακας στο εσωτερικό του κτηρίου
Αργότερα η πολιτική δραστηριότητα μεταφέρθηκε στο εσωτερικό του προαναφερθέντος εκκλησιαστικού συγκροτήματος.
Το 1826 έγινε η ανέγερση του σημερινού κτιρίου από τον αρχιτέκτονα Antonio de Etxebarria. Σε ό,τι αφορά τη διακόσμηση, ξεχωρίζει η γκαλερί με πορτρέτα των Λόρδων της Bizkaia του Sebastián Galbarriartu και των αδελφών Bustrín τον 17ο αιώνα. Πάνω από αυτά, υπάρχουν δέκα πλάκες που θυμίζουν διαφορετικές ημερομηνίες κατά τις οποίες δόθηκε ο όρκος για τον Παλαιό Νόμο σε μια τελετή. Σε αυτή την τελετή ο Άρχοντας της Bizkaia ορκίστηκε σεβασμό και συμμόρφωση με όλους τους νόμους που είχε προετοιμάσει η κοινότητα, με βάση τη χρήση και το έθιμο (The Old Law).
ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΓΚΕΡΝΙΚΑΣ
Το δέντρο της Γκέρνικα είναι το πιο γνωστό σύμβολο των Βάσκων. Αρχικά, υπό τη σκιά του γίνονταν οι συνεδριάσεις της Γενικής Συνέλευσης στις οποίες προσερχόταν εκπρόσωποι από τις διάφορες περιφέρειες της Μπιζκάιας. Ο «Παλαιός κορμός» που βρίσκεται στον κήπο και περιβάλλεται από κίονες είναι τα παλαιότερα κατάλοιπα που έχουν φτάσει στην εποχή μας, αν και υπάρχουν στοιχεία σε έγγραφα ακόμη παλαιότερων.
Φ.78
Φ.79 Η Ομάδα της ΕΕΥΕΔ μπροστά ατον παλαιό κορμό της Βελανιδιάς
Το 1860 φυτεύτηκε ο διάδοχός του, ο οποίος παρέμεινε απέναντι, μέχρι το 2004 και αυτός αντικαταστάθηκε από τη σημερινή βελανιδιά το 2015, που φυτεύτηκε όταν ήταν 15 ετών. Με αυτό τον τρόπο το συμβολικό του νόημα διαιωνίζεται συνεχώς, όπως η ψυχή του Euskal Herria συνεχίζει να μεταδίδεται, από γενιά σε γενιά. (Πηγή ενημερωτικό Φυλλάδιο του Κοινοβουλίου)
Φ.80
Η Κυριακή ήταν δύσκολη ημέρα, πολλά και διαφορετικά τα μέρη που επισκεφθήκαμε, ωκεανός πληροφοριών, ο εγκέφαλος αδυνατεί να τις ταξινομήσει. Η κούραση εμφανής και όμως γύρω στις 9 μμ βρεθήκαμε χωρίς απουσίες στο αποχαιρετιστήριο δείπνο.
Φ.81
Φ.82Φ.83
Δευτέρα 14/10/2024
Όλα τα ωραία τελειώνουν κάποτε και έρχεται η ώρα της επιστροφής στην καθημερινότητα.Θα ήταν η τέλεια εκδρομή αν μαζί μας δεν ταξίδευε και ο παλιός γνώριμος, ο COVID-19. Ήδη στην πτήση της επιστροφής δύο συνταξιδιώτες μας παρουσίασαν συμπτώματα. Το βράδυ της Δευτέρας αρχίζει να ανεβαίνει ο αριθμός των θετικών στους 4 και την Πέμπτη 17/10/2024 φθάνει στους 19 θετικούς.
Πηγή της μόλυνσης, ίσως κάποιος από την ομάδα να ήταν θετικός ή το πιθανότερο η πολιτική των αεροπορικών εταιρειών “μη επιλογή θέσης” που μας υποχρέωσε να καθίσουμε δίπλα σε αγνώστους και πιθανόν νοσούντες επιβάτες.
Ευχαριστούμε τον Πρόεδρο της ΕΕΥΕΔ κ. Ν. Παπαγιαννόπουλο και τους λοιπούς διοργανωτές της Εκδρομής. Ευχαριστούμε τον Ξεναγό κ. Γιάννη Λιμτσιούλη και τους Συνεργάτες του στο Γραφείο Ταξιδίων “Melodrakma”. Τέλος ευχαριστούμε τους Συναδέλφους και Φίλους που με εκπληκτική συνέπεια ακολούθεισαν το δύσκολο πρόγραμμα των ξεναγήσεων.
Στις 2 Οκτωβρίου 1969, 50 νέοι από όλη την Ελλάδα κατετάγησαν στην Στρατιωτική Ιατρική Σχολή. Προέρχονταν απ’ όλα τα μήκη και πλάτη της Ελλάδος. Μετά την κατάταξη βίωσαν μέρες δύσκολες, μέρες προβληματισμού, στιγμές ταπείνωσης, αλλά κυρίως έζησαν μέρες δημιουργικές, συντροφικότητας, νεανικής «τρέλας», έξαρσης υγιών συναισθημάτων. Ηταν στρατιώτες αλλά και φοιτητές ταυτόχρονα.
Πέρασαν 55 χρόνια από τότε, ο καθένας τους διέγραψε την πορεία του στις Ενοπλες Δυνάμεις και στην ζωή. Παρά τις πολλές δεκαετίες που πέρασαν, οι αναμνήσεις της περιόδου της Σχολής παραμένουν ανεξίτηλες. Το μυαλό αρνείται ακόμη να αποδεχθεί την σημερινή εικόνα φθοράς και παραμένει στην εικόνα των Συμμαθητών όπως ήταν πριν 55 χρόνια.
Αναπόφεκτα έφεραν στην μνήμη τους τους Συμμαθητές που έφυγαν από την ζωή, θυμήθηκαν τον
Ανδρέα Καμπαλώνη
Γιώργο Σαπουντζάκη
Δημήτρη Πάπιστα
Μανώλη Τσαρδή
Λάζαρο Σίσκο
Μάριο Αναγνωστίδη
Ματθαίο Δουζίνα
Μιχάλη Ραινάκη
Σωτήρη Αθανασιάδη και τον
Αλ-Τζμπουρ Μπασειλ
Ο Διοικητής της Σχολής Υποστράτηγος (ΥΙ) Γεώργιος Γκούβας, τίμησε με την παρουσία και την ενημερωσή του την Τάξη 1969.
Ενημερωση από Δκτη Σχολής και στη συνέχεια από τον Επγο (ΥΦ) Ζήσιμο Πατσιωτό
Η Συνάντησή περιλάμβανε εκτός από την επίσκεψη στην Σχολή και με δύο συνεστιάσεις, την Παρασκευή το Βράδυ στην Βίλα Βιάνκα και το Σάββατο Βράδυ στο Kichen Bar στο Λιμάνι.
Από Αριστερά Γυφτοκώστας Δ. Μανδράκας Α. Ξένος Χ. Ανάσης Αγγελάκας Ι. Αποστολάκος Ε. Χριστιάς Α. Καιάφας Ι. Βέργος Κ. Τασιόπουλος Α. Από αριστερά Διδάγγελος Π. Βαρυτιμίδης Κ. Βασιλειάδης Κ. Αθανασιάδης Χ. Αρσενίου Π. Μαντίδης Α. και Παπαδόπουλος Ε. Τζουβελέκης Ε. Ορθιοι στο πισω τραπέζι Φιλιπίδης Θ. και Μπαχτσετζής Γ.
Περισσότερα στην Ιστοσελίδα της Τάξης (https://sis1969.webnode.gr/ ) εδώ
Στα πλαίσια των δραστηριοτήτων της η Επιστημονική Ένωση Υγειονομικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΕΥΕΔ), οργάνωσε μια εκδρομή – προσκύνημα στους ιστορικούς τόπους της Χίου και της Σμύρνης. Ο εξαιρετικός ξεναγός κ. Στέφανος Χατζημανώλης σχεδίασε την εκδρομή και πέτυχε το δύσκολο έργο να συμπυκνώσει σε τρεις ημέρες μια περιήγηση στους ιστορικούς χώρους της Σμύρνης και της Χίου. Στην προσπάθειά του συνεβαλε η επίσης εξαιρετική ξεναγός, ιστορικός τέχνης κ. Ειρήνη Μίτση κατά την ημέρα της περιήγησης στο κεντρικό και νότιο κομμάτι της Χίου. Οι περιγραφές των τόπων και μνημείων που επισκεφθήκαμε βασίζονται σε μεγάλο μέρος στην ξενάγηση και πλαισιώνονται από φωτογραφίες. Ας επαναλάβουμε λοιπόν την εκδρομή αυτή μέσα από την ιστοσελιδα μας προσκαλώντας τα Μέλη και τους φίλους μας να ταξιδέψουν νοερά μαζί.
ΗΜΕΡΑ 1η ΑΦΙΞΗ ΣΤΗΝ ΧΙΟ
Το απόγευμα της 24ης Μαίου 2024, ύστερα από μια ήσυχη πτήση με την Aegean, μας βρίσκει στην Χίο, στην Χώρα όπως την ονομάζουν οι Χιώτες. Η ομάδα αποτελείται από 45 εκδρομείς, Μέλη και φίλοι της ΕΕΥΕΔ, συνοδός μας ο κ. Στέφανος Χατζημανώλης που αποτελεί την ψυχή της εκδρομής, ένας ακούραστος ξεναγός.
Το ξενοδοχείο μας Chios Chandris στην καλύτερη θέση με θέα στο Μεγάλο Λιμάνι και την Θάλασσα.
Το μεγάλο λιμάνι της Χίου από το Ξενοδοχείο “Χανδρής”
Το βράδυ μας βρίσκει όλους μαζί στην Λαγκάδα, ένα γραφικό χωριό που βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Χίου, σε απόσταση περίπου 16 χιλιομέτρων από την Χώρα. Πρόκειται για ένα παραδοσιακό ψαροχώρι που είναι γνωστό για την όμορφη θέα του στη θάλασσα και την πλούσια ναυτική παράδοση των κατοίκων του.
Σε παραδοσιακή ταβέρνα του χωριού, ο συνοδός μας είχε σχεδιάσει ένα δείπνο με θαλασινά που μας εξέπληξε όλους για την ποιότητα του και την μεγάλη ποικιλία και φυσικά για τις πολύ καλές τιμές του.
Το φεγγάρι ανατέλλειΧαμόγελακαι άλλα χαμόγελα
ΗΜΕΡΑ 2η ΣΜΥΡΝΗ
Μετά μια 40λεπτη διαδρομή, με Τουρκικό καράβι, φθάνουμε απέναντι από την Χιο στον Τσεσμέ (Çeşme) σε απόσταση 8 ναυτικά μίλια. Ψηλά πάνω από το χωριό δεσπόζει μια μεγάλη Τουρκική σημαία. Ο Τσεσμές έχει μακρά ιστορία που χρονολογείται από την αρχαιότητα. Η περιοχή ήταν γνωστή στην αρχαιότηταως Κύσος και είχε σημαντικό ρόλο λόγω της στρατηγικής της θέσης. Αργότερα την συναντούμε με την ονομασία “Κρήνη”. Το 1922 στην Κρήνη ζούσαν 17.000 Ελληνες και 2.000 Τούρκοι. Πρόσφυγες από την Κρήνη εγκαταστάθηκαν στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης στην συνοικία της Νέας Κρήνης. Η πόλη πήρε το Τορκικό της όνομα της από τις πολλές πηγές (çeşme στα τουρκικά σημαίνει «πηγή») που υπήρχαν εκεί. Προφανώς το τουρκικό όνομα σχετίζεται με το Ελληνικό της όνομα “Κρήνη”. (Πηγές : Υπόδειξη Θ. Φιλιππίδη και Kozani TV)
Αφήνουμε πίσω τον Τσεσμέ και οδεύουμε στο Αλακάτι. Το Αλακάτι (Alaçatı) έχει μακρά ιστορία που χρονολογείται από την αρχαιότητα. Η ονομασία Αλακάτι (Alaçatı) έχει ελληνικές ρίζες, προερχόμενη από την λέξη “Αλατσάτα”. Η λέξη “αλάτσι” σημαίνει αλάτι στα ελληνικά, υποδεικνύοντας την σημασία της περιοχής στην παραγωγή αλατιού κατά την αρχαιότητα και τη βυζαντινή περίοδο. Η περιοχή ήταν γνωστή για τις αλυκές της, οι οποίες αποτέλεσαν σημαντική πηγή εισοδήματος και εμπορίου. Η πόλη αναπτύχθηκε σημαντικά κατά την οθωμανική περίοδο, το εμπόριο ήκμασε οι Έλληνες κάτοικοι του κατασκεύασαν εκκλησίες και πολλά από τα παραδοσιακά πέτρινα σπίτια που υπάρχουν ακόμηκαι σήμερα. Τα σπίτια με χρωματιστά παραθυρόφυλλα και αυλές γεμάτες λουλούδια είναι από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του Αλακάτι.
Θεωρείται δημοφιλής τουριστικός προορισμός. Σύμφωνα με τον ξεναγό οι τιμές ανά άτομο για ένα γεύμα φθάνουν ακόμη και τα 60 Ε και για το λόγο αυτό πολλοί Τούρκοι προτιμούν τα Ελληνικά νησιά.
Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή ο Ελληνικός πληθυσμός εγκατέλειψε την περιοχή. Εκατοντάδες Τουρκικές σημαίες μάταια προσπαθούν να κρύψουν την εκεί Ελληνική παρουσία. Εμείς την νιώσαμε και μας γεμίσε θλιψη. Οι Ελληνες εκδιώχτηκαν οι εκκλησίες έγιναν τζαμιά. Επισκεφθήκαμε την Εκκλησία των Ταξιαρχών, γνωστή επίσης ως Αγία Τριάδα, είναι μια από τις πιο εμβληματικές εκκλησίες στο Αλακάτι (σήμερα τζαμί). Η Εκκλησία των Ταξιαρχών χτίστηκε μεταξύ των 19ου και αρχών του 20ού αιώνα. Το τέμπλο είναι περίτεχνο, στην βάση του διακρίνουμε την επιγραφή “Ιωάννης Χαλαπάς 1874”. Μια κουρτίνα κρύβει το τέμπλο από τον υπόλοιπο ναό.
Η ομάδα μας σε απαρτία εμπρος στον Ναό της Αγίας Τριάδος.
Η επισκεψή μας συνεχίσθηκε οδικώς προς την Σμύρνη, με μια μικρή στάση στα Βουρλά που είναι ο τόπος γέννησης του Έλληνα ποιητή και νομπελίστα Γιώργου Σεφέρη. Δείτε περισσότερα για την ιστορία των Βουρλών στην ανάρτηση “Τα Βουρλά μας: Ταξίδι ιστορίας στον τόπο και στο χρόνο” εδώ.
Η ΣΜΥΡΝΗ
Η Σμύρνη είναι σήμερα μια μεγαλούπολι 4 εκκατομυρίων κατοίκων. Κάποτε ήταν μια από τις πλεον ανθούσες ελληνικές πόλεις στο εμπόριο και τον πολιτισμό. Σήμερα ζουν και εργάζονται εκεί 150 περίπου Έλληνες που δεν έχουν όμως καμιά σχέση με τους παλιούς κατοίκους. Κάθε Ελληνικό στοιχείο της επί χιλιετίες παρουσίας μας εκεί έχει εξαφανισθεί. Ας δούμε την μικρή μας περιήγηση στην Σμύρνη.
Πρώτη στάση στο Ασανσέρ της Σμύρνης (Tarihî Asansör, “ιστορικό ασανσέρ”) είναι ένα ιστορικό κτήριο – σύμβολο της Σμύρνης στην συνοικία της Μελαντίας (ή Καρατάσι) . Χτίστηκε το 1907 για να διευκολύνει τους κατοίκους να περνάνε έναν πολύ απότομο γκρεμό ο οποίος χωρίζει την παραθαλάσσια συνοικία της Μελαντίας από την πιο υπερυψωμένη συνοικία του Χαλίλ Ριφάτ Πασά. Έχει ύψος 58 μέτρων. Πάνω από την είσοδο του ανελκυστήρα υπάρχει μία επιγραφή στα Εβραϊκά και στα Γαλλικά η οποία γράφει: “Ascenseur Construit Par Mon. Nissim Levy 1907” (“Ο ανελκυστήρας κατασκευάστηκε από τον κύριο Νισίμ Λεβί 1907”). Οι ανελκυστήρες μας ανεβάζουν 55 μέτρα. Η θέα είναι εκπληκτική στον κόλπο της Σμύρνης και τον Αιγαίο Πέλαγος. Το εσωτερικό του ανελκυστήρα, διακοσμημένο με μωσαϊκά και τέχνη, προσφέρει μια μοναδική ατμόσφαιρα που συνδυάζει το παρελθόν με το παρόν.
Κάτω η συνοικία ” Καρατάσι” και απέναντι το “Κορδελιό”
Το πολύ γνωστό τραγουδι του 1925 “Τι σε μέλλει εσένανε από πού είμαι εγώ, απ’ το Καραντάσι φως μου ή απ’ το Κορδελιό…….” αναφέρεται στις συνοικίες αυτές της Σμύρνης.
Συνεχίσαμε την διαδρομη προς το κέντρο της Σμύρνης. Περάσαμε από το το μεγάλο σύμβολο της Σμύρνης. Το ρόλοι που κατασκευάστηκε την περίοδο του σουλτάνου Αμντούλ Χαμίτ. Το ρόλοι αυτό βρίσκεται στην πλατεία του Κονάκι, (Konak Meydanı), είναι ορατό σε όποιον έρχεται στην Σμύρνη και από την θαλάσσια. Συμπτωματικά (!) έπαψε να λειτουργεί, μετά από 115 ολόκληρα χρόνια συνεχούς λειτουργίας, ακριβώς σε επέτειο της καταστροφής του 1922.
Συνεχίζοντας περάσαμε από τα δύο μοναδικά κτίρια, το ενα απέναντι στο άλλο, που γλύτωσαν από την πυρκαιά της Σμύρνη. Συμπτωματικά ήταν κτίρια Τραπεζών (κοινό σημείο των 2 φωτογραφών ο φοινικας δεξιά και στις δύο φωτογραφίες) .
Καταλήξαμε στον Ναό του Αγίου Βουκόλου, τον μοναδικά ναό που σώθηκε στην Σμύρνη.
Ο ναός αυτός είναι αφιερωμένος στον Άγιο Βουκόλο, έναν πρώιμο Χριστιανό μάρτυρα και ιερομάρτυρα της Εκκλησίας στην περίοδο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, καθώς ο Άγιος Βουκόλος ήταν ένας από τους πρώτους Χριστιανούς μάρτυρες της Σμύρνης. Ο ναός που φέρει το όνομά του κτίστηκε στον τόπο όπου πιθανότατα εκτελέστηκε.
Αρχικά, ήταν ένας χριστιανικός ναός, αλλά στη συνέχεια μετατράπηκε σε τζαμί μετά την κατάκτηση της πόλης από τους Οθωμανούς το 15ο αιώνα. Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, η Σμύρνη έζησε μια περίοδο εμπορικής και πολιτιστικής άνθισης και ο ναός του Αγίου Βουκόλου ανακτήθηκε από τους Χριστιανούς και ανακατασκευάστηκε. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της Καταστροφής της Σμύρνης το 1922, ο ναός έπαθε σημαντικές ζημιές από την πυρκαγιά που κατέκαψε την πόλη.
Σήμερα, ο ναός του Αγίου Βουκόλου, δεν λειτουργεί πλέον ως τζαμί ή ως εκκλησία, ευρίσκεται σε μια υποβαθμισμένη περιοχή της Σμύρνης. Παραμένει ως ένα από τα σημαντικά ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Σμύρνης.
Και η επισκεψή μας ολοκληρώθηκε με την μετάβαση μας στην προκυμαία της Σμύρνης, εκεί όπου μαρτύρησαν χιλιάδες Ελληνικές ψυχές, προσπαθώντας να φύγουν μακριά από την κατεστραμμένη πόλη τους και τις ορδές των βαρβάρων. Μπορεί τίποτα σήμερα να μην θυμίζει το δράμα αυτό του Ελληνισμού, ωστόσο υπάρχει στις καρδιές μας και το νιώσαμε οι περισσότεροι πατώντας εκεί στον μαρτυρικό αυτό τόπο.
ΗΜΕΡΑ 3η ΚΕΝΤΡΙΚΗ & ΝΟΤΙΑ ΧΙΟΣ
Την ημέρα αυτή την σκυτάλη της ξεναγησής μας ανέλαβε η κ. Ειρήνη Μίτση Διπλωματούχος Ξεναγός Ιστορικός Τέχνης που κατάγεται από την Χίο και ζει στο νησί. Από την ενημερωσή της μερικά στοιχεία για το νησί και πρώτα από όλα για την Σφαγή της Χίου.
Στις αρχές του 1822, ο ελληνικός επαναστατικός αγώνας είχε αποκτήσει δυναμική και είχε εξαπλωθεί σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Η Χίος, ένα πλούσιο και στρατηγικά σημαντικό νησί στο Αιγαίο Πέλαγος, παρέμενε αρχικά ουδέτερη.
Το Μάρτιο του 1822, μια μικρή δύναμη Ελλήνων επαναστατών, υπό τον Λυκούργο Λογοθέτη, αποβιβάστηκε στη Χίο και παρακίνησε τους κατοίκους να συμμετάσχουν στον αγώνα κατά των Οθωμανών. Οι Οθωμανοί αντέδρασαν άμεσα και σκληρά. Ο Σουλτάνος έστειλε μια μεγάλη στρατιωτική δύναμη, υπό τον Καρά Αλί Πασά ο οποίος κατέπνιξε την εξέγερση και ξεκίνησε μια συστηματική σφαγή των κατοίκων του νησιού. Η σφαγή διήρκησε αρκετές εβδομάδες και οι συνέπειες ήταν καταστροφικές:
Περίπου 42.000 Χιώτες βρήκαν τραγικό θάνατο.
Άλλες 25.000 πωλήθηκαν ως σκλάβοι.
Μόνο περίπου 2.000 κατάφεραν να διαφύγουν από το νησί.
Για την Ιστορία τον Ιούνιο του 1822, αφού ο Ελληνικός στόλος δεν κατάφερε να σώσει τη Χίο από την σφαγή, ο Κανάρης έβαλε μπουρλότο στη ναυαρχίδα του Καρά Αλή. Η ναυαρχίδα ανατινάχθηκε και ο Καρά Αλή πήγε να συναντήσει τα χιλιάδες θύματα των σφαγών του.
Την παραπάνω καταστροφή ήλθε να συμπληρώσει ο σεισμός της 3 Απρ 1881, με μέγεθος 6,5-7,0 Ρίχτερ Ο σεισμός προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές, καταρρεύσεις κτιρίων και απώλειες ζωών. Πάνω από 5.000 άτομα έχασαν τη ζωή τους, και πολλοί άλλοι τραυματίστηκαν. Η καταστροφή ήταν τόσο μεγάλη που επηρέασε την οικονομία και την κοινωνική δομή του νησιού για πολλά χρόνια.
Πρώτη στάση η Νέα Μονή.
Η Νέα Μονή της Χίου είναι ένα παλαιό ιστορικό μοναστήρι που ιδρύθηκε το 1042 και είναι γνωστό παγκοσμίως για τα εξαιρετικής τέχνης ψηφιδωτά του. Εορτάζει κατά την απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (23 Αυγούστου) . Το 1990 ανακηρύχθηκε ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESSCO.
Νέα Μονή
Σύμφωνα με την παράδοση, κατά το πρώτο μισό του 11ου αιώνα μ.Χ. ασκήτευαν σε μια σπηλιά στο Προβάτειο όρος τρεις μοναχοί, ο Νικήτας, ο Ιωάννης και ο Ιωσήφ. Μια νύχτα του 1034 είδαναπό το ασκηταριό τους ένα φως μέσα στο δάσος, που έμεινε ορατό, ακίνητο στην ίδια θέση, για αρκετές νύχτες. Σκέφθηκαν ότι ήταν θεϊκό σημάδι («σημείον») και προσπάθησαν να το προσεγγίσουν, αλλά η βλάστηση ήταν πολύ πυκνή. Μετά από σκέψη, άναψαν φωτιά για να καθαρίσουν την περιοχή, οπότε όταν αυτή έσβησε αντίκρισαν μια μυρτιά που είχε μείνει ανέπαφη από τη φωτιά και πάνω στα κλαδιά της μια εικόνα της Παναγιάς. Πιθανότατα την είχε κρύψει κάποιος πιστός στους δύσκολους καιρούς της Εικονομαχίας που είχαν προηγηθεί για να τη διασώσει.
Μια νύχτα, κατά τον θρύλο, η Παναγία παρουσιάστηκε στον ύπνο των τριών μοναχών και τους είπε να μεταβούν στη Λέσβο για να συναντήσουν τον εκεί εξόριστο Κωνσταντίνο τον Μονομάχο και να του αναγγείλουν ότι σύντομα θα επέστρεφε στην Κωνσταντινούπολη και θα γινόταν Αυτοκράτορας. Οι μοναχοί του εξιστόρησαν όλα τα περιστατικά σε σχέση με την εικόνα και τον παρακάλεσαν όταν βασιλεύσει να χτίσει μεγαλόπρεπη εκκλησιά στη Θεοτόκο εκεί που είχε βρεθεί το εικόνισμα. Ο Κωνσταντίνος τους διαβεβαίωσε και τους προσέφερε το πριγκηπικό του δαχτυλίδι σαν εγγύηση της υπόσχεσής του. Οι εργασίες άρχισαν με αυτοκρατορική χορηγία και ολοκληρώθηκαν επί της βασιλείας της Θεοδώρας (1055-1056). Το 1049 έγιναν τα εγκαίνια του Ναού.
Το μοναστηριακό συγκρότημα τειχίζεται με υψηλό περίβολο και προστατεύεται από αμυντικό πύργο ακολουθώντας την τυπική διάταξη των κτηρίων στα μοναστήρια των βυζαντινών χρόνων. Στο μέσο δεσπόζει το Καθολικό ενώ σε μικρή απόσταση από αυτό βρίσκεται η Τράπεζα, ο χώρος κοινής εστίασης των μοναχών στο κοινοβιακό σύστημα.
Το Καθολικό της Νέας μονής
Η εικόνα της Παναγίας με το δαχτυλίδι του Κωνσταντίνου του Μονομάχου. Στην φωτογραφία η ξεναγός κ. Ειρήνη Μίτση
Τα ψηφιδωτά της Νέας Μονής Χίου αποτελούν ένα από τα τρία κορυφαία σύνολα ψηφιδωτών στον ελλαδικό χώρο κατά τον Μεσαίωνα. Τα άλλα δύο είναι τα ψηφιδωτά της Μονής Οσίου Λουκά στη Βοιωτιά και της Μονής Δαφνείου στην Αττική. Τα φημισμένα ψηφιδωτά, φιλοτεχνήθηκαν με την δύσκολη τεχνική της τοποθέτησης της κάθε ψηφίδας πάνω στην τοιχοποιεία και όχι με την εύκολη τεχνική της τοποθέτησης πάνω σε ύφασμα και μετά επικόλλησης στην τοιχοποιία, Φιλοτεχνήθηκαν από καλλιτέχνες που έστειλε ο Αυτοκράτορας από την Κωνσταντινούπολη. Πάνω φαίνεται ο τρούλος χωρίς ψηφιδωτά μια που ο αρχικός μαζί με τα υπάρχοντα ψηφιδωτά καταστράφηκε στον σεισμό του Απριλίου του 1881.
Η Βάπτιση
Η ξενάγηση συνεχίσθηκε στην Τραπεζαρία της Μονής, στο Μουσείο, στην Δεξαμενή της Μονής που είναι αντιγραφο σε μικρότερη κλιμακα αντίστοιχης της Κωνσταντινουπολης και τελικά στο Οστεοφυλάκιο θυμάτων κατά την “Σφαγή της Χίου” το 1822. Στην Μονή είχαν καταφύγγει χιλιάδες γυναικόπαιδα, οι μωαμεθανοί τους σφαγίασαν μαζί με τους μοναχους και λεηλάτησαν την Μονή. Στο οστεφυλάκιο υπάρχουν μεταξύ των κρανίων, κρανία παιδιών.
Η δεξαμενή νερού εσωτερικά, σήμερα
Ανάβατος
Δημιουργήθηκε από τους εργάτες που έφτασαν στη Χίο για την κατασκευή της Νέας Μονής επί Κωνσταντίνου του Μονομάχου. Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, ο οικισμός δημιουργήθηκε λόγω των πειρατικών επιδρομών που μάστιζαν τα δυτικά παράλια του νησιού. Χαρακτηρίζεται από την εντυπωσιακή του θέση πάνω σε έναν απότομο λόφο, που του προσδίδει την όψη κάστρου και του έχει χαρίσει το προσωνύμιο “Μυστράς του Αιγαίου”. Το χωριό ιδρύθηκε κατά την περίοδο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και αναπτύχθηκε σημαντικά κατά την Οθωμανική κυριαρχία.
Ανάβατος είναι γνωστός για τη μοναδική του αρχιτεκτονική, με τα πέτρινα σπίτια του να είναι χτισμένα κολλητά το ένα δίπλα στο άλλο, δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό αμυντικό σύμπλεγμα.
Σε αυτό το οχυρό χωριό κατέφυγαν το 1822 χιλιάδες κάτοικοι της Χίου να γλιτώσουν τις σφαγές, ωστόσο οι Οθωμανοί μπήκαν στο χωριό ακολούθησε σφαγή. Θεωρείται πως πάνω από 3.000 κάτοικοι της Χίου σφαγιάστηκαν. Οι γυναίκες για να αποφύγουν την κακοποίηση και την σκλαβιά πέταξαν τα παιδιά στον γκρεμό και έπεσαν και οι ίδιες. Ο Ανάβατος χαρακτηρίζεται ως το Ζάλογκο της Χίου. Μετά τις σφαγές του 1822 και τον σεισμό του 1881, ο Ανάβατος ερημώθηκε.
Οι στενοί δρομίσκοι και τα διατηρημένα μεσαιωνικά κτίσματα δίνουν την αίσθηση πως ο χρόνος έχει σταματήσει. Η κορυφή του λόφου είναι στεφανωμένη με ένα κάστρο, που προστάτευε το χωριό από επιδρομές.Δυστυχώς λόγω συντήρησης δεν μπορέσαμε να επισκεφθούμε το κάστρο.
Αυγώνυμα
Μετά τον Ανάβατο κατευθυνθήκαμε στο κοντινό χωριό, τα Αυγώνυμα, για να γευματίσουμε.Τα Αυγώνυμα είναι χτισμένα πάνω σε ένα βραχώδη λόφο ανάμεσα σε πευκοδάσος, με τα πέτρινα σπιτάκια σε σχήμα κύβου με τα μικρά παράθυρα, τα στενά δρομάκια και η λιθόστρωτη πλατεία είναι κάποια από τα χαρακτηριστικά του. Η θέα από τα Αυγώνυμα είναι μαγευτική.
Το χωριό είναι παλαιότατο, προμεσαιωνικό καστροχώρι, ενώ σύμφωνα με τοπικό θρύλο δημιουργήθηκε από τους εργάτες που έκτισαν τη μεγαλόπρεπη Νέα Μονή τον 11ο αιώνα μ.Χ. και μετά παρέμειναν στη Χίο. Τα σπίτια είναι χτισμένα από πέτρα και με μικρά παράθυρα, για να προστατεύονται από τις πειρατικές επιδρομές κατά τον Μεσαίωνα.
Για την ετοιμολογία της ονομασίας “Αυγώνημα” υπάρχουν πολλές εκδοχές, δείτε τις εδώ. Οποιαδήποτε εκδοχή και αν αληθεύει, το βέβαιο είναι ότι η ονομασία δεν προέρχεται από το αβγό, και γράφεται με «αυ».
Στην πλατεία του χωριού στην ταβέρνα “Πύργος”, που είναι μια οικογενειακή επιχείρηση, δοκιμάσαμε τα τοπικά πιάτα όπως κατσικάκι, χορτοκεφτέδες, ρεβυθοκεφτέδες.Οι γεύσεις μοναδικές με τα βότανα της περιοχής.
Η ταβέρνα Πύργος
ΣΥΝΕΧΙΣΑΜΕ ΤΗΝ ΞΕΝΑΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΝΟΤΙΟ ΧΙΟ
Η Μαστίχα
Η ιστορία της μαστίχας Χίου συνδέεται στενά με την παρουσία των Γενουατών (από την πόλι Γένοβα) στο νησί. Οι Γενουάτες κατέκτησαν και διοίκησαν τη Χίο από το 1346 έως το 1566. Αυτή η περίοδος άφησε σημαντικό αποτύπωμα στην οικονομία και την κοινωνία της Χίου, ιδιαίτερα μέσω της εκμετάλλευσης και της διαχείρισης της μαστίχας. Οι Γενουάτες ανέλαβαν τη διοίκηση της Χίου μέσω της Εταιρείας Μαόνας (Maona of Chios and Phocaea), μιας εταιρείας που της είχε παραχωρηθεί δικαιώματα εκμετάλλευσης από τη Δημοκρατία της Γένοβας. Η Μαόνα είχε ως κύριο σκοπό την εκμετάλλευση και το εμπόριο της μαστίχας, που ήταν εξαιρετικά πολύτιμη εκείνη την εποχή. Οι Γενουάτες οργάνωσαν την παραγωγή της μαστίχας με συστηματικό τρόπο. Καθιέρωσαν αυστηρούς κανονισμούς για την καλλιέργεια των μαστιχόδεντρων και τη συγκομιδή της μαστίχας, ώστε να εξασφαλίσουν την ποιότητα και την ποσότητα της παραγωγής. Το εμπόριο της μαστίχας ήταν σημαντική πηγή εσόδων για τους Γενουάτες και αργότερα από τους Οθωμανούς. Οι κάτοικοι στα μαστιχοχώρια ήταν στην πραγματικότητα δουλοπάρικοι, η παραγόμενη μαστίχα δεν τους ανοίκε. Η μαστίχα εξαγόταν σε πολλές χώρες της Μεσογείου και της Ανατολής, όπου ήταν περιζήτητη για τις φαρμακευτικές, καλλυντικές και μαγειρικές της χρήσεις.
Μουσείο Μαστίχας
Μια επισκεψη στο μουσείο μαστίχας και ενημέρωση στην ιστορία, την καλιέργεια και την επεξεργασία της μαστίχας χίου μέσα από την ξενάγηση της κ. Ειρήνης Μίτση.
MASTICHA MUSEUM, PIOP, 21-22MAY2016Το μουσείο στο Βάθος και μπροστά μαστιχόδενδρα,
Ενημερωθήκαμε για το σχίνο της ποικιλίας Pistacia lentiscus Chia και τη μαστίχα, τη ρητίνη που το 2015 αναγνωρίστηκε ως φυσικό φάρμακο. Ανακαλύψαμε την παραδοσιακή τεχνογνωσία της μαστιχοκαλλιέργειας, πώς η διαχείριση της μαστίχας ιστορικά διαμόρφωσε το αγροτικό και οικισμένο τοπίο της νότιας Χίου και των Μαστιχοχωρίων. Η ενημέρωση συνεχίσθηκε με την αναφορά στην συνεταιριστική εκμετάλλευση και μεταποίηση της μαστίχαςστους νεότερους χρόνους, που σηματοδοτεί ένα σημαντικό κεφάλαιο της παραγωγικής ιστορίας της Χίου.
Καθάρισμα εδάφους, επικάλυψη με ανθρακικό ασβέστιο, συλλογή κοσκίνισμα, καθάρισμα από ξένα σώματα, πλήσιμο……..
Τα Μαστιχοχώρια
Η Γενουατική περίοδος άφησε το αποτύπωμά της στην αρχιτεκτονική των Μαστιχοχωρίων. Οι οικισμοί αυτοί έχουν ιδιαίτερη αρχιτεκτονική με στενά δρομάκια, οχυρωματικά τείχη, πύργους και ένα κεντρικό πύργο “το λιβάδι”, που προστάτευαν τους κατοίκους και την πολύτιμη παραγωγή της μαστίχας από επιδρομές.
Χαρακτηριστικός ο οικισμός των Μεστών που επισκεφθήκαμε, ας τον περπατήσουμε μαζί.
Μέσα στα δρομάκια του μεσαιωνικού οικισμού των Μεστών τυχαία ανακαλύψαμε τον Παλιό Ταξιάρχη πού αξίζει να προσέξει κανείς τις αξιόλογες τοιχογραφίες που έχουν αποκαλυφθεί, καθώς και το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού, με πολλές παραστάσεις από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, έργο του 1833, το οποίο αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα της υψηλής τοπικής ξυλογλυπτικής Τέχνης.
Ο Παλιός Ταξιάρχης Εξωτερικά
Ο Παλιός Ταξιάρχης εσωτερικά.
Η εκκλησία Παμμεγίστων Ταξιαρχών στα Μεστά της Χίου είναι αφιερωμένη στους Ταξιάρχες – Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ. Είναι η μεγαλύτερη εκκλησία της Χίου και μία από τις μεγαλύτερες στην Ελλάδα καθώς ολόκληρη η έκταση της μαζί με την αυλή καταλαμβάνει 985,5 τετραγωνικά μέτρα, ενώ ο Ναός έχει επιφάνεια 450 τετραγωνικών μέτρων.Ονομάζεται συνήθως “Ο Μεγάλος Ταξιάρχης” από τους κατοίκους των Μεστών έτσι ώστε να διακρίνεται από την άλλη εκκλησία του Ταξιάρχη που ήδη αναφερθήκαμε και είναι αρχαιότερη και μικρότερη σε μέγεθος.
Η νέα εκκλησία του Ταξιάρχη βρίσκεται εκεί όπου ήταν κτισμένος ο κεντρικός πύργος του χωριού-κάστρου. Ο πύργος αυτός εγκαταλείφθηκε όταν έφυγαν οι Γενουάτες μετά την τουρκική κατάληψη (1566) και έτσι οι χωριανοί αποφάσισαν να τον κατεδαφίσουν και να χτίσουν μία εκκλησία. Η ανέγερση του Ναού ξεκίνησε το 1850 και ολοκληρώθηκε το 1861. Πηγή
Τέλος για “καφέ”, κουρασμένοι από τις πολλές ώρες ξενάγησης.
Η ξενάγηση συνέχιστηκε στο μεγαλύτερο μαστιχώρι, το Πυργί, που συμμετέχει στην ολική παραγωγή μαστίχας πάνω από το 75%. Χαρακτηριστικό του χωριού είναι η διακόσμιση με γεωμετρικά σχήματα στους τοίχους.
ΟΙκία Κολόμβου
……. η πολύ μεγάλη ημέρα τελείωσε με επίσκεψη στο κάστρο της Χώρας ξενάγηση σε αυτό, ποτό ή φαγητό.
ΗΜΕΡΑ 4η ΒΟΡΙΑ ΧΙΟΣ – ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ.
Πριν την αναχωρησή μας επισκευθήκαμε την βόρεια Χίο. Είναι ένας λιγότερο γνωστός αλλά πανέμορφος προορισμός, προσφέροντας εντυπωσιακά τοπία, παραδοσιακά χωριά και πλούσια ιστορία. Ο δρόμος δύσκολος, στενός με πολλές στροφές στην αρχή του κοντά στην Χίο. Ακολουθεί το βουνό με το πετρώδες έδαφος με διάσπαρτα δασύλια με πεύκα . Μέσα από την λίγη βλάστηση, εμφανίζονταιαγριοκάτσικα από το πουθενά. Κατεβαίνοντας το τοπίο αλλάζει και προβάλει ξαφνικά η Βολισσός. Το χωριό είναι χτισμένο αμφιθεατρικά γύρω από έναν λόφο, στην κορυφή του οποίου δεσπόζει το μεσαιωνικό κάστρο.
Το κάστρο κτίστηκε αρχικά από τους Βυζαντινούς, κατά πάσα πιθανότητα τον 11ο αιώνα. Η Άννα Κομνηνή το αναφέρει στην Αλεξιάδα της. Κατά τον 15ο αιώνα, το Κάστρο ανοικοδομήθηκε και πήρε την τελική του μορφή από τους Γενοβέζους.
Η Βολισσός είναι κτισμένη στη θέση μικρής αρχαίας πόλης που ονομαζόταν Βόλισσος ή Βολίσκος και αναφέρεται από την παράδοση ως τόπος όπου έζησε ο Όμηρος: «εν τούτω τω πολισματίω τας διατριβάς εποιείτο».Το 412 πχ έγινε στην παραλία της Βολίσσου απόβαση των Αθηναίων, που νίκησαν τους αποστατήσαντες από τη συμμαχία τους Χίους και ερήμωσαν την περιοχή: «Αποβάντες και εν Βολίσσω τους προσβοηθήσαντας των Χίων μάχη νικήσαντες και πολλούς διαφθείραντες, ανάστατα εποίησαν τα ταύτη χωρία».
Η Εκκλησία του Αγίου Νικολάου στην Βολισσό προστάτης των ναυτικών, έχει ιδιαίτερη σημασία για την τοπική κοινότητα, που έχει βαθιές ρίζες στη ναυτιλία και την αλιεία. Η Εκκλησία είναι πολύ παλιά, και για το λόγο αυτό δεν υπάρχουν αγιογραφίες.
Η Εκδρομή τελειωσε με την επισκεψη της ομάδας στα Λιμνιά Βολισσού, ένα λιμανάκι. Απέναντι είναι τα Ψαρρά και υπάρχει το καλοκαιρι ακτοπλοϊκή σύνδεση με το νησί αυτό.
Λιμνιά ΒολισσούΗ τελευταία φωτογραφία της εκδρομής μπροστά από την προτομή του Κανάρη.
Ευχαριστούμε :
Το προσωπικό του Γραφείου Γενικού Τουρισμού “SILVER HOLIDAYS – ΧΑΤΖΗΜΑΝΩΛΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ” για την οργάνωση και υποστήριξη της Εκδρομής.
Προσωπικά τον κ. Στέφανο Χατζημανώλη που ως συνοδός και ξεναγός ήταν η ψυχή της εκδρομής.
Την εξαιρετική ξεναγό κ. Ειρήνη Μίτση που με την περιγραφή της έδωσε νόημα στα όσα βλέπαμε.
Τον οδηγό του λεωφορείουκ. Κώστα που με μεγάλη επιδεξιότητα και ασφάλεια μας μετέφερε στις ξεναγήσεις
Τον Πρόεδρο της ΕΕΥΕΔ, κ. Νίκο Παπαγιαννόπουλο, που συνέβαλε τα μέγιστα στην οργάνωση της Εκδρομής.
Τους συνταξιδιώτες μας, Μέλη και Φίλους της ΕΕΥΕΔ, που με απόλυτη συνέπεια ακολούθεισαν πιστά το πρόγραμμα της εκδρομής.
Αξιοσηµείωτο είναι επίσης ότι ακόµα και σε ταινίες που γυρίζονταν εκείνη την περίοδο στο Hollywood γινόταν αναφορά στην ελληνική νίκη στην Κορυτσά, ανάμεσά τους και η ταινία του Όρσον Ουέλς, Πολίτης Κέιν.
Η ΠΡΩΤΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ
Στις 7 Δεκεμβρίου του 1912, o Ελληνικός Στρατός εισέρχεται στην Κορυτσά αφού πρώτα απωθεί οθωμανικά στρατιωτικά τμήματα.Ωστόσο η μελλοντική επιδίκαση της περιοχής στο νεοσύστατο αλβανικό κράτος, ήταν εκείνη που έθεσε τέρμα στον ενθουσιασμό των ντόπιων Ελλήνων που ανέμεναν οριστική λήξη του προβλήματός τους, με την ένωσή τους με τη Μητέρα Ελλάδα.
* Μετά τον Β’ ΠΠ όταν ήλθε η ώρα της διανομής περιοχών, οι Μεγάλες Δυνάμεις που λίγο πριν εκθείαζαν τον Ελληνικό Λαό για τις θυσίες του, χωρίς ντροπή, αγνόησαν την Ελληνικότητα της Βορείου Ηπειρου και της Νότιας Βουλγαρίας και με το άρθρο 14 της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων (10.12.1947) επιδίκασαν στην Ελλάδα μόνο τα Δωδεκάνησα : «Η Ιταλία εκχωρεί εις την Ελλάδα εν πλήρει κυριαρχία τας νήσους της Δωδεκανήσου τας κατωτέρω απαριθμουμένας, ήτοι: Αστυπάλαιαν, Ρόδον, Χάλκην, Κάρπαθον, Κάσον, Τήλον, Νίσυρον, Κάλυμνον, Λέρον, Πάτμον, Λειψών, Σύμην, Κω και Καστελλόριζον, ως και τας παρακειμένας νησίδας».
H 14η Νοεμβρίου 1940 είναι ἀπὸ τὶς πιὸ ἀξιομνημόνευτες ημερομηνίες, τῆς Ελληνικής Ιστορίας. Την ημέρα αυτή , είχε ἀρχίσει η γενική Ελληνική επίθεση σ’ ὅλο τὸπλάτος του μετώπου, ἀπὸ τὴ θάλασσα ίσαμε την Μεγάλη Πρέσπα. Οι επιτυχίες των Ελληνικών Δυνάμεων διαδεχόταν η μία την άλλη με αποκορύφωμα την απελευθέρωση της Κορυτσάςστις 22 Νοε. 1940. Ο Μουσολίνη γνώριζε την κατάσταση στο μέτωπο, την δυσμενή εξέλιξη και σε λόγο που εκφωνήσε την 18 Νοε. 1940, είπε μεταξύ άλλων ότι “οι Έλληνες μας μισούν και το μίσος τους είναι βαθύ και ανίατον.Τὸ διατί εἶνε μυστήριον“
“Μίσος Βαθύ και ανίατον” ήταν ο τίτλος άρθρου σε εφημερίδα “Εθνος” της 19ης Νοε. 1940. Σκωπτικά ο αρθρογράφος με τα αρχικά “Τ. ΜΩΡ” (Τίμος Μωραϊτίνης) απαντά έμεσα στον Μουσολίνη, με μονόστυλοκαι “αποδέκτη” τους αχάριστους Έλληνες :
“Επειτα σᾶς ἔστειλε μερικὰ ἀεροπλάνα, τὰ ὁποῖα ἐβομβάρδισαν εὐγενέστατα τις γυναίκες σας, τοὺς γέρους σας, τὰ μωρά καὶ ἐγκρέμισαν τὰ σπίτια. Καὶ ἀντὶ νὰ αἰσθανθῆτε χαράν καὶ εὐγνωμοσύνην, ἠσθάνθητε μίσος, μίσος «βαθὺ καὶ ἀνίατον»………. το πλήρες κείμενο του στην συνέχεια του άρθρου μας.
Τα ιστορικά γεγονότα της εποχής αυτής έχουν αναλυθεί και πολλά βιβλία έχουν γραφεί. Αυτό που δεν μπορεί να καταγραφεί είναι το “άρωμα της εποχής”. Η γενιά του ’40’, οι πρωταγωνιστές, που μπορούν να μας μεταφέρουν το άρωμα της εποχής, χρόνο με το χρόνο λιγοστεύουν και ο χρόνος αδυσώπητα θολώνει τις μνήμες των λίγων που αντιστέκονται σε αυτόν, επιπλέον η “Παγκοσμιοποίηση” στην πορεία της προς την ομογενοποίηση των λαών προσπαθεί να σβήσει τις ιστορικές μας μνήμες. Τι μας απομένει; μόνο σκόρπιες γραπτές μαρτυρίες και τα κιτρινισμένα φύλλα των εφημερίδων της εποχής.
Αποδελτιώσαμε από την εφημερίδα ΕΘΝΟΣ της 19 Νοε. 1940, διάφορα άρθρα, διατηρώντας πιστά το κείμενο, ώστε να αισθανθούμε το «μοναδικό άρωμα» της εποχής εκείνης. Ας διαβάσουμε επιλεγμένα αποσπάσματα από την εφημερίδα έχοντας κατά νού ότιήταν19 Νοε. 1940 δύο ημέρες πριν την απελευθέρωση της Κορυτσάς. Στις 21 Νοεμβρίου οι Ιταλικές δυνάμεις, πιεζόμενες από τμήματα του 53ου συντάγματος Πεζικού της ΙΧ μεραρχίας του ελληνικού Γ’ Σ.Σ., υποχρεώθηκαν σε εγκατάλειψη του οροπεδίου της Κορυτσάς και σύμπτυξη προς το Πόγραδετς.
2η Έκδοση του “ΕΘΝΟΥΣ”, 4 ΜΜ 19 Νοεμβρίου 1940
«Το κήρυγμα του μίσους»
Ο κόσμος ἐκλήθη χθὲς ἀπὸ ὅλους τοὺς ραδιοφωνικούς σταθμοὺς τῆς Ιταλίας νὰ ἀκούσῃ τὸν Μουσσολίνι. Ο λόγος του, ἐκφωνηθεὶς ἐνώπιον τοῦ ἀνωτάτου φασιστικού συμβουλίου, διεβιβάσθη εἰς τὰς κυριωτέρας γλώσσας καὶ τὴν ἑλληνικὴν. Εν τούτοις ὁ λόγος αὐτός εἶχεν ἐκφωνήθῇ κυρίως διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν.
Έθνος 19/11/1940 2η έκδοση στις 4 ΜΜ, οι ειδήσεις τρέχουν.
Γράμματα από το Μέτωπο :
Στα περισσότερα από τα γράμματα γίνεται αναφορά στην Παναγιά της Τήνου, δεν είναι τυχαίο ο λαός ποτέ δεν συγχώρησε την άναδρο πράξη τορπιλισμού της “Ελλης” ανήμερα της εορτής της Παναγίας. Ήταν μια βεβήλωση, μια Εθνική προσβολή και έπρεπε οι ένοχοι να πληρώσουν. Η προσβολή ήταν τεράστια οι Έλληνες, παραμέρισαν κάθε τι που τους χώριζε (σπάνιο φαινόμενο) και σαν μια γροθιά έκαναν το θαύμα.
Γράφει Στο «Έθνος» της 21/11/1940 ο Τίμος Μωραϊτίνης, “και το θαύμα έγινεν. Ένας ύμνος μυριόστομος ανεβαίνει προς τον ολογάλανον ελληνικόν ουρανόν: “Τη υπερμάχω στρατηγώ τα νικητήρια”. Ένας λαός γονυκλινής προσεύχεται και ένας στρατός προχωρεί.”
Τώρα, μητέρα μου, ἤθελα νὰ ἐζοῦσε ὁ πατέρας μου, γιὰ νὰ ἔβλεπε, αυτός που σκοτώθηκε δοξασμένος στο πεδίο της μάχης, οτι ήρθε τώρα ή σειρά του γυιού του νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸν ἴδιο δρόμο. Ελπίζω να κάμω πιό πολλὰ ἀκόμη.»
Η ΜΕΓΑΛΟΧΑΡΗ ΚΑΙ Η «ΕΛΛΗ»
Τ.Τ. 724, Την Τρίτη 11-1940.
‘Αγαπητέ αδελφέ Μανώλη. Σε φιλώ. Δεν μπορώ να σου περιγράψω τὴν χαρὰ όλων μας των στρατιωτών για τα ηρωϊκά κατορθώματα τῶν συναδέλφων μας. Καθημερινώς, αδελφέ, ὅλοι μας φωναζομεν κάτω τα μακαρόνια και θὰ τοὺς πετάξωμεν ὅλους στὴ θάλασσα, όπως ὅλοι μας είμαστε άποφασισμένοι νὰ σκοτωθούμε μεχρις ἑνός. Γι’ αὐτό, ἀδελφέ, θὰ σου γράψω ένα ώραιο ποίημα τῆς «῞Ελλης», τοῦ ἱστορικού καραβιού μας. Θέλω νὰ τὸ διαβάσῃς μὲ προσοχή γιὰ νὰ τὸ καταλάβης.
Η «ΕΛΛΗ»
‘Ηταν ἡμέρα ἱερή, ἦταν ἡ ὥρα αγία
που οἱ Χριστιανοί προσεύχονταν μπροστὰ στὴν Παναγία.
῾Ο δολοφόνος κεῖ κοντὰ κρυμμένος μέσ’ τὸ κῦμα,
κρυφὰ μὲ δόλο καὶ ύπουλα σκυφτός κτυπᾷ τὸ θῦμα.
Κρότος πολὺς ἀκούστηκε, κακό, φοβερή ἀντάρα.
Τὴν «Ἕλλην τορπιλλίσανε, ἀνάθεμα. κατάρα.
Τρέμουν ψηλὰ τὰ λάβαρα, ὅλες οἱ εικόνες τρίζουν,
ἡ Δέσποιναν πληγώνεται, τὰ μάτια της δακρύζουν,
ἐδάκρυσε ἡ Παναγιά, ἐπόνεσε ἡ καρδιά της.
Απλώνει τ’ ἅγια χέρια της, σκεπάζει τὰ παιδιά της,
Διαφημίσεις θεατρικών – κινηματογραφικών παραστάσεων και μάλιστα ο “ΤΟ ΣΙΝΕΑΚ διαφημίζει ότι είναι το ασφαλέστερο καταφύγιο (σε περίπτωση βομβαρδισμού)
και μια διαφήμισηαπό την εφημερίδα, η ζωή συνεχιζόταν…..
Ελεύθερο Βήμα «METΩΠON HΠEIPOY, 22 Νοεμβρίου (του απεσταλμένου μας Π. Παλαιολόγου).
H Ήπειρος ολόκληρος εις μίαν ψυχήν πανηγυρίζει ενθουσιωδώς την κατάληψιν της Kορυτσάς. O Mητροπολίτης Iωαννίνων Σπυρίδων, εθναπόστολος, περιερχόμενος το μέτωπον, με ησπάσθη ψιθυρίζων: «Ωμίλησεν ο Θεός. Oύτοι εν άρμασιν, ούτοι εν ίπποις, ημείς εν ονόματι Θεού». Οι στρατιώται αγκαλιάζουν αλλήλους. Mε ψυχήν πλημμυρισμένην από συγκίνησιν και υπερηφάνειαν, συγκεντρώνω από τραυματίας αξιωματικούς στοιχεία από τας προχθεσινάς και χθεσινάς μάχας εις το μέτωπον της Hπείρου. Xρειάζεται νέος Όμηρος διά την περιγραφήν της σημερινής εποποιΐας. Zώμεν εις μίαν ατμόσφαιραν μέθης και παραληρήματος».
Πηγή : Εφημερίδα “Εθνος”, Τρίτη 19 Νοεμβρίου 1940, αριθμός φύλλου 9.368
Η Ιστοσελίδα δέχεται πλήθος μηνυμάτων υπό μορφή σχολίων. Τα σχόλια είναι γραμμένα σε διάφορες γνωστές και άγνωστες γλώσσες, στην πλειοψηφία τους είναι εγκωμιαστικά, πλην όμως σκοπό έχουν να προκαλέσουν δυσλειτουργίες με τον μεγάλο αριθμό τους. Η ΕΕΥΕΔ στα άρθρα που δέχονται επίθεση με SPAM σχόλια, απενεργοποιεί την λειτουργία υποδοχής σχολίων. Εάν επιθυμείτε αποστολή σχολίων τότε στείλετε τα στο email (eeyed.contact@gmail.com) και εμείς θα τα δημοσιεύσουμε.
Αν κάποιος επισκεφθεί την Μάλτα για να θαυμάσει φυσικά τοπία όπως δάση, λιβάδια , ακρογιαλιές, θα απογοητευθεί. Αν πάλι την επισκεφθεί για να δει μεσαιωνικές πόλεις, κάστρα, περίτεχνες εκκλησίες, τότε επέλεξε ένα σωστό προορισμό. Όμως και αυτό δεν αρκεί, είναι χρήσιμο να γνωρίζει ο επισκέπτης την ιστορία που κρύβεται πίσω από όσα βλέπει.
Είχαμε την τύχη να έχουμε ένα εκπληκτικό συνοδό, τον κ. Στέφανο Χατζημανώλη, που έχει ζήσει για 20 χρόνια στην Μάλτα, σε κάθε βήμα έκανε αναφορές στα ιστορικά γεγονότα, τα συνέδεε με όσα βλέπαμε και τα προεξέτεινε, δείχνοντας στην επιδρασή τους στην σύγχρονη Μάλτα. Σαν καλός δάσκαλος, ο ξεναγός μας, τα επαναλάμβανε όταν τύχαινε να περάσουμε από το ίδιο μέρος, με αψογη χρήση της Ελληνικής γλώσσας και με πολύ μεράκι. Συνδυάζοντας τα όσα ακούσαμε από το ξεναγό, τα όσα είδαμε και όσα διαβάσαμε στα ιστορικά βιβλία, παρουσιάζουμε την “εκδρομή στην Μάλτα ” της ΕΕΥΕΔ – 18-22 ΟΚΤ 2023, μια εκδρομή που ίσως της ταίριαζε καλύτερα ο χαρακτηρισμός “εκπαιδευτικό ταξίδι”.
ΣΥΝΤΟΜΗΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ
Δεν έχουμε σκοπό να γράψουμε την Ιστορία της Μάλτας, στα πλαίσια ενός άρθρου, αυτό δεν είναι δυνατόν έτσι προσεγγίσαμε το θέμα περιληπτικά με την ελπίδα ότι δεν το κακοποιούμε. (Λεπτομερέστερη παρουσίαση Wikipedia)
Κατά μία εκδοχή οι αρχαίοι Έλληνες αποκαλούσαν το μικρό αυτό νησί «Μελίτη», που σημαίνει «γλυκό σαν μέλι», πιθανότατα λόγω της αξιοσημείωτης παραγωγής μελιού του νησιού και των ενδημικών ειδών μελισσών που ευδοκιμούν εκεί μέχρι σήμερα. Οι Ρωμαίοι πήραν την Ελληνική λέξη Melite και την έκαναν “Melita”, διαμορφώνοντας την προφορά προς το σύγχρονο όνομα της Μάλτας. Πηγή εδώ
Η Μάλτα, είναι στρατηγικό σημείο στο κέντρο της Μεσογείου, στο υπογάστριο της Ευρώπης κοντά στα παράλια της Αφρικής, σταθμός για όσους ταξίδευαν και ταξιδεύουν από και προς όλες τις χώρες που γειτνιάζουν με την Μεσόγειο. Έδρα για εταιρίες που δραστηριοποιούνται στη Βόρεια Αφρική.
1. Η θέση της Μάλτας στην Μεσόγειο (αριστερα στη μέση) με έκταση περίπου όση η Λευκάδα.
Από το νησί πέρασαν Φοίνικες (1000 πχ), Έλληνες, Ρωμαίοι (218 πχ), Βυζαντινοί (535-870). Άραβες (870-1091), Νορμανδοί (1091-1530), Ιωαννίτες Ιππότες (1530 -1798) , Γάλλοι (1798-1800) και τέλος οι Άγγλοι (1883-1964). Εδώ θα σταθούμε στο γεγονός ότι η ιστορία της Μάλτας που διδάσκεται στα σχολεία της, πριν την εισβολή των Νορμανδών έχει υποβαθμιστεί στο μέγεθος μερικών σελίδων. Οι τελευταίοι κατακτητές αφάνισαν σχεδόν κάθε ίχνος του Ρωμαϊκού, Βυζαντινού και Αραβικού παρελθόντος.
Από το 535 και μετά η Μάλτα ήταν Βυζαντινή Επαρχία με πρωτεύουσα την Βυζαντινή πόλη της Μελίτης (σημερινή Μντίνα). Η Μντίνα κατελήφθει από τον στρατό των Αγλαμπιδών το 870 μ.Χ (Οι Αγλαβίδες ήταν δυναστεία , εμίρηδων μελών της αραβικής φυλής Ταμίμ (800-909 μ.Χ) . Η πόλη άντεξε την πολιορκία για μερικές εβδομάδες ή μήνες, αλλά τελικά έπεσε στα χέρια των εισβολέων, οι κάτοικοί της σφαγιάστηκαν και η πόλη λεηλατήθηκε. Η παρουσία των Αράβων κράτησε 330 χρόνια και τελέιωσε με την εισβολή των Νορμανδών.
2. Mdina, η σιωπηλή πολιτεία. Η βάση των τειχών είναι αραβική, ότι απέμεινε από την παρουσία των Αράβων.
Η εισβολή των Νορμανδών το 1091, με ορμητήριο την Σικελία, άνοιξε το δρόμο για τον εκ νέου εκχριστιανισμό της Μάλτας, που ξεκίνησε το 1127. Έτσι η Μάλτα περιήλθε στο Νορμανδικό Βασίλειο της Σικελίας που περιλάμβανε τη Σικελία και το νότιο τμήμα της Ιταλικής Χερσονήσου. Το 1224 μεγάλος αριθμός Αράβων εκδιώχθηκε, ο χριστιανικός πληθυσμός του Αμπρούτσο (περιφέρεια κοντά στην Ρώμη) μεταφέρθηκε στη Μάλτα. Ο αυτοκράτορας Φρειδερίκος Β΄ διέταξε όλους τους Άραβες που υπήρχαν στη Μάλτα να βαπτιστούν χριστιανοί ή να φύγουν από το νησί. Με την πάροδο των αιώνων, η εισβολή ρομαντικοποιήθηκε ως η απελευθέρωση της χριστιανικής Μάλτας από τη μουσουλμανική κυριαρχία και μια σειρά από παραδόσεις και θρύλους προέκυψαν από αυτό. Σήμερα απομεινάρι της παρουσίας των Αράβων είναι η σημιτική προέλευση της γλώσσας των Μαλτέζων (σημιτικές γλώσσες προήλθαν από την αραβική χερσόνησο) , ωστόσο η όποια αναφορά στην σημιτική προέλευση της γλώσσας των Μαλτέζων θεωρείται, από αυτούς, ως ύβρις.
3. Valetta, 19/10.2023, Το πράσινο χρώμα στα παραθυρα των οικοδομών, λέγεται ότι σχετίζεται με το πράσινο, το χρώμα του παραδείσου του ISLAM
Η κληρονομιά που άφησε το Ιπποτικό τάγμα του Αγίου Ιωάννη ‘ευεργετεί’, τουριστικά τουλάχιστον, πολλά μέρη του κόσμου, ανάμεσα τους και τη δική μας Ρόδο. Χωρίς ωστόσο το μυστικισμό και το θολό ρόλο στην ιστορία άλλων ταγμάτων. Γιατί ο σκοπός της δημιουργίας του συγκεκριμένου τάγματος ήταν πέρα για πέρα ανθρωπιστικός: η περίθαλψη και νοσηλεία των καταπονημένων προσκυνητών του Πανάγιου Τάφου στην Ιερουσαλήμ, όπου ήταν και η έδρα τους. Μάλιστα με τις πρακτικές τους συνέβαλλαν στην προαγωγή της ιατρικής επιστήμης-ειδικά της χειρουργικής – και του τρόπου νοσηλείας των αρρώστων. Εφάρμοσαν πρακτικές πρωτοπόρες: ατομικό κρεβάτι για κάθε άρρωστο, ασημένια σκεύη που εμπόδιζαν τη μεταφορά ασθενειών και απολυμαίνονταν αποτελεσματικότερα, χωρισμό ασθενών ανά κατηγορίες παθήσεων, πρωτοπόρες χειρουργικές μεθόδους, το1676 ίδρυσαν στη Μάλτα Σχολή χειρουργικής και ανατομίας (Δείτε όλο τοάρθρο της Μαίρης Α. Γρηγοριάδου4 Μαΐου 2020.). Σε συνδυασμό με τα τέσσερα πλήρως εξοπλισμένα νοσοκομεία που άφησαν οι Άγγλοι φεύγοντας μπορούμενα χαρακτηρίσουμε την Μάλτα σαν “Νοσοκόμα της Μεσογείου”
4. Σήμερα, το κτίριο του Νοσοκομείου των Ιωαννιτών, στεγάζει το συνεδριακό κέντρο Mediterranean Conference Centre . Στο Κτιριο, μέσα από ανθρώπινα ομοιώματα σε φυσικό μέγεθος αλλά και μικρά διοράματα, βλέπουμε τους ιππότες γιατρούς και νοσηλευτές του Αγίου Ιωάννη σε πλήρη δράση. Περισσότερες φωτογραφίες στο παραπάνω άρθρο
Το Τάγμα ιδρύθηκε με Παπική βούλα το 1113. Βασικός ρόλος του ήταν η περίθαλψη των αρρώστων προσκυνητών στα νοσοκομεία του Τάγματος. Μετά την Α΄ Σταυροφορία ανέπτυξε και Στρατιωτικές δυνατότητες πέραν του ιατρικού του ρόλου, για την αντιμετώπιση των Σαρακηνών.
Όταν οι χριστιανοί έχασαν την Ιερουσαλήμ, το Τάγμα λειτούργησε από τη Κύπρο (1291) και την Ρόδο (1310-1523) για 213 χρόνια. Η πτώση των Ναϊτών (1314) ήταν ένας από τους παράγοντες που ενίσχυσαν τους Ιωαννίτες, οι οποίοι εξελίχθηκαν σε ναυτική δύναμη και προασπιστές της Χριστιανοσύνης απέναντι στους μωαμεθανούς. Στη Ρόδο το Τάγμα αντιστάθηκε επιτυχώς στην πολιορκία του Μωάμεθ Β΄ και παρέμεινε εκεί μέχρι το 1523 οπότε εκδιώχθηκε από τους οθωμανούς που πλεον είχαν καταλάβει τα παράλια της Μικράς Ασίας.
Μετά την εκδιωξή τους από την Ρόδο, παραχωρήθηκε στους Ιωαννίτες Ιππότες το 1530, από τον Κάρολο E΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η Μάλτα , όπου λειτούργησε ως κρατική οντόντητα για 268 (1530-1798)χρόνια, αφήνοντας έντονο και θετικό το αποτύπωμα τους στην Μάλτα.Από τις κορυφαίες στιγμές του Τάγματος ήταν η απόκρουση της οθωμανικής επίθεσης το 1565 και η συμμετοχή του στη ναυμαχία της Ναυπάκτου το 1571
Το Τάγμα μετά το 1780 βαθμιαία άρχισε να αντιμετωπίζει οικονομική κρίση. Το 1792, οι κτήσεις του Τάγματος στη Γαλλία κατασχέθηκαν από το κράτος λόγω της Γαλλικής Επανάστασης, γεγονός που οδήγησε το ήδη πτωχευμένο Τάγμα σε μια ακόμη μεγαλύτερη οικονομική κρίση. Όταν ο Ναπολέων αποβιβάσθηκε στη Μάλτα τον Ιούνιο του 1798, οι ιππότες θα μπορούσαν να αντισταθούν με μια μακρά πολιορκία, όμως παρέδωσαν το νησί σχεδόν αμαχητί. Οι Γάλλοι κατείχαν την Μάλτα, για 2 χρόνια, μέχρι το 1800, όταν εκδιώχθηκαν από Μαλτέζους επαναστάτες, υποβοηθούμενους από τη Μεγάλη Βρετανία.
Οι Ιωαννίτες παρέδωσαν την κυριαρχία των νησιών στους Βρετανούς με τον παρακάτω όρο “η Μεγαλειότητα σας δεν έχει δικαίωμα να παραχωρήσει τα νησιά σε κανέναν, σε περίπτωση που φύγετε θα αναλάβουμε εμείς τον έλεγχο με δική μας κυβέρνηση χωρίς να επιτρέψουμε την κυριαρχία σε κανέναν άλλον”. Δεν τηρήθηκε ο όρος από τους Άγγλους και οι Ιωαννίτες Ιππότες αποτέλεσαν παρελθόν για την Μάλτα.
Το Τάγμα αριθμεί στις μέρες μας 12.500 μέλη και 80.000 μονίμους εθελοντές, μαζί με 13.000 ιατρικό προσωπικό. Όλοι αυτοί εργάζονται σε καθημερινή βάση για τη φροντίδα των ηλικιωμένων, των προσφύγων, των απόρων, αστέγων καθώς επίσης και των παιδιών. Ανάμεσα στους ανθρώπους που φροντίζουν είναι λεπροί και πάσχοντες από ανίατες ασθένειες, σε όλο τον κόσμο, αδιακρίτως φυλής ή θρησκείας. Επίσης, μέσω του Σώματος Malteser International, βοηθά διεθνώς θύματα από φυσικές καταστροφές, επιδημίες και ένοπλες συρράξεις. Με παγκόσμια αναγνώριση συμμετέχει ως κράτος – παρατηρητής στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (!) και εκδίδει δικό του διαβατήριο, το πιο ιδιαίτερο και σπάνιο διαβατήριο του κόσμου. (Wikipedia)
Η Μάλτα έγινε ανεξάρτητη (21 Σεπτεμβρίου 1964). Η σολιαστική κυβέρνηση του Dom Mintoffξεκίνησε τις διαπραγματεύσεις με τους Αγγλους το 1971 και βαθμιαία μέχρι το 1979, αποσύρθηκαν τα Βρετανικά στρατεύματα και το Ναυτικό. Από τότε η Δημοκρατία της Μάλτας συνέχισε σαν ανεξάρτητο νησιωτικό κράτος, εισήλθε στην Ευρωπαϊκή Ένωση (1 Μαίου 2004) και στην Ευρωζώνη (1 Ιανουαρίου 2008).
Η ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΜΑΣ
ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ
Φωτ. 5
Άγιος Ιουλιανός, Ξενοδοχείο διαμονής
Manoel Island (Λαζαρέτο)
Floriana – Valetta (1η 4η ημέρα)
Τρείς Πόλεις (4η Ημέρα)
Αγγλική Βάση, Εμπορικό Κέντρο ήμερα (4η ημέρα)
Μόστα (2η ημέρα)
Rabat & Mdina ( 2η ημέρα)
Λιμάνι Cirkewwa(3η ημέρα)
Gozo – Rabat ή Victoria (3η ημέρα)
Marsalokk (4η ημέρα)
1η Ημέρα – 19 ΟΚΤ 2023,
Η ημέρα ξεκίνησε με την επίσκεψη στην Φλοριάνα, με πρώτο σταθμό την προτομή του Ιωάννη Παπάφη (1762-1886), εθνικού μας ευεργέτη και ευεργέτη της Μάλτας. Προς τιμή του η Μάλτα τοποθέτησε την προτομή του μαζί με τις άλλες προτομές επιφανών ανδρών. Η Ελληνική πολιτεία δεν τίμησε τον Ιωάννη Παπάφη ενώ θα μπορούσε έστω και τώρα να του δώσει την Ελληνική Υπηκοότητα σε αναγνώριση της προσφοράς του.
6. Ενημέρωση εμπρός;στην προτομή του Έλληνα Εθνικού Ευεργέτη Ιωάννη Παπαφη (1792-1886)
Συνέχεια επίσκεψη σε κήπο που έφτιαξαν οι Άγγλοι, με την βοήθεια ειδικών επιστημόνων και ενημέρωση για τον κήπο και για την πόλη που φαίνεται απο ψηλά.
Φωτ. 7
Φωτ. 89. Από ψιλά, κτίρια που στέγαζαν τους Άγγλους
Μετά τον κήπο η ομάδα προχώρησε με τα πόδια προς την Βαλέττα, στο δρόμο συναντήσαμε το μνημείο της ανεξαρτησίας από του Άγγλους (21 ΣΕΠ. 1964).
10
και λίγο πριν την εισοδό μας στην Βαλέτα το συντριβάνι με τους Τρίτωνες, σημείο συνάντησης για τους επισκέπτες.
11. Το άκρως εντυπωσιακο συντριβάνι του Τρίτωνα, και πίσω η είσοδος στη Βαλέτα
Περάσαμε τα τείχη και εισήλθαμε στο κεντρικό δρόμο της Βαλέτα όπου αντικρίσαμε αριστερά το Εργατικό τους Κέντρο με αναρτημένο πανό που ζητά δικαιοσύνη για τον θάνατο σε ατύχημα ενός εργαζόμενου, τα παραδοσιακά κτίρια με τα πράσινα παράθυρα.Απέναντι (δεξιά) το κτίριο της βουλής. Στο Βάθος δεξιά διακρίνουμε τις κολώνες που είναι ότι απέμεινε από την Όπερα της Valettaμετά τους βοβαρδισμούς του Άξονα. (φωτ.12)
12
H Όπερα στην Βαλέτα ήταν ένα εμβληματικό κτίριο κατασκευάστηκε το 1862-66 και ανακατασκευάστηκε μετά απο πυρκαιά το 1873-77 . Το κτίριο της Όπερας βομβαρδίστηκε και καταστράφηκε στις 7 Απρ. 1942 κατά τον Β’ΠΠ.
Παρακάτω παραθέτουμε φωτογραφία του 1942, μετά τους βομβαρδισμούς, από το ίδιο σχεδόν σημείο λήψης με την σύγχρονη φωτογραφία 12.
12a. Η βομβαρδισμένη Όπερα δεξιά στο βάθος, καθαρισμός ερειπίων, 1942 (πηγή ΒΙΚΙΠΑΔΕΙΑ)
Προσπεράσαμε τη Όπερακαι στον ίδιο δρόμο συναντήσαμε ένα μουσικό. Όταν αυτός ενημερώθηκε από τον ξεναγό μας ότι είμαστε ομάδα από την Ελλάδα, άρχισε να τραγουδά, ελληνικές επιτυχίες όπως τα παδιά του Πειραιά, να παίζει “Συρτάκι”. Μέλη της ομάδας άρχισαν τον χορό, στον οποίο μπήκαν και άτομα εκτός ομάδος, υπό τα χειροκροτήματα των τουριστών που στο άκουσμα της Ελληνικής Μουσικής ήλθαν κοντά μας.
13
Μετά από ένα διάλειμμα για καφέ η “εκπαιδευτική” μας εκδρομή συνεχίσθηκε με την επίσκεψη στην Εκκλησία του Αγίου Ιωάννη (Saint John’s Co-Cathedral). Ναός κτίσθηκε μεταξύ του 1573 και 1578 μετά την επίθεση των Οθωμανών (1565) που αποκρούσθηκε.Ο Ναός σχεδιάστηκε από τον Μαλτέζο αρχιτέκτονα Girolamo Cassar, ο οποίος σχεδίασε αρκετά κτίρια στη Valletta.Περισσότερες πληροφορίεςεδώ. Αλλά ας εισέλθουμε στον Ναό :
Το εισητήριο στα 17 Ευρώ, η ουρά για την επίσκεψη πάνω από 30 μ. με την βοήθεια του ξεναγού την προσπεράσαμε και μείναμε έκθαμβοι από την εικόνα που αντικρύσαμε…….
141516
Ο πίνακας που απεικονίζει τον Αποκεφαλισμό του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή (1608) από τον Καραβάτζιο (1571–1610) είναι το πιο διάσημο έργο στην εκκλησία (φωτ. 17 &18). Θεωρείτε να από τα αριστουργήματα του Καραβάτζιο, ο μεγαλύτερος καμβάς που ζωγράφισε και ο μοναδικός πίνακας με την υπογραφή του ζωγράφου, ο καμβάς εκτίθεται στο Ορατόριο για το οποίο ζωγραφίστηκε.
1718
Η περιήγηση στην Valetta συνεχίσθηκε, τα κτίρια, δεξιά – αριστερά ήταν ξενώνες των Ιωαννιτών, ένα για κάθε “φαμίλια” από τις οκτώ του Τάγματος. Σήμερα είναι πλήρως ανακαινισμένα, στεγάζουν υπουργεία και το πρώτο (αριστερά στο Βάθος) το κοινοβούλιο :
19
και απο την Valetta ψηλά και δυτικά με θέα στις “τρεις πόλεις” που επισκεφθήκαμε την τελεταία ημέρα. Διακρίνουμε το Φρούριο του San Angelo με την μαρίνα δεξιά του, εκεί πριν 20 χρόνια ήταν ναυπηγείο. Κάτω από τα κανόνια διακρίνουμε το σήμα των Ιωαννιτών όπου οι οκτώ κορυφές συμβολίζουν τις οκτώ φαμίλιες των Ιωαννιτών.
20
Απο την Valetta ανατολικά βλέπουμε το νησάκι to Manoel Island, (φωτ. 5, 21) που ήταν ο χώρος καραντίνας – Λαζαρέτο , τα λαζαρέτα ήταν χώροι υποδοχής όπου έμπαιναν σε καραντίνα επιβάτες, πληρώματα καθώς και εμπορεύματα που προέρχονταν από λιμάνια στα οποία άκμαζε η επιδημία της πανούκλας. Το νησάκι αυτό δεν είναι ακόμη προσβάσιμο, γίνονται οι απαραίτητες εργασίες για να αποτελέσει ένα ακόμη σημείο τουριστικού ενδιαφέροντος. Την 4 Απριλίου 1942 το Υ/Β Γλαύκος (ΙΙ) βυθίστηκε κατά τη διάρκεια Γερμανικής αεροπορικής επίθεσης ενώ ελλιμενιζόταν σε αυτό το λιμάνι, όπου είχε καταπλεύσει για γενική επισκευή. Ανάμεσα στα θύματα του βομβαρδισμού συγκαταλέγονται ο κυβερνήτης του υποβρυχίου Πλωτάρχης Β. Αρσλάνογλου, και ο ανθυποπλοίαρχος Ιωάννης Κωστάκος.Πηγή εδώ
21 Το νησάκι Manoel – λήψη από την Valetta. Δείτε την σημείωση 2
Το ίδιο βράδυ, μετά την απαραίτητη ξεκουραση, μια που δεν είμασταν όλοι τόσο δυνατοί όπως ο Ανδρέας, απολαύσαμε την κουζίνα σε πραθαλάσσιο κατάστημα στην περιοχή του Αγίου Ιουλιανού, όπου ήταν το Ξενοδοχείο μας.
22
23
2ηΗμέραMosta , Rabat – Mdina
1η στάση Mosta, σε ένα υπέροχο ναό, την Ροτόντα του Μόστα ή Εκκλησία της Παναγίας της Κοίμησης της Θεοτόκου, που είναι διεθνώς γνωστή για το ότι έχει τον μεγαλύτερο μη υποστηριζόμενο θόλο στον κόσμο. Η κατασκευή του πραγματοποιήθηκε το 1860 ως ανοικοδόμηση άλλης παλαιότερης εκκλησίας. Ο θόλος έχει διάμετρο 37 μ. η κατασκευή του διήρκεσε είκοσι επτά χρόνια. (πηγή astelus)
24
Είναι ιδιαίτερη κατασκευή όχι μόνο για τον θόλο αλλά και για τον εσωτερικό εσωτερικό χρωματισμό της. Η ιδιαιτερότητα της εσωτερικής διακόσμησης ενόχλησε τον αρχιεπίσκοπο κατά την επισκεψή του, όταν όμως βγήκε από την εκκλησία έτοιμος να αφορίσει του συντελεστές της όλης κατασκευής, βρέθηκε μπροστά σε πλήθος κατοίκων που τον επευφημούσε γιατι τους έφτιαξε την πιο όμορφη εκκλησία στην περιοχή….και ο αφορισμός ξεχάστηκε.
25. Η ομάδα της ΕΕΥΕΔ παρατηρεί τον θόλο ενώ ο ξεναγός ενημερώνει για την ιστορία της εκκλησίας.
Είναι επίσης γνωστή η εκκλησία από την παρακάτω ιστορία. Η περιοχή βομβαρδίζεται από τους Γερμανούς στον Β’ΠΠ, 300 κάτοικοι βρίσκουν καταφύγιο στην Εκκλησία με την ελπίδα ότι θα την σεβαστούν οι Γερμανοί. Μία βόμβα διαπερνά τον θόλο και σφηνώνεται στο δάπεδο του ναού χωρίς να εκραγεί. Θεωρήθηκε θαύμα. Το σημάδι εισόδου της βόμβας είναι ακόμη ορατό στον θόλο (ώρα 7). Αντίγραφο της βόμβας φυλάγεται στον Ναό.
26
27
Προς Rabat, Mdina (2η ημέρα)
28. Εμπρός η Mdina μέσα στα τείχη και πίσω το Rabat.
H Mdina ήταν η πρώτη πρωτεύουσα της Μάλτας μέχρι και την εποχή των Νορμανδών. Η Mdina είναι το οχυρωμένο κομμάτι, πίσω του και δυτικά απλώνεται η πόλη του Rabat. Στην Mdina διαμένουν μόνο 280 κάτοικοι. Η περιοχή δεν βομβαρδίστηκε κατά τον Β’ΠΠ και διατηρεί άθικτη την μεσαιωνική της μορφή. Τόσο το Rabat όσο και η Mdina συγκοινωνούν με κατακόμβες, μία εξ’ αυτών επισκεφτήκαμε.
Στα στενά δρομάκια του Rabat, είναι εντυπωσιακή η καθαριότητα, συντήρηση των κτισμάτων, η ευταξία, η απουσία γκράφιτι όπως και σε όλη την Μάλτα. Στη Μάλτα φαίνεται πως οι νέοι δεν έχουν το “δημοκρατικό” δικαίωμα να βανδαλίζουν. Οι Μαλτέζοι αποδέχονται την ευρεία ύπαρξη καμερών και την καταγραφή των παράνομων πράξεων και φυσικά των κάθε είδους βανδαλισμών. Ο βάνδαλος υποχρεούται στη καταβολή μεγάλου προστίμου και στην συμμετοχή του στην διαδικασία αποκατάστασης.
29. Rabat30. Rabat31. Rabat
32. Η τάφρος που χωρίζει το Rabat (αριστερά) και την Mdina (δεξιά)
Mdina
Συνεχίζουμε στην Mdina (αραβικά Μεδίνα), εισερχόμεθα από την Πύλη των Ελλήνων, όπως μας πληροφορεί μια παλιά μαρμάρινη πινακίδα. Η πύλη αυτή οδηγούσε στην αγορά της Mdina όπου κυριαρχούσαν Έλληνες και Εβραίοι έμποροι. Η Mdina παραχωρήθηκε στην Ρωμαιοκαθολική εκκλησία η οποία με σειρά νόμων ανάγκασε τους Έλληνες και Εβραίους να εγκαταλείψουν την πόλη.
33. Προς την πύλη των Ελλήνων στην Mdina
34. Η παλαιά αγορά της Mdina, αριστερά οι αποθήκες – καταστήματα που εφάπτονται στα τειχη.
Οι παροικία των Ελλήνων στην Mdina το 17-18 αιώνα κατελάμβανε το 1/4 αυτής. Το μόνο που απέμεινε να μας θυμίζει την Ελληνική παρουσία είναι η πινακίδα “Greek Gate” και μία ακόμη ¨ Το παλιό Ελληνικό Μπουρδέλλο – The old Greek Bord..llo”. Την πινακίδα τοποθέτησε απόγονος παλαιών ιδιοκτητών όταν έμαθε ότι οι προ…..προ-παπούδες του χρησιμοποιούσαν το οίκημα ως Οίκο Ανοχής, χρησιμοποίησε το οίκημα ως Bistro διακοσμημένο μέσα με πληθώρα ελληνικών φωτογραφιών και ελληνικών πινάκων. Στην είσοδο διαβάζουμε το ποίημα του Γιώργου Σεφέρη
“Με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόθους και τι πάθος πήραμε τη ζωή μας λάθος! κι αλλάξαμε ζωή.”
35
3η Ημερα 21 ΟΚΤ 2023. GOZO
Είναι το δεύτερο κατοικημένο νησί βόρεια του κυρίως νησιού, είναι γνωστό ως το νησί της Καλυψούς όπου έμεινε για χρόνια ο Οδυσσέας. Παρά το μικρό μέγεθος της κρατικής οντότητας της Μάλτας το νησί του Gozo είναι ημιαυτόνομο. Όπως μας ενημέρωσε ο ξεναγός μας παρά τις διαφορές με τους Μαλτέζους, οι πολίτες του Gozo βασισμένοι σε ότι τους ενώνει πορεύονται μαζί με τους Μαλτέζους.
36. Μάλτα , Γκοζο και Βόρεια φαινεται η Σικελία
Κατευθυνθήκαμε βόρεια στο λιμάνι του Cirkewwa της Μάλτας, εκεί αφήσαμε το λεωφορείο μας διότι στο ημιαυτόνομο Gozo δεν επιτρέπονται να κυκλοφορήσουν τα Τουριστικά λεωφορεία της Μάλτας, επιβιβαστήκαμε σε ένα από τα πλοία της γραμμής, κατά σύμπτωση στο Ελληνικό. το Νικόλαος .
37
Προσπεράσαμε δύο ακατοίκητα νησιάκια και σε λίγο φθάσαμε στο μικρό γραφικό λιμάνι του Mgarr
38. Port of Mgarr on the small island of Gozo,
Η ξεναγησή μας συνεχίσθηκε στην Victoria (ή Rabat), στην Εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, στα στενά δρομάκια, στην αγορά και στην πλατεία για καφέ. Δείτε στις φωτογραφίες την αναγραφή δίπλα στις εξώπορτες του ονόματος της Γιαγιάς, αυτής που κρατούσε δεμένη την οικογένεια, ένα έθιμο της Μάλτας.
39
40
41
424344
Η ημέρα μας ολοκληρώθηκε με ένα ωραίο γεύμα στο παραθαλάσσιο χωριό Xledi, σε εστιατόριο που πηγαίνουν μόνο οι ντόπιοι, ήταν ένα υπέροχο το γευμα, με κουνέλι ψητό, τσιπούρες κτλ.
45. Xledi (Gozo)
4η Ημέρα – Τρείς Πόλεις
Νομίζαμε ότι είχαμε γνωρίσει την Μάλτα, όμως η τελευταία ημέρα μας εντυπωσίασε περισσότερο. Περιλάμβανε περιήγηση σε στρατόπεδο Άγγλων που μετατράπηκε σε εμπορικό κέντρο, επίσκεψη στον Τάφο του Ιωάννη Παπάφη, στο Λιμάνι, στις τρεις πόλεις, στην Valetta για δεύτερη φορά, και τέλος στο γραφικό Marsalokk για δείπνο πριν την αναχώρηση. Ο ξεναγός μας, ο κ. Στέφανος Χατζημανώλης ακούραστος μας έδινε πληροφορίες για ότι βλέπαμε. Πολλές οι εικόνες και περισσότερες οι πληροφορίες για να μπορέσει κανείς να τις συγκρατήσει.
46. Απο αριστερά όρθιοι : Σταυρούλα Πουρσανίδου, Γιώργος Καμπάκης, Άννα Μάκρα, Λευτέρης Σκαλίδης, Δέσποινα Σαραντίδου, Τάσος Μάνθος, Νίκος Παπαγιαννόπουλος, Βέρα Κολιάκου, Νατασα Θεοδοσιάδου, Λέλα Μπάλλα, Κώστας Μπάλλας Γιάννης Γαλανίδης , Κρυσταλία Γαλανίδη , Αργύρης Τασιόπουλος,, Αναστασία Κολιάκου Από αριστερά καθισμένοι : Καίτη Παπαγγέλου, Λίτσα Πετκόγλου, Αποστολία Καμπάκη, Ελευθερία Παπαγιαννοπούλου, Ανέστης Παπαγγελου και Ανδρέας Κολιάκος. Από την φωτογραφία λείπει το ζεύγος Γκόνη και Κίλια.47. Εμπορικό Κέντρο μέσα σε ανακαινισμένο Αγγλικό Στρατόπεδο, έχουν κρατήσει τις προσόψεις των στρατιωτικών κτιρίων .
Επίσκεψη στις τρεις πόλεις, περιοχή με ναυπηγεία ανενεργά τα περισσότερα πλέον, μια εργατούπολη. Είκοσι χρόνια πριν ήταν μέρος με μεγάλη εγκληματικότητα, οι Μαλτέζοι οδηγοί αρνιόντουσαν να πάνε εκεί διότι θα τους κλέβανε τα λεωφορεία. Τμήμα των ναυπηγείων κατεδαφίστηκε, οι παλιές Στρατιωτικές εγκαταστάσεις ανακαινίσθηκαν, στη θέση τους πάρκα και Μαρίνες.Το αποτέλεσμα εκπληκτικό …..
48. Τρεις Πόλεις….. Δεξιά περιοχή Senclea, στο κέντρο Fort St. Angelo (από εκεί είναι οι επώμενες φωτογραφίες) 49. Περιοχή Fort San Angelo5051. Οχι μόνο οι τουρίστες αλλά και οι κάτοικοι απολαμβάνουν την αναμόρφωση της περιοχής. Ομάδα προσκόπων κάτω από την γέφυρα της προηγούμενης φωτογραφίας (50)52. Εξοδος προς την κατοικημένη περιοχή53. Μέσα στα τείχη54. Μέσα στα τείχη5556. Κτιριο Ιεράς Εξέτασης, στην πρόσοψη σημάδια από βλήματα, εννθύμιο του Β’ΠΠ57. Η ομάδα μας με φόντο του φρούριο του St Angelo
Μια στάση να αποτίσουμε φόρο τιμής με λίγα λουλούδια και ενός λεπτού σιγή στον εγκαταλελειμμένο τάφο του εθνικού μας ευεργέτη Ιωάννη Παπάφη, στο Συμμαχικό Νεκροταφείο. Τι θα κόστιζε στην Ελληνική Πρεσβεία στην Μάλτα να αποκαταστήσει το σπασμένο μάρμαρο και να τον περιποιηθεί τον τάφο;
58
Αντίθετα η Τουρκία έχει εμφανή παρουσία στην Μάλτα, πολυάριθμα κτίρια, οδικά έργα κατασκευάστηκαν και κατασκευάζονται από Τουρκικές εταιρείες. Στο δρόμο μας συναντήσαμε το εντυπωσιακό Οθωμανικό νεκροταφείο του 1873 στη πόλη Μάσρα της Μάλτας που φτιάχτηκε για όσους Οθωμανούς που σκοτώθηκαν από τους αμυνόμενους Μαλτέζους. Ανακαινίστηκε από την Τουρκία του Erdogan. Η Τουρκία προσέγγισε την Μάλτα στην κρίση της Ανατολικής Μεσογείου του 2020 όταν αποφάσισε ότι ήταν η στιγμή να αποκτήσει πρόσβαση σε θαλάσσιους πόρους που επισήμως δεν της ανήκουν και να υλοποιήσει αυτό που η ίδια αποκαλεί τη «Γαλάζια Πατρίδα». (Ανάλυση σχέσεων Μάλτας – Τουρκίας στα Αμυντικά Θέματα).
Μεσημεριανό διάλειμμα στην Valetta, επτά άτομα της ομάδας αποσπάστηκαν από αυτήν, δεν συμβουλευτήκαν τον ξεναγό, επέλεξαν μόνοι τους ενα κατάστημα στον κεντρικό δρόμο για γεύμα. Μάλλον απογοήτευση, ο φίλος μας ο Ανέστης πεινούσε, παρήγγειλε σούπα, ήταν τέτοια η ποσότητα και το σερβίρισμα που τους αποζημίωσε με ……..άφθονο γέλιο.
60
Ευτυχώς το δείπνο στη γραφική Marsalokk μας αποζημίωσε. Στην φωτογραφία 61 φαίνονται οι χαρακτηριστικές ψαρόβαρκες της Μάλτας, η σειρά των χρωμάτων και ιδιάτερα το χρώμα της πάνω σειράς να δηλώνει το λιμάνι προέλευσης της βάρκας.
61. Marsalokk
Όλα τα ωραία τελειώνουν κάποτε. Με σύμμαχο τον καλό καιρό, τον εξαιρετικό ξεναγό, γεμάτοι όμορφες εικόνες και όμορφες αναμνήσεις από την καλή παρέα, επιστρέψαμε στην Ελλάδα.
Θα ήθελα στο σημείο αυτό να ευχαριστήσω όλη την ομάδα, Συναδέλφους και φίλους της ΕΕΥΕΔ για την άψογη συμπεριφορά τους στην εκδρομή.Αισθανθήκαμε την ανάγκη να βραβεύσουμε τον καλύτερο εκδρομέα, τα παρόντα Μέλη του ΔΣ έκαναν ενα “μικρό – άτυπο Δ.Σ” και αποφασίσαν ότι το βραβείο πρέπει να μοιραστούν, ο Ανδρέας Κολιάκος , που μας και έδειξε ή καλύτερα μας δίδαξε οτι η ψυχή και η θέληση νικούν τον χρόνο και την Δέσποινα Σαραντίδου που παρά την πρόσφατη χειρουργική επέμβαση και την εξ’αυτής ανάγκη χρήσης πατερίτσας, ήταν πάντα συνεπής στις υποχρεώσεις της ομάδας, άλλοι μπορεί να άργησαν λίγο οι παραπάνω ποτέ ! Τέλος θα ήταν παράλειψη να μην ευχαριστήσω τον Πρόεδρο της ΕΕΥΕΔ, Νίκο Παπαγιαννόπουλο που με πολύ αγωνία, υπομονή και επιμονή οργάνωσε την εκδρομή, δεν άφησε τίποτα στην τύχηκαι το αποτέλεσμα τον δικαίωσε.
Αργύρης Τασιόπουλος
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Περίοδος διακυβέρνησης Εργατικού Κόματος . Ο Dom Mintoff εξελέγη πρωθυπουργός όταν οι Εργατικοί κέρδισαν τις γενικές εκλογές του 1971 και αμέσως ξεκίνησαν να επαναδιαπραγματεύονται τις στρατιωτικές και οικονομικές συμφωνίες μετά την ανεξαρτησία με το Ηνωμένο Βασίλειο. Η κυβέρνηση ανέλαβε επίσης προγράμματα εθνικοποίησης σοσιαλιστικού τύπου, προγράμματα υποκατάστασης εισαγωγών και την επέκταση του δημόσιου τομέα, του συλλογικού τομέα και του κράτους πρόνοιας. Οι νόμοι για την απασχόληση αναθεωρήθηκαν με την εισαγωγή της ισότητας των φύλων στις μισθολογικές αμοιβές. Στην περίπτωση του αστικού δικαίου, εισήχθη ο πολιτικός (μη θρησκευτικός) γάμος και νομιμοποιήθηκαν ο σοδομισμός, η ομοφυλοφιλία και η μοιχεία. Μέσω ενός πακέτου συνταγματικών μεταρρυθμίσεων που συμφωνήθηκε με το κόμμα της αντιπολίτευσης, η Μάλτα αυτοανακηρύχθηκε δημοκρατία το 1974. Το 1979, τα τελευταία βρετανικά στρατεύματα εγκατέλειψαν τη Μάλτα.Η περίοδος διακυβέρνησης των εργατικών επηρρέασε την αρχιτεκτονική των κατασκευών η οποια είναι εμφανής σε σύγκριση με τις Αγγλικές και φυσικά των Ιωαννιτών.
Η Μάλτα είναι από τα πλέον κατοικημένα μέρη στο κόσμο (8η), με έκταση 316 τ.χλμ σύμφωνα με την απογραφή του 2021, έχει 519.562 χιλ. κατοίκους , συγκριτικά η Λευκάδα με έκταση 320 τ.χλμ έχει 23.000 κατοίκους.Επίσημες γλώσσες τα Μαλτέζικα και τα Αγγλικά διαδεδομένη και η Ιταλική γλώσσα.Βασικά υπάρχουν δύο κόμματα με κοινοβουλευτική εκπροσώπηση το Εθνικιστικό και το Εργατικό. Η οργάνωση, διοικηση, νομικό σύστημα είναι Αγγλικής Προέλευσης ενώ η “ψυχή” των Μαλτέζων είναι Ιταλική.Οσον αφορά την θρησκεία το 99% του πληθυσμού ασπάζεται τον Ρωμαιοκαθολικισμό. Κατά παρέκλιση από την Κοινοτική νομοθεσία οι μετανάστες οφείλουν να κάνουν αίτηση για άδεια εργασίας.
Μια αναίτια εκτέλεση – δολοφονία, Έλληνα πολίτη από τους Γερμανούς είναι ένα ασήμαντο γεγονός, εμπρός στις χιλιάδες εκτελέσεις που πραγματοποίησαν οι κατακτητές την περίοδο της Κατοχής. Ωστόσο οι μικρές αυτές ιστορίες, τα ήθη, οι συμπεριφορές των ανθρώπων, όλα μαζί, διαμόρφώσαν το «άρωμα της εποχής» που βοηθά στην κατανόηση των καταγεγραμμένων μεγάλων γεγονότων.
Οφείλουμε, τις μικρές, ασήμαντες, για πολλούς ιστορίες, να τις μνημονεύουμε για να διασωθούν από την λήθη και την αφάνεια που διαφορετικά θα έλθει με το δικό μας τέλος.
Σας μεταφέρω την ιστορία, όπως μου την διηγήθηκε η μητέρα μου Μαρία Καραλέτου – Τασιοπούλου, που μπροστά της δολοφονήθηκε η αδελφή της, μαζί με μια μικρή περιγραφή των συνθηκών που επικρατούσαν στην περιοχή και των γεγονότων.
Ο ΒΟΛΟΣ – ΠΗΛΙΟ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ
21 Απριλίου 1941 (Δευτέρα του Πάσχα)μετά από συνεχείς βομβαρδισμούς της πόλης του Βόλου, τα γερμανικά στρατεύματα κατέλαβαν το λιμάνι του Βόλου, η τυπική παράδοση της πόλης έγινε την Τετάρτη του Πάσχα. Τα χρόνια που ακολούθησαν ήταν πολύ δύσκολα. Συσσίτια, πείνα, λογοκρισία …κατοχή.
Η αντίσταση αρχίσε και μαζί της τα αντίποινα των κατακτητών. Όσο πλησίαζε το τέλος της κατοχής τόσο αυξανόταν οι βαρβαρότητες των κατακτητών, ενδεικτικά συμβάντα:
Το κάψιμο των Μηλεών στις 4 Οκτ. 1943 και οι εκτελέσεις δεκάδων κατοίκων με αφορμή την εκτέλεση από τους αντάρτες δύο Γερμανώνστρατιωτικών, σε ενέδρα στο Πήλιο.
1. Παλιός μύλος και ξενοδοχείο κοντά στον Σταθμό που κάηκαν από τους Γερμανούς. Πηγή ειδε σημειωση
Την «σφαγή» στη Δράκεια Πηλίου στις 17 και 18 Δεκέμβρη του 1943, που ήταν πέρασμα ανταρτών. Εκτέλεσαν 118 Δρακιώτες, σε αντίποινα για τον θάνατο 6 Γερμανών Στρατιωτών από τις δυνάμεις των ανταρτών, με βάση το δόγμα της συλλογικής ευθύνης (https://ethniki-antistasi-dse.gr/drakeia-piliou.html)
2. Μνημείο στη Δράκεια Πηγή https://www.dmko.gr/martyrikes-polis-2/martyrikes-polis/drakia/
Μέσα στο Βόλο οι Γερμανοί επιτάξαν κτίριο και το μετατρέψαν σε χώρο βασανιστηρίων και κρατητήριο ανθρώπων. Τα βασανιστήρια και οι εκτελέσεις δεν έκαμψαν το φρόνιμα των κατοίκων και συνέχισαν να αντιστέκονται με όποιον τρόπο μπορούσαν. Το κτίριο αυτό, η «Κίτρινη Αποθήκη» (καπναποθήκη) κτίστηκε το 1926 για λογαριασμό της εταιρείας καπνών America Tobacco. Το κτίριο χαρακτηρίστηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το ΥΠΠΟ το 1993, ως δείγμα Βιομηχανικής Αρχιτεκτονικής της εποχής του στενά συνδεδεμένο με την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής, την πρόσφατη ιστορία του τόπου, είναι ένα από τα σύμβολα αντίστασης του λαού του Βόλου στους κατακτητές..
3. Η Κίτρινη Αποθήκησήμερα
27 Απριλίου 1944, γίνεται το φοβερό μπλόκο στον Άνω Βόλο (Αγιος Γεώργιος Ιωλκού στους πρόποδες του Πηλίου), εκεί όπου διαδραματίσθηκε μερικούς μήνες αργότερα η ιστορία μας. Πιάνουν εκατοντάδες πολίτες και τους οδηγούν στην Κίτρινη Αποθήκη. Ένας κουκουλοφόρος με μαύρο ράσο και μαύρα γάντια ξεχωρίζει πενήντα από τους κρατούμενους. Παίρνουν τους πενήντα και τους οδηγούν σε άλλη αίθουσα. Τους κρατάνε για τρεις ώρες όρθιους κι αμίλητους. Ύστερα τους υποχρεώνουν να πέσουν μπρούμυτα. Αρχίζουν να τους χτυπούν με τις μπότες και τους βούρδουλες. Τους παίρνουν ρολόγια, δαχτυλίδια, κοσμήματα. Η εντολή ήταν να εκτελεστούν είκοσι, σε αντίποινα για τον τραυματισμό ενός Γερμανού αξιωματικού. Η εντολή εκτελέστηκε κατά γράμμα. Μέσα στην Κίτρινη Αποθήκη, θανάτωσαν το βράδυ εκείνο δεκαοχτώ και άλλους δυο στην Πλατεία Ελευθερίας. Μεταξύ των συλληφθέντων και ο πατέρας της Ολυμπίας Καραλέτου, Αργύρης Καραλέτος, ο οποίος αργότερα αφέθηκε ελεύθερος.
4. Απο το βιβλίο του Ν. Στουρνάρα “Μαγνησία 1943-44, Η τραγωδία της κατοχής” σελ. 828, η φωτο δείχνει γερμανική στρατιωτική ομάδα να “παρελαύνει” κατεβαίνοντας προφανώς την Ιωλκού, μπροστά απο το ναό του Αγ. Γεωργίου στον Άνω Βόλο. (φωτ 5)
Άνω Βόλος – Άγιος Γεώργιος Ιωλκού.
Ο Άνω Βόλος είναι προάστιο του Βόλου στους πρόποδες του Πηλίου. Πολλές δεκαετίες πριν υπήρχαν διάσπαρτα αγροκτήματα, με την οικία μέσα στο αγρόκτημα, που τροφοδοτούσαν με οπωροκηπευτικά την αγορά της πόλης. Μετά το 1970 η αγροτική παραγωγή συρρικνώθηκε και τα αγροκτήματα εγκαταλείφθηκαν. Παρά τη εγγύτητα στο πολεοδομικό συγκρότημα του Δήμου Βόλου η περιοχή είναι ακόμη και σήμερα αραιοκατοικημένη, σχεδόν όπως ήταν πριν 80 χρόνια. Το αγρόκτημα και η αγροικία (φωτ 6 & 7) που διαδραματίσθει η αδικαιολόγητη εκτέλεση υπάρχουν και σήμερα, ερειπωμένα. Η θέση των σημειώνεται με το κίτρινο βέλος μέσα στον κόκκινο κύκλο.
5. Το κίτρινο βέλος σημειώνει την θέση της αγροικίας, από όπου και οι παρακάτω φωτογραφίες (6 &7).
6. 1948 Από Αριστερά Ιωάννης Τασιόπουλος, Αργύρης Καραλέτος, Νίκος Τασιόπουλος. Πισω αριστερά διακρίνεται ο χώρος της εκτέλεσης
7. 2023. Ιδια φωτογραφία 75 χρόνια μετά, στο πίσω μέρος φαίνεται ο χώρος που διαπράχθει η εκτέλεση.
Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ
Ηταν 12 Οκτωβρίου 1944, ημέρα Πέμπτη, η Αθήνα ήδη είχε απελευθερωθεί και γιόρταζε την απαλευθερωσή της. Στους κατοίκους του Ανω Βόλου φθάνει η ειδοποίηση ότι Γερμανοί ψάχνουν τις αγροικίες της περιοχής. Πριν λίγες ημέρες οι Γερμανοί, στις 5 Οκτ. 1944, είχαν κάψει την Πορταριά και το Κατηχώρι, δύο χωριά σε πολύ μικρή απόσταση, πάνω από τον Άνω Βόλο”. Με τον φόβο
7α5/10/1944 η Πορταριά και το Κατηχώρι στις φλόγες. (Είδε Σημειωση 2 )
επανάλειψης των όσων συνέβησαν στην προηγούμενη επιδρομή, την 27η Απρ. 1944, οι άνδρες έφυγαν προς το βουνό, οι γυναίκες παρέμειναν, ένιωθαν ασφαλείς. Μια ομάδα γυναικών είχε συγκεντρωθεί στη αυλή της αγροικίας του Αργύρη Καραλέτου.
Εμφανίσθηκαν δύο ένοπλοι Γερμανοί στρατιώτες. Επέλεξαν από την ομάδα των γυναικών την Ολυμπία Καραλέτου, 18 ετών, την οδήγησαν στο πίσω μέρος της αγροικίας όπου υπήρχε ο βοηθητικός χώρος πλύσης των οπωροκηπευτικών (φωτ 7), πίσω τους έτρεξε η αδελφή της Μαρία (φωτ. 9 ). Χωρίς λόγια, εν ψυχρό, εκτέλεσαν την Ολυμπία (φωτ. 8) με πυροβολισμό στο κεφάλι. Η Μαρία γονάτισε και αγκάλιασε το άψυχο πλέον κορμί της αδελφής της. Ο εκτελεστής έβαλε το όπλο στο κεφάλι της Μαρίας, τον απέτρεψε όμως ο άλλος Στρατιώτης λέγοντας “φτάνει η μία”.
8. ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΑΡΑΛΕΤΟΥ 1942
9. ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΑΛΕΤΟΥ 1946
Η εκτέλεση – δολοφονία της Ολυμπίας άφησε στην οικογένεια και στην μικρή τοπική κοινωνία αναπάντητα ερωτήματα. Λίγες ημέρες μετά την δολοφονία, στις 19 ΟΚΤ 1944, ο Βόλος απελευθερώνεται, οι κατακτητές φεύγουν, τα ερωτήματα όμως παρέμειναν και παραμένουν…..
Ποια ήταν η αιτία της επιλεγμένης δολοφονίας.
Ειπώθηκε πως οι Γερμανοί θα έπαιρναν το άλογο της οικογένειας. Μετά την δολοφονία όμως έφυγαν χωρίς να το πάρουν.
Ειπώθηκε πως ήταν εκδίκηση, διότι η Ολυμπία βοηθούσε τους αντάρτες μεταφέροντας τρόφιμα στην Μακρυνίτσα μαζί με άλλες συμμαθήτριες της, δεν ήταν όμως η μόνη που το έκανε, ούτε ήταν ενεργό μέλος της αντίστασης.
Ακόμη και πως ήταν εκδίκηση για ερωτική απόρριψη του εκτελεστή ή φίλου του (Οι Γερμανοί μιλούσαν Ελληνικά, γεγονός που παραπέμπει ίσως σε στρατιώτες των Ταγμάτων Ασφαλείας. Είδε Σημείωση 3).
Ποτέ δεν απαντήθηκαν τα ερωτήματα αυτά, κάθε ένας έδινε την δική του πιθανή ή απίθανη εξήγηση που καμιά όμως δεν μπορούσε να δικαιολογήσει την εν ψυχρό εκτέλεση. Μερικοί διατείνονταν πως γνώριζαν τον ηθικό αυτουργό, ποτέ όμως δεν τον κατονόμασαν.
Το Γερμανικό κράτος αναγνώρισε την δολοφονία και με απόφαση του Ελληνικού Πρωτοδικείου επιδικάστηκε αποζημίωση 6 (αν μπορεί να αποζημιωθεί η απώλεια).
Τι ακολούθησε….
Την επώμενη ημέρα , 13 Οκτωβρίου 1944, βομβαρδίζεται το λιμάνι του Βόλου, από Αγγλικά αεροσκάφη, οι Γερμανοί υφίστανται μεγάλες απώλειες σε έμψυχο και άψυχο υλικό. Η αρχή του τέλους έφθασε. Στις 19 Οκτ. Ο Βόλος έχει απαλλαγεί πλέον από την εγκληματική τους παρουσία. Τεράστιο το κόστος σε ανθρώπινες ζωές και υποδομές.
Καταστροφή της σιδηροδρομικής γραμμής προς τα χωριά του Πηλίου κατά την αποχώρησηση των Γερμανών14-17 Οκτ 1944. Το καμπαναριό είναι του Ι.Ν Γεννήσεως της Θεοτόκου (Παναγία Τρύπα) που είναι σε σπήλαιο κάτω από την σιδηροδρομική γραμμή.3
10 Αγιος Γεώργιος Ιωλκού Άγιος Γεώργιος Μπαξέδων – φωτογραφία του Αγγλικού Στόλου 1930 (αρχείο ΑΖ) 3
Απέναντι από τον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου Ιωλκού, πάνω και δεξιά στον εικονιζόμενο δρόμο, ενταφιάστηκε η Ολυμπία Καραλέτου και στήθηκε ένα απλό, απέριτο μνημείο. Χρόνια αργότερα, με πρωτοβουλία του Ιερέα Στεφάνου Σπύρου, κατεδαφίσθηκε, τα οστά μεταφέρθηκαν ή καλύτερα πετάχτηκαν στο Νεκροταφείο του Βόλου και χάθηκαν στο χωνευτήρι. Το μνημείο για κάποιο λόγο ενοχλούσε…..
11. Μνημείο Ολυμπίας Καραλέτου, από το Βιβλίο της Νίτσας Κολιού : Μαθητριών ιστορίες στο Αμιγές Θηλέων.
Στη θέση του μνημείου σήμερα υπάρχει ο χώρος στάθμευσης του ΙΝ. Αγίου Γεωργίου Ιωλκού. Τι ωραίο θα ήταν να υπήρχε ακόμη το μνημείο αυτό στη θέση αυτή ή στο προαύλιο του Ναού, να θυμίζει, στις γενιές που έρχονται, στον διαβάτη που περνά εμπρός από τον Ιερό Ναό, την βαρβαρότητα των κατακτητών Γερμανών, τις θυσίες και την αντίσταση των απλών πολιτών, την ιστορία μας !!!
Ο πατέρας της Ολυμπίας, Αργύρης Καραλέτος ήταν δραστήριο Μέλος της Κοινότητας, διετέλεσε πρόεδρος της Κοινότητας επί πολλά έτη, ήταν αξιομνημόνευτη η συμβολή του στην αναστύλωση του Ιερού Ναού του Αγίου Γεωργίου, στην υδροδότηση της κοινότητας κ.α. Απεβίωσε το 1970 πριν δει την καταστροφή του Μνημείου.
28 ΟΚΤ 1958 Ο Πρόεδρος της Κοινότητας, οι Ιερείς και κάτοικοι στα σκαλιά του Δημοτικού Σχολείου στην εορτή της Εθνικής επετείου,
Όλη η Ελλάδα ήταν τόπος μαρτυρίου. Οποιαδήποτε περιγραφή δεν μπορεί να αποδώσει τις θυσίες και τα βάσανα του λαού.
Μετα παραπάνω πιστεύω πως έβαλα μία ακόμη ψηφίδα στην διατήρηση της ιστορικής μνήμης που την συνθέτουν ο απλός λαός και οι ιστορίες του, ήρωες και προδότες, δωσίλογοι και εγκληματίες Γερμανοί Αξιωματικοί όπως ο Φρούραρχος Κουρτ Ρίκερτ που διέταξε την σφαγή στις Μηλιές (4/10/1943), στην Δράκεια 18/12/1943), στο Δίστομο (10/6/1944) ο λογαχός Σμά Κουχ που εκτελούσε ο ίδιος με περισσή αγριότητα τους Δρακιώτες με πολυβόλο.
Εξαιρέσεις πάντα υπάρχουν όπως :
Ο Γερμανός Πρόξενος Ελμουτ Σέφελ που διέσωσε την Εβραϊκή κοινότητα του Βόλου που μετά την Ζάκυνθο είχε στο Βόλο τις λιγότερες απώλειες, που απέτρεψε την ολοκληρωτική καταστροφή των υποδομών του Βόλου κατά την αποχώρηση των Γερμανών.
Δύο ανώνυμοι Γερμανοί στρατιώτες (αδέλφια), που αρνήθηκαν να λάβουν μέρος στην «σφαγή της Δράκειας» και πέρασαν στρατοδικείο.
Τον Γερμανό Στρατιωτικό, που μην αντέχοντας την βαρβαρότητα, εκτέλεσε Γερμανό Στρατιώτη που προσπαθούσε να πετάξει μέσα στο καιόμενο σπίτι, στην Πορταριά, παιδί που έτρεχε να σωθεί από τις φλόγες (Μετά αυτομόλυσε στις ανταρτικές ομάδες της περιοχής).
Σημείωση 1 : Η φωτογραφία 1 δείχνει τα ερείπια παλιού μύλου και ξενοδοχείου κοντά στον Σταθμό που κάηκαν από τους Γερμανούς και προέρχεται, καθώς και η αφήγηση του γεγονότος, από το βιβλίο “Μηλιές, Κώμη του Πηλίου όρους” της Ελένης-Φαίης Σταμάτη, Εκδόσεις Αθηναίος, 1989. Το απόκομμα της εφημερίδας και οι πληροφορίες για τις εκτελέσεις στο Βόλο είναι από το βιβλίο “Τυπο-φωτο-γραφικό πανόραμα του Βόλου”, τόμος Β’ της Νίτσας Κολιού, 1991.
Σημείωση 2 : Η φωτογραφία 7α προέρχεται από “Την Μαγνησία στο πέρασμα στου χρόνου” ο συντάκτης του χετικού άρθρου συνοδεύει την φωτογραφία με το παρακάτω κείμενο “Ο κ. Γκαβαρδίνας μας είπε ότι η φωτογραφία «τραβήχτηκε από Γερμανό στρατιώτη, προφανώς από το κτίριο Παπαστράτου στην παραλία και παρεδόθει το φιλμ προς επεξεργασία σε γνωστό φωτογραφικό κατάστημα του Βόλου (Ανέστη Σολομωνίδη). Ο άνθρωπος που εκτύπωσε τη φωτογραφία κράτησε και δυο αντίτυπα για τον εαυτό του, αλλά δυστυχώς σε πολύ μικρό σχήμα (4Χ6) γιατί το φωτογραφικό χαρτί ήταν δυσεύρετο την εποχή εκείνη. Λίγο πριν πεθάνει είχε την καλοσύνη να μου χαρίσει τη μια από τις δύο και έτσι σήμερα την μοιράζομαι μαζί σας». Τον ευχαριστώ πολύ!…”
Σημείωση 3 : Ταγματα Ασφαλείας 5 δημιουργήθηκαν από την κατοχική κυβέρνηση του Ιωάννη Ράλλη. Ήταν παραστρατιωτικές μονάδες που έδρασαν στην Ελλάδα κυρίως μετά το 1943. Ηταν εξοπλισμένες από τον Γερμανικό Στρατό, με Γερμανό διοικητή (από 28/101943 ήταν ο Υποστράτηγος Βάλτερ Σιμάνα). Δείτε περισσότερα στο σύνδεσμο 5
Τασιόπουλος Αργύρης,
Υποστράτηγος ε.α
ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Η Ιστοσελίδα δέχεται πλήθος μηνυμάτων υπό μορφή σχολίων. Τα σχόλια είναι γραμμένα σε διάφορες γνωστές και άγνωστες γλώσσες, στην πλειοψηφία τους είναι εγκωμιαστικά, πλην όμως σκοπό έχουν να προκαλέσουν δυσλειτουργίες με τον μεγάλο αριθμό τους. Η ΕΕΥΕΔ στα άρθρα που δέχονται επίθεση με SPAM σχόλια, απενεργοποιεί την λειτουργία υποδοχής σχολίων. Εάν επιθυμείτε αποστολή σχολίων τότε στείλετε τα στο email (eeyed.contact@gmail.com) και εμείς θα τα δημοσιεύσουμε.
Το κτήριο της ΛΑΦΘ είναι ένα εμβληματικό κτήριο στο πλέον ιστορικό και χαρακτηριστικό σημείο της Θεσσαλονίκης. Το κτίριο είναι ένα παράδειγμα μεταπολεμικού μοντερνισμού και θεωρείται αρκετά πετυχημένο διότι, ενώ είναι γωνιακό κτίριο, έχει προσανατολισμό προς τον Λευκό Πύργο και στη γωνία υπάρχει μια κοίλη απότμηση. Αυτό, σε συνδυασμό με την καμπύλη του ορόφου, δηλώνει μια διάθεση «συνομιλίας» του μοντερνισμού με την αρχιτεκτονική κληρονομιά της πόλης. Την εποχή εκείνη, οι αρχιτέκτονες προσπαθούσαν να εισάγουν τις νέες τάσεις στην αρχιτεκτονική, με μια μικρή καθυστέρηση σε σχέση με τον υπόλοιπο δυτικό κόσμο. (Πηγή).
Η Αίθουσα Τιμών με το έργο του ζωγράφου Αλέξανδρου Καγιά στο βάθος
Δεν είναι τυχαίο ότι το κτήριο αυτό αποτελεί ένα κόσμημα. Πίσω από την κατασκευή του κρύβονται ταλαντούχοι επιστήμονες, ο αρχιτέκτονας Παύλος Μυλωνάς (1915-2005) , ο πολιτικός μηχανικός Πολύβιος Παπαδόπουλος (1917-1998) και ο Ζωγράφος – Ακαδημαϊκός Χατζηκυριάκος – Γκίκας (1906-1994).
Ο υιός του Πολύβιου Παπαδόπουλου (1917-1998), πολιτικός μηχανικός και αυτός Δημήτριος Παπαδόπουλος και τα εγγόνια του, Βικτώρια Παπαδοπούλου και Πολύβιος Παπαδόπουλος, αμφότεροι ιατροί και “φίλοι” της ΕΕΥΕΔ, μας παρέδωσαν φωτογραφίες της ΛΑΦΘ του 1952 και χειρόγραφο βιβλίο με τους στατικούς υπολογισμούς κατασκευής του κτηρίου, από το αρχείο του πατέρα – παππού τους, προκειμένου να το διαθέσουμε στην στρατιωτική υπηρεσία ως ιστορικό κειμήλιο.
Σελιδες από τη Στατική Μελέτη της ΛΑΦΘ, 1951
Θα αναφερθούμε στους βασικούς συντελεστές κατασκευής του έργου. Η ΛΑΦΘ δεν ήταν το μοναδικό τους έργο, καθώς μεγάλη σειρά έργων τους κοσμούν την χώρα μας, ας γνωρίσουμε και τα άλλα έργα τους.
ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΠΟΛΥΒΙΟΣ
Γεννήθηκε το 1917 στην Αμισό της Μικράς Ασίας . Το έτος 1922 η οικογένεια του μετανάστευσε στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε προσωρινά στον Πειραιά και, κατόπιν οριστικά στη θεσσαλονίκη , όπου και τελείωσε τις γυμνασιακές σπουδές του το έτος 1934. Το ίδιο έτος πέτυχε μέσω εξετάσεων του Ε.Μ. Πολυτεχνείου, απ’όπου και αποφοίτησε, το έτος 1939, με βαθμό άριστα .
Πολύβιος Παπαδόπουλος
Κατετάγη στο σώμα του Μηχανικού όπου υπηρέτησε ως ΥΕΑ και με τη γενική επιστράτευση του 1940 πολέμησε στο μέτωπο της Αλβανίας με τον βαθμό του Ανθυπολοχαγού στην πρώτη γραμμή του μετώπου. Μετά τη συνθηκολόγηση, κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής, διέφυγε στη Μέση Ανατολή όπου κατετάγη εθελοντικά στη νεοσυσταθείσα 1η Ταξιαρχία και πολέμησε στη Μάχη του Ελ Αλαμέιν κατά των Γερμανοϊταλικών δυνάμεων και αργότερα στη Μάχη του Ρίμινι με τον Ιερό Λόχο.
Μετά την απελευθέρωση επέστρεψε στην Αθήνα, αποστρατεύτηκε και εργάστηκε , ως πολιτικός μηχανικός στην κατασκευή διαφόρων δημοσίων έργων . Εν συνεχεία, ως εταίρος της εταιρείας ΕΜΚΑ ασχολήθηκε με τη μελέτη, επίβλεψη και κατασκευή διαφόρων στρατιωτικών έργων με χρηματοδότηση από το ΝΑΤΟ, μεταξύ των οποίων η κατασκευή του κτιρίου της Λ.Α.Φ.Θ, το 1952, για την ανέγερση και αποπεράτωση της οποίας συνεργάστηκε με τον διάσημο αρχιτέκτονα της εποχής Π. Μυλωνά και τον ζωγράφο Χατζηκυριάκο-Γκίκα.
1952 – ΛΑΦΘ, Από το αρχείο οικ. Δ. Παπαδόπουλου
Άλλα έργα του της εποχής εκείνης ήταν η διάνοιξη οδικού άξονα (1953) προς τα στρατιωτικά ραντάρ Χορτιάτη καθώς και η αποπεράτωση των απαραίτητων έργων υποδομών για την απρόσκοπτη λειτουργία των.
Η κατασκευή των έργων υποδομής και υπογειοποίησης των εγκαταστάσεων της Στρατιωτικής βάσης του ΝΑΤΟ στην περιοχή Λαγκαδά, το 1954.
Την περίοδο 1969-1972 εκτέλεσε με τη δική του πλέον εργοληπτική εταιρεία την κατασκευή του αυτοκινητόδρομου Θεσσαλονίκης – Γιουγκοσλαβικών συνόρων.
Ακολούθως την περίοδο 1976-1981, ολοκλήρωσε το έργο της Υψηλής Γέφυρας Σερβίων, τη σύνδεσή της με τον υπάρχοντα οδικό άξονα Κοζάνης – Λαρίσης καθώς και τον ηλεκτροφωτισμό της, κατασκευάζοντας τη μεγαλύτερη, για εκείνη την εποχή, οδική γέφυρα των Βαλκανίων, σε μήκος το οποίο έφθανε τα 1342 μ.
Την περίοδο 1986-1992 κατασκεύασε το αλιευτικό καταφύγιο στο Πόρτο Κουφό, καθώς και τις απαιτούμενες εγκαταστάσεις για τον ανεφοδιασμό υποβρυχίων του Π.Ν σε περίοδο πολέμου με συγχρηματοδότηση του Υπουργείου Δημοσίων Έργων και του Π.Ν.
Είχε νυμφευτεί την αρχίατρο του ΟΣΕ, Βικτώρια Ζαρούκα, κόρη παλαιού Δημάρχου Θεσσαλονίκης. με την οποία απέκτησαν έναν υιό (Δημήτριος Παπαδόπουλος), επίσης Πολιτικό Μηχανικό στον τομέα των δημοσίων έργων.
Πέθανε πλήρης ημερών το 1998 σε ηλικία 81 χρονών.
Πηγές : Αρχείο οικογένειας Δημ. Παπαδόπουλου
ΠΑΥΛΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ
Γεννήθηκε στην Αθήνα και ήταν γιος του Μιλτιάδη Μυλωνά, μηχανικού και επιθεωρητή δημοσίων έργων, και της Έλλης Ζάννου, κόρης του δικηγόρου Κωνσταντίνου Ζάννου. Σπούδασε πολιτικός μηχανικός και αρχιτέκτονας μηχανικός στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο και πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης την περίοδο 1945 – 1949.. Την περίοδο της κατοχής (1941 – 1945) είχε εργαστεί ως επιμελητής στην Αρχιτεκτονική Σχολή.
Πάυλος Μυλωνάς, www.greekencyclopedia.com
Ακολούθησε ακαδημαϊκή καριέρα εκλεγόμενος το 1956 τακτικός καθηγητής στην έδρα της Ρυθμολογίας στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1982 οπότε και αποχώρησε πια ως ομότιμος καθηγητής. Το 1976 δίδαξε και στο πανεπιστήμιο Columbia. Το 1996 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών στην έδρα Αρχιτεκτονικής. Το 1987 τιμήθηκε με το Αριστείον Γραμμάτων και Τεχνών της Ακαδημίας Αθηνών ενώ το 2001 με τον τίτλο του επίτιμου μέλους του ICOMO. Επίσης έχει χρηματίσει μέλος του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου. Με αυτή την ιδιότητα το 1958 πρότεινε την ανακήρυξη της Ύδρας ως προστατευόμενου μνημειακού συνόλου, το οποίο και πέτυχε το 1962.
Παράλληλα με την ακαδημαϊκή σταδιοδρομία διατηρούσε αρχιτεκτονικό γραφείο μελετών. Σχεδίασε σημαντικά κτίρια μεταξύ των οποίων την Στρατιωτική Λέσχη Θεσσαλονίκης (1951), το Ξενοδοχείο Mont Parnes στην Πάρνηθα (1958 – 1961), την Εθνική Πινακοθήκη (1961 – 1969), το Ινστιτούτο Γκαίτε (1979 – 1982).
Την περίοδο 1976 – 1984 ήταν υπεύθυνος για την αναστήλωση του ναού της Αναστάσεως και του Παναγίου Τάφου, στα Ιεροσόλυμα. Σχεδίασε επίσης την κρεμαστή σιδερένια πεζογέφυρα της Αγίας Παρασκευής στον ποταμό Πηνειό στην Κοιλάδα των Τεμπών (1960).
Αλλα έργα του
ο Ναός και η Βιβλιοθήκη του συγκροτήματος των νέων κτιρίων του Κολεγίου Αθηνών στο Ψυχικό,
οι Πολυκατοικίες του οικισμού στον Καρέα,
το Δημοτικό Βρεφοκομείο «Άγιος Στυλιανός» στη Θεσσαλονίκη,
η Γερμανική Σχολή Αθηνών,
η αποκατάσταση της καμένης βόρειας πτέρυγας της Μονής Βατοπεδίου,
η ολοκλήρωση του συγκροτήματος της Γενναδίου Βιβλιοθήκης,
τα έργα Αναστηλώσεως στο Ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα,
ο Καλλιτεχνικός Σταθμός της ΑΣΚΤ στο Ρέθυμνο,
Σημαντικό μέρος του θεωρητικού του έργου καταλαμβάνει η έρευνά του για το Άγιο Όρος και για την νεοκλασική αρχιτεκτονική του 19ου αιώνα στην Αθήνα.
Απεβίωσε στην Αθήνα το 2005. Ήταν παντρεμένος με την περίφημη χορογράφο Ραλλού Μάνου.
Πηγές Metapedia, Wikipedia
Κάθε έργο είναι αποτέλεσμα κοινής προσπάθειας πολλών ανθρώπων.
Η ΕΕΥΕΔ με την ανάρτηση αυτή τιμά όλους όσους συνέβαλαν στον σχεδιαμό του κτηρίου, εργάστηκαν και μας παρέδωσαν τελικά το εμβληματικό κτίριο της ΛΑΦΘ.
Σε εκτυπώσιμη μορφή (pdf) εδώ και στην Ηλεκτρονική μας Βιβλιοθήκη.
Τον Μάιο του 1940 η Μεγάλη Βρετανία ξαφνικά βρέθηκε αντιμέτωπη με την πιθανότητα γερμανικής εισβολής. Για να υποστηριχθεί ο αποδυναμωμένος αγγλικός στρατός, δημιουργήθηκε η Εθελοντική Στρατιά, «Home Guard», με στόχο να συμβάλει στην καλύτερη άμυνα σε περίπτωση εισβολής.
H ιδέα για τη δημιουργία της Εθελοντικής Στρατιάς ανήκε και στον υπουργό Εξωτερικών Άντονι Ίντεν και προωθήθηκε μέσω του BBC. Λίγες ημέρες μετά την αρχική έκκληση είχαν ήδη συγκεντρωθεί 250.000 εθελοντές. Μέχρι το καλοκαίρι είχαν εγγραφεί ένα εκατομμύριο Βρετανοί. Οι μονάδες της Εθελοντικής Στρατιάς απο τελούνταν από άντρες από 17 ώς 65 ετών, ενώ τον «πυρήνα» σχημάτιζαν βετεράνοι του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στο νέο σώμα έπεσε γρήγορα θύμα χλευασμού των κυνικών Βρετανών.
Η εικόνα των εκπαιδευόμενων, ανδρών όλων των ηλικιών και όλων των κοινωνικών τάξεων, χωρίς όπλο ή στολή, που προσπαθούσαν με τα χίλια ζόρια να ολοκληρώσουν τη βασική εκπαίδευση, πράγματι δεν ήταν και τόσο καθησυχαστική. Ο Τύπος ειρωνικά αναφερόταν στους εκπαιδευόμενους ως «Στρατιά των Μπαμπάδων».
Παρά τις προσπάθειες των φωτορεπόρτερ η πραγματική εικόνα των εθελοντικών μονάδων δεν είδε το φως της δημοσιότητας επειδή κάτι τέτοιο απαγορεύτηκε για «εθνικούς» λόγους.
Σταδιακά όμως, καθώς οι επιδόσεις των εθελοντών βελτιώνονταν, άλλαξε και η εικόνα που ο κόσμος είχε γι’ αυτούς. Χάρη σε μία δωρεά του αμερικανικού στρατού που αποτελούνταν από μισό εκατομμύριο όπλα και στολές από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι εθελοντές απέκτησαν πιο «αυθεντική», στρατιωτική εμφάνιση.
Μέτρα για την κατασκοπία
Οι Βρετανοί ανησυχούσαν πολύ για την πιθανότητα ρίψης Γερμανών αλεξιπτωτιστών, μια τακτική που όπως αποδείχθηκε αργότερα αποτελούσε μέρος του σχεδίου της γερμανικής εισβολής στη Μεγάλη Βρετανία. Παράλληλα φοβούνταν την πιθανότητα ύπαρξης μιας «Πέμπτης Φάλαγγος» Άγγλων προδοτών. Μετά την εισβολή των ναζί στη Νορβηγία, κυκλοφόρησαν φήμες για τη συνεργασία ντόπιων με τους κατακτητές. Η πιθανότητα μιας αντίστοιχης ομάδας προδοτών στην Αγγλία πανικόβαλε τη βρετανική κοινή γνώμη. Για να αποτρέψουν τους κατασκόπους να πετύχουν το στόχο τους, πολίτες σε κάθε γωνιά της χώρας αποφάσισαν να αφαιρέσουν τις πινακίδες από τους δρόμους, τους σιδηροδρομικούς σταθμούς και τις στάσεις των λεωφορείων, ενώ τοποθέτησαν εμπόδια στα χωράφια τους για να αποτρέψουν την προσγείωση εχθρικών αεροπλάνων. Φυσικά το μόνο που κατάφεραν ήταν να μπερδέψουν τους ανυποψίαστους ταξιδιώτες.
Μετά τη Μάχη της Αγγλίας, όταν η απειλή επικείμενης γερμανικής εισβολής άρχισε να μειώνεται, πολλοί εθελοντές άρχισαν να θεωρούν τη «θητεία» τους άσκοπη, και οι λιποταξίες γρήγορα αυξήθηκαν. Έτσι τον Νοέμβριο του 1941 η Εθελοντική Στρατιά απέκτησε πραγματική στρατιωτική υποδομή. Όποιος ήθελε μπορούσε να αποχωρήσει, αλλά όποιος έμενε θα υπηρετούσε με βάση τους στρατιωτικούς κανονισμούς και θα αναγκαζόταν να φύγει, αν δεν ήταν αποδεικνυόταν ικανός. Έτσι η Εθελοντική Στρατιά έγινε πολύ πιο αποτελεσματική και επιπλέον δόθηκε η ευκαιρία σε μέλη της να συμμετάσχουν σε πιο ειδικευμένες αποστολές.
Πηγή : “Ο Πολεμικός Τύπος”
Από την υποσημείωση της Έκδοσης
“Ο Πολεμικός Τύπος” είναι μία ανεξάρτητη έκδοση .Ευχαριστούμε τις εφημερίδες για τη συνεργασία τους, τον Δημοσιογραφικό Οργανισμό Λαμπράκη για την χρήση υλικού από την ψηφιακή Αρχειακή του Βιβλιοθήκη, την ΕΙΗΕΑ, την ΕΣΗΕΑ, τη Bιβλιοθήκη της Βουλής, το Πολεμικό Μουσείο, το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, το ΕΛΙΑ, το Μουσείο Μπενάκη και το Αρχείο Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας. Αρχισυντάκτρια Ελέντα Λαμπροπουλου. Δημιουργικό : Λουκία Αλαβάνου, Φω/ση αρχειακού υλικού: Κώστας Μανώλης, Διόρθωση : Μαρία Μαυρομμάτη. Σύμβουλοι έκδοσης: Γ. Μαργαρίτης, Χ. Φλάισερ. Εκδότης και υπεύθυνος κατά το νόμο: Peter McGee. Πολεμικός Τύπος Τ.Θ. 13853, 167 10 το Ελληνικό @2002 Albertas Limited, London”
Επίσκεψη του υφυπουργού Πολιτικής Προστασίας και Διαχείρισης Κρίσεων, Νίκου Χαρδαλιά στο εμβολιαστικό κέντρο κατά της Covid-19 που έχει στηθεί σε περίπτερο της ΔΕΘ - HELEXPO, Θεσσαλονίκη, 13 Φεβρουαρίου 2021.
Η Επιχειρηση Ελευθερία είναι ένα ολοκληρωμένο Εθνικό Επιχειρησιακό Σχέδιο Εμβολιασμών κατά COVID-19, με στόχο να διασφαλίσει γρήγορα την ανοσολογική προστασία των πολιτών έναντι της απειλητικής λοίμωξης.
Η Επιχείρηση βασίζεται στην εξασφάλιση καθ’ όλη τη διάρκεια υλοποίησης του Σχεδίου Εμβολιασμών της ορθής τήρησης των πρωτοκόλλων ασφαλείας και της συνεχούς εποπτείας της μετα-εμβολιαστικής δραστηριότητας, Όλα αυτά μέσα από ένα διαφανές πλαίσιο, βασισμένο στις αρχές της ισοτιμίας, που θα εξασφαλίζει τη δίκαιη πρόσβαση κατά προτεραιότητα σύμφωνα με τις επικρατούσες κλινικές ενδείξεις, λόγω των ποσοτικών περιορισμών των διαθέσιμων εμβολίων. Στα πλαίσια της Επιχείρησης Ελευθερία, προσωπικό των ΕΔ, εντάχθηκε στην Γενική Γραμματεία Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, στην οποία συνεργάζονται τα Υπουργεία Υγείας, Εθνικής Άμυνας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Προστασίας του Πολίτη.
Οι Ένοπλες Δυνάμεις ανέλαβαν την επάνδρωση και λειτουργία του ΜΕΓΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ που στεγάζεται στο Περίπτερο 13 της Διεθνούς έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Στελεχώνεται από προσωπικό του 424 ΓΣΝΕ, (165 άτομα), του Γ’ΣΣ, της 34 ΜΧ Ταξιαρχίας και της 113 ΠΜ.
Αρχισε να λειτουργεί από τις 15 Φεβ. 2021 και πραγματοποίησε μέχρι σήμερα , 54.400 εμβολιασμούς. Την ημέρα της επίσκεψής μας (20.4.2021) είχε σε λειτουργιά 48 εμβολιαστικές θέσεις, η πλήρη δυναμικότητα ανέρχεται σε 60. Λειτουργεί 8 έως 20 μμ.
Εμπρός από το Εμβολιαστικό κέντρο για την άμεση αντιμετώπιση εκτάκτων περιστατικών υπάρχει προσωπικό και ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ που καλύπτει την εμβολιαστική δράση. Δεν παρατηρήσαμε “ουρές”. Ακόμη και αν ερχόταν κάποιος νωρίτερα από προγραμματισμένο ραντεβού, αμέσως έμπαινε στην διαδικασία του εμβολιασμού.
Τα παραπάνω στοιχεία μας τα παραχώρησε ο Αρχίατρος Καρόζης Κωνσταντίνος. Στο Εμβολιαστικό κέντρο μας ξενάγησε η Συνταγματάρχης Δερβισοπούλου Ευτυχία.
Ακολουθεί η ξενάγηση μέσα από φωτογραφίες, που λήφθηκαν την 20.4.2021
Είσοδος – Υποδοχή. Συνοδοί κατευθυνούν τους προς εμβολιασμό πρώτα στην Γραμματεία για συμπληρωση σχετικού ερωτηματολογίου και μετά στον Ιατρό.Γυναίκα παραδίδει το συμπληρωμένο ερωτηματολόγιο στον Ιατρό. Στην στη οθόνη προβάλλεται η διαθεσιμότητα των Εμβολιαστικών Θέσεων, με πράσινο χρώμα η θέσεις έτοιμες να υποδεχθούν άτομα προς εμβολιασμό και με κόκκινο οι κατειλημμένες .Πάντα υπήρχε προσωπικό που καττευθύνει τους προς εμβολιασμό και τους συνοδούς, χωρίς να χρειαστεί να αναρωτηθούν που θα πάνε.Συνοδοί σε αναμονή. Απόλυτη τάξη παντού.
Αντί να περιγράψουμε εμείς τις εντυπώσεις μας από την εικόνα του Εμβολιαστικού Κέντρου θα αφήσουμε να “μιλήσει” το Βιβλίο Εντυπώσεων του κέντρου.
Τχης (ΥΚ) Κ. Τερψίδης Εμπρός στην ανοιχτή αποθήκη
