2026.01.20
Ιωάννης Κατσαβός
Αξιωματικός (Ε) ΠΝ, Νοσηλευτής
Συγγραφέας – Ερευνητής της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας
Ήταν μιά γενναία καρδιά
ίσια εξίσου
στη ζωή και στον θάνατο
αντίκρυ.
Ήταν δυό μάτια γελούμενα
για την αλήθεια
στο φως του Αληθινού.
Ήταν δυό παλάμες βαθιές
– κούπες στοργής-
για τα δάκρυα του κόσμου.
………………………………………….
Πίστευε στην εξωστρέφεια
της αγάπης.
Τήρησε επακριβώς
τον εσωτερικό κανονισμό
της θυσίας,
υπό το όνομα
ΧΡΟΝΗ ΕΥΘΥΜΙΑ,
εκ Μεσολογγίου ορμωμένη.
Ένα γαλάζιο μαξιλάρι γεμάτο χρυσά και ασημένια παράσημα. Δυό λευκές σειρές από νέα κορίτσια δακρυσμένα. Μερικά δάφνινα και κάτασπρα στεφάνια. Δεκάδες γιατροί, αρχιερείς και σεπτοί λευίτες. Πλήθος διπλωματούχες και εθελόντριες αδελφές, μεγάλες, ώριμες και νεώτερες, με τις επίσημες μπλέ στολές τους. Και κόσμος, πολύς κόσμος, που γεύτηκε την αγάπη και τη φροντίδα της.
Όλοι συνόδευαν, στις 27 Σεπτεμβρίου 1991, με υγρά μάτια, με έκφραση θαυμασμού και ευγνωμοσύνης, στο κοιμητήρι του Ζωγράφου, μια μεγάλη Ελληνίδα, Αδελφή Νοσοκόμο.
Για εκατοντάδες στρατιώτες του 1940, για εκατοντάδες αρρώστους, για εκατοντάδες μαθήτριές της και συναδέλφους της, η Μεσολογγίτισσα Ευθυμία Χρόνη ήταν στα ελληνικά δεδομένα μια νέα «Νάιτινγκεϊλ»!
Γιατί η Ευθυμία Χρόνη, με την αριστοκρατική, επιβλητική της παρουσία έκρυβε το μεγαλείο μιας απλής ψυχής, που αγάπησε με όλη την δύναμή της τον Θεό και τους ανθρώπους.
Εργάστηκε αθόρυβα, ακούραστα, άγρυπνα, χωρίς ποτέ να μετρήσει τον χρόνο!
Πενήντα χρόνια υπηρέτησε τον άνθρωπο με αγάπη, σεβασμό και αφοσίωση.
Είτε ως νέα αδελφή νοσοκόμος έδενε τις πληγές των στρατιωτών του Ελληνοϊταλικού πολέμου, είτε για δεκάδες χρόνια με τη νοσηλεία απάλεινε τον πόνο των ασθενών, που έλιωναν στο κρεβάτι από βαριές αρρώστιες, είτε στεκόταν διακριτικά ν’ ακούσει τις ανησυχίες, τις αγωνίες και τα προβλήματα και να βοηθήσει τις Σπουδάστριες της Ανωτέρας Σχολής του Ε.Ε.Σ., που για πολλά χρόνια διηύθυνε, είτε καθοδηγούσε πνευματικά και στήριζε με τις συμβουλές, την προσευχή και την κατανόηση τις Αδελφές στο δύσκολο έργο τους, ως προϊσταμένη της Αδελφότητος Νοσοκόμων «Η Ταβιθά».
Η Ευθυμία Χρόνη έδειξε με τη ζωή και τη δράση της πως «το έργο της Αδελφής Νοσοκόμου δεν είναι επάγγελμα. Είναι κλήση, είναι αποστολή»!
Το ασκούσε ως λειτούργημα η ίδια και ενέπνεε τις μαθήτριες και τις συνεργατριδές της, όσο ζούσε. Με τον θάνατό της ύψωσε τους στόχους των νεώτερων αδελφών, που είχαν κυκλώσει το φέρετρό της και άκουγαν με έκπληξη όσα επίσημα χείλη αρχιερέων, γιατρών, εκπροσώπων του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού ανέφεραν στις ομιλίες τους για την ταλαντούχο, σεμνή και δυναμική Αδελφή Ευθυμία Χρόνη, που για τις πολύτιμες υπηρεσίες της, της είχαν απονεμηθεί τα μετάλλια:
- Του εθνικού αγώνα 1940-41, «μετ’ αργυράς δάφνης».
- Του εθνικού αγώνα 1946-50, «μετ’ αστέρος αργυρού».
- Ο Αργυρούς σταυρός του Ε.Ε.Σ.
- Ο Χρυσούς σταυρός του Ε.Ε.Σ.
- Το Χρυσούν μετάλλιον της Αθηνάς Μεσολωρά.
- Το μετάλιον του Ελληνοϊταλικού πολέμου.
- Ο Χρυσούς Σταυρός της Ιεράς Πόλεως του Μεσολογγίου.
Γεννήθηκε στην Ιερή Πόλη του Μεσολογγίου το 1915, όπου και έλαβε τη στοιχειώδη και μέση εκπαίδευση. Οι εύποροι, ευσεβείς και πολύτεκνοι γονείς της, την γαλούχησαν, ιδίως η δυναμική μητέρα της, με τα νάματα της πίστεως και της πατρίδας. Από νέα, η ψυχή της ήταν γεμάτη από ηρωισμό και αγάπη για την πατρίδα. Ήταν θερμή πατριώτισσα, Ελληνίδα ως τα βάθη της υπάρξεώς της.
Από την Ένδοξη Πόλη του Μεσολογγίου ξεκίνησε στις 3-11-1940, για να παρακολουθήσει το τριετές πρόγραμμα Εκπαιδεύσεως Νοσοκόμων της Σχολής του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού.
Δραστηριοποιήθηκε με άλλες συμμαθήτριές της και βοήθησαν να μετατραπούν σε ελάχιστο χρονικό διάστημα Σχολεία και ξενοδοχεία της Πρωτεύουσας σε νοσοκομεία για τη νοσηλεία των τραυματιών του πολέμου.
Τον Απρίλιο του 1944, νεαρή διπλωματούχος, εστάλη στην Γαβαλού, όπου ανέλαβε το εκεί Νοσοκομείο. Όταν όλοι εγκατέλειψαν την πόλη για να μη συλληφθούν από τους Γερμανούς, εκείνη παρέμεινε με τους βαριά ασθενείς. Στην αυστηρή, προκλητική παρατήρηση των κατακτητών, απήντησε περήφανα: «Είμαι Ελληνίδα»!
Οι κατακτητές, όταν επίταξαν το νοσοκομείο, τη διέταξαν να παραμείνει για να περιθάλπει τους Γερμανούς. Αυτή αρνήθηκε, βάσει των συμβάσεων της Γενεύης. Έτσι, η Ευθυμία Χρόνη, συνοδευόμενη από Γερμανούς, έφθασε στις δύο το πρωί στην Αθήνα και την άφησαν ελεύθερη από την οδό Μέρλιν. Χωρίς καθόλου να πτοηθεί, από εκεί έφτασε ένστολη περπατώντας στη Σχολή, παρά τις απαγορεύσεις της κυκλοφορίας.
Εργάστηκε στον Ε.Ε.Σ. ως τον Δεκέμβριο του 1945 και στη συνέχεια, το 1946, επέστρψε στο Μεσολόγγι, προκειμένου να εκπαιδεύσει Σώμα 16 Εθελοντριών Αδελφών. Επιστρέφουσα από την αποστολή της αυτή, εργάστηκε στην Ανωτέρα Σχολή και τον Σεπτέμβριο του 1947, με υποτροφία του Βρετανικού Ερυθρού Σταυρού, μετέβη για σπουδές στο Λονδίνο, στο «Royal College of Nursing». Μετά την μετεκπαίδευσή της στο εξωτερικό, εργάστηκε στη Σχολή του Ερυθρού Σταυρού και ανέβηκε όλη την κλίμακα της επαγγελματικής εξελίξεως μέχρι το 1966, που έγινε διευθύντρια της Σχολής.
Και μετά την συνταξιοδότησή της (1978) και ως τις τελευταίες ώρες, στο κρεβάτι του πόνου της, δεν έπαψε να ενδιαφέρεται και να παρακολουθεί με ενθουσιασμό την πρόοδο της Σχολής, στην οποία συνετέλεσε και η ίδια ως μέλος της Εφορείας και διαφόρων εκπαιδευτικών προγραμμάτων.
Και ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του «Εθνικού Συνδέσμου Διπλωματούχων Νοσηλευτριών Ελλάδος» και ως μέλος της Διεθνούς Οργανώσεως Νοσοκόμων «Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ», προσέφερε πολύτιμη βοήθεια με τις γνώσεις, την πείρα και την προσωπικότητά της. Όσοι συνεργάστηκαν μαζί της μιλούν για την αστραφτερή της σκέψη, που γοήτευε! Για τον ευθύ χαρακτήρα της, που κέρδιζε! Για την ψυχική της ευγένεια, που εντυπωσίαζε! Μα προπάντων για την αληθινή, την ξεχωριστή για τον καθένα αγάπη, που κρυβόταν κάτω από το αυστηρό της βλέμμα.
Και μιλούν όλοι χωρίς εξαίρεση για την όλη αρετή της, που έφτιαξε ανθρώπους και ενέπνευσε πλήθος διπλωματούχες αδελφές. Όλα τα χρόνια με προσοχή και ακρίβεια δίδασκε την νοσηλευτική τέχνη στις σπουδάστριες στο Εργαστήριο Νοσηλευτικής και στο Νοσοκομείο. Και όταν τελείωναν τις σπουδές τους μετά τα τρία χρόνια, σαν μάνα αποχαιρετούσε την κάθε μια ξεχωριστά και της ευχόταν καλή οικογενειακή αποκατάσταση και λαμπρή επαγγελματική σταδιοδρομία. Ήξερε να ανακαλύπτει και να αξιοποιεί τα προσόντα των συνεργατών της. Χαιρόταν και συμμετείχε σαν μάνα και αδελφή σε όλες τις εκδηλώσεις της Σχολής. Μαζί με τις σπουδάστριες και στις γιορτές και στις εκδρομές.
Πολλές τάξεις οργανώνουν συναντήσεις με τις συμμαθήτριές τους στη Σχολή με τη συμπλήρωση 10 ή 20 χρόνων από την αποφοίτησή τους. Σε όλες ήταν παρούσα και μετά την συνταξιοδότησή της. Μέχρι το τέλος της ζωής της δεν υπολόγιζε κόπο και χρόνο προκειμένου να δει παλαιές απόφοιτες. Έσκυβε με όλη της την αγάπη να ακούσει τις χαρές και τις δυσκολίες της ζωής τους. Το πέρασμα του χρόνου δεν κατόρθωσε να αλλάξει τα αισθήματα της μεγάλης καρδιάς της.
Tο έργο της ζωής της Ευθυμίας Χρόνη, έργο αρίστης Αδελφής, υπήρξε πλούσιο και πολύ αποδοτικό. Η Ευθυμία Χρόνη, η Μεσολογγίτισσα αρχόντισσα, που την αγάπη της έχει δεχτεί και η «Χριστιανική Φοιτητική Δράσις», βρίσκεται τώρα στην «καλύτερη για τους καλούς Πατρίδα
Ας δέεται στον Θεό, που αγάπησε και υπηρέτησε στο πρόσωπο των αδελφών Του, για τις νέες Αδελφές Νοσοκόμες, που στήριξε και ανέβασε με τη ζωή και τον θάνατό της! Και για όσους την αγάπησαν!
Aιωνία της η μνήμη!!!
Βιβλιογραφία
1. Βελονάκη Βενετία-Σοφία, «Ιατρική εξέλιξη υγειονομικού συστήματος και Νοσηλευτική στην Ελλάδα», Νοσηλευτική, τεύχος 4, τόμος 45, Αθήνα 2006.
2. Διαμαντής Αριστείδης, «Επιτομή Ιστορίας της Στρατιωτικής Ιατρικής και Νοσηλευτικής στην Ελλάδα», Έκδοση Α’, Εκδόσεις Lege Artis, Αθήνα 2004.
3. Ελευθερίου-Καραϊωσηφίδου Μαρία, «Η Δράσις των Ελληνίδων Αδελφών κατά την περίοδον του Ελληνο-Ιταλικού Πολέμου», Νοσηλευτική, τεύχος 136, τόμος 30, Αθήνα 1991.
4. Καφιοπούλου-Παπούλη Σοφία, «Αφιέρωμα στις Μεγάλες Αδελφές – Ευθυμία Χρόνη», Νοσηλευτική, τεύχος 78, Αθήνα 1979.
5. Κωλέτη Χ., «Μνήμη Ιερή», Νοσηλευτική, τεύχος 136, τόμος 30, Αθήνα 1991.
6. Μαράκη Μαρ. – Παναγιωτοπούλου Καλ. – Μερκούρη Αικ., «Εθνικός Σύνδεσμος Νοσηλευτών Ελλάδος 80 χρόνια 1923-2003», Επίτομο, Έκδοση Α’, Εκδόσεις ΕΣΝΕ, Αθήνα 2005.
7. Μήτσου Κ., «Αναμνήσεις από τον πόλεμο 1940-41», Νοσηλευτική, τεύχος 136, τόμος 30, Αθήνα 1991.
8. Νικόλτσιος Β. – Τρομπούκης Κ., «Η Υγειονομική Υπηρεσία του Ελληνικού Στρατού κατά την περίοδο 1940-1944 – Η συμβολή της Υγειονομικής Υπηρεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων στην εποπτεία 1940-1944», Έκδοση Α’, Θεσσαλονίκη 2000.
9. Πανταζίδης Λ. Ξενοφών, «Η Ιστορία του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού», τόμος πρώτος, Έκδοση Α’, Εκδόσεις Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, Αθήνα 1987.
10. Παπαμικρούλη Σταυρούλα, «Εναρκτήριος Ομιλία κατά το Ε’ Πανελλήνιο Συνέδριο Νοσηλευτών», Ελληνίς Αδελφή, τεύχος 72, Αθήνα 1978.
11. Παπαμικρούλη Σταυρούλα, «Η Νοσηλευτική στην Ελλάδα – Προοπτικές», Νοσηλευτική, τεύχος 3 ο , Αθήνα 1985.
12. Παπαμικρούλη Σταυρούλα, «Η Νοσηλευτική Συμμετοχή στον εορτασμό των 50 χρόνων από το έτος 1940-1941», Νοσηλευτική, τεύχος 136, τόμος 30, Αθήνα 1991. 13. Ρηγάτος Γεράσιμος, «Ιστορία της Νοσηλευτικής», επίτομος, Έκδοση Α’, Εκδόσεις Βήτα, Αθήνα 2006.
14. Σαπουντζή-Κρέπια Δέσποινα, «Οι ιστορικές καταβολές της ελληνικής Νοσηλευτικής», Νοσηλευτική, τεύχος 2, τόμος 41, Αθήνα 2002.
15. Σπηλιοπούλου-Αναστασιάδου Εύη, «Οι Ελληνίδες Αδελφές στον πόλεμο του 1940-41», Νοσηλευτική, τεύχος 136, τόμος 30, Αθήνα 1991.
16. Χατζηπατέρας Ν. Κώστας – Φαφαλιού Σ. Μαρία, «Μαρτυρίες ’40-’44», Εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα 2003.
Efthymia Chroni, a registered nurse of the Hellenic Red Cross (H.R.C.). Her presence beside the wounded soldiers of the WWII of 1940, alongside hundreds of patients, and among the many students and colleagues she taught, was truly exceptional. She embodied the greatness of a simple soul, who loved God and humanity with all her strength.
ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΒΗΜΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ
Οι απόψεις που εκφράζονται στα άρθρα της Ιστοσελίδας μας ανήκουν αποκλειστικά στον/στη συγγραφέα και δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις θέσεις ή τις απόψεις της συντακτικής επιτροπής ή της ιστοσελίδας συνολικά, εκτός και αν ρητά αναφέτεται ως συντάκτης η ΕΕΥΕΔ ή ΔΣ/ΕΕΥΕΔ. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση εφόσον αναφέρεται η πηγή και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.
Επιμέλεια ανάρτησης : Αργύρης Τασιόπουλος