Tag: Κυριακόπουλος Κωνσταντίνος

ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΟΣ 25ης ΜΑΡΤΙΟΥ 2024 – ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Post author By Ε.Ε.Υ.Ε.Δ.
Post date 2024-03-20
1 Comment on ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΟΣ 25ης ΜΑΡΤΙΟΥ 2024 – ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

– 2024.03.24
– Κ. Κυριακόπουλος

Ο Κωνσταντίνος Κυριακόπουλος, εισήλθε στην Στρατιωτική Ιατρική Σχολή (ΣΙΣ) το 1958 και αποφοίτησε το 1964. Ειδικεύτηκε και μετεκπαιδεύτηκε στην Νευροχειρουργική. Υπηρέτησε μεταξύ άλλων επί σειρά ετών ως νευροχειρουργός, επιμελητής και Διεθυντής της Νευροχειρουργικής Κλινικής του 401 ΓΣΝΑ. Απεστρατεύτηκε με τον Βαθμό του Υποστρατήγου (ΥΙ) ε.α

Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν άσκηση τῆς Νευροχειρουργικής ασχόλειται με την Ιστορία της Στρατιωτικής Ἰατρικής καὶ την νεώτερη Ἑλληνικὴ Ἱστορία γενικώτερα. Συμετείχε στην Συγγραφική ομάδα των παρακάτω βιβλίων, (εκδόσεις ΕΕΥΕΔ)

Η ιστορία τοῦ 424 ΓΣΝΕ
Η Ιστορία της ΣΙΣ
Μυθική Πραγματικότητα

Ο κ. Κυριακόπουλος πρόσφατα παρέδωσε στην ΕΕΥΕΔ για να “εκδόσει ηλεκτρονικά” την Βιογραφία του Γεωργίου Καραϊσκάκη, ένα πόνημα 952 σελίδων βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα μετά από έρευνα ιστορικών αρχείων. Δεν είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα αλλά μια ιστορική μελέτη.

Ο Συγγραφέας ζήτησε από την ΕΕΥΕΔ η πρόσβαση στο Βιβλίο του να είναι ελεύθερη, χωρίς περιορισμούς, όχι μόνο για τα Μέλη της ΕΕΥΕΔ, αλλά ευρύτερα σε όσους αναζητούν ιστορικά στοιχεία για τον Γεώργιο Καραϊασκάκη.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ.

Μέσα στὸ ἱστορικὸ πλαίσιο τῆς ἐποχῆς του.

Βιογραφία στηριζόμενη σὲ ἔγγραφα καὶ πηγές.

Παρουσίαση Βιβλίου

“Βιογραφίες τοῦ Γεωργίου Καραϊσκάκη ἔχουν γραφεῖ ἀπὸ πολλοὺς καὶ μερικὲς εἶναι πραγματικὰ ἀξιόλογες. Ὅμως οἱ περισσότερες ἔχουν μυθιστορηματικὸ χαρακτῆρα καὶ σὲ αὐτὲς οἱ συγγραφεῖς τους ἐκφράζουν πολλὲς φορὲς τὶς ἀπόψεις τους, χωρὶς αὐτὲς νὰ στηρίζονται σὲ πραγματικὰ γεγονότα. Δὲν παρατίθενται ἱστορικὰ ντοκουμέντα σύγχρονα μὲ τὴν ἐποχή, ποὺ διαδραματίστηκαν, ἀλλὰ μόνο ἀναφέρονται χωρὶς πολλὲς φορὲς νὰ ἀποδεικνύονται ἀπὸ τὴν πραγματικότητα. Στὴν δημοσιευομένη ἐκτεταμμένη βιογραφία τοῦ Καραϊσκάκη, ὁ συγγραφέας τοῦ παρόντος ἔκρινε σκόπιμο νὰ παραθέτει κυρίως τὰ ἔγγραφα καὶ τμήματα βιβλίων, ἀφήνοντας τὸν ἀναγνώστη νὰ βγάλει τὰ συμπεράσματά του, παρὰ νὰ τοῦ παρουσιάζονται πολλὲς φορὲς τὰ παραμορφωμένα γεγονότα. Ἐλπίζοντας ὅτι ὁ ἀναγνώστης θὰ βρεῖ πολλὰ στοιχεῖα, ποὺ ὁ συγγραφέας ἀναζήτησε καὶ βρῆκε σὲ διάστημα πολλῶν ἐτῶν ἀναζητήσεις, βρίσκοντας τοιουτοτρόπως ἕτοιμα τὰ στοιχεῖα, ποὺ παρατίθενται. “

Το ΔΣ/ΕΥΕΔ ευχαριστεί τον Συγγραφέα και Μέλος της που τής εμπιστεύτηκε το έργο του, ένα έργο ζωής. Με αφορμή την παρουσίαση του Βιβλίου το ΔΣ/ΕΕΥΕΔ τού ζήτησε να γράψει τον “Πανηγυρικό της Εθνικής Εορτής της 25ης Μαρτίου” με θέμα τον Γεώργιο Καραισκάκη”, ένα πανηγύρικό βασισμένο σε στοιχεία του Βιβλίου του που εντυπωσιάζει και καθηλώνει τον αναγνώστη.

ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΟΣ 25ης ΜΑΡΤΙΟΥ 2024

Ὁ Ρόλος τοῦ Γεωργίου Καραϊσκάκη στὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821.

Ἐδῶ σίγα· κοιμῶνται

τῶν ἀγίων τὰ λείψανα·

σίγα ἐδῶ μὴν ταράξῃς

τὴν ἱερὰν ἀνάπαυσιν

τῶν τεθνημένων.

Ὁ Κάλβος ὑμνώντας τὶς χιλάδες νεκροὺς τῆς Παλιγγενεσίας ζητάει νὰ θυμόμαστε ὄχι μόνο τοὺς ἐπώνυμους, ἀλλὰ κυρίως τοὺς ἀνώνυμους, γιατὶ τιμώντας καὶ δοξάζοντας τὴ μνήμη τους, ὄχι μόνο ἀποτίουμε τὸν ὀφειλόμενο φόρο εὐγνωμοσύνης, μὰ κρατᾶμε ἄσβεστη τὴ φλόγα τῆς φιλοπατρίας καὶ ἑτοιμάζουμε ἀντάξιους μιμητὲς τῶν ἀνδρείων ἀγωνιστῶν. Στὸν Ἀγῶνα ἀγωνίσθηκαν ὅλοι γιὰ τὶς πνευματικὲς καὶ ἠθικὲς ἀξίες καὶ ἐγκατέλειψαν τὶς ἐργασίες τους, τὰ σπίτια τους κι’ ἀντιμετώπισαν τὴν σκληρὴ κι’ ὀδυνηρὴ πραγματικότητα τοῦ πολέμου. Δουλευτάδες τῆς γῆς, κοσμογυρισμένοι ναυτικοί, καλοζωϊσμένοι ἔμποροι, κυρίως τοῦ ἐξωτερικοῦ, φαναριῶτες, κοτσαμπάσηδες, ἡ κλεφτουριὰ καὶ τὸ ἱερατεῖο, εἶναι τὸ σύνολο τῆς κοινωνικῆς πραγματικότητας τοῦ Ἀγῶνα, ποὺ ἀπέβλεπε σὲ ἕνα καὶ μόνο σκοπό, τὴν ἀπελευθέρωση τοῦ ραγιᾶ. Ἡ ἐπανάσταση ἦταν ἀπελευθερωτικὴ καὶ ὄχι κοινωνική.

Τὶ σημαίνει γιὰ τὸν Ἕλληνα σήμερα ἡ 25^η Μαρτίου 1821; Εἶναι ἁπλῶς μιὰ γιορτή, ἢ μιὰ βαθειὰ ἀνάμνηση καὶ συναίσθηση τοῦ μεγάλου νοήματος καὶ σκοποῦ γιὰ τὸν ὁποῖο οἱ φτωχοὶ Ἕλληνες πήρανε τὰ ὅπλα καὶ κήρυξαν τὸν ἀγῶνα γιὰ τὴ λευτεριά τους; Τὰ τετρακόσια χρόνια σκλαβιᾶς τοὺς εἶχαν καταστήσει δούλους καὶ κανένας ἀπό τοὺς λεγόμενους πολιτισμένους λαοὺς δὲν πίστευε στὸ θαῦμα τῆς ἀναγέννησης τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Οἱ διάφοροι περιηγητὲς μυκτιρίζανε τοὺς Ἕλληνες γιὰ τὴν κατάντια τους καὶ τοὺς κατακρίνανε. Δὲν ἀναφέρανε ὅμως ὅτι, τοὺς ἔλειπαν ἐκεῖνοι οἱ ἀρχηγοί, ποὺ θά τοὺς κατευθύνανε στὴν ἀπόσειση τοῦ δεσμοῦ τῆς σκλαβιᾶς.

Στὴν παγκόσμια ἱστορία ὑπῆρξαν πολλὰ ἔθνη, ποὺ ἀρχικὰ ἀφοῦ ἀνυψώθηκαν στὸν ὑπέρτατο βαθμὸ παιδείας καὶ πολιτισμοῦ, μετὰ πέσανε σὲ κατάσταση ἀμάθειας καὶ ἀνυποληψίας, ἄλλα ἀκμάσανε γιὰ μικρὸ χρονικὸ διάστημα, ἀλλὰ ἐξαφανίστηκαν ἀπὸ τὴ χορεία τῶν λοιπῶν ἐθνῶν, ἐνῶ ἄλλα συγχωνεύθηκαν μὲ τοὺς κατακτητές τους. Μεταξὺ τῶν ἱστορικῶν λεγομένων ἐθνῶν, ποὺ συνεργήσανε στὴν καθολικὴ ἀνάπτυξη τοῦ πολιτισμοῦ τῆς ἀρχαιότητας ἀξιοῦται νὰ ὀνομάζεται κατ’ ἐξοχὴν τὸ Ἑλληνικὸ ἔθνος, τὸ ὁποῖο λίγες γνώσεις ἔλαβε ἀπὸ τὰ ἄλλα ἔθνη τῆς ἀρχαιότητας, ἀλλὰ πρόσφερε πολὺ περισσότερα σπέρματα σοφίας σὲ ὅλο τὸν κόσμο.

Οἱ Ἕλληνες βρέθηκαν στὴν ἀνάγκη νὰ κάνουν κάτι τὸ σημαντικὸ γιὰ τὴν ἀποτίναξη τοῦ ζυγοῦ τῆς σκλαβιᾶς. Ἡ πνευματικὴ ἀναγέννηση τοῦ Γένους ἦταν ἀναγκαία γιὰ τὴν ἐθνικὴ ἐξύψωση. Κάτω ἀπ’ αὐτὲς τὶς συνθῆκες δημιουργήθηκε ἡ «Φιλικὴ Ἑταιρεία», ποὺ τὴν ἵδρυσαν ἄσημοι γραμματεῖς ἐμπόρων στὴ Ρωσία καὶ ἔβαλε τὰ θεμέλια τοῦ ξεσηκωμοῦ. Καὶ ἐδῶ ἔγινε ἐκεῖνο, ποὺ συμβαίνει πάντα στὴν Ἑλλάδα. Οἱ προδότες νὰ κατηγοροῦν τοὺς πατριῶτες καὶ νὰ τοὺς καταδικάζουν χωρὶς αἰσχύνη καὶ αἰδώ.

«Ὧ γενναῖοι τοῦ Λεωνίδα σηκωθῆτε καὶ ξανάλθετε σὲ μᾶς, τὰ παιδιὰ σας θέλ’ ἰδῆτε πόσο μοιάζουνε μὲ σᾶς!» Καὶ μὴ νομίσει κάποιος, ὅτι ἐπιδοθήκανε στὸν ἀγῶνα τους ἀπὸ ἀπελπισία, ἢ παραφροσύνη, ἔστω κι’ ἂν ἡ λογικὴ ἀπέκλειε κάθε πιθανότητα νίκης. Ὄχι! οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, εἶχαν μίαν πρωτοφανῆ κι’ ἀκαταμάχητη αὐτοπεποίθηση, ποὺ ξεχυνότανε αὐθόρμητα καὶ ἀνεξάντλητα ἀπὸ τὰ βάθη τῆς Ἑλληνικῆς ψυχῆς. Σ’ αὐτὴ τὴν ἀκαταμάχητη ἐπιδίωξη τῆς λευτεριᾶς τους σημαντικὸ ρόλο εἶχαν παίξει οἱ κλέφτες καὶ οἱ ἁρματωλοί. Ὅπως λέει στὰ ἀπομνημονεύματά του ὁ Κολοκοτρώνης, «Τὸ «κλέφτης» ἦταν καύχημα. Ἔλεγε κάποιος «εἶμαι κλέφτης» καὶ ἡ εὐχὴ τῶν πατέρων ἑνὸς παιδιοῦ ἦτον νὰ γίνει κλέφτης.

Ἡ ἐπανάσταση, ὅπως συμβαίνει σὲ παρόμοιες περιστάσεις ἔδωσε τὴν εὐκαιρία σὲ ἀνθρώπους μὲ πολλὲς ἱκανότητες καὶ δυνατότητες νὰ δείξουν τὴν ἀξία τους, νὰ ἀναδειχθοῦν σὲ πολέμαρχους ἱκανοὺς καὶ νὰ ἐπιτύχουν πράγματα, ποὺ σὲ ἄλλες περιπτώσεις φαινόντουσαν ἀκατόρθωτα.

Ἕνας ἀπ’ αὐτοὺς ἦταν κι’ ὁ Καραϊσκάκης.

Τί ἦταν ὁ Καραϊσκάκης; «Ἂν μὲ βρίσκεις ἄξιο γι’ ἀφέντη κάμε μὲ ἀφέντη· ἂν μὲ βρίσκεις ἄξιο γιὰ δοῦλο, κάμε μὲ δοῦλο. Ἂν δὲν μὲ βρίσκεις ἄξιο γιὰ τίποτε ρίξε με στῆς λίμνης τὸ γιαλό», εἶπε ἀτάραχος στὸν Ἀλῆ πασᾶ, ὅταν τὸν ἔφεραν ἁλισσόδετο μπροστά του. Ὅλη ἡ ἱστορία τοῦ Καραϊσκάκη τρανολαλεῖ καὶ τὰ κατορθώματά του, μικρὰ καὶ μεγάλα, ἀπὸ τὸ 1798 ἕως τὸ 1827 τὸ λόγο του αὐτὸν ἐπικυρώνουν. Γίνονταν ὄχι νὰ ὠφελήσουν τοὺς κλέφτες, εἴτε τὸν Ἀλῆ πασᾶ, τὸν Πασβάντογλου, εἴτε τὴν Ἑλληνικὴ ἐπανάσταση. Γίνονταν γιὰ νὰ μαρτυρήσουν ἀπὸ κάθε ἄλλο δυνατώτερα πὼς ἄνθρωπος, ποὺ ἐξεστόμισε ἕνα τέτοιο λόγο, ἦταν ἄξιος νὰ τὸν ξεστομίσει κι’ ἴσως γιαυτὸ καὶ μόνον γεννήθηκε στὸν κόσμο. Ἔπρεπε νὰ θέλει κἄτι κ’ ἦταν ἄξιος νὰ τὸ κάμει. Καὶ τὸ κυριώτερο αὐτὸ τὸ ἤξερε πολὺ καλὰ καὶ τὸν εἶπε ἀτάραχος γιατὶ εἶχε μέσα του ριζωμένη τὴν πεποίθηση, πὼς ἦταν ἄξιος νὰ γίνει καλύτερος καὶ ἀπὸ ἀφέντης. Κι’ ὅπως γράφει ὁ Καρκαβίτσας: «Καμμιὰ βιογραφία του, κανένα τραγοῦδι, εἴτε γραφὴ κι’ ἔκθεσή του πολεμική, κανένας λόγος του ἄλλος ἀπὸ τόσους, ποὺ ἐξεστόμισε τὸ ἀπήλωτο ἐκεῖνο στόμα, δὲν ἀντιπροσωπεύει τόσο πιστά, ὅσο μόνος αὐτὸς ὁ λόγος του. Καὶ λέγοντάς τους, βέβαια μὲ τὴ συνηθισμένη του αὐθάδεια καὶ σαρκαστικὴ τόλμη ὁ Καραϊσκάκης, ἔκλεινε μέσα σὲ ἀθάμπωτη διαμαντόπετρα κι’ ἐπαράδινε στοὺς ἀπέραντους αἰῶνες ὁλοζώντανη, αὐτὴ τὴ γιγαντιαία καὶ χιλιοπρόσωπη ψυχή του».

Ἦταν ἄνθρωπος μὲ ὅλα τὰ ἐλαττώματά του. Ὄχι ὅμως μὲ ὅσα τοῦ ἀποδίδουν. Δὲν ἦταν μόνο ὁ «βωμολόχος», εἶχε χαραχτῆρα ἐκκρηκτικό, θυελλώδη, παράφορο πολλὲς φορὲς καὶ μέσα στὴν κυκλοθυμία, ποὺ τὸν διέκρινε, ἔκανε πράξεις ὑπερβολικές, ποὺ πολλὲς φορὲς τὸν βλάψανε καὶ τοῦ δημιουργήσανε σημαντικοὺς ἐχθρούς. Καὶ ἐκεῖνοι μπόρεσαν μὲ τὴν προστασία μερικῶν «μεγαλοσχημόνων» τῆς ἐποχῆς νὰ δημιουργήσουν τὶς ἐναντίον του κακὲς φῆμες. Στὶς διάφορες ἐναντίον του συκοφαντίες θὰ μποροῦσε νὰ πεῖ στοὺς συκοφάντες του: «Σᾶς ἐξορκίζω, νὰ μὴν ἀφαιρέσετε ἀπὸ τὴν τιμὴ τῆς μνήμης μου τὸ μόνο ἀσφαλὲς μνημεῖο τοῦ χαραχτῆρα μου, ποὺ δὲν ἔχει παραμορφωθεῖ ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς μου. Ἂν δὲν ἀξίζω κάτι, τουλάχιστον νὰ μὴν φαίνομαι ἀλλοιώτικος, ἀπὸ ὅ,τι εἶμαι». Σὰν ἄνθρωπος εἶχε ἐφευρετικὸ καὶ γεννητικὸ μυαλὸ καὶ φυσικὴ εὐγλωττία, μὲ τὴν ὁποία μποροῦσε νὰ συναρπάσει τοὺς συντρόφους του. Ἡ προσωπική του ἀνδρεία, ἡ τόλμη, ἡ γενναιοδωρία καὶ πάνω ἀπὸ ὅλα ἡ συμμετοχή του στοὺς κόπους καὶ τὶς στερήσεις τῶν συντρόφων του τὸν κάνανε ἀγαπητότατο ἀνάμεσά τους. Εἶχε γεννηθεῖ μὲ στόφα μεγάλου ἀρχηγοῦ.

Ἂν ὁ Ὅμηρος ἔπλασε τὸν Ἀχιλλέα καὶ τὸν Ὀδυσσέα, στὴν Ἐπανάσταση τοῦ ’21 δημιουργήθηκαν ὁ Καραϊσκάκης κι’ὁ Κολοκοτρώνης. Ὁ Κολοκοτρώνης ἦταν ὁ Ὀδυσσέας καὶ ὁ Καραϊσκάκης ὁ Ἀχιλλέας τῆς Ρωμιοσύνης. Ἀλλὰ ἡ Ἐπανάσταση δὲν εἶχε τὸν Ὅμηρό της γιὰ νὰ δοξάσει τὰ κατορθώματα ὅλων τῶν ἡρώων της. Ὁ ἥρωας τῆς Ἐπανάστασης γεννιέται σὲ ἀντίξοες συνθῆκες: στὴν ἐρημιὰ καὶ κάτω ἀπὸ ἕνα δέντρο ὁ ἕνας, σὲ μιὰ σπηλιὰ ὁ ἄλλος, μὲ ἔλλειψη τοῦ πατέρα ἀπὸ τὴν παιδικὴ ἡλικία, στὰ δέκα του χρόνια ὁ πρῶτος, μὲ ἄγνωστο πατέρα ὁ δεύτερος. Ἡ γέννηση τοῦ Καραϊσκάκη παρουσιάζεται σὰν γεγονὸς ἐξαιρετικῆς σημασίας, καθὼς συμβαίνει μακριὰ ἀπὸ τὴν ὀργανωμένη κοινωνία καὶ τὶς κανονικότητές της. Ἡ ζωὴ ἔπλασε τὸν Καραϊσκάκη. Ἡ ἀντοχή του στὰ δεινά, ποὺ τὸν συνοδεύουν ἀπὸ τὴ γέννησή του, ἡ συνεχὴς προσπάθειά του γιὰ ἐπιβίωση, ἡ ἐξοικείωση στὶς συνθῆκες κινδύνου καὶ θανάτου εἶναι οἱ ἀρετὲς μὲ τὶς ὁποῖες προικίζεται ὁ ἥρωας στὰ παιδικά του χρόνια, ποὺ τέλειωσαν γρήγορα μὲ τὴν ἔνταξή του στὰ περιβάλλοντα τῶν ὁπλαρχηγῶν τῆς Ρούμελης καὶ τῆς Ἠπείρου. Αὐτὸς ὁ ἀδικημένος, ὁ κατατρεγμένος ἀπὸ γεννησιμιοῦ του, ἐκμεταλλεύτηκε τὶς δυνατότητές του καὶ ἐγινε ὁ ἥρωας τοῦ ’21, ποὺ δὲν δίστασε μπροστὰ στὸν κατατρεγμό του, νὰ ἀντιμετωπίζει τὶς ἀδικίες, ποὺ τοῦ γίνονταν.

Πάντα σὲ ὅλη του τὴ ζωὴ δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ πολεμάει. Τίποτα δὲν τοῦ χάρισε ἡ ζωή, ἀλλὰ ὅ,τι πέτυχε τὸ πέτυχε μὲ αἷμα, δάκρυα καὶ θυσίες. Δὲν εἶχε σφαῖρα στὸ ντουφέκι του; Χρησιμοποιοῦσε τὸν ὑποκόπανό του σὰν ὅπλο καὶ μὲ αὐτὸν πολέμαγε τοὺς ἐχθρούς του. Ὅσο ὑπάρχει Ἑλλάδα καὶ ζωή, ὁ Καραϊσκάκης δὲν πρόκειται νὰ πεθάνει, γιατὶ συμβολίζει τὴ ζωή, τὸν ἀγῶνα, τὴν ἐπιτυχία. Σ’ ὅλη του τὴ ζωὴ ἀνασασμὸ δὲν εἶχε. Πέρασε ἀπὸ δύσκολους καὶ σκολιοὺς δρόμους, μακρινοὺς κι’ ἀτέλειωτους καὶ ποτέ του δὲν φοβήθηκε. Ἀπόκληρος τῆς μοίρας, τὸ ἀποπαῖδι, ποὺ προσπαθοῦσε νὰ βρεῖ κάποια ἀγκαλιὰ νὰ τὸν σκεπάσει καὶ ἕνα μητρικὸ χάδι νὰ τοῦ ἁπαλύνει τὸν πόνο, ἀλλὰ δὲν τὄβρισκε. Ἦταν ὁ ἀμόρφωτος, ὁ χτικιάρης, μὰ «τόσο βαρὺς κι’ ἀσήκωτος» γιὰ τὸν κάθε ἀλλόφρονα καὶ τιποτένιο. Ἦταν ἀδάμαστος καὶ ταπεινός, μὰ πάνω ἀπ’ ὅλα ἄνθρωπος. Ὅπως καὶ ὁ Κολοκοτρώνης, πολὺ περισσότερο, ὁ Καραϊσκάκης γνώριζε πολὺ καλὰ τὴν ψυχολογία τοῦ ἄτακτου στρατιώτη καὶ γι’ αὐτὸ τοῦ συμπαράστεκε καὶ τὸν καταλάβαινε στὶς δύσκολες στιγμὲς καὶ μοιραζότανε μαζί του τὶς θυσίες στὶς ὁποῖες ὑποβάλλοταν. Ἤξερε, ὅτι οἱ ἄταχτοι τρέχανε ἐκεῖ ὅπου ὑπῆρχε μόνο τὸ ψωμὶ σὰν μισθός, ἀλλὰ καὶ τὰ χρήματα ἀπὸ τὶς ἐμφύλιες ταραχὲς καὶ τὴ κατασπατάληση τοῦ δανείου. Ἤξερε, ὅτι ἡ πηγὴ τῶν αὐθαιρεσιῶν τοῦ στρατιώτη ἦταν ἡ πεῖνα. Καὶ γιὰ τοῦτο ἦταν πολλὲς φορὲς ἀπέναντί τους ἀνεχτικός.

Τοῦ Καραϊσκάκη τὸ μεγαλεῖο εἶναι διπλό· πρῶτα γιατὶ ἀντιστάθηκε, δὲν ἔσκυψε τὸ κεφάλι του μπροστὰ στὴν ἄδικη καταδρομὴ καὶ νίκησε. Στὶς ἐναντίον του συνωμοσίες ἀπάντησε μὲ ἀδιαφορία. Δὲν ξεσυνερίστηκε τὶς διάφορες ἀλχημεῖες τῶν ἀντιπάλων του. Καταδιώχθηκε τόσο ἀπὸ τὸν κακὸ δαίμονα τῆς Ἑλλάδας τὸν Μαυροκορδᾶτο καὶ τοὺς ὑποταχτικούς του καπεταναίους τῆς Δυτικῆς Ἑλλάδας καθὼς καὶ τὸν δολοπλόκο δεσπότη τῆς Ἄρτας τὸν Πορφύριο, γνήσιο ἐκφραστὴ τῆς φαναριώτικης νοοτροπίας τῶν δεσποτάδων τοῦ Πατριαρχείου, ποὺ θύμιζαν τὸ Βυζαντινισμό. Ἐν τούτοις προσπερνώντας τὰ μισητὰ προσκόμματα, προχωρώντας τὸν ἴσιο δρόμο του ἔδειξε, ὅτι δὲν ἤξερε μοναχὰ νὰ νικάει τὸν Ἑλληνικὸ φθόνο, τὴν κρυφοδάγκωτη Ἑλληνικὴ παλιανθρωπιά, τὴ διαβολή, τὴν ἀνδιαντροπιὰ τῆς πολιτικῆς καταδομῆς, χάρες καὶ τοῦτες ἀσκημοθώρητες, Ἑλληνικὲς χάρες μιᾶς κοινωνίας, ποὺ τροφή της ἔχει τὸν ἀκοίμητο φθόνο ἐνάντια στοὺς διαλεχτούς της. Μιᾶς κοινωνίας, ποὺ ζεῖ σκάβοντας ὕπουλα κι’ ἀνοίγοντας τὸν λάκκο κάθε διαλεχτοῦ παιδιοῦ της, σὰν νὰ ’φταιξε γι’ αὐτό, σὰν νὰ ’ναι ἔνοχο, ποὺ δὲν εἶναι ἴσιο, ἢ κατώτερο ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς του. Νίκησε καὶ τὶς δυσκολίες, ποὺ δημιουργοῦσε ἡ ἀρρώστειά του ἡ Φυματίωση, ποὺ τὸν κατάτρωγε ὅλα τὰ χρόνια τοῦ ξεσηκωμοῦ, ἐποχή, ποὺ ἡ πατρίδα τὸν εἶχε ἀνάγκη. Δὲν ἔχει τονισθεῖ ἀπὸ τοὺς βιογράφους του, ὅσο πρέπει αὐτὴ ἡ σωματικὴ ἀδυναμία του, τὴν ὁποία κατανικοῦσε μὲ τὴ μεγάλη του ψυχικὴ δύναμη, ποὺ προερχότανε ἀπὸ μιὰ μεγάλη καρδιά, ἀποφασισμένη νὰ ξεπεράσει ὅλες τὶς δυσκολίες καὶ νὰ φθάσει στὸ τέρμα. Σὲ πολλὲς φάσεις τῆς ζωῆς του αὐτῆς, οἱ πιστοὶ μέχρι θανάτου σύντροφοί του τὸν μεταφέρνανε πάνω σὲ ἕνα ξυλοκρέβατο, τόσο κατὰ τὴ διάρκεια τῆς καταδρομῆς του ἀπὸ τὸν Στορνάρη, Ράγκο καὶ Τσόγκα – παρακινημένους ἀπὸ τὸν πάτρωνά τους Μαυροκορδᾶτο – μετὰ τὴν ἄδικη καὶ «στημένη»δίκη του, καθὼς καὶ κατὰ τῶν Τούρκων πάνω στὰ κορφοβούνια, τὶς κοιλάδες καὶ τὰ κατσάβραχα. Καὶ κατόρθωσε νὰ βγεῖ νικητής.

Ὁ Μαυροκορδᾶτος συστηματοποίησε τὴν καταδρομὴ τῶν πιὸ δύσκολων ἀντιπάλων του ἔχοντας ἐξ ἀρχῆς σκοπὸ νὰ «ἡγεμονεύσει» στὴν Ἑλλάδα. Καὶ ὅπως συνέβαινε μὲ ὅλους τοὺς Φαναριῶτες, σὲ αὐτὴ τὴν ἐνέργειά του λειτούργησε εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς γιὰ τὴν ἐκπληρωση αὐτῶν τῶν ἐπιδιώξεών του.

Κυνήγησε τὸν Δημήτριο Ὑψηλάντη, τὸν Βαρνακιώτη καὶ τὸν Καραϊσκάκη. Ὁ Μαυροκορδᾶτος μὲ τὴ στημένη δίκη τοῦ Καραϊσκάκη θέλησε νὰ δείξει τὴν ἀνωτερότητά του, τὴν ἐπιβολή του στοὺς Ἕλληνες. Ἡ ἀπόλυτη ἐξουσία ὅμως εἶναι κακὸς πειρασμὸς καὶ δὲν συμβιβάζεται εὔκολα μὲ τὴν ἀγαθότητα καὶ τὴ δικαιοσύνη. Πῶς ὅμως μποροῦσε κάποιος νὰ περιμένει τέτοια συμπεριφορὰ ἀπὸ τὸν Μαυροκορδᾶτο; Σὲ ὅλες τὶς ἀντιθέσεις του ὁ Μαυροκορδᾶτος μὲ τοὺς «ἀντιπάλους» του χρησιμοποιοῦσε ἀνέντιμα καὶ φαναριωτικὰ μέσα. Ὁ Κασομούλης, πιστὸς ἀκόλουθος τοῦ Ν. Στορνάρη καὶ φανατικὸς πολέμιος τότε τοῦ Καραϊσκάκη περιγράφοντας τὴν καταδρομή του γράφει: «Ὁ Καραϊσκάκης συρόμενος [ἕως τότε] εἰς τοὺς ὤμους, εἰς ὅλην τὴν ὁδοιπορίαν, ἀπὸ τὸν πιστὸν στρατόν του, δὲν ἐδειλίασεν». «Ἡ κακοτοπιὰ δὲν ἄφηνε νὰ τονὲ φέρουν εἰς κανένα πρόχειρο ξύλινο κάθισμα σηκωτό, ἀλλὰ «στοὺς ὤμους», ὅπως κουβαλάει κανεὶς ἕνα σακί», γράφει ὁ Γιάννης Βλαχογιάννης

Δὲν νίκησε λοιπὸν ὁ Καραϊσκάκης μονάχα τὸν Ἑλληνικὸ φθόνο, ἀλλὰ ἔδειξε πὼς ἤξερε νὰ νικάει στὸν πόλεμο καὶ τὸν ἐχθρὸ τῆς πατρίδας. Τοῦτο τὸ ἀποδεικνύουν τὰ πολεμικά του κατορθώματα, ὅμοια μὲ τὰ ὁποῖα κανένας ἄλλος πολεμικὸς ἀρχηγὸς τοῦ Ἀγῶνα δὲν ἔχει νὰ ἐπιδείξει. Γιὰ αὐτὰ μιλᾶνε τὸ Κομπότι, τὸ Σοβολάκο, τὰ Πέντε Ὄρνια, ἡ Φοντάνα καὶ τὸ Τουρκοχώρι, τὸ Κρεμμύδι, ἡ μάχες ἔξω ἀπὸ τὸ Μεσολόγγι, ἐναντίον τοῦ Κιουταχῆ, τὸ Χαϊδάρι, ἡ Δομβραίνα, τὸ Δίστομο, τὴν Ἀράχωβα, ποὺ ἀποτελεῖ τὴ μεγαλύτερη νίκη κατὰ τῶν Τούρκων τῆς Ἐπανάστάσης καὶ τόσες ἄλλες, ποὺ εἶχαν σὰν συνέπεια τὴν ἀπελευθέρωση τῆς «προσκυνημένης» Ρούμελης, μετὰ τὴν πτώση τοῦ Μεολογγιοῦ. Νίκες, ποὺ ἡ κούφια ἀντίδραση τῶν ἐχθρῶν του ἀπέναντι στὸ μεγαλεῖο του σκόπιμα παράλειψαν, γιὰ νὰ προβληθοῦνε μερικὲς ξεθωριασμένες «ἀναμετρήσεις» ἄλλων, ποὺ ἀπὸ ἧττες μεταβλήθηκαν σὲ «νίκες». Ἀντιμετωπίσθηκε ἀπὸ τὴ Διοίκηση, σχεδὸν ἐχθρικά.. Γιὰ τὶς ἐναντίον τοῦ Καραϊσκάκη δολοπλοκίες τοῦ Ἐκτελεστικοῦ Σώματος κατὰ τὴν πολιορκία τοῦ Μεσολογγίου γράφει ὁ Βλαχογιάννης: «Πάλι ἀρχίζει ν’ ἀγριεύει ὁ Καραϊσκάκης μὲ τὸ προκομένο Ἑλληνικὸ κουβέρνο. Ὅ,τι ἔκαμε στὰ 1826 ὁ Καραϊσκάκης μὲ τὸν Κιουταχῆ στὴν Ἀθήνα, κόβοντας τὶς συγκοινωνίες του μὲ τὴν ἐκστρατεία τῆς Ρούμελης, αὐτὸ καὶ τώρα ἔκανε στὸ Μεσολόγγι πιάνοντας τοὺς δρόμους, ποὺ φέρναν ἀπὸ τὴν Ἄρτα στὸ στρατόπεδο τοῦ Κιουταχῆ τὶς τροφές του καὶ πολεμοφόδια. Πῶς ἡ φρουρὰ τοῦ Μεσολογγίου ἀποφάσισε νὰ τον ὲσηκώσῃ ἀπὸ τὰ θαυμαστά του ἐπιχειρήματα καὶ ν’ ἀφήσει ἔτσι λεύτερους τοῦ Κιουταχῆ τοὺς πόρους νὰ τρέχουνε πρὸς τὸ στρατόπεδό τους; Ἔλπιζε νὰ γίνει μεγάλη δύναμη μὲ τὴν ἕνωσή του μὲ τοὺς ἀπὸ τὰ Σάλωνα γιὰ νὰ λύσει τὴν πολιορκία; Ἀπὸ τὴν ἀναφορὰ 17 Σεπτεμβρίου 1825 φαίνεται πὼς οἱ δύο καπεταναῖοι Τσόγκας καὶ Ράγκος κατάφεραν τοῦτο τὸ κακό, σὰν ἀφοσιωμένοι τοῦ Μαυροκορδάτου, ποὺ ἤτανε καὶ βγάλαν τὸν Καραϊσκάκη μὲ τὸ μέσο τῆς Κυβέρνησης. Αὐτὴ πάλι δὲν τολμοῦσε νὰ γράψει ἴσια κατὰ πρόσωπο τοῦ ἴδιου τοῦ Καραϊσκάκη, παρὰ ἔβαλε τὴν ἀθώα ἐπιτροπὴ τοῦ Μεσολογγιοῦ νὰ τὸν καλέσει μὲ τὴν πρόφαση νὰ ἑνωθῇ μὲ τῶν Σαλώνων τὰ στρατεύματα, γιὰ νὰ χτυπήσουν ἔτσι δυνατώτεροι τὸν Κιουταχῆ… Ἡ δόξα τοῦ Καραϊσκάκη μεγάλωνε πολύ, ὁ φθόνος ὁ πολιτικὸς ἔπρεπε νὰ τὴν περιμαζέψει. Σηκώσανε λοιπὸν ἔτσι τοῦ Ἀναπλιοῦ οἱ πολιτικοὶ τὸν Καραϊσκάκη ἀπ’ τὴν Ἀκαρνανία καὶ τονὲ στέλνανε νὰ ἑνωθεῖ μὲ τὸν παλιὸ ἐχτρό του Κώστα Μπότζαρη, ὄχι ἱκανὸ μήτε γενναῖο, σταλμένον ἀπὸ τ’ Ἀνάπλι μὲ στρατεύματα καλοπληρωμένα, ποὺ θὰ σμίγανε μὲ τὰ λιμασμένα παλληκάρια τοῦ Καραϊσκάκη. Καὶ ποιός ἀπὸ τοὺς δυὸ θὰ ἦταν ὁ ἀρχηγός; Ὄχι ὁ Καραϊσκάκης. Ἔτσι ἀγριεύει πάλι ὁ ἁψὺς καὶ ἀνέγγιχτος αὐτὸς ἥρωας καὶ δὲν ἄργησε ἀλήθεια νἀρθεῖ ὁ ἐπίσημος διορισμὸς κρυφὰ στὸν Κώστα Μπότζαρη καὶ δὲν τὸν ἔμαθε μήτε τοῦ Μεσολογγιοῦ ἡ φρουρά, ποὺ κρεμοῦσε τὶς ἐλπίδες της στὸν Καραϊσκάκη. Φακέλλωσε λοιπὸν ὁ ἄνθρωπος αὐτὴν τὴν ἀτιμία τῶν πολιτικῶν, πῆρε τὰ μάτια του καὶ χάθηκε κι’ ἄφησε στὸν Κώστα Μπότζαρη τὸ ἔργο, ποὺ δὲν τὸ σήκωνε ἡ πλάτη του, νὰ σώσει τὸ Μεσολόγγι. Κι’ ὅταν ἦλθε ἡ ὥρα καὶ κανένας δὲν εἶχε ἀνάστημα ἴσιος νὰ σταθεῖ μπροστά του, τότε ἅρπαξε μὲ τὸ χέρι του τὴν ἀρχηγία κι’ ἔστησε τὴ δόξα τὴν Ἑλληνικὴ στοῦ Παρνασσοῦ τοὺς βράχους καὶ στοὺς βάλτους τοῦ Πειραιᾶ».

Στὴν Ἑλλάδα, ποὺ πάντα τρώει τὰ παιδιά της οἱ μεγάλες μορφὲς δημιουργοὶ καὶ πλάστες μαζὶ ἀποτελοῦν σπάνιο φαινόμενο· ἂν αὐτοὺς τοὺς ἄφηναν ἐλεύθερους νὰ δράσουν, χωρὶς νὰ προκαλοῦν ἀντιδράσεις καὶ νὰ τοὺς βάζουν ἐμπόδια στὸ δρόμο τους, θὰ γίνονταν θαύματα. Ὅμως ἀκολουθεῖ πάντοτε σὲ λίγο ὁ χαλασμός, σὰν νόμος φυσικός, ἀλύπητος κι’ ἀναπόφευκτος ὁ νόμος τῆς φθορᾶς, ὁ νόμος του κατεδαφιστῆ, ὅπως γράφει ὁ Γιάννης Βλαχογιάννης, «ποῦ δουλεύει συνεχῶς καὶ ἀδιάκοπα στὴν καρδιὰ τοῦ γιγαντόδεντρου καὶ βρίσκει ἕτοιμο τὸν καρπό, ὥσπου νὰ τὸ ἀπονεκρώσει».

Τὸ ἔργο τοῦ Καραϊσκάκη κόπηκε ξαφνικά, ἡ ἴδια ἡ κακὴ μοῖρα τῆς Ἑλλάδος καταβάσκανε καὶ δὲν ἦταν παρὰ ἡ φθονερὴ τῶν παλαιῶν ἐχθρῶν ὑπόνοια στὸ σκοτάδι. Ἦταν ἐπιβουλὴ τῶν Ἄγγλων καὶ τυφλὴ ἀντιλογία, ποὺ καλάρεσε χωρὶς ἄλλο στὴν παλαιὰ κυβέρνηση ΚουντουριώτηΜαυροκορδάτου, μάλιστα τοῦ τελευταίου. Ἡ ἄρνηση τῆς Ὕδρας νὰ δώσει φτυάρια καὶ ἀξίνες, ὑπακούοντας στὴν ἐπιμονὴ τοῦ Κόχραν, ἡ κρυφὴ ἀντίδραση τῶν βουλευτῶν, ποὺ συγχύζανε τὸν γενικὸ ἀρχηγὸ γιὰ νὰ τὸν κάμουν νὰ χάσει τὴν ψυχρὴ κρίση κι’ ὁ διορισμὸς ἔπειτα τοῦ Κώστα Μπότζαρη ἀρχηγοῦ τῆς ἐκστρατείας τῶν Ἀθηνῶν εἶναι καίριο ἀκλόνητο σημάδι, ὅτι ἀμέσως μετὰ τὸν θάνατο τοῦ Καραϊσκάκη οἱ ἐπιγενόμενοι θὰ ἦσαν ἀνίκανοι.

Ὁ Καραϊσκάκης πέθανε, ἀφοῦ τ’ ἀνήσυχο πέλαγος τῆς ζωῆς του τὸ πέρασε παλεύοντας μὲ τοῦ κακοῦ τ’ ἀνήμερα θεριά. Καὶ κεῖ ποὺ τὸ περίλαμπρο πνεῦμα του, ἡ καθάρια ψυχὴ κι’ ἡ ἡρωικὴ καρδιά του, ἀνάμεσα στὶς πιὸ φλογισμένες καρδιές, ἐλαυνότανε ἀπὸ τὴ θεία πνοὴ τοῦ ἡρωισμοῦ ὁδηγώντας τοὺς Ἕλληνες στὰ οὐράνια ἦλθε ἡ κακοτυχία. Ἂς εἶναι ἀχάλαστος ὁ ὕπνος του μές’ στὴν ἀμάραντη γαλήνη, ποὺ τὰ ἔργα του τὰ ἴδια τὴν ψηλώσανε. Θεμελιώσανε στὸν αἰθέρα ναό, κάστρα δόξας ἄπαρτα ἀπὸ τὸν φθόνο τὸν μικρόψυχο. Κατέστησε τὸ μῖσος τους ἄναντρο, τὸν δόλο τὸν ἀνήμερο ἀδύνατο, τοὺς ἐχθροὺς νὰ γίνονται στάχτη μπροστὰ στὸ θάνατο τὸ δυνατό. Ἂς εἶναι ἀχάλαστος ὁ ὕπνος τοῦ ἀδικοχαμένου, κατατρεγμένου, καταδιωγμένου Ἥρωα. Ἡ Ἱστορία φυλάει τὸν τάφο του, παραστάτης ἄγρυπνος, ἀλάθευτος κριτής.

Κι’ αὐτὴ τὴ δόξα τοῦ τὴν στερήσανε οἱ πατροκτόνοι Ἕλληνες, μὰ οὐσιαστικὰ ἐχθροὶ τῆς Ἑλλάδας, ποὺ ὀρφανὴ ἀπὸ τὸ διαλεχτὸ παιδί της, ἔπεσε πάλι στὴν ἄθλια τὴν παλιὰ μοῖρα της, τὴ μοῖρα, ποὺ πάντα τὴν παραμονεύει. Μέσα ἀπὸ τὴ νύχτα, ὅπου ρίχνουν πάντα τὰ τυφλὰ παιδιὰ νέας, ὥσπου καὶ πάλι ἀργά, ἢ γρήγορα νὰ σηκωθεῖ καὶ νὰ βγεῖ θαμπωμένη ἀπὸ τὸ φῶς τῆς μέρας καὶ νὰ ξεφύγει ἀπὸ τὶς παλιές τους συμφορές, ὄχι ὅμως γνωστικότερη κι’ ἀπαλλαγμένη ἀπὸ τὰ περασμένα πάθη, ποὺ δὲν τῆς γίνανε μαθήματα. Καὶ ἡ ἴδια ἱστορία θὰ ἐπαναλαμβάνεται μέχρι νὰ φανεῖ πάλι στὴν σκηνὴ κάποιο ἄλλο μεγάλο πνεῦμα, ποὺ θὰ προσπαθήσει νὰ τὴν βγάλει ἀπὸ τὴν ἀφάνεια στὸ ξέφωτο καὶ νὰ τὴν ὁδηγήσει σὲ νέες δόξες καὶ θριάμβους. Ὁ Καραϊσκάκης τιμωρήθηκε, μὲ τὴν ἐξαφάνιση τοῦ μεγαλειώδους ἔργου του.

Ὁ Ἀχιλλέας Παράσχος τὸν ἀναπολεῖ νἄρχεται ἀπὸ τὸν ἄλλο κόσμο μὲ τ’ ἅρματά του, σὰν ἀστροπελέκι, ἀητὸς καὶ λιοντάρι καὶ ν’ ἀκολουθεῖ ξοπίσω του ἀσκέρι μὲ παλληκάρια, ἀπὸ τὴ Ρούμελη, τὸ Μοριά, τὸν Ψηλορείτη καὶ τὴν Πίνδο κι ὅλοι νὰ τὸν κοιτάζουν μὲ σέβας, «τὸν Ἀρχηγὸ τῶν Ἀρχηγῶν». Γιὰ μιὰ στιγμὴ ἐτοῦτο. Κ’ ὕστερα, ἀφοῦ μιλήσει γιὰ παλληκαριὲς καὶ θυσίες, γιὰ καινούρια δεινὰ τῆς πατρίδας, τοῦ λέει νὰ προσμένει τὸ νέο κάλεσμα γιὰ νἄρθει νὰ ὁδηγήσει τὸ Γένος σὲ μιὰ ἀναγεννητικὴ πορεία.

«Κ’ εἶν’ αὐτός!» ἀκόμα κράζουν οἱ Πασάδες τῆς Τουρκίας,

«Ἔρχεται νὰ μᾶς ἁρπάσῃ νέας πάλιν ἐπαρχίας».

Τὸ γιγάντιο ἔργο τοῦ Καραϊσκάκη θὰ παραμένει σὰν φωτεινὸς φάρος, ποὺ θὰ κατευθύνει τοὺς πραγματικοὺς Ἕλληνες στὴ σωστὴ κατεύθυνση, μακρυὰ ἀπὸ διαιρέσεις καὶ ἀλληλοσπαραγμούς.

ΚΚ

Ηλεκτρονική Έκδοση Βιβλίου εδώ
Βιογραφικό Σημείωμα Κ.Κυριακόπουλου : εδώ
Επιμέλεια Ανάρτησης : Αργύρης Τασιόπουλος

Tags KYR-01, ΚΑΡΑΙΣΚΑΚΗΣ, ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, Κυριακόπουλος Κωνσταντίνος

2023 ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟ

401 ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Post author By Ε.Ε.Υ.Ε.Δ.
Post date 2023-11-30
1 Comment on 401 ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

– 2023.12.01
– Υπτγος Δημήτηρης Κασίμος, Δντης ΔΥΓ/ΓΕΣ
– Αντγος (ε.α) Κωνσταντίνος Κυριακόπουλος
– Αντγος (ε.α) Αριστογείτων Χαραλαμπάκης

To 401 ΓΣΝΑ είναι το κορυφαίο στρατιωτικό νοσοκομείο της χώρας και ένα από τα μεγαλύτερα νοσηλευτικά ιδρύματα της χώρας. Η πλήρης παρουσιάσή του ξεφεύγει από τα πεπερασμένα όρια ενός άρθρου.

Σήμερα θα αφήσουμε εκλεκτούς Συναδέλφους, να κάνουν την δική τους αναφορά στο 401 ΓΣΝΑ. Οι παρουσιάσεις πραγματοποιήθηκαν πριν ένα χρόνο, τη Δευτέρα 14 Νοεμβρίου 2022, στην έδρα του 401 ΓΣΝΑ, στην τελετή για τη συμπλήρωση 50 ετών αδιάλειπτης λειτουργίας του Νοσοκομείου.

Ο Αντιστράτηγος (ΥΙ), εα Κωνσταντίνος Κυριακόπουλος ἔζησε ἀπὸ κοντὰ τὶς συνθῆκες κατασκευῆς του 401 ΓΣΝΑ απὸ τὸ 1968 μέχρι το 1971 καθὼς και τα πρώτα χρόνια τῆς λειτουργίας του, μας μεταφέρει τα όσα έζησε με την παρουσίασή του που θα την αποκαλούσαμε, βιωματική του ιστορία, με πολλά ανέκδοτα στοιχεία.
Ο Υποστράτηγος (ΥΙ) Δημήτριος Κασίμος, Δκτης τότε του 401 ΓΣΝΑ (Σήμερα Δντης ΔΥΓ/ΓΕΣ), παρουσίασε την εξέλιξη στα χρόνια που πέρασαν, του 401 ΓΣΝΑ και προβάλει τον απολογισμό τον σχεδιασμό, την ονειροπόληση για το μέλλον, με βάση την εμπειρία και τα διδάγματα της ιστορίας.
Ο Αντιστράτηγος (ΥΙ) ε.α Αριστογείτωνας Χαραλαμπάκης, επ. πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ιατρών Λογοτεχνών, παρουσίασε το ποιημά του «401 ΓΣΝΑ – 50 Χρόνια προσφοράς».

Οι παραπάνω Συνάδελφοι είναι Μέλη της Επιστημονικής Ένωσης Υγειονομικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΕΥΕΔ).

Σύνδεσμοι των παρουσιάσεων σε εκτυπώσιμη μορφή pdf, εδώ

Ἀπὸ τὴν Ἱστορία τοῦ 401 ΓΣΝΑ.

Ἡ κατασκευὴ καὶ τὰ πρῶτα χρόνια λειτουργίας του 401 ΓΣΝΑ.

Κωνσταντίνος Κυριακόπουλος, Νευροχειρουγός.

Ἡ παροῦσα ὁμιλία ἀφιερώνεται ἐκ μέρους μου σὲ ὅλους ἐκείνους ποὺ εἶχαν τὴν ὑποχρέωση καὶ τιμὴ συγχρόνως νὰ ὑπηρετήσουν στὴν ἀρχικὴ φάση τῆς λειτουργίας του στὸ 401 ΓΣΝΑ. Οἱ περισσότεροι ἀπὸ αὐτοὺς δὲν βρίσκονται στὴ ζωή.

Ἀποτελεῖ γιὰ μένα μεγάλη τιμή, διότι ὁ διευθυντὴς τοῦ Νοσοκομείου μοῦ ἀνέθεσε νὰ παρουσιάσω τὰ ἀφορῶντα στὴν κατασκευὴ καὶ λειτουργία τοῦ 401 ΓΣΝΑ. Στὸ Νοσοκομεῖο αὐτό, ποὺ τὸ θεωρῶ σὰν δεύτερο σπίτι μου, ὑπηρέτησα γιὰ πάνω ἀπὸ 10 χρόνια σὰν διευθυντὴς τῆς Νευροχειρουργικῆς Κλινικῆς. Σὰν νεαρὸς ἀνθυπίατρος ὀνειρεύτηκα, ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοί μου, τὴν κατασκευή του, ἐνῶ σὰν ἰατρὸς ἔζησα ἀπὸ κοντὰ τὶς συνθῆκες κατασκευῆς του ἀπὸ τὸ 1968 μέχρι το 1971 καθὼς καὶ τὰ πρῶτα χρόνια τῆς λειτουργίας του μέχρι τὸ 1974. Γιὰ τὴ λειτουργία τοῦ Νοσοκομείου θὰ μποροῦσα νὰ μιλήσω γιὰ ώρες, ὅμως στὸ μικρὸ χρονικὸ διάστημα μερικῶν λεπτῶν τῆς ὥρας θὰ ἀναφερθῶ μόνο στὸ ἱστορικὸ τῆς κατασκευῆς του καὶ τὶς συνθῆκες λειτουργίας του γιὰ τὰ πρῶτα 25 ἔτη, ποὺ τὰ ἔζησα καὶ συμμετεῖχα ἐνεργῶς σὲ αὐτή.

Στὸ νέο Νοσοκομεῖο μεταφέρθηκαν ἀπὸ τὰ τέλη του 1970 μέχρι ἀρχὲς τοῦ 1971 τὰ μέχρι τότε ὑπάρχοντα στρατιωτικὰ Νοσκομεῖα τῶν Ἀθηνῶν, δηλαδὴ 401 ΓΣΝΕ, 430 ΓΣΝ καὶ Νοσοκομεῖο Ἀναπήρων. Τὸ 401 ΓΣΝΕ βρίσκοταν πίσω ἀπὸ τὸ ΝΙΜΤΣ, ἐνῶ τὸ 430 ΓΣΝ στὰ κτίρια τοῦ σημερινοῦ Δημοτικοῦ Νοσοκομείου. Ἰδιοκτήτης τῶν κτηρίων τοῦ 430 ΓΣΝ ἦταν ὁ Δῆμος Αθηναίων. Εἶχε χτιστεῖ στὶς ἀρχὲς τῆς δεκαετίας τοῦ 1900 γιὰ νὰ χρησιμεύσει σὰν λαϊκὰ ὑπνωτήρια. Μετὰ τὴν ἐγκατάλειψη τοῦ Δημοτικοῦ Νοσοκομείου στὴν ὁδὸ Ἀκαδημίας, ὅπου σήμερα βρίσκεται τὸ πολιτιστικὸ κέντρο τοῦ Δήμου Αθηναίων ὁ Δῆμος ζήτησε τὰ κτίρια τοῦ 430 ΓΣΝ γιὰ νὰ μετακομίσει τὸ Δημοτικό Νοσοκομεῖο Ἀθηνῶν.

Τὸ 401 ΓΣΝΕ ἀποτελοῦσε τὴ συνέχεια τοῦ Στρατιωτικοῦ Νοσοκομείου Αθηνῶν, στὴν περιοχὴ Μακρυγιάννη, ποὺ ἔχει συνδέσει τὴν τύχη του μὲ τὴν ἐξέλιξη τῆς Ἰατρικῆς στὴν Ελλάδα καὶ ἔπαιξε σημαντικὸ ρόλο ὅσον ἀφορᾶ στὴν υγειονομική περίθαλψη στὴν Ἑλλάδα.

Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνῶν (Περιοχή Μακρυγιάννη)

Κατά το 1930 μὲ ἀπόφαση τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τὸ κτίριο καὶ γήπεδο τοῦτο παραχωρήθηκε στὸ τότε Ὑπουργεῖο Συγκοινωνίας διὰ τὴν ἐγκατάσταση τῆς Σχολῆς Καλῶν Τεχνῶν. Κατὰ τὴν ἔκρηξη τοῦ Κινήματος τῆς 1 Μαρτίου 1935 κατέχοταν ἀπὸ Σύνταγμα Ευζώνων, μετὰ δὲ τὴν καταστολὴ αὐτοῦ στρατωνίστηκε σὲ αὐτὸ μία διλοχία χωροφυλάκων, χωρὶς νὰ ἐγκαταλυφθεῖ ἀπὸ τότε. Δὲν ὑπῆρχε ἔγγραφή διαταγή στρατωνισμού. Παρὰ ταῦτα έμεινε γνωστό σὰν κτίριο τοῦ Συντάγματος Χωροφυλακῆς Μακρυγιάννη καὶ κανένας δεν κάνει μνεία τοῦ Στρατιωτικοῦ Νοσοκομείου Μακρυγιάννη.

Σήμερα πλέον ἔχει παραχωρηθεί στὸ Ὑπουργεῖο Πολιτισμοῦ καὶ ἀνεγέρθηκε στὸ οἰκόπεδό του τὸ Νέο Μουσεῖο τῆς Ἀκροπόλεως.

Ἡ κατασκευής τοῦ Νέου Στρατιωτικοῦ Νοσοκομείου πέρασε ἀπὸ πολλὲς φάσεις καὶ περιπέτειες. Μετὰ τὴν ἐγκατάλειψη τοῦ Νοσοκομείου Μακρυγιάννη, αποφασίστηκε ή κατασκευή νέου στρατιωτικοῦ Νοσοκομείου 1.000 κλινῶν γιὰ τὴν νοσηλεία τῶν ἀξιωματικών, στρατιωτῶν, ἀποστράτων καὶ τῶν μελῶν τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐνεργείᾳ καὶ ἀποστράτων ἀξιωματικῶν. Ἐπελέγη σὰν τοποθεσία κατασκευῆς του καὶ ἄρχισε προπολεμικῶς νὰ κατασκευάζεται νοσοκομεῖο, ποὺ εἶναι τὸ κτίριο τοῦ νῦν Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατού. Λόγω ὅμως τοῦ Ἑλληνο-Ιταλικοῦ πολέμου σταμάτησε ἡ ὁλοκλήρωσή του.

Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωση τέθηκε ἐκ νέου ή συνέχιση τῶν ἐργασιῶν ὁλοκλήρωσης τοῦ Νοσοκομείου μὲ τὴν συγκέντρωση ἐκεῖ ὅλων τῶν νοσοκομείων τῆς περιοχῆς Ἀθηνῶν. Ἡ συνέχιση τῶν ἐργασιῶν ἄρχισε τὴν Γ’ Ὀκτωβρίου 1951 ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψη τῆς 731 Διεύθυνσης Έργων Μηχανικού (731 ΔΕΜ) μὲ πόρους ἀρχικῶς ἐκ τοῦ Σχεδίου Μάρσαλλ καὶ ἀργότερα τοῦ ΤΕΘΑ.

Τὸ 1952 ἀποφασίστηκε ἡ ἀξιοποίηση μόνο τμήματος γιὰ νοσοκομεῖο 200 κλινῶν, ἐνῶ σιγά-σιγὰ μετὰ ἕνα ἀποφασίστηκε ἡ χρησιμοποίηση του κτιρίου γιὰ τὴν στέγαση τοῦ Γενικοῦ Επιτελείου Στρατοῦ.

Γιὰ νέο νοσοκομεῖο ἀποφασίστηκε νὰ κατασκευασθεῖ στὸ σημερινὸ χῶρο ποὺ ἀναγέρθηκε καὶ διετέθη πίστωση 500.000 δραχμῶν τὸ 1958 καὶ τὰ σχέδιά του ἔγιναν ἀπὸ τὸν καθηγητή τοῦ Πολυτεχνείου Κυπριανὸ Μπίρη, ποὺ κατὰ τὸ 1956-1959 ἔχτισε τὴν πτέρυγα τοῦ ΝΙΜΤΣ πρὸς τὴν ὁδὸ Βασιλίσσης Σοφίας. Ἄρχισε ἡ ἀνοικοδόμησή του τὸ 1958 καὶ μέχρι το 1967 ὑπῆρχε ὁ σκελετὸς ἀπὸ τὸ μπετόν. Στὴν ἀρχικὴ μελέτη ὁ ἀριθμὸς τῶν κλινῶν του ἀνερχότανε σὲ 600.

Ένα νέο Νοσοκομεῖο ἔπρεπε νὰ πληροῖ τὶς ἀπαιτήσεις τῶν καιρῶν. Παλαιότερα τὰ νοσοκομεῖα ὀνομαζόντουσαν νοσοκομεία ένδεων και πληγωμένων, γιατί ἐκεῖ νοσηλευόντουσαν ἄποροι ἢ τραυματίες, ἢ ἄτομα μετρίας οικονομικής ή καμμίας οἰκονομικῶς καταστάσεως. Οἱ εὐκατάστατοι προτιμούσαν κυρίως γιὰ νοσηλεία τις ιδιωτικές Κλινικές. Οἱ ἰδιωτικὲς κλινικές ἦσαν συνήθως μεγάλα κτίρια με ελάχιστες διαγνωστικές δυνατότητες, ἀλλὰ καλύτερο ξενοδοχειακὸ ἐξοπλισμό. Τὰ νοσοκομεῖα στὴν πλειονότητά τους εἶχαν μεγάλους θαλάμους νοσηλείας, στοὺς οποίους νοσηλευόντουσαν συνήθως ἀπὸ 20-40 ἀσθενεῖς ἀνὰ θάλαμο. Οἱ τουαλέτες συνήθως ἦσαν κοινὲς καὶ δὲν ὑπῆρχαν ἀτομικὰ λουτρά. Ἀντιθέτως οἱ κλινικὲς εἶχαν συνήθως τρίκλινα, δίκλινα ἢ μονόκλινα δωμάτια νοσηλείας μὲ τουαλέτες ἐντὸς τοῦ θαλάμου.

Σιγὰ σιγὰ ὅμως ἕνα νοσοκομεῖο ἔπρεπε νὰ ἔχει καλό ξενοδοχειακό ἐξοπλισμό, καλὴ ὀργάνωση από πλευράς ἰατρικών μηχανημάτων καὶ στελέχωση ἀπὸ ἄριστο ιατρικό, νοσηλευτικὸ καὶ παραϊατρικὸ προσωπικό. Ἡ ἀνέγερση ενός Νοσοκομείου δὲν εἶναι ἁπλὸ πρᾶγμα, ποὺ μπορεῖ νὰ γίνει ἀπὸ ένα μόνο άτομο. Όταν λοιπὸν ἀποφασίστηκε τὸ 1967 η συνέχιση της κατασκευής του Νοσοκομείου μιὰ ὁμάδα 2-3 νέων τότε στρατιωτικῶν γιατρῶν, (Νικ. Σχίζας, Δημ. Βασώνης καὶ Παρμενίων Παπαθανασίου) που είχαν επιστρέψει ἀπὸ τὴν Αμερική, μετὰ ἀπὸ πολλές προσπάθειες έπεισαν τὴν ἡγεσία τοῦ Υγειονομικοῦ νὰ ἀνατεθεῖ ἡ κατασκευή του σὲ ξένη τεχνικὴ Εταιρεία, ποὺ εἶχε πεῖρα στὴν κατασκευή νέων νοσοκομείων. Όμως τὸ ΓΕΣ είχε άλλη άποψη καὶ επικράτησε ἡ ἀντίληψη νὰ κατασκευασθεῖ ἀπὸ τὴν 731 ΔΣΕ. Τοῦτο ὀφείλοταν κατὰ κύριο λόγο στὸ προβλεπόμενο κόστος κατασκευῆς καὶ ἐξοπλισμοῦ. Ἡ Τεχνική Εταιρεία ἀνεβίβαζε τὸ κόστος κατασκευῆς στὸ ποσὸ τῶν 180.000.000 δραχμῶν, ἡ δὲ Διεύθυνση Μηχανικοῦ σὲ 160.000.000. Διατυμπανίστηκε τότε στὸ Στρατό – ἦταν ἀρχὲς τῆς Δικτατορίας – ότι γινότανε συμμάζεμα τῶν διαπανῶν. Καὶ πόσο κόστισε συνολικά; Περίπου 650.000.000 δραχμές.

Ὑπῆρχαν τεράστια προβλήματα νὰ τροποποιηθοῦν τὰ ὑπάρχοντα σχέδια καὶ κατασκευές τοῦ φέροντος σκελετοῦ τοῦ μέχρι τότε κτιρίου καθὼς καὶ νέες προσθήκες, πρᾶγμα ποὺ ἀπεδείχθη, ὅτι ἦταν δυσπρόσιτες. Η διεύθυνση Ὑγειονομικοῦ ἀνέθεσε τὴν ὅλη ἐργασία στὸν τότε ἐπίατρο Γρηγόριο Γρηγορᾶ, ὁ ὁποῖος ἐργάσθηκε μὲ ζῆλο καὶ αὐταπάρνηση. Ὅσοι ἀπὸ ἐμᾶς γνωρίζουμε τὸν κ. Γρηγορά πιστεύουμε ὅτι ἐπέτυχε τὰ ἀκατόρθωτα. Ὄντας ἐντελῶς μόνος ἀνέλαβε ἕνα ἔργο, στὸ ὁποῖο κάποιος ἄλλος δὲν θὰ πετύχαινε. Ὅπως εἶπε ὁ ἴδιος, ὅταν τὸν κάλεσε ὁ τότε Δντὴς τῆς ΔΥΓ/ΓΕΣ Παναγιώτης Γιανημάρας καὶ τοῦ ανέθεσε τὴν ἀποστολή, τοῦ εἶπε: «μὰ ἐγὼ ἔνας παθολογοανατόμος στρατηγέ, τί ξέρω ἀπὸ Νοσοκομεῖα;», ὁ στρατηγὸς τοῦ ἀπάντησε «γιατί ξέρω ἐγώ; Ὅμως σὲ ἐμπιστεύομαι καὶ πιστεύω, ὅτι θὰ τὰ καταφέρεις». Ἔτσι εἶχαν τὰ πράγματα. Ὁ Γρηγορᾶς κινήθηκε μὲ ἐπιμέλεια καὶ ἀπέδωσε ὅσο μποροῦσε καλύτερα.

Ἔρχόμαστε τώρα στὰ προβλήματα, ποὺ ἔπρεπε νὰ ἐπιλυθοῦν. Διαπιστώθηκε, ὅτι δὲν εἶχαν προβλεφθεῖ ὅσο ἔπρεπε οἱ συνθῆκες μοντέρνας νοσηλείας, ἀλλὰ ὁ σχεδιασμὸς εἶχε γίνει γιὰ τὶς ἀνάγκες όπως προβλέποταν τότε γιὰ τὰ Νοσοκομεία.

Ὁ Γρηγορᾶς ἐπεσκέφθηκε συνολικὰ 4 φορὲς καινούργια νοσοκομεῖα τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ βάσει αὐτῶν σχεδίασε τὸ νέο νοσοκομεῖο. Ἀρχικὰ προβλεπότανε, ὅτι τὸ νοσοκομεῖο θὰ λειτουργοῦσε καὶ σὰν πρεβαντόριο. Αποφασίστηκε νὰ δημιουργηθοῦν μονόκλινα, δίκλινα, τετράκλινα καὶ ὀκτάκλινα δωμάτια νοσηλείας. Στὰ τετράκλινα καὶ ὀκτάκλινα δωμάτια δὲν ὑπῆρχαν λουτρὰ καὶ οἱ τουαλέτες ἦσαν κοινές. Γιὰ λουτρὰ δὲν γινότανε κανένας λόγος πλὴν τῶν δωματίων τῶν 5 καὶ 6 ὀρόφων.

Δὲν εἶχαν τα προβλεφθεῖ, οὔτε κατασκευάστηκαν κλιματισμός, ἐκτὸς τοῦ χειρουργείου, ἐνῶ δὲν προβλέφθηκε ή ταχεῖα ἐκκένωση τοῦ νοσοκομείου. Σὲ ἕνα μοντέρνο στρατιωτικό Νοσοκομεῖο εἶναι ἀπαραίτητο να έχει γίνει πρόβλεψη γιὰ ταχεῖα ἐκκένωση τῶν νοσηλευομένων σε περίπτωση εκτάκτου ἀνάγκης. Ὅταν μάλιστα το νοσοκομεῖο είναι πολυόροφο πρέπει νὰ ἔχει προβλεφθεί ή ύπαρξη κεκλιμένου ἐπιπέδου γιὰ τὴν κυκλοφορία τῶν φορείων μεταφορᾶς τῶν νοσηλευομένων. Τὴν περίπτωση αὐτὴ ἀντιμετωπίσαμε στὸ σεισμὸ τῆς 26″ Φεβρουαρίου 1981, όταν τὰ ἀσανσέρ γιὰ λόγους ἀσφαλείας ἀκινητοποιήθησαν καὶ ἡ μεταφορὰ τῶν κατακεκλιμένων ἀσθενῶν κατέστη ἀδύνατος.

Στὶς ἐγκαταστάσεις τοῦ Νέου νοσοκομείου στεγαστήκανε ἐπὶ πλέον ἡ ΑΣΥΕ, ἡ ΣΟΥ, ή ΣΣΑΝ, ἡ ΕΑΑ, τὸ ΚΒΙΕΣ, ἡ Ἰατρικὴ Ἐπιθεώρηση Ενόπλων Δυνάμεων, το ΑΚΕΝΟ, καταλαμβάνοντας χῶρο ποὺ ἦταν ἀπαραίτητος γιὰ ἄλλες ὑπηρεσίες τοῦ Νοσοκομείου.

Ὀργάνωση-λειτουργία τοῦ Νοσοκομείου.

Ὅπως είναι γνωστὸ τὸ Νοσοκομεῖο λειτουργεῖ μὲ βάση τον οργανισμό του. Σύμφωνα μὲ τὰ τότε κρατοῦντα διεθνῶς γιὰ 1 νοσηλευόμενο ἀντιστοιχοῦσαν γιὰ τὴν εὔρυθμη λειτουργία ἑνὸς νοσοκομείου ἄνω τῶν 500 κλινῶν 3,2 ἄτομα, ἤτοι γιὰ νοσοκομείο 500 κλινῶν 1600 άτομα. Ὁ Γρηγορᾶς λέει, ὅτι ὅταν σχεδίαζε τὸν ΠΟΥ τοῦ νέου νοσοκομείου, στηριζόμενος στὰ Εἰσχύοντα στὸ Ἀμερικανικὸ Συτατιωτικό Νοσοκομεῖο τοῦ Walter Recd χρειαζόντουσαν 1300 άτομα. Ἀντὶ αὐτοῦ τοῦ ἀριθμοῦ περιέλαβε στὸ ἀρχικό σχέδιο 800. Ὅταν εἶδε τὸν ΠΟΥ ὁ τότε παντοδύναμος ἀρχηγὸς ΑΕΔ Ἀγγελῆς ἀντέδρασε ἄσχημα. Εἶπε στὸ Γρηγορᾶνὰ μειώσει δραστικὰ τὸν ἀριθμὸ καὶ δέχτηκε τὸν ἀριθμὸ τῶν 600. Πόσα άτομα ἐγκρίθηκαν τελικά; 350. Ὅπως ἀναφέρει ὁ Γρηγορᾶς, ἀποροῦσε γιατί ἐνῶ ὁ Ἀγγελῆς, ποὺ δὲν ἀρνήθηκε καμμιὰ δαπάνη γιὰ τὴν κατασκευὴ τοῦ Νοσοκομείου, δὲν ἐπέτρεψε τὴν δημιουργία τοῦ ΠΟΥ, ὅπως τοῦ προτάθηκε.

Πίνακας- ὀργανώσεως καὶ ὑλικού (ΠΟΥ) καθορίσθη ὁ υπ’ αριθ. 44822/70. διά πρώτην φορὰν καθωρίσθη δημιουργία κοινῶν τμημάτων διά τοὺς τρεῖς κλάδους τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων εἰς τὸ 401 ΓΣΝΑ, τῶν ἐξῆς,

Τμήμα Εντατικής παρακολουθήσεως
Τμήμα Ἀκτινοθεραπείας – Ραδιοϊσοτότων
Τμήμα Καρδιοπνευμονικών (Αιμοδυναμικών – Αναπνευστικής λειτουργίας)
Πειραματικόν Χειρουργεῖον
Κέντρον Αἰμοδοσίας
Κλινική Λοιμωδών Νοσημάτων

Κατὰ τὰ τέλη τοῦ 1971 προστέθηκε στὰ πιὸ πάνω τμήματα καὶ ἡ Νευροχειρουργική Κλινική.

Μὲ τὸν μικρὸ ἀριθμὸ τῶν ἐργαζομένων τὸ Νοσοκομείο ἔπρεπε νὰ προσφέρει τὶς καλύτερες κατὰ τὸ δυνατὸν ὑπηρεσίες.

Δὲν θὰ σᾶς κουράσω μὲ παραδείγματα, ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἰπῶ, ὅτι γιὰ κάθε κλινική, ἢ τμῆμα προβλεπότανε μόνο δύο εἰδικευμένοι γιατροί, ἐνῶ οἱ γιατροί, ποὺ ὑπηρετοῦσαν στὸ Νοσοκομεῖο ἐκτελοῦσαν κι ἄλλες ὑπηρεσίες, (συμμετοχὴ στὰ ΣΕΟ, ἐξετάσεις στὰ Κέντρα εκπαιδεύσεως, σὰν ἔκτακτα μέλη τῶν Ἐπιτροπῶν Ἀπαλλαγῶν, ΑΣΥΕ, Επιτροπῶν Ἀναρρωτικῶν Ἀδειῶν, γιατρῶν τῶν ΚΑΑΥ, εκτέλεση προανακριτικῶν συνταξιοδοτικῶν ἀνακρίσεων κλπ.). Γιὰ νὰ ἀντιληφθείτε την νοοτροπία τῶν ἀνωτέρων τότε γιατρῶν ἀρκεῖ νὰ ἀναφερθεῖ, ὅτι σε μερικά τμήματα ὑπηρετούσε μόνο ἕνας εἰδικὸς μὲ ὅλες τὶς υποχρεώσεις καὶ τοῦτο γιὰ χρόνια. Ὅταν δὲ ἕνα νέος ειδικός ἀποτάθηκε στὸν Διευθυντή Ὑγειονομικοῦ ζητώντας του νὰ φροντίσει νὰ εἰδικευθοῦν νέοι, λόγοντάς του ὅτι ὑπηρετεῖ μόνος του γιὰ 3 έτη συνεχῶς, ὁ Διευθυντὴς ΔΥΤ τοῦ ἀπάντησε νὰ κάνει αἴτηση νὰ καταργηθεῖ ἡ Κλινική. Δὲν ξέρω ἂν σᾶς λέει τίποτε αὐτὴ ἡ ἀπάντηση.

Στὸ σημεῖο αὐτὸ ἀναφέρω, ὅτι τότε ὑπῆρχαν τρεῖς κατηγορίες γιατρῶν (1 αδιάφοροι γιὰ τὴν ἰατρική, ποὺ αὐτοαποκαλοῦναν διοικητικοί, 2 ἀμιγῶς μόνο ἐπιστήμονες, ποὺ δὲν τοὺς ἐνδιέφερε τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὴν ιατρική και 3 ἐπιστήμονες ποὺ ἐνδιαφέρονται γιὰ τὴν λειτουργία των κλινικῶν τοὺς καὶ τὶς βελτιώσεις λειτουργίας τους). Έχουμε ζήσει τους γιατροὺς τῆς πρώτης κατηγορίας, ποὺ δὲν ἀσχολοῦνταν μὲ τὴν ἀντιμετώπιση τῶν ἀρρώστων, ἀλλὰ μὲ τὸ ἂν στὸ Φ. Ν. ἦταν συμπληρωμένη ἡ τροφὴ καὶ τὰ φάρμακα.

Πιστεύω ότι σήμερα δὲν ὑπάρχουν τέτοιου είδους γιατροί. Στὸ σημεῖο αὐτὸ θὰ ἀναφερθῶ για λίγο στα προβλήματα ποὺ ἀντιμετώπιζε τὸ νοσηλευτικό προσωπικό. Ήσαν τεράστια. Σὲ κάθε κλινικὴ ἦσαν τοποθετημένες 1 ή 2 αξιωματικοί Νοσηλεύτριες με 1 ἢ 2 πρακτικές ἀδελφές. Δὲν μιλᾶμε γιὰ τραυματιοφορεῖς. Καὶ μὲ αὐτὸ τὸ ὀλιγάριθμα προσωπικό ἀντιμετωπιζότανε ή νοσηλεία τῶν ἀσθενῶν. Η προϊσταμένη ἀπασχολεῖτο για αρκετό χρονικό διάστημα με την σύνταξη τῆς καταστάσεως τροφῆς, ποὺ τὴν ὀνομάζαμε σεντόνι, ἀφοῦ ἔπρεπε γιὰ κάθε ἀσθενῆ νὰ γράφεται ἡ δίαιτα. Πάνω ἀπ’ ὅλα παραμένει στὸ μυαλό μου ἡ καθημερινή καταμέτρηση τοῦ ὑλικοῦ, ποὺ κατελάμβανε σημαντικὸ μέρος τῆς δραστηριότητας τῶν νοσηλευτριῶν.

Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ ἀναφερθῶ στὴν πραγματικὰ δυσχερή θέση τῶν νοσηλευτριῶν ποὺ ὑπηρετοῦσαν στὴ ΜΕΘ καὶ τὰ χειρουργεία. Θὰ τὶς ἀποκαλέσω ἡρωίδες. Αναφέρω ἁπλῶς, ὅτι τόσο στὴ ΜΕΘ, ὅσο καὶ στὰ χειρουργεία οι νοσηλεύτριές μας ἦσαν πραγματική βράχοι στις προσπάθειές μας. Τοὺς ἀξίζει ὁ ἔπαινος.

Γιὰ τίς τεράστιες ἐλλείψεις τοῦ Νοσοκομείου καὶ τὶς προσπάθειες τοῦ ἰατρικοῦ καὶ νοσηλευτικοῦ προσωπικοῦ γιὰ νὰ ἀνταπεξέλθουν στὶς παρουσιαζόμενες τεράστιες δυσκολίες είχε λεχθεῖ ἀπὸ τὸν ἀείμνηστο Νικόλαο Σχίζα καὶ εἶχε γίνει ἀποδεκτὸ μεταξύ μας, παραφράζοντας τὸ ἀκροτελεύτιο ἄρθρο τοῦ Συντάγματος, ὅτι ἡ σωστή λειτουργία τοῦ Νοσοκομείου «ἐναπόκειται στὴν φιλοπατρία τοῦ Ἰατρικοῦ καὶ Νοσηλευτικού προσωπικού του».

Καὶ μολονότι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς αὐξήθηκε ἀργότερα με τροποποίηση τοῦ ΠΟΥ, παρὰ ταῦτα πάντοτε ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπηρετούντων στὸ Νοσοκομεῖον ἦταν πάντοτε μικρότερος τοῦ ἀναφερομένου στὸν ΠΟΥ. Ἐδῶ πρέπει νὰ ἀναφερθεῖ τὸ ἑξῆς γεγονός. Μετά την αποκατάσταση τῆς Δημοκρατίας, τὸ 1974 ἀπαγορεύτηκαν οι προσλήψεις στο Δημόσιο, ἐκτὸς ἀπὸ τὶς ἐνοπλες Δυνάμεις, τὰ Σώματα Ασφαλείας καὶ τὸ νοσηλευτικό προσωπικό. Έτσι γινόντουσαν προσλήψεις νοσηλευτικού προσωπικοῦ γιὰ τό 401 ΓΣΝΑ καὶ οἱ προσλαμβανόμενες νοσηλεύτριες ἀπεσπῶντο σε ἄλλες στρατιωτικές υπηρεσίες. Όταν το 1988 ὑπῆρξε τεράστιο ἔλλειμμα νοσηλευτικού προσωπικού καὶ το Νοσοκομείο ἀπευθύνθηκε στη Διεύθυνση Πολιτικού προσωπικοῦ ζητώντας τὴν πρόσληψη τοῦ ἐλλείποντας βάσει τοῦ ΠΟΥ προσωπικού, ἔλαβε την απάντηση, ὅτι τὰ προβλεπόμενο ἀπὸ τὸν ΠΟΥ προσωπικό υπερέβαινε κατά πολύ. Όταν ζητήθηκαν διευκρινίσεις διαπιστώθηκε, ότι μεγάλος ἀριθμὸς ὑπαλλήλων που υπηρετούσαν σε άλλες στρατιωτικές υπηρεσίες ἐθεωροῦνταν υπάλληλοι και μάλιστα – νοσηλευτές του Νοσοκομείου. Στην πρόταση νὰ ἐπανέλθουν αὐτοὶ στο Νοσοκομεῖο ἡ ἀπάντηση ἦταν ἀρνητική.

Μὲ τέτοιες συνθῆκες λειτουργίας εἶναι ἀξιοσημίωτη ἡ μεγάλη επιτυχία ποὺ εἶχε τὸ νοσοκομεῖο ἀπὸ ἐπιστημονικῆς πλευρᾶς. Ἀρκεῖ νὰ ἀναφερθεῖ, ὅτι στὸ νοσοκομεῖο μετὰ τὴν κατασκευή του ἦταν τὸ πρῶτο νοσοκομεῖο στὴν Ἑλλάδα ποὺ εἶχε πρῶτο αὐτόματο ἀναλυτὴ μικροβιολογικῶν καὶ βιοχημικῶν εξετάσεων, σὲ ὅλα τὰ δωμάτια κεντρικὴ παροχὴ ἀερίων καὶ Κεντρική Αποστείρωση.

Ἀπὸ ἀπὸ γιατρούς του ἐπροτάθησαν και χρησιμοποιήθηκαν γιὰ πρώτη φορὰ στὴν Ελλάδα οι σύριγγες μιας χρήσεως, ἀφοῦ εἶχε παρατηρηθεῖ ἡ τεράστια μετάδοση τῆς ἡπατίτιδος Β μὲ τὴ χρήση τῶν μὴ ἀποστειρουμένων συρίγγων. Πρώτη φορὰ μετὰ τὴν ἐπιδημία μηνιγγίτιδος καὶ τὴν αποδοτικότητα τῶν χρησιμοποιουμένων μέχρι τότε σουλφοναμιδῶν για την προφύλαξη χρησιμοποιήθηκαν αντιβιωτικά. Πρώτη φορὰ στὴν Ἑλλάδα ἐφαρμόστηκε ἀπὸ τὸν Ταξίαρχο ε.α. κ. Θεόδωρο Ροκκᾶ ἡ θεραπεία τοῦ ἕλκους στομάχου γιὰ τὸ ἑλικοβακτηρίδιο τοῦ πυλωροῦ. Πρώτη φορὰ έγινε ἡ προσθία αὐχενικὴ δισκεκτομὴ καὶ σποδυλοδεσία κατά Cloward.

Δὲν θὰ ἀναφερθῶ σὲ ἄλλα γεγονότα που συνέβαιναν στο Νοσοκομείο. Ἁπλῶς θὰ ἀναφέρω δύο σημαντικὰ κατὰ τὴν άποψή μου θέματα, πρῶτον τὸ Πνεῦμα Μονάδος, ποὺ ἐπικρατούσε μεταξὺ τοῦ προσωπικοῦ. Πολλές φορές ὁ τάδε γιατρός, ἢ ἡ τάδε νοσηλεύτρια ἡ ὁ τάδε ὑπάλληλος δεν ήταν ο ἀρχίατρος, ἢ ἡ προϊσταμένη ἢ ὁ ὑπεύθυνος, ἀλλὰ ὁ Κώστας, ή Βασιλική, ἢ ὁ Κυριάκος. Ἔτσι οἱ δυσκολίες ξεπερνιούνταν.

Ἐπίσης, αναφέρω τὶς Ἐπιστημονικές συγκεντρώσεις τοῦ Νοσοκομείου, που συνέβαλαν στὴν ἀπόκτηση γνώσεων στοὺς γιατρούς, ἢ τὶς νοσηλεύτριες τότε δεν υπήρχαν νοσηλευτές- σε ἄλλες ειδικότητες, ἔτσι ώστε ὁ γιατρὸς νὰ εἶναι κατὰ τὸ δυνατὸν καλύτερος.

Μέχρι το 1979 στο Νοσοκομείο νοσηλευόντουσαν μόνο στρατιωτικοὶ καὶ ἄνδρες των Σωμάτων Ασφαλείας. Μὲ ὑπουργικὴ ἀπόφαση τοῦ Σεπτεμβρίου 1979 επετράπη ή κατ’ εξαίρεση νοσηλεία ἀσθενῶν ἀσφαλισμένων στὸ Δημόσιο, τὸ ΙΚΑ καὶ τῶν ΟΓΑ στὰ τμήματα Νευροχειρουργικό, Τεχνητοῦ Νεφροῦ καὶ Ἐγκαυμάτων. Ἀργότερα μὲ ἄλλες ἀποφάσεις μπορούσαν νὰ νοσηλευτοῦν καὶ ἀσθενεῖς ἄλλων ειδικοτήτων.

Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε πρὶν τελείωσα τὴν μικρή αυτή παρουσίασή μου νὰ ἀναφερθῶ σὲ μιὰ δική μου περίπτωση. Πρὶν ἀπὸ 4 χρόνια παρουσίασα ἕνα ἐπικίνδυνο καρδιακό πρόβλημα καὶ κρίθηκε ἀναγκαία ἡ εἰσαγωγή μου στο Νοσοκομείο, βρέθηκα στὴν ἀνάγκη νὰ διαλέξω νοσοκομείο. Χωρὶς, καμμιὰ ἀμφιβολία προτίμησα τὸ 401 ΓΣΝΑ, ὅπου καὶ μπῆκα ἀμέσως, στὴν καρδιολογιή ΜΕΘ. Ἡ ἀντιμετώπισή μου ὑπῆρξε ἄψογος,

Ἀπὸ τὴ θέση αὐτὴ ἐκφράζω τὶς εὐχαριστίες μου στους γιατρούς καὶ τὸ νοσηλευτικὸ προσωπικό (διευθυντή, υποδιευθυντή, καρδιολόγους καθώς καί το λοιπό νοσηλευτικό προσωπικό της Καρδιολογικῆς Κλινικῆς τοῦ Νοσοκομείου). Ιδιαίτερα ὅμως εὐχαριστῶ τοὺς καρδιοχειρουργούς μου, το προσωπικὸ τῆς Καρδιολογικοῦ-Καρδιοχειρουργικοῦ τμήματος γιὰ τὴν ἀμεριστη προσφορά του. Θέλω νὰ τονίσω τὸν τρόπο με τὸν ὁποῖο ἀντιμετωπίστηκα. Δὲν θὰ ξεχάσω τὰ λόγια τοῦ καρδιοχειρουργοῦ μου Γενικοῦ Ἀρχιάτρου κ. Κωτούλα πρὸς τοὺς ἄλλους γιατροὺς τῆς καρδιοχειρουργικής Κλινικῆς.

«Τὸν Κυριακόπουλο δὲν τὸν γνωρίζω, μοῦ μίλησε γιὰ αὐτὸν ὁ διευθυντής τοῦ Νοσοκομείου και Κωτυλέας. Θέλω νὰ σᾶς τονίσω, ὅτι πρέπει νὰ τοῦ φερθοῦμε, ὅπως θὰ θελήσουμε νὰ μᾶς φερθούνε στὸ μέλλον, ἂν ἀπαιτηθεῖ οἱ τότε συνάδελφοί μας».

Κυρίες καὶ Κύριοι, Στὴ διάρκεια των 185 χρόνων λειτουργίας των στρατιωτικών Νοσοκομείων περάσανε ἀπὸ αὐτὰ πολλοί γιατροὶ προσωπικότητες, που ἦσαν γνωστοί στὴν Ελλάδα. Κανένας ὅμως ἀπὸ αὐτοὺς δὲν εἶναι γνωστός σήμερα στους περισσότερους Έλληνες. Οι γιατροί έρχονται και παρέρχονται καὶ κανένας δὲν εἶναι ἀναντικατάστατος. Όμως τὸ 401 ΓΣΝΑ, ή ναυαρχίδα τῶν Ἑλληνικῶν Στρατιωτικών Νοσοκομείων ποτὲ δὲν πρόκειται νὰ ξεχαστεῖ. Τὸ Νοσοκομεῖο είναι ἰδέα ποὺ δὲν καταργεῖται μὲ τίποτε. Πιστεύω ἀκράδντα, ότι ή στρατιωτική Ηγεσία δεν θα πάψει ποτὲ νὰ τὸ προσέχει καὶ νὰ τὸ διατηρεῖ στὴν πρώτη γραμμή τῆς παροχῆς ὑγεινομικής κάλυψης στους άνδρες του στρατού και στους Έλληνες. Γιατὶ χωρὶς καλά νοσοκομεία ή περίθλαψη τοῦ στρατιωτικού προσωπικοῦ θὰ είναι όχι καλή.

Σᾶς εὐχαριστῶ.

14. ΝΟΕ.2022 Αμφιθέατρο 401 ΓΣΝΑ (Πηγή Military Network)

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΔΙΑΤΑΓΗ 14 ΝΟΕ. 2022

ΔΚΤΟΥ 401 ΓΣΝΑ

Υποστρατήγου Δημητρίου Κασίμου

Κύριε Αρχηγέ ΓΕΕΘΑ, Κύριε Αρχηγέ ΓΕΣ, Στρατηγοί, στρατιωτικό και πολιτικό προσωπικό του 401 Γενικού Στρατιωτικού Νοσοκομείου Αθηνών.

Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή να σας καλοσωρίζουμε στην επέτειο των 50 χρόνων λειτουργίας του Νοσοκομείου μας.

Τη γενέθλια ημέρα, μία σημαντική ημέρα στη ζωή των ανθρώπων και των Στρατιωτικών Μονάδων, τιμούμε σήμερα με χαρά, συλλογική αυτογνωσία, απολογισμό και ονειροπόληση για το μέλλον, αξιοποιώντας με την εμπειρία τα διδάγματα της ιστορίας.

Ανήκουμε στην οικογένεια των στρατιωτικών υγειονομικών αξιωματικών και υπαξιωματικών, μια οικογένεια σχετικά μικρή, αλλά με μεγάλη παράδοση.

Οι Στρατιωτικοί ιατροί με την αξία τους, την επιστημονική κατάρτιση, την αξιοπιστία, την αξιοπρέπεια, την αυταπάρνηση και την αγάπη για τον πάσχοντα συνάνθρωπο κατέκτησαν την εμπιστοσύνη του Ελληνικού λαού που τους απέδωσε τον τίτλο τιμής «Στρατιωτικός Ιατρός»

Το επάγγελμα του στρατιωτικού ιατρού και νοσηλευτή απαιτεί ευσυνειδησία, εργατικότητα και προσήλωση για να ανταπεξέλθει στο δύσκολο πεδίο που καλείται να επιχειρήσει.

Σε ένα νοσοκομείο μόνο εύκολα δεν είναι τα πράγματα. Είναι σκληρή δουλειά. Διαχείριση του ανθρώπινου πόνου, του φόβου και της ανασφάλειας για το αύριο. Απαιτητικά όλα. Χρειάζεται υπομονή, ψυχραιμία και γερό στομάχι για να αντιμετωπίσεις ανθρώπους και καταστάσεις.

Ταυτόχρονα όλο το ανθρώπινο δυναμικό του Νοσοκομείου στρατιωτικό πολιτικό, αλλά ιδιαίτερα η νέα γενιά καλείται να ανταποκριθεί και στις προκλήσεις της εποχής. Σε ένα περιβάλλον που διαρκώς μεταβάλλεται, εμείς θα παραμείνουμε αδρανείς-παθητικοί θεατές; Η απάντηση είναι ΟΧΙ. Οι προκλήσεις απαιτούν πρόβλεψη, προγραμματισμό, προσαρμοστικότητα. Ο πολλαπλασιασμός των κρίσεων φαίνεται ότι βελτιώνει την ικανότητα μας να τις διαχειριζόμαστε όπως απέδειξε η πανδημία.

Σεβαστοί Δντες-Διοικητές, αγαπητοί συνάδελφοι, στα πενήντα χρόνια λειτουργίας του Νοσοκομείου, συνέχεια του Πρώτου Στρατιωτικού Νοσοκομείου και του πρώτου Νοσοκομείου Ταγού στην Υγεία του Νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους, ο καθένας σας μπορεί να καταγράψει τις εμπειρίες που έζησε και που ήταν ανάλογες της εποχής του. Υπήρξαν εποχές δύσκολες και εποχές λιγώτερο δύσκολες, εποχές ευημερίας. Υπήρξαν καλές και λιγότερο καλές στιγμές.

Στιγμές επιτεύγματα σταθμοί στα 50 χρόνια λειτουργίας του Νοσοκομείου: (~~διαφάνειες 1,4~~)

12 Σεπτ 1971. Η έναρξη λειτουργίας του σύγχρονου Νοσοκομείου δυναμικότητας 600 κλινών, με μονάδα εγκαυμάτων, ακτινοθεραπευτικό και με ελικοδρόμιο, το πρώτο στη χώρα.
1974. Η υποδοχή τραυματιών-εγκαυματιών από τον πόλεμο στην Κύπρο
1978. Η λειτουργία του κέντρου ελέγχου Μεσογειακής Αναιμίας.
1979. Η λειτουργία του γυναικολογικού τμήματος.
1983. Η λειτουργία Αιμοδυναμικού εργαστηρίου.
1989. Η λειτουργία Κέντρου Αμεσης Βοήθειας Στρατού.
1991. Η λειτουργία ΜΕΘ καρδιοπαθών.
1992. Η μετεγκατάσταση της ΣΑΝ στο στρατόπεδο Σακέτα, η προμήθεια και εγκατάσταση αξονικού τομογράφου.
2000. Η δημιουργία Διαιτολογικού Τμήματος.
2001. Η προμήθεια και εγκατάσταση του πρώτου μαγνητικού τομογράφου -Μετεγκατάσταση της ψυχιατρικής κλινικής στο 414 ΣΝΕΝ.
2002. Η λειτουργία του Οδοντιατρείου Φρουράς Αθηνών.
2003. Η δημιουργία Γραφείου Πληροφορικής.
2004. Η συμμετοχή στους Ολυμπιακούς Αγώνες, δημιουργία τμήματος Βιοασφάλειας-βιοπροστασίας.
2005. Η δημιουργία Διεύθυνση Οικονομικής υπηρεσίας.
2010. Η λειτουργία τμήματος εμβολισμού ΚΝΣ.
2013. Η λειτουργία Νέας πτέρυγας (τμήμα Επειγόντων Περιστατικών, Χειρουργεία, ΜΕΘ, κεντρική αποστείρωση, η λειτουργία σύγχρονης μονάδας τεχνητού νεφρού και ενδοσκοπήσεων.
2014. H δημιουργία και λειτουργία διακλαδικής καρδιοχειρουργικής κλινικής, η δημιουργία και Παραρτήματος του Στρατιωτικού Φαρμακείου Αθηνών.
2015. Η δημιουργία του Τμήματος διάλυσης χημειοθεραπευτικών φαρμάκων.
2017. Η λειτουργία γραμματείας αποστράτων και μελών, η δημιουργία ξενώνα για τους συγγενείς των ασθενών, το ταχυδρομείο, μια καινοτομία για τα στρατιωτικά και πολιτικά Νοσοκομεία της πατρίδας μας.
2019. Η λειτουργία σύγχρονου Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος με δωρεά του ιδρύματος Σταύρος Νιάρχου. Η αναβάθμιση της ξενοδοχειακής υποδομής με την ανακαίνιση νοσηλευτικών μονάδων με δωρεές του ευπατρίδη Τσούνη, του ιδρύματος ΑΙΓΕΑΣ, του ιδρύματος Λεβέντη και του κ. Παπασταματίου.
2020. Η συμμετοχή στο πρόγραμμα «Ελευθερία» στην αντιμετώπιση της πανδημίας COV-19.
2021. Η εφαρμογή και λειτουργία του ηλεκτρονικού προγραμματισμού εξέτασης στα εξωτερικά ιατρεία. Η αποτύπωση του αρχιτεκτονικού σχεδίου του Νοσοκομείου, οι μελέτες για την ανακαίνιση του οριζόντιου δικτύου και της πυρασφάλειας του Νοσοκομείου.
2022. Η δημιουργία λειτουργία της μονάδας ημερήσιας νοσηλείας. Η ανακαίνιση της Πτέρυγας των εξωτερικών ιατρείων.

Σήμερα το 401 ΓΣΝΑ με το ανθρώπινο δυναμικό του, τις αναβαθμίσεις στην ξενοδοχειακή υποδομή του (ανακαίνιση Νοσηλευτικών Μονάδων, ξενώνες για φιλοξενία συγγενών ασθενών), τον εξοπλισμό με όργανα Υψηλής τεχνολογίας (τμήματα Ακτινοθεραπείας, Απεικόνισης, Βιοπαθολογίας) παρέχει υψηλού επιπέδου υγειονομική φροντίδα.

Διαθέτει, 427 κλίνες κατανεμημένες σε 14 Νοσηλευτικές μονάδες που φιλοξενούν αντίστοιχα κλινικές όλων των ειδικοτήτων του παθολογικού και χειρουργικού τομέα και 52 κλίνες σε 4 Ειδικές Νοσηλευτικές Μονάδες (Πολυδύναμη ΜΕΘ, καρδιολογική-καρδιοχειρουργική, Τεχνητό Νεφρό, Ημερήσια Νοσηλεία).

Αποτελεί επίλεκτη μονάδα του Ελληνικού Στρατού που καθημερινά δίνει τη μάχη σε όλα τα μέτωπα ιατρικό –νοσηλευτικό-διοικητικό. Μπορεί να παραλληλισθεί με μονάδα των Ειδικών Δυνάμεων. Ζει καθημερινά σε καιρό ειρήνης πολεμικές συνθήκες καθώς καλύπτει όλες τις βαθμίδες υγείας ρόλου 1 έως και 4.Πολεμά με στόχο τη Νίκη που είναι η διατήρηση του αγαθού της υγείας. Τις περισσότερες φορές τα καταφέρνει.

Το μεγαλύτερο επίτευγμα του Νοσοκομείου είναι η επιχειρησιακή του ετοιμότητα τύπου «Α», 24ωρες 365 μέρες το χρόνο και η εξωστρέφεια, όπως αυτή αποτυπώνεται από το 1986 όταν για πρώτη φορά διατίθενται κλίνες για τις ανάγκες του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Σήμερα με εισηγήσεις της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας έχει διευρυνθεί ο αριθμός των δικαιούχων έξω και ενδο-νοσοκομειακής περίθαλψης. Μένει να καθορισθεί με υπουργική απόφαση το ποσοστό εκτός ενεργού Στρατού της κάθε κατηγορίας των δικαιούχων.

Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται η επιχειρησιακή ικανότητα του ιατρικού και Νοσηλευτικού προσωπικού ιδιαίτερα των χειρουργών με τη συμπλήρωση του απαιτούμενου χειρουργικού χρόνου σε αντιστοιχία με αυτές των αλμάτων, των καταδύσεων και των ωρών πτήσεων.

Όταν μεγαλώσω θα καταφέρω να πετύχω. Όλοι έχουμε πεί αυτή τη φράση κάποια στιγμή σε διάφορα στάδια της ζωής μας. Να κοιτάζουμε μπροστά, γιατί τα όνειρα και τα σχέδια δεν έχουν ηλικία. Να ακούμε τις ανησυχίες της νέας γενιάς.

Όπως μας νουθετεί ο νομπελίστας Σεφέρης, πριν μιλήσεις – Ακου, πρίν γράψεις-Σκέψου, πρίν πληγώσεις-Νιώσε, πρίν μιλήσεις-Αγάπησε, πριν τα παρατήσεις-Προσπάθησε,

Η ιατρική-νοσηλευτική είναι κοινή γλώσσα και σήμερα η μόνο ένωση των δυνάμεων μπορεί να κρατήσει ισχυρό το χώρο.

Βασικοί Στόχοι επώμεης 20ετίας είναι: (~~διαφάνεια 5-6~~)

Οργανωτικά.

Η θεσμική θωράκιση της λειτουργίας του, ως νοσοκομείου Βάσεως ετοιμότητας Α στην Υγειονομική περιφέρεια Στρατιωτικών Νοσοκομείων (8ης ΥΠΕ) με διοικητική και επιχειρησιακή υπαγωγή στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Η συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς του Υπουργείου Υγείας.

Η Εφαρμογή καλών πρακτικών και συνηθειών στα πλαίσια της αποδεικτικής ιατρικής. Η ολοκλήρωση της διαπίστευσης των εργαστηρίων και η πιστοποίηση του Νοσοκομείου με πρότυπα λειτουργίας.

Η διαφάνεια και η ενσυναίσθηση στην καθημερινή λειτουργία.

Οικονομικά.

Η τακτική συντήρηση εγκαταστάσεων -Η/Υμηχανημάτων σταθερά από τον κρατικό προϋπολογισμό της.
Η εφαρμογή του ψηφιακού μητρώου όλων των πράξεων του Νοσοκομείου με το σύστημα του Κέντρου Τεκμηρίωσης και κοστολόγησης Νοσοκομειακών Υπηρεσιών ΚΈΤEKNY DRG. Η ανάπτυξη και εφαρμογή ενός σύγχρονου τεχνικό εφοδιαστικού συστήματος υποστήριξης, στα διεθνή πρότυπα.
Η θέσπιση οικονομικών κινήτρων για τα ανθρώπινο δυναμικό.

Έργα υποδομής.

Εξυπνο πράσινο Νοσοκομείο οικολογικά φιλικό στο περιβάλλον. Κτηριακές εγκαταστάσεις που βοηθούν στη θεραπεία.
Η ενεργειακή αναβάθμιση των κτηριακών υποδομών με την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας, τη χρήση λειτουργικών συστημάτων σκίασης και τη μείωση του αποτυπώματος εκπομπής διοξειδίου άνθρακα,
Η δημιουργία φιλόξενων χώρων όπως αναζωογονητικών κήπων, η χρησιμοποίηση χρωμάτων στους διαδρόμους. Η αναβάθμιση της Ψηφιακής ετοιμότητας (αναβάθμιση των πληροφοριακών συστημάτων του νοσοκομείου με την ένταξη του εθνικού Ηλεκτρονικού φακέλου Υγείας). Η αγορά βιοιατρικού εξοπλισμού υψηλής Τεχνολογίας. Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Η εισαγωγή της τηλεϊατρικής.

Εκπαίδευση

Αγορά προγραμμάτων εξομοίωσης για χειρουργούς.
Η συνεργασία με πανεπιστημιακούς φορείς της Ελλάδος και του εξωτερικού.

Γυναίκες και Άνδρες του 401 ΓΣΝΑ

Το Νοσοκομείο μας είναι ένας ζωντανός οργανισμός με τα προβλήματα του, ένας χώρος που περνάμε σημαντικό χρόνο από τη ζωή μας, μερικές φορές περισσότερο από όσο περνάμε με τους δικούς μας ανθρώπους. Είναι το δεύτερο σπίτι μας. Να είστε περήφανοι που εργάζεσθε στο μεγαλύτερο Στρατιωτικό Νοσοκομείο και ένα από τα καλύτερα νοσοκομεία της χώρας. Σας ευχαριστώ όλους για τη συνεχή προσπάθεια βελτίωσης της ποιοτικής αναβάθμισης των παρεχομένων υπηρεσιών. Η ιστορία να είναι ο κριτής των έργων μας.

Κύριε Αρχηγέ ΓΕΕΘΑ με την δική σας καθοδήγηση στις κατευθύνσεις της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Εθνικής Αμυνας και την αμέριστη συμπαράσταση του κ Α ΓΕΣ, Νοσοκομείο προσαρμόστηκε αποτελεσματικά στις προκλήσεις του περιβάλλοντος παραμένοντας σταθερό στα δομικά του χαρακτηριστικά και στις λειτουργικές του επιδιώξεις.

κ Αρχηγέ στο πρόσωπο σας, ευχαριστούμε όλους τους διατελέσαντες στη Πολιτική Ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Αμυνας και στη Στρατιωτική Ηγεσία του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Αμυνας , του Γενικού Επιτελείου Στρατού που συνέβαλλαν στην στήριξη του έργου του Νοσοκομείου και στην εύρυθμη λειτουργία του.

Ως Δκτης του 401 ΓΣΝΑ, σας διαβεβαιώνω ότι στην αρχή της δεύτερης 50ετίας διαχειριζόμαστε την καθημερινότητα και ονειρευόμαστε με ρεαλισμό το μέλλον, προκειμένου το 401 ΓΣΝΑ να είναι ταγός στις εξελίξεις στον τομέα της Στρατιωτικής Ιατρικής και της Νοσηλευτικής.

Η σημερινή γενέθλιος ημέρα αφιερώνεται στο προσωπικό Στρατιωτικό και Πολιτικό του Νοσοκομείου που διαχρονικά το υπηρετεί και συμβάλει στη καλή του φήμη.

Ζήτω το ανθρώπινο δυναμικό του 401 ΓΣΝΑ. Ζήτωσαν οι ένοπλες δυνάμεις.

401 ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Πενήντα χρόνια προσφοράς

Πενήντα χρόνια πριν, γεννήθηκε ένα αστέρι

κοιτίδα της ιατρικής κι έπαλξη προσφοράς: Το 401

Παλμός ζωής για το στρατό, πεδίο χρέους των γιατρών

λαμπάδα των νοσηλευτών και του προσωπικού του.

—

Ο Ιπποκράτης χαίρεται τον όρκο του να βλέπει

σημαία υψωμένη σε κάθε του γωνιά.

Στελέχη που το τίμησαν με την αποστολή τους

με περηφάνια αγάλλονται να το κοιτούν ψηλά.

–

Σαν μάνας χάδι στοργικό το Τετρακόσα Ένα

για τον καθένα που ζητά κάπου να κρατηθεί

όταν αρρώστια αφαιρεί το μέγιστο αγαθό.

Κόντρα στο θάνατο, πενήντα χρόνια παιανίζει εδώ

μια μελωδία αθάνατη ήθους κι αυτοθυσίας

γνώσης και εμπειρίας και ύψιστης τιμής.

–

Ζεστές σαν μέλι οι ματιές, χαμόγελα στα χείλη,

χέρια που καλοπιάνουνε σώματα και καρδιές,

λόγια παρηγορητικά που σε χαϊδεύουν.

Μες στους θαλάμους φτερουγούν αγώνες για ζωή

κι αγκάλες που απλώνονται σε κάθε προσκεφάλι.

Χρέος και αυταπάρνηση βαδίζουν πλάι – πλάι

και οδηγούν τα βήματα προς τις κορφές της ιατρικής.

–

Η δόξα υπερίπταται στο 401, σαν δάφνη πενηντάχρονη

μ΄αγέραστα κλαδιά και θαλερές τις ρίζες.

Ευχή και προσευχή μαζί ν’ ανθίζει στο διηνεκές

και να ‘ναι σκέπη του στρατού σε δύσκολες στιγμές,

όταν φιλορροεί η ζωή κι οι αντοχές ραγίζουν.

–

Αριστογείτων Γ. Χαραλαμπάκης

Αντγος ε.α. – Kαρδιολόγος – Επ. πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ιατρών Λογοτεχνών

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

Ιστοσελίδα Military Network : Άρθρο 15/11/2022

Ἡ κατασκευὴ καὶ τὰ πρῶτα χρόνια λειτουργίας του 401 ΓΣΝΑ, Αντγου (YI) Κ. Κυριακόπουλου σε μορφή pdf : εδώ

Ημερήσια Δγή Υπτγου (ΥΙ) Δημητρίου Κασίμου, σε μορφή pdf : εδώ

Ποίημα για το 401 ΓΣΝΑ του Αντγου (ΥΙ) Α. Χαραλαμπάκη, σε μορφή pdf : εδώ

Επιμέλεια ανάρτησης
Α. Τασιόπουλος
Υποστράτηγος ε.α
Οι φωτογραφίες προστέθηκαν από την ΕΕΥΕΔ

Tags 401 ΓΣΝΑ, 50 ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ, KYR-01, XAR-01, ΚΑΣΙΜΟΣ, ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, Κυριακόπουλος Κωνσταντίνος, ΧΑΡΑΛΑΜΠΑΚΗΣ

2022 ΑΡΘΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ

Ἡ ἀπελευθέρωση τῆς Θεσσαλονίκης τὴν 26η Ὀκτωβρίου 1912

Post author By Ε.Ε.Υ.Ε.Δ.
Post date 2022-10-25
1 Comment on Ἡ ἀπελευθέρωση τῆς Θεσσαλονίκης τὴν 26η Ὀκτωβρίου 1912

– 2022.10.25
– ΕΕΥΕΔ

Στα πλαίσια του εορτασμού της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης την 26η Οκτωβρίου 1912, η ΕΕΥΕΔ προσκάλεσε τον Συνάδελφο και Μέλος της, Υποστράτηγο (ΥΙ) ε.α Κυριακόπουλο Κωνσταντίνο να “εκφωνήσει” τον πανηγυρικό της ημέρας. Ο πανηγυρικός του είναι ένα εξαιρετικό κείμενο που περιγράφει τα γεγονότα που προηγήθηκαν της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης. Αναφέρεται στην διαφωνία Βασιλέως και Πρωθυπουργού για την κατά προτεραιότητα απελευθέρωση της πόλης. Ο αναγνώστης μεταφέρεται στο στο κλίμα και “άρωμα” της εποχής, μέσα από τα μηνύματα, δηλώσεις και δημοσιεύματα που περιλαμβάνονται στο άρθρο. Ευχαριστούμε τον Συγγραφέα για την συμμετοχή του στον εορτασμό της επετείου απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης.

ΔΣ/ΕΕΥΕΔ

Ο Κ. Κυριακόπουλος γεννήθηκε το 1940 στον Πύργο Ἠλείας. Εισήλθε στην Στρατιωτική Ιατρική Σχολή το 1958 και αποφοίτησε το 1964. Ειδικεύτηκε εις την Νευροχειρουργική. Ἀποστρατεύτηκε με τον Βαθμὸ του Ὑποστρατήγου (Υ.Ι.).

Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἄσκηση της Νευροχειρουργικῆς τὰ τελευταῖα 25 χρόνια ασχολήθηκε καὶ μὲ τὴν ἱστορία τῆς Στρατιωτικής Ἰατρικής και την νεώτερη Ἑλληνικὴ Ἱστορία γενικώτερα. Είναι εκ των συγγραφέων τῆς Ἱστορίας τοῦ 424 ΓΣΝΕ καὶ της Ἱστορίας της ΣΙΣ, βιβλίων ποὺ ἔχουν ἐκδοθεῖ ἀπὸ τὴν ΕΕΥΕΔ. Πλήρες βιογραφικό εδώ

Ἡ ἀπελευθέρωση τῆς Θεσσαλονίκης τὴν 26η Ὀκτωβρίου 1912

– 2022.10.14
– Κυριακόπουλος Κων.
– Υποστράτηγος ΥΙ ε.α

Συνηθίζεται στὴν ἐκφώνηση πανηγυρικῶν νὰ παρουσιάζονται διθύραμβοι, χωρὶς ὅμως νὰ παρουσιάζωνται τὰ ἀκριβῆ ἱστορικὰ στοιχεῖα, μὲ συνέπεια ὁ πολὺς κόσμος νὰ παραμένει ἀδαὴς τῶν διαφόρων συμβάντων. Παρατηρεῖται μάλιστα τὸ φαινόμενο, ὅσο πιὸ ἄσχετοι νὰ εἶναι ὁρισμένοι τόσο νὰ ἐπιμένουν στὶς ἐσφαλμένες ἀπόψεις τους. Ὅμως ἕνας πανηγυρικὸς πρέπει νὰ ἀναφέρεται σὲ πραγματικὰ καὶ ὄχι ἐπιθυμητὰ γεγονότα.

Ἡ Θεσσαλονίκη ἦταν στὶς ἀρχὲς τοῦ 20^οῦαἰῶνα ἦταν ἡ αἰώνια πολύφερνη νύφη. Ἡ Ρωσία τὴν ἔβλεπε σὰν τὸν μόνο τρόπο νὰ βγοῦν στὸ Αἰγαῖο, διὰ μέσου κρατῶν ποὺ ἀνῆκαν στὴν ἐπιρροή της. Ἡ Αὐστροουγγαρία μετὰ τὴν Βοσνία-Ἐρζεγοβίνη, ποὺ εἶχε προσαρτήσει, ὀνειρευόταν τὴν ἔξοδό της στὸ Αἰγαῖο. Οἱ Σέρβοι καὶ οἱ Βούλγαροι τὴν ἤθελαν σὰν μέρος τῆς Μακεδονίας, ποὺ ὀνειρευόντουσαν στὴν ἐπικράτεια τους καὶ κυρίως γιὰ τὸ λιμάνι της. Οἱ Ἄγγλοι καὶ Γάλλοι δὲν εἶχαν βλέψεις γιὰ τὴν πόλη. Ἐνδιαφερόντουσαν ὅμως νὰ μὴν πέσει στὰ χέρια τῶν ἄλλων μεγάλων δυνάμεων, ἢ ἔστω τῶν βαλκάνιων συμμάχων ποὺ τὶς συμπαθοῦσαν. Ἔτσι κάθε προσπάθεια γιὰ τὸν ἔλεγχό της βρίσκοταν στὶς βλέψεις τους.

Ἡ Ἑλλάδα τὴν ἴδια περίοδο βρίσκοταν ὑπὸ τὸν διεθνῆ οἰκονομικὸ ἔλεγχο (κάτι ποὺ μᾶς θυμίζει τὴν σύγχρονη ἐποχὴ τῶν μνημονίων, ὅλα συνέπειες τῆς ἀσύνετης συμπεριφορᾶς τῶν ἰθυνόντων). Εἶχε προηγηθεῖ ὁ ἀπὸ τοὺς ὑπεύθυνους ὀνομαζόμενος «ἀτυχὴς» πόλεμος τοῦ 1897, ποὺ τόσα δεινὰ εἶχε ἐπισωρεύσει στὸν Ἑλληνικὸ λαό. Ἡ ἀδιαφορία συνεχιζότανε πρᾶγμα ποὺ ἀνάγκασε τὸν στρατὸ ἑνωμένο μὲ τὸν λαὸ νὰ ἐπαναστατήσει τὸ 1909 στὸ Γουδί, ποὺ ἀποτέλεσε τὴν ἀρχὴ τῆς ἀναγεννήσεως τῆς Ἑλλάδος. Ἡ ἐπανάσταση ἀπετέλεσε τὴν ἀρχὴ τῆς ἀναγέννησης τῆς Ἑλλάδας, ποὺ ἦταν τόσο ἀπαραίτητη γιὰ τὴν ἐπιβίωσή της, καμμιὰ σχέση δὲν εἶχε μὲ τὴν ἐθνοκτόνο δικτατορία τοῦ 1967. Προέβη σὲ ἀναδιάταξη τῶν ἐνόπλων Δυνάμεων, ἐνῶ εἶχε τὴν ἔμπνευση νὰ ἀναθέσει τὴν Κυβέρνηση στὸ ἀνατέλλον ἀστέρι τῆς Ἑλληνικῆς πολιτικῆς Σκηνῆς τὸν Ἐλευθέριο Βενιζέλο. Ὅσον ἀφορᾶ στὸ Στρατὸ ἀμέσως ἔκανε πράξη τὴν ἀπομάκρυνηση τοῦ διαδόχου καὶ τῶν πριγκίπων ἀπὸ τὸ στρατό, ὅπου κατεῖχαν ἀνώτατες θέσεις, θεωρώντας τους, ὅπως πράγματι ἦσαν, ὑπαίτιους τῆς διαφθορᾶς, ποὺ ἐπικρατοῦσε στὸ στράτευμα. Ὁ Βενιζέλος, ὅταν ἀνέλαβε τὴν διακυβέρνηση τῆς Χώρας ἐπανέφερε τοὺς βασιλόπαιδες στὶς προηγούμενες θέσεις τους, παρὰ τὶς ἔντονες ἀντιρρήσεις τῶν μελῶν τῆς ἐπαναστατικῆς ἐπιτροπῆς. Ὁ Βενιζέλος εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς φρόντισε, παρὰ τὶς ἐγγενεῖς δυσχέρειες τῆς Ἑλληνικῆς γραφειοκρατικῆς διαδικασίας, γιὰ τὴν ταχεῖα παραγγελία στρατιωτικῶν ὑλικῶν ἀπαραίτητων γιὰ τὴν προβλεπόμενη πολεμικὴ ἀναμέτρηση, ἐνῶ συγχρόνως μετεκάλεσε ξένες (Γαλλικὴ καὶ Ἀγγλικὴ) στρατιωτικὲς ἀποστολές, γιὰ τὴν ἐκπαίδευση καὶ ἀναδιάρθρωση τῶν Ἑλληνικῶν ἐνόπλων δυνάμεων.

Ἤδη ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ 20^οῦ αἰῶνα τὸ κλῖμα στὰ Βαλκάνια ἦταν ἀρνητικὰ φορτισμένο κατὰ τῶν Νεοτούρκων. Ὁ ἐθνικισμὸς τοῦ κινήματος τῶν «Νεότουρκων», οἱ ὁποῖοι οὐσιαστικὰ εἶχαν ὑπὸ τὸν ἔλεγχό τους τὴν ἐξουσία τῆς Ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας, εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τὴ συσπείρωση τῶν ὑπόλοιπων κρατῶν τῆς Βαλκανικῆς ἐναντίον τους.

Τὴν ἴδια περίοδο τὸ Κρητικὸ ζήτημα, δηλαδὴ ἡ ἕνωση τῆς Κρήτης μὲ τὴν Ἑλλάδα, ἐπιδείνωσε τὶς σχέσεις μεταξὺ τῆς χώρας μας καὶ τῆς Τουρκίας, ἐνῶ ἡ προσωρινὴ ἀπελευθέρωση τῶν Δωδεκανήσων κατὰ τὸν Ἰταλοτουρκικὸ πόλεμο εἶχε ἤδη σημάνει τὴν ἔναρξη τῶν Ἑλληνοτουρκικῶν τριβῶν.

Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, παρακολουθοῦσε τὶς τότε διπλωματικὲς ἐξελίξεις στὸ διεθνὲς περιβάλλον. Παράλληλα λαμβάνοντας ὑπ’ ὄψη, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸ κράτος βρισκόταν σὲ φάση ἀνασύνταξης καὶ ἀνασυγκρότησης ἀπέφευγε νὰ συγκρουσθεῖ μονομερῶς μὲ τὴν Τουρκία. Οἱ προσπάθειές του γιὰ ἀποφυγὴ τῆς ἔνοπλης σύγκρουσης τερματίστηκαν μὲ τὴν κήρυξη τοῦ πολέμου κατὰ τῆς Τουρκίας ἀπὸ τὸ Μαυροβούνιο, στὶς 25 Σεπτεμβρίου 1912. Λίγο ἀργότερα μὲ ἀφορμὴ τὴν παραπάνω ἐξέλιξη, ἡ Ἑλλάδα συντάχθηκε στὸ στρατόπεδο τῆς Σερβίας καὶ τῆς Βουλγαρίας.

Στὶς 3 Οκτωβρίου, οἱ τρεῖς βαλκανικὲς χώρες ἀπέστειλαν τελεσίγραφο στὴν Ὑψηλὴ Πύλη μὲ τὸ ὁποῖο αἰτοῦνταν τὴν ἱκανοποίηση μιᾶς σειρᾶς ζητημάτων, ὅπως π.χ. τὴν ἐπικύρωση τῆς ἐθνικῆς αὐτονομίας τῶν χριστιανικῶν κοινοτήτων. Τὸ τελεσίγραφο ἀπορρίφθηκε καὶ οἱ στρατιωτικὲς ἐπιχειρήσεις ἀντικατέστησαν τὴ διπλωματία.

Μὲ τὸ ξέσπασμα τοῦ Πολέμου, οἱ βαλκανικὲς χῶρες ἐστράφησαν ἐναντίον τῶν Ὀθωμανῶν καὶ ξεκίνησαν τὴν ἐπεκτατικὴ πορεία. Ἡ Ἑλλάδα μπῆκε στὸν πόλεμο στὶς 5 Ὀκτωβρίου 1912 συμμαχώντας μὲ τὶς ἄλλες τρεῖς Βαλκανικὲς δυνάμεις ἀπέναντι στὴν Οθωμανικὴ αὐτοκρατορία. Ἡ ἀποδοχὴ τῆς Ἑλλάδας στὸ συνασπισμὸ τῆς Σερβίας, Βουλγαρίας καὶ Μευροβουνίου ὀφείλοταν στὸν διπλωματικὸ ἐλιγμὸ τοῦ Βενιζέλου, ποὺ εἶχε ἀποστείλει σὲ μυστικὴ ἀποστολὴ τὸν Ἰωάννη Μεταξᾶ μὲ ἐντολὴ νὰ τονίσει τὴν σημασία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ναυτικοῦ στὸν προετοιμαζόμενο πόλεμο, ἀφοῦ οἱ ἄλλες χῶρες ἐστεροῦνταν τονίζοντα;, ὅτι ἐν ἐναντία περιπτώσει ὁ Τουρκικὸς στόλος θὰ δροῦσε ἀνενόχλητος στὸ βόρειο Αἰγαῖο μὲ τρομακτικὲς συνέπειες γιὰ τὶς τρεῖς συνασπιμένες χῶρες. Ἔτσι ἡ Ἑλλάδα ἔγινε δεκτὴ στὴ συμμαχία, πρὸς μεγάλη στενοχώρια τῶν Βουλγάρων, ποὺ ἐξ ἀνάγκης ἐδέχθησαν τὴν Ἑλλάδα, κάτι ποὺ τοὺς κατέστρεφε τὰ προαιώνια σχέδιά τους γιὰ τὴν κατάληψη τῆς Μακεδονίας καὶ ἰδιαίτερα τῆς Θεσσαλονίκης. Δὲν πρέπει νὰ ξεχνᾶμε μὲ τίποτε τὸν Μακεδονικὸ ἀγῶνα τοῦ 1904-1908 καὶ τὶς ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων φρικαλεότητες τῶν Βουλγάρων.

Ἡ Στρατιὰ Θεσσαλίας μὲ ἀρχιστράτηγο τὸν διάδοχο Κωνσταντῖνο πορεύεται πρὸς βορρᾶ καὶ δίνει νικηφόρες μάχες στὴ Δυτικὴ Μακεδονία. Οἱ τουρκικὲς δυνάμεις μετὰ τὴν ἧττα στὸ Σαραντάπορο, κατευθύνθηκαν στὰ Γιαννιτσᾶ δίνοντας ἀμυντικὴ μάχη γιὰ νὰ ἀνακόψουν τὴν Ἑλληνικὴ πορεία προς τὴν Θεσσαλονίκη, ὅμως ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς νίκησε στὴ μάχη καὶ προωθήθηκε στὴν πόλη. Ἔπειτα ἀπὸ τὴν Μάχη τῶν Γιαννιτσῶν ἔφτασαν ἔξω ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκη.

Προκειμένου νὰ καθυστερήσουν τὸν Ἑλληνικὸ στρατό, οἱ Τοῦρκοι κατέστρεψαν τὶς γέφυρες τοῦ Λουδία, τοῦ Ἀξιοῦ καὶ τοῦ Γαλλικοῦ. Ταυτόχρονα, ἀγγελιοφόροι μετέφεραν τὸ μήνυμα, ὅτι μία βουλγαρικὴ μεραρχία βρισκόταν στὴν πεδιάδα τοῦ Λαγκαδᾶ. Ἡ κατασκευὴ νέας γέφυρας ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες ἀπαιτοῦσε χρόνο πολύ, ἀλλὰ καὶ ὑλικά. Ὁ κίνδυνος νὰ χαθεῖ ἡ Θεσσαλονίκη γινόταν ὅλο καὶ πιὸ ὁρατός. Με τὴ βοήθεια τῶν κατοίκων ἀπὸ τὶς γύρω περιοχὲς (Μάλγαρα, Κύμινα, Χαλάστρα, Σίνδος) στὶς 25 Ὀκτωβρίου ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς πέρασε τὸν Ἀξιὸ ποταμὸ καὶ ἑτοιμάστηκε νὰ ἐπιτεθεῖ στὴ Θεσσαλονίκη.

Ἡ ἀπελευθέρωση τῆς Θεσσαλονίκης πραγματοποιήθηκε στὶς 26 Ὀκτωβρίου 1912 μὲ τὴν εἴσοδο στὴν πόλη τῶν Ἑλληνικῶν στρατευμάτων. Τῆς ἀπελευθέρωσης τῆς πόλεως προηγήθηκε παρασκήνιο καὶ ἐπίμονη προσπάθεια τοῦ Βενιζέλου νὰ πείσει τὸν ὑπερφύαλο Κωνσταντῖνο νὰ στραφεῖ πρὸς τὴν Θεσσαλονίκη καὶ ὄχι πρὸς τὸ Μοναστήρι, ὅπως ἐπιθυμοῦσε. Δὲν γνωρίζουμε γιατί ὑπῆρχε αὐτὴ ἡ ἐπιμονή του. Τὴν 20^ὴ Ὀκτωβρίου οἱ Ἑλληνικὲς δυνάμεις κατόπιν ἀποφάσεως Κωνσταντίνου, προετοιμάζοταν νὰ κατευθυνόταν στὴν Βόρεια Μακεδονία, προς ἀπελευθέρωση αὐτῆς. Ὁ Βενιζέλος ἀντέδρασε ἐπίμονα σὲ αὐτή.

Ἀκολούθησε ὁ παρακάτω τηλεγραφικὸς διάλογος.

«Ἐλ. Βενιζέλος Ἀναμένω νὰ μοὶ γνωρίσητε τὴν περαιτέρω διεύθυνσιν, ἣν θ’ ἀκολουθήσῃ ἡ προέλασις τοῦ στρατοῦ Θεσσαλίας. Παρακαλῶ μόνον νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι σπουδαῖοι πολιτικοὶ λόγοι ἐπιβάλλουσι νὰ εὑρεθῶμεν μίαν ὥραν ταχύτερον εἰς Θεσσαλονίκην.

Κωνσταντῖνος Ὁ στρατὸς δὲν θὰ ὁδεύσῃ κατὰ τῆς Θεσσαλονίκης. Ἔχω καθῆκον νὰ στραφῶ κατὰ τοῦ Μοναστηρίου, ἐκτὸς ἂν μοῦ τὸ ἀπαγορεύετε.

Ἐλ. Βενιζέλος. Σᾶς το ἀπαγορεύω!»

Μετὰ τὴν ἔντονη διαφωνία τοῦ Βενιζέλου μὲ τὸν Κωνσταντῖνο, ἐπικράτησε ἡ διαταγὴ τοῦ Πρωθυπουργοῦ καὶ τὰ Ἑλληνικὰ στρατεύματα ὕστερα καὶ ἀπὸ ἐντολὴ τοῦ Βασιλιᾶ Γεωργίου Α΄, κατόπιν ἔντονης παραστάσεως τοῦ Βενιζέλου πρὸς αὐτὸν ἐστράφησαν πρὸς ἀπελευθέρωση τῆς Θεσσαλονίκης. Στὶς 25 Οκτωβρίου 1912, τὰ Ἑλληνικὰ στρατεύματα περικύκλωσαν τὴν Θεσσαλονίκη.

Ὁ Δούσμανης στὰ ἀπομνημονεύματά του, ποὺ ἐκδοθήκανε τὸ 1946, παρουσιάζει τὸ συμβὰν ἀπὸ τὴν ἄποψη τοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Κωνσταντίνου καὶ προβαίνει σὲ κρίσεις, ποὺ δείχνουν τὴν ἄποψη τῶν φιλοβασιλικῶν, ποὺ τόσα δεινὰ προκαλέσανε στὴν Ἑλλάδα τόσο τὸ 1897, ὅσο καὶ τὸ 1917 καὶ τὸ 1920-1922. Παραθέτουμε τὸ τμῆμα αὐτὸ τῶν ἀπομνημονευμάτων τοῦ Δούσμανη:

«Ὁ διάδοχος πειραχθεὶς ἐκ τῆς θλιβερᾶς ἐπεμβάσεως τοῦ πρωθυπουργοῦ ἀναμειχθέντος εἰς ἀλλότρια καθήκοντα ἀπήντησε διὰ τηλεγραφήματος, ὅπερ συνέταξεν ἰδίᾳ χειρὶ καὶ εἰς ὃ ἀνέφερεν ὅτι:

«Ἡ κατεύθυνσις τῆς ὑποχωρήσεως καὶ αἱ προθέσεις τοῦ πολέμου θὰ καθορίσωσι τὴν προέλασιν καὶ κατεύθυνσιν τῆς ὑπ’ ἐμὲ στρατιᾶς», προσθέσας σὺν τοῖς ἄλλοις «Νὰ παύσῃ τοῦ λοιποῦ ἡ Κυβέρνησις ἀναρμοδίως γνωματεύουσα καὶ (ἐκ τοῦ) μακρόθεν ἀναμιγνυομένη εἰς τὰς πολεμικὰς ἐπιχειρήσεις».

Στὸ σημεῖο αὐτὸ ἀρκεῖ ἡ δήλωση τοῦ Γάλλου Προέδρου Κλεμανσώ, ποὺ εἶπε τὸ χαρακτηριστικό, «ἀλλοίμονο, ἂν ἀφήσουμε τοὺς στρατιωτικοὺς νὰ ἀποφασίζουν γιὰ τὸν Πόλεμο».

Δὲν εἶναι μόνο τὰ ὅσα ἀναφέρει, 44 χρόνια μετὰ τὰ ἀξιοσημείωτα γιὰ τὴν Ἑλλάδα γεγονότα, ποὺ εἶναι τόσο ἐξωφρενικά, ἀλλὰ σὲ ἄλλη πραγματεία του γράφει τὰ ἑξῆς ἐξωφρενικά.

«Ἡ Θεσσαλονίκη δὲν κατεκτήθη ὑφ’ ἡμῶν κατὰ τὸν ἐναντίον τῆς Τουρκίας πόλεμον τοῦ 1912. Ἡ Θεσσαλονίκη κατεκυρώθη ὑπὲρ ἡμῶν εἰς Κιλκίς, εἰς τὴν Κρέσναν, εἰς τὴν Τζουμαγιάν, ὅπου κατεστήσαμεν τοὺς Βουλγάρους ἀνικάνους νὰ ἀμφισβητήσωσι τὴν κατοχὴς τῆς Ἑλληνικωτάτης ἱστορικῶς ταύτης πόλεως τῆς Μακεδονίας». Ὁ φανατισμὸς τοῦ Δούσμανη δὲν ἔχει παρέλθει παρὰ τὶς ζημιές, ποὺ προκάλεσε στὴν Ἑλλάδα, κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ 1917 καὶ κατὰ τὴν Μικρασιατικὴ καταστροφή, ἀφοῦ ὑπῆρξε ἄτυπος σύμβουλος τοῦ Κωνσταντίνου. Ποιός ἀλήθεια γράφει ἱστορία μὲ ὑποθέσεις; Πίστευε ὁ Δούσμανης, ὅτι ἂν δὲν εἶχε καταληφθεῖ ἡ Θεσσαλονίκη ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸ Στρατό, λίγο πρὶν οἱ Βούλγαροι φτάσουν στὰ περίχωρά της, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς θὰ κέρδιζε τὸν Ἑλληνοβουλγαρικὸ πόλεμο τοῦ 1913; Μὲ τὴν Μακεδονία καὶ τὴν Θεσσαλονίκη κατεχόμενη ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους πῶς θὰ γινότανε ὁ ἐφοδιασμὸς τῶν Ἑλληνικῶν στρατευμάτων, ὅταν ἡ Θεσσαλονίκη δὲν κατεχότανε ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες; Εὐτυχῶς ὅμως ποὺ δὲν ἐπικράτησαν οἱ ἄστοχες ἀπόψεις τοῦ Κωνσταντίνου.

Ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις γιὰ τὴν παράδοση τῆς πόλης μὲ τὸν Χασὰν Ταξὶν πασᾶ, τὸν Ὀθωμανὸ στρατηγὸ ἐπιφορτισμένο μὲ τὴν ὑπεράσπιση τῆς πόλης. Ὁ Ταξὶν Πασᾶς, ποὺ ὑπερασπιζόταν τὴ Θεσσαλονίκη, δὲν εἶχε ἄλλη δυνατότητα παρὰ νὰ ζητήσει μιὰ ἔντιμη συμφωνία γιὰ τὴν παράδοση τῆς πόλης. Στὶς 25 Ὀκτωβρίου οἱ ἀπεσταλμένοι του ζήτησαν νὰ ἐπιτραπεῖ στὸν Ταξὶν νὰ ἀποσυρθεί μὲ τὸ στρατὸ καὶ τὸν ὁπλισμό του στὸ Καραμπουρνοῦ καὶ νὰ παραμείνει ἐκεῖ μέχρι τὸ τέλος τοῦ πολέμου. Ἡ Ἑλληνικὴ πλευρὰ ἀπέρριψε τοὺς ὅρους του καὶ τοῦ πρότεινε τὴν παράδοση τοῦ στρατοῦ του καὶ τὴ μεταφορά του στη Μικρὰ Ἀσία μὲ δαπάνες τῆς Ἑλληνικῆς κυβερνήσεως. Ὁ Κωνσταντῖνος τηλεγράφησε στὴν Κυβέρνηση, τὸ ἀπόγευμα τῆς 26^ης Ὀκτωβρίου, ὅτι ὁ Ταξὶν δέχεται τὶς προτάσεις του. «Ὅθεν διέκοψα ἀμέσως τὴν προέλασιν καὶ ἀπέστειλα δύο ἀξιωματικούς πρὸς σύνταξιν σχετικοῦ πρωτοκόλλου καταθέσεως τῶν ὅπλων καὶ παραδόσεως τῆς πόλεως, πρὸ τῆς ὁποίας εὑρίσκονται ἤδη τὰ στρατεύματα ἡμῶν».

Το Πρωτόκολλο παράδοσης τῆς Θεσσαλονίκης στὸν Ἑλληνικὸ στρατὸ ὑπογράφτηκε στὸ Διοικητήριο μετὰ τὴν τηλεγραφικὴ ἐντολὴ τοῦ πρωθυπουργοῦ πρὸς τὸν ἀρχιστράτηγο: «Νὰ ἀποδεχθῆτε τὴν προσφερομένην ὑμῖν παράδοσιν τῆς Θεσσαλονίκης καὶ νὰ εἰσέλθητε εἰς ταύτην ἄνευ χρονοτριβῆς». Καὶ στὸ σημεῖο αὐτό, ὁ Δούσμανης ἀναφέρει, ὅτι ὁ Κωνσταντῖνος ἀπάντησε στὸν πρωθυπουργό, ὅτι «εἶμαι ὁ μόνος ἁρμόδιος νὰ κρίνω εὑρισκόμενος ἐπὶ τόπου, ἐπιβάλλων τοῦς ὅρους». Δὲν κρίνουμε σκόπιμο νὰ προβοῦμε σὲ κρίσεις γιὰ τὴν νοοτροπία τοῦ Κανωσταντίνου, ποὺ εἶχε μεγαλώσει μὲ τὴν ἄποψη τῆς «ἐλέῳ Θεοῦ βασιλείας».

**Πρωτόκολλο Παραδόσεως της Θεσσαλονίκης υπογεγραμένο από τον Βίκτωρα Δούσμανη και τον Ιωάννη Μεταξά.**

Ὁ Ταξὶν παρέδωσε τὴν πόλη στοὺς Έλληνες, ἄνευ ὅρων μὲ 25.000 αἰχμαλώτους, μὲ συμφωνία ποὺ ὑπεγράφη στὸ χωριὸ Τοψὶν (σημερινὴ Γέφυρα).

Το ἱστορικὸ πρωτόκολλο μὲ δέκα άρθρα, γραμμένο στὴ γαλλικὴ γλώσσα, ὑπέγραψαν τελικὰ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Τουρκικοῦ στρατοῦ Χασὰν Ταξὶν πασᾶς καὶ ἀπὸ πλευράς τῶν Ἑλλήνων οἱ πληρεξούσιοι ἀξιωματικοὶ τοῦ ἐπιτελείου τοῦ Κωνσταντίνου, Βίκτωρ Δούσμανης καὶ Ἰωάννης Μεταξᾶς. Ἡ παράδοση τῆς πόλεως ἔγινε ἄνευ ὅρων καὶ σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρο 3 τοῦ πρωτοκόλλου: «Ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης παραδίδεται εἰς τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν ὣς τὴν συνομολόγησιν τῆς εἰρήνης». Οἱ Ἕλληνες φάνηκαν γενναιόδωροι καὶ ἔδοσαν τὸ δικαίωμα στοὺς ἀνώτερους Τούρκους ἀξιωματικοὺς νὰ διατηρήσουν τὰ ξίφη τους καὶ νὰ εἶναι ἐλεύθεροι στὴ Θεσσαλονίκη (ἄρθρο 4).

Ἦταν τὸ τέλος μιᾶς ἀγωνιώδους σειρᾶς διαπραγματεύσεων ἀνάμεσα στὴν Τουρκικὴ Διοίκηση καὶ τὸ Ἑλληνικὸ ἐπιτελεῖο τοῦ Κωνσταντίνου, ποὺ εἶχε ἐγκατασταθεῖ στὴ βίλα Μοδιάνο, στὴ Γέφυρα, ποὺ στεγάζει σήμερα τὸ Μουσεῖο τῶν Βαλκανικών Πολέμων.

Νὰ πῶς παρουσιάστηκε στὴν ἐφημερίδα Ἀκρόπολις ἡ παράδοση τῆς πόλεως.

Στὴν παράδοση στοὺς Ἕλληνες -γιατὶ προέλαυνε καὶ ὁ βουλγαρικὸς στρατὸς μὲ σκοπὸ νὰ μπεῖ πρῶτος στὴν πόλη- συνέβαλαν, πέρα ἀπὸ τὶς στρατιωτικὲς ἀδυναμίες τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ καὶ ἡ προτίμηση τοῦ Τούρκου στρατηγοῦ νὰ παραδώσει τὴν πόλη στοὺς Ἕλληνες, παρὰ στοὺς Βουλγάρους.

Ὅπως ἀναφέρει ὁ Δούσμανης: «Ἡ σύνταξις τῆς συμβάσεως καὶ ἡ ὑπογραφὴ ἐπερατώθη περὶ τὴν 1.30 μετὰ μεσονύκτιον (τῆς 27^ης), ἐσυμφωνήσαμεν ὅμως νὰ θέσωμεν ὡς ἡμερομηνίαν τὴν 26^ην Ὀκτωβρίου, διότι ἐξ ὑπαιτιότητος τῶν Τούρκων ἐβραδύναμεν νὰ συναντηθῶμεν…»

Ὅσον ἀφορᾶ στὴν εἴσοδο τῶν Ἑλληνικῶν στρατευμάτων στὴν πόλη ἁπλῶς ἀναφέρουμε, ὅτι ὁ πρῶτος ἐπὶ κεφαλῆς ἀξιωματικὸς ποὺ μπῆκε στὴν πόλη ἦταν ὁ ὑπομοίραρχος Κωνσταντῖνος Μανωλκίδης -τότε ἡ Χωροφυλακὴ ἀποοτελοῦσε τμῆμα τοῦ Στρατοῦ- ὁ ὁποῖος εἶχε διαταγὴ νὰ παραλάβει καὶ νὰ συνοδεύσει τοὺς Τούρκους ἀξιωματικοὺς στὸ Ἑλληνικὸ στρατηγεῖο στὸ Τοψὶν στὸ πλαίσιο τῶν Ἑλληνοτουρκικῶν διαπραγματεύσεων γιὰ τὴν παράδοση τῆς πόλης. Διανυκτέρευσε μάλιστα τὸ βράδυ στὸ ξενοδοχεῖο «Ὄλυμπος Παλλάς», στὴν πλατεῖα Ἐλευθερίας. Πολλοὶ Ἕλληνες κάτοικοι τὴ πόλεως συνωστίζονταν στὶς τζαμαρίες τοῦ ξενοδοχείου γιὰ νὰ δοῦν ἀπὸ κοντὰ τὸν ἔνστολο Ἕλληνα ἀξιωματικό. Πρέπει ἐδῶ νὰ ἀναφερθεῖ ὅτι οἱ Ἕλληνες ἀποτελοῦσαν μειοψηφία , ἀφοῦ κατὰ τὴν ἀπογραφὴ τοῦ 1910 κατοικοῦσαν στὴ Θεσσαλονίκη 65.000 Ἑβραῖοι, 35.000 Ἕλληνες, 30.000 Τοῦρκοι καὶ 2.200 κάτοικοι ἄλλων ἐθνοτήτων (Ἀρμένιοι, Βούλγαροι κτλ). Συνεπῶς μὲ ποιό δικαίωμα οἱ Βούλγαροι ἀπαιτοῦσαν τὴν ἀπὸ μέρους τους κατάληψη τῆς Θεσσαλονίκης;

29 Οκτωβρίου, o βασιλιάς Γεώργιος Α’ και αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος εισέρχονται στη Θεσσαλονίκη επικεφαλής του στρατού. Πηγή: © SanSimera.gr

Στὶς 27 Ὀκτωβρίου εἰσέρχονται στὴ Θεσσαλονίκη δύο τάγματα Εὐζώνων καὶ ὑψώνεται ἡ Ἑλληνικὴ σημαία στὸ Διοικητήριο τῆς πόλης. Τὴν ἑπόμενη μέρα τὸ πρωὶ εἰσέρχεται στὴν πόλη ὁ Κωνσταντῖνος μὲ τὸ ἐπιτελεῖο του. Ταυτόχρονα φθάνει μία βουλγαρικὴ μεραρχία ἔξω ἀπὸ τὴ Θεσσαλονίκη. Ὡστόσο τέσσερις Ἑλληνικὲς μεραρχίες ἔχουν ἤδη λάβει στρατηγικὲς θέσεις στὰ περίχωρα τῆς πόλης ἀποτρέποντας κάθε ἐνδεχόμενο κατάληψής της ἀπὸ τοὺς Βούλγαρους. Ἔτσι χάρη στὴ διορατικότητα τοῦ Βενιζέλου εἶχε ἀποφευχθεῖ μιὰ ἐθνικὴ τραγωδία, δηλαδὴ ἡ κατάληψη τῆς Θεσσαλονίκης ὄχι ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες, ἀλλὰ ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους. Ὁ Βενιζέλος ἀντιλήφθηκε, ὅτι οἱ Βούλγαροι ἔδειχναν ὅλο καὶ μεγαλύτερο ἐνδιαφέρον γιὰ τὴν πόλη τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἡ Ἑλλάδα κινδύνευε νὰ χάσει τὴν σημαντικότερη πόλη τῆς Μακεδονίας.

Στὶς 29 Οκτωβρίου ὁ βασιλιὰς Γεώργιος φτάνει στὴν πόλη. Ὁ Ἑλληνικὸς πληθυσμὸς τῆς Θεσσαλονίκης πανηγυρίζει καὶ ὑποδέχεται τὸν Ἑλληνικὸ στρατὸ καὶ τὴν ἡγεσία του μὲ ἐνθουσιασμό. Οἱ φόβοι τοῦ Βενιζέλου γιὰ τὶς βλέψεις τῆς Βουλγαρίας ἀναφορικὰ μὲ τὴ Θεσσαλονίκη καὶ τὴ Μακεδονία εἶχαν ἐπιβεβαιωθεῖ.

Ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθέρωσε τὴν πόλη τῆς Θεσσαλονίκης ἀπὸ τὸν Ὀθωμανικὸ ζυγό, μόλις 20 ἡμέρες μετὰ τὴν κήρυξη τοῦ Α΄ Βαλκανικοῦ πολέμου.

Ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς μεραρχίας τῶν Βουλγάρων στρατηγὸς Τεοντορόφ, ζήτησε νὰ εἰσέλθει στὴν πόλη γιὰ νὰ στρατοπεδεύσει. Εἰσέπραξε τὴν ἀρνητικὴ ἀπάντηση τῶν Ἑλλήνων καὶ ὕστερα ἀπὸ διαπραγματεύσεις ἐπετράπη νὰ μποῦν στὴν πόλη γιὰ ὀλιγοήμερη ἀνάπαυση δύο τάγματα μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τους βουλγάρους πρίγκιπες Βόριδα καὶ Κύριλλο.

Ἐπικράτησε σύγχυση καὶ μπῆκε στὴ Θεσσαλονίκη ἕνα ὁλόκληρο βουλγαρικὸ σύνταγμα, γεγονὸς ποὺ ἐκνεύρισε τὸν Βενιζέλο. Οἱ Βούλγαροι δήλωναν ἐμφατικὰ παρόντες στὶς ἐξελίξεις στὴ Μακεδονία. Ὁ σπόρος τοῦ Β΄ Βαλκανικοῦ Πολέμου εἶχε ριχτεῖ.

Ἀπὸ τὶς πρῶτες πρωινὲς ὧρες οἱ ξένοι ἀνταποκριτές, ποὺ βρίσκονταν στὴ Θεσσαλονίκη καὶ παρακολουθοῦσαν τὶς ἐξελίξεις τοῦ βαλκανικοῦ πολέμου, ἔκαναν γνωστὴ διεθνῆ κοινὴ γνώμη τὴν εἴσοδο τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Τὸ πρῶτο τηλεγράφημα τοῦ Αὐστριακοῦ πρακτορείου εἰδήσεων ἔγραφε: «Ταύτην τὴν στιγμὴν ἀγγέλλεται, ὅτι ἡ Θεσσαλονίκη παραδοθεῖσα κατελήφθη ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ».

Τὴ Δευτέρα 29 Ὀκτωβρίου μὲ εἰδικὸ τρένο ἀπὸ τὴ Βέροια ἔφτασε στὴν πόλη ὁ βασιλιὰς Γεώργιος, ὅπου τὸν ὑποδέχτηκαν οἱ ἀρχὲς καὶ χιλιάδες κόσμου ποὺ εἶχε παραταχθεῖ κατὰ μῆκος τῶν πεζοδρομίων μέχρι τὴν βίλα Χατζηλαζάρου, στὴν περιοχὴ τῆς Ἀνάληψης, ὅπου κατέλυσε ἡ βασιλικὴ οἰκογένεια.

Βίλα Χατζηλαζάρου, Περιοχή του Ι.Ν Αναλήψεως στη Θεσσαλονίκη

Εκκλησία τοῦ Ἁγίου Μηνᾶ, στη Θεσσαλονίκη

Ἡ λαμπρὴ δοξολογία γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς πόλης, χοροστατοῦντος τοῦ μητροπολίτου Γενναδίου καὶ παρουσία τοῦ βασιλιᾶ Γεωργίου ἔγινε στὴν ἐκκλησία τοῦ Ἁγίου Μηνᾶ, στὶς 30 Ὀκτωβρίου. Ὁ βασιλιὰς Γεώργιος ἐπισφράγισε τὴν κατάληψη τῆς Θεσσαλονίκης μὲ τὴν είσοδό του καὶ τὴ μόνιμη παραμονή του στὴν πόλη, μέχρι τὴν ἀνεξιχνίαστη ἀκόμη δολοφονία του τὴν 5^η Μαρτίου 1913.

Στὸν Ἑλληνικὸ στρατό, ποὺ συνέχισε τὴν προέλαση στὰ ἐνδότερα, παραδόθηκαν 25.000 ὁπλῖτες τῆς 8^ης Τουρκικῆς στρατιᾶς καὶ 1.000 ἀξιωματικοί.

Ἡ προσάρτηση τῆς Θεσσαλονίκης στὴν Ἑλληνικὴ Ἐπικράτεια ἀποτελεῖ μεγάλο σταθμὸ τῆς μετεπαναστατικῆς Ἑλληνικῆς Ἱστορίας, συνέβαλε δὲ σημαντικὰ στὴν πολιτικὴ Ἱστορία τῆς Ἑλλάδος. Ἀξίζει λοιπὸν ὁ ἐτήσιος ἑορτασμὸς τῆς ἀπελευθέρωσής της.

Ἡ ἀναγγελία τῆς ἀπελευθέρωσης τῆς Θεσσαλονίκης στὴν Ἑλλάδα ἔγινε παντοῦ δεκτὴ μὲ ἐνθουσιασμό. Ἐκδηλώσεις χαρᾶς καὶ ἐπινίκειες γιορτὲς διοργανώθηκαν σὲ ὅλη τὴν Ἑλλάδα. Οἱ ἐφημερίδες τῆς ἐποχῆς εἶναι γεμάτες ἀπὸ νέα γιὰ αὐτὲς τὶς ἐκδηλώσεις. Ἀπὸ ὅσα γράφονται κρίνουμε σκόπιμο νὰ παρουσιάσουμε τὸ ἄρθρο τοῦ Κωστῆς Παλαμᾶ, ποὺ δημοσίευσε στὴν ἐφημερίδα «Ἀκρόπολι», τοῦ Βλάσση Γαβριηλίδη.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ.

ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΜΑΣ ΠΟΙΗΤΟΥ Κ. Κ. ΠΑΛΑΜΑ.

Ὁ στίχος εἶναι σὰν παιγνίδι, ποὺ τρέμει κανεὶς τώρα μ’ ἐκεῖνο νὰ σὲ χαιρετίσῃ, τρέμει μήπως πάει νὰ συντριφτῇ στὸν ὄγκο σου μεγαλόπρεπο. Κι’ ὁ λιτὸς λόγος εἶναι κι’ ἐκεῖνος ἀνήμπορος νὰ παραστήσῃ τὴν ὀνειρώδη σου πραγματικότητα τὴν ὥρα τούτη. Ἤσουν ἡ Θέρμη ἡ πραγματική. Ἕνας Μακεδονίτης βασιλιὰς σὲ ξεβάφτισε. Σοῦ χάρισε τὸ ὄνομα τῆς γυναίκας του, τῆς ἀδελφῆς τῆς τοῦ τρισμεγάλου κατακτητῆ, ποὺ σὰν αὐτὸν δὲν γέννησε ἀκόμα ὁ κόσμος. Κ’ ἔγινες ἡ Θεσσαλονίκη. Κ’ ἔκλεισες μέσα στὰ χώματά σου, κ’ ἔκλεισες μέσα στὴν ἱστορία σου, κορώνα τῆς Μακεδονίας, ἀράδ’ ἀράδα, ἀπὸ τὴ δόξα κι’ ἀπὸ τὴ δυστυχία κι’ ἀπ’ τὴν ὀμορφιὰ τῆς πανελλήνιας γῆς. Τρέμει τὸ χέρι μου, ποὺ πάνω νὰ χαράξω γιὰ σένα λόγια χλωμὰ καὶ λόγια πρόχειρα. Μὰ μὲ κάνει νὰ τολμῶ ἡ σκέψη. Καιροὶ ἐπικοὶ κλαγγάζουν καὶ τρομάζουν. Κάποιος εἶπε σοφά. Ἡ ποίηση δὲν στέκεται ἀγνάντια κι’ ἐνάντια στὰ πράγματα. Ἡ ποίηση εἶναι ἡ ἄλλη ὄψη τοῦ πραγματικοῦ. Τὸ βλέπουμε. Κι’ ἔτσι ὅ,τι ἀλλοτε θὰ ἤτανε λαμπρὸ καὶ κούφιο σὰν ρητορική, τὸ βλέπουμε χεροπιαστὸ σὰν τὴν ζωὴ νὰ μᾶς κυριεύει. Κι’ ἔτσι ἡ μεραφυσικὴ φυσικὴ γίνεται.

***

Μαῦρος ὁ οὐρανός. Βρέχει βρέχει. Μὰ πῶς ξαφνίζουν καὶ πῶς γιομίζουν τὸν ἀέρα οἱ καμπάνες. Καὶ πῶς ἀνταποκρίνονται στὰ κτυπήματά τους, μυστικώτερα, θρησκευτικώτερα, τελειωτικὰ οἱ χτύποι τῶν καρδιῶν. Θυμᾶστε σήμαντρο ἀναστάσιμο νὰ σᾶς προσκάλεσε ποτὲ ἄλλοτε σὲ πανηγύρι; Πῶς φέγγουν ἀπὸ ἥλιο ἄπλετο οἱ λογισμοὶ καὶ πῶς λαμποκοποῦν τὰ πρόσωπα. Στὴ χώρα δὲν εἶναι πιὰ ἐσὺ κι’ ἐγὼ κι’ ὁ ἄλλος. Στὴ χώρα εἴμαστ’ ἐμεῖς. Τὰ πάντα φαντάζουν γύρω μου σὰν ἕνας ἀκομμάτιστος μεγάλος.

Σημαίνουν οἱ καμπάνες πανευφρόσυμα, ἡ χώρα πέρα ὣς πέρα ἑνὸς θριάμβου ἀλλαλαγμός. Δακρύζουν καὶ τὰ μάτια τῶν ἀδάκρυτων. Ὅλοι σὰν νὰ περπατᾶμε στυλωμένοι ἀπάνου σὲ βάθρα τετράψηλα. Ἔξαφνα ὁ νοῦς μου γυρίζει πρὸς τὰ πίσω εἴκοσιέξι χρόνια. Μπροστά μου χύνεται ἡμέρα πανηγυρική. Δεκαεννεά χρόνων ἐνηλικιώνεται ὁ Διάδοχος Κωνσταντῖνος. Μεγάλη ἐθνικὴ γιορτὴ στὴ Μητρόπολη. Τὸ βασιλόπουλο δίνει τὸν ὅρκο τοῦ στρατιώτη. Βαθὺ ἀνατρίχιασμα. Σκιρτοῦν οἱ καρδιές. Ὀνειρεύονται οἱ ἐλπίδες. Τὰ μεγάλα ἰδανικὰ ξανασκορπᾶνε. Τὰ μεγάλα τους λόγια. Βροντερὰ σὰν τουφέκια καὶ σὰ μεθύσια διαβατικά.

Ἀπὸ ἄρθρο ἀνυπόγραφο δημοσιευμένο τὴν ἴδια τὴν ἡμέρα τοῦ ὅρκου κρατῶ λίγες γραμμὲς τοῦτες. «Ἂς ἑορτάσῃ τὴν ἡμέραν ταύτην τῆς ὁρκωμοσίας τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος. Ἠχοῦσιν ἀπὸ τοῦ Αἵμου, ἀπὸ τῆς Ροδόπης, ἀπὸ τῶν Ἀκροκεραυνίων, ἀπὸ τοῦ Ὀλύμπου ὑπερήφανοι φθόγγοι τὰ προανακρούσματα τοῦ μεγάλου ἀγῶνος».

Ἀπὸ ἕνα νεανικό μου στιχούργημα τυπωμένο στὴ φιλολογικὴ «Ἑστία» (30 Νοεμβρίου 1886) παίρνω τοὺς στίχους τούτους.

Καθὼς ἡ θύρα ἡ φανταστή,

τῶν ἀντρειωμένων ἔνοια

Ποῦ κλεῖ ρουμπίνια ὀνειρωτὰ καὶ πλούτη διαμαντένια

Καὶ στέκει αἰῶνες καὶ καιροὺς κλειστὴ καὶ στοιχειωμένη

Κι’ ἀνήμπορος κι’ ὁ γίγαντας μπροστά της ἀπομένει.

Ποῦ σειοῦνται ἀπὸ τὰ χέρια του σὰν τὰ δεντράκια οἱ βράχοι.

Μ’ ἕνα λόγο μαγικὸ ἀνοίγεται μονάχη

Ἔτσι κατάκλειστη μὰ τῆς Μοίρας στέκει ἡ πύλη.

Μὰ τὸ δικό σου τὄνομα φτάνει νὰ ποῦν τὰ χείλη.

Κι’ ἀνοίγει εὐθὺς καὶ βλέπουμε καρούς, ὁποὺ θἀρθοῦνε.

Κι’ ἀγαλλιάζουν οἱ καρδιὲς κι’ οἱ φαντασίες μεθοῦνε.

Μπρὸς ἡ πατρίδα ὁλόφωτη,

κι’ ἀνθίζουν σὰν καὶ πρῶτα

Στὸν Κολωνὸν ὁ νάρκισσος κι’ ἡ δάφνη στὸν Εὐρώτα.

Τότε καὶ τοῦ δημοσιογράφου οἱ παράγραφοι καὶ τοῦ στιχουργοῦ οἱ ρίμες, κοινοὶ τόποι τῆς πατριδολατρείας, ρητορικὰ γυμνάσματα ἐπιδεξίων θεματογράφων. Σήμερα τέτοιοι λόγοι, τέτοιοι στίχοι μᾶς παρουσιάζονται πλαισιωμένοι σὰν ἀπὸ προφητικοῦ ἀχτιδοστέφανο.

Καὶ μεγαλυνεῖ σε Θεὸς καὶ κραταιώσῃ σε ἐπὶ πλέον καὶ τὸ βασιλικὸν καὶ πάτριον ὑποδύσει σε πέδιλον. Ἔτσι χαιρετίζει σὲ ἕνα του γράμμα ἕνας συγγραφέας Βυζαντινὸς τὸ Θεόδωρο Ἄγγελο Κομνημὸ Δούκα ποὺ κατὰ τὸ 1223 συνέτριψε τὴν ἀρχὴ τοῦ Λατίνου καὶ ἱδρυτὴς ἔγινε τῆς μεγάλης αὐτοκρατορίας τῆς Θεσσαλονίκης. Ἡ πόλη ἔπεσε στὰ χέρια τοῦ Φράγκου, μὰ νὰ ἡ Νίκαια, μὰ νὰ ἡ Τραπεζούς, μὰ νὰ τὸ Δεσποτᾶτο τῆς Ἠπείρου καὶ νὰ τῆς Θεσσαλονίκης τὸ βασίλειο, νέα κάστρα γιὰ νὰ καταφύγῃ καὶ νὰ περιμαζωχτῇ σὲ πρὸς νέες μοῖρες ἡ ἀποδιωγμένη ὅμως ἀκατάλυτη ρήγισσα τοῦ Γένους.

Ὁ Κομνηνὸς μονάρχης μὲ πρωτεύουσά του τὴν «περίκλυτην καὶ περιλάλητον», καθὼς τὴν ὀνομάζουν οἱ ἱστορικοὶ πολιτεία. Χάϊδεψε, μὰ λιγοστὸ καιρό, τὸ μεγάλο του ὄνειρο, τὴ δόξα ἑνὸς κράτους, ποὺ ἁπλώνοταν ἀπὸ τὴν Ἀδριατικὴ στὴν Ἄσπρη Θάλασσα, ποὺ ἔφτανε στὸν Ἕβρο ποταμό, ποὺ κρατοῦσε χῶρες μέσα του, τὴν Ἤπειρο, τὴν Ἀρβανιτιά, τὴν Ἀκαρνανία, τὴ Θεσσαλία, τὴν Μακεδονία, τὴ Θράκη. Κι’ ἔστησε τὸ θρόνο του στὴ Θεσσαλονίκη, στὴ πόλι τὴ σφιχτὰ συνεταιρεισμένη μὲ τὸν κόσμο τὸν Ἑλληνικό, ἀπὸ ἐθνικὲς κι’ἀπὸ θρησκευτικὲς ἐνθύμησες ἕνα πλῆθος. Οἱ Θεσσαλονικιῶτες καὶ οἱ Χριστιανοὶ καὶ οἱ Ἑλληνολάτρες τοῦ καιροῦ ἐκείνου, μὲ πόθο ἀνοίξανε τὴν ἀγκαλιά τους νὰ δεχτοῦνε τὸν Λατινοφάγο βασιλέα. Τὸν πόθο τους ἐκφράζουν τὰ λόγια τοῦ Βυζαντινοῦ ἐπιστολογράφου, ποὺ σημείωσα παραπάνω. Μὰ ντύνονται νειᾶτα καινούρια τὰ παλιὰ λόγια τοῦτα καὶ πιὸ πολὺ τοὺς ἀξίζει νὰ γίνουνε χαιρετισμὸς καὶ σὰ λουλούδια νὰ κοποῦνε γιὰ νὰ ραντίσουνε τὸ μέτωπο τοῦ νέου νικητῆ, ποὺ μὲ τοῦ Κωνσταντίνου τὄνομα ἀνταμώνει κάτι ἀπὸ τὴν ὁρμὴ τῶν Κομνηνῶν. «Ἄμποτε νὰ σὲ μεγαλώνῃ ὁ Θεὸς καὶ περισσότερο νὰ σὲ δυναμώνῃ καὶ τὴν βασιλικὴ καὶ τὴν πατροπαράδοτη πορφύνα νὰ φορέσῃ!» Ἄμποτε.

***

Ὦ, πῶς ἀλλάζουν οἱ καιροί. Στὰ 904. Μιὰ Κυριακὴ τοῦ Ἀλωνάρη, ἕνα ὡραῖο γαληνὸ πρωί, ὀργὴ Κυρίου στὴ Θεσσαλονίκη. Σὰ μπόρα ξαφνικὴ ἀλαγάριαστη, καταπάνου της οἱ Σαρακηνοί. Ἀπὸ τὴν Τρίπολι τῆς Συρίας ὁδηγημένοι ἀπὸ ἕνα ἀρνησίθρησκο. Λέοντας τὄνομά του, σὲ πενηντατέσσερα καράβια. Γιγαντόσωμοι ἀραπάδες, θεριὰ ποὺ πολεμοῦσαν ὁλόγυμνοι. Οἱ πλούσιοι περισσοί, ἥσυχοι κάτοικοι, Ἕλληνες σπαρμένοι τὴν ὥρα ἐκείνη στοὺς δρόμους, στὶς ἐκκλησιὲς καὶ στὰ μεγάλα περιβόλια τῆς Θεσσαλονίκης. Πανικὸς ξεσπᾶ. Μὰ τρέχει ὁ καθένας νὰ ἁρματωθῇ. Οἱ γυναῖκες κλείνονται στοὺς ναοὺς καὶ στὰ μοναστήρια. Οἱ καταπέλτες τοῦ Σαρακηνοῦ ξερνοῦν τὴ φωτιά. Ἡ βοήθεια τῶν σκλαβούνων δοξαρευτῶν ἀπὸ τὸ Βυζάντιο πάει τοῦ κάκου. Ἡ Θεσσαλονίκη πάρθηκε. Λέων ὁ Τριπολίτης ἔφυγε γοργά, γιατὶ εἶχε τὸν φόβο τοῦ αὐτοκρατορικοῦ στόλου, ἔφυγε σέρνοντας σκλάβους εἴκοσι δύο χιλιάδες παλληκάρια καὶ λυγερές. Μέσα σ’ αὐτοὺς ὅλα τ’ ἀρχοντὀπυλα τῆς Μακεδονίας. Στοιβαγμένοι στὰ Σαρακηνὰ καράβια ἀράξανε στὸ Χάνδακα τῆς Κρήτης. Ἐκεῖ μοιραστήκανε τὰ λάφυρα. Αἲ πῶς ἀλλάζουν οἱ καιροί. Ὕμνους ἀλλαλάξατε τῷ Κυρίῳ.

Χαρὰ μεγάλη χαίρεσαι βασίλισσα τῆς Μακεδονίας, πρώτη χώρα ὕστερ’ ἀπὸ τὴ μεγάλη Πόλι, ποῦ μπροστά της δείχνεσαι πατρίκισσα Ζωστὴ στὸ πλάγι τῆς Αὐγούστας. «Πολυτίμητη καὶ κλεινὴ πόλις». Αἰῶνες ὅλους ἐσὺ πηγὴ ἀστείρευτη τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς καὶ γιὰ τὰ στρατιωτικά της τὰ κατορθώματα καὶ γιὰ τὴ δύναμί της τὴν ἐκπολιτιστική. Σὲ ζωγραφίζει ἡ ἱστορία νὰ κρατᾷς μὲ τὸ ἕνα χέρι τὸ σπαθί, μὲ τὸ ἄλλο τὸ Βαγγέλιο. Χώρα ἀπὸ τὲς δυνατώτερες καὶ τὶς πλουσιώτερες ρῆς Χριστιανοσύνης. ὉΠαῦλος κήρυξε σ’ ἐσένα τὸ νέο Θεό, σὲ σένα διάλεξε λημέρι του ὁ στρατιώτης

Ἅγιος τοῦ κόκκινου ἄλογου, ὁ τροπαιοφόρος καβαλλάρης. Ζωγράφοι ξακουστοὶ καὶ λογοτέχνες φύτρωσαν ἀπὸ τὰ χώματά σου. Παλληκαριὰ καὶ βιομηχανία, ἐμπόριο, τέχνη καὶ θρησκεία, ὁ νοῦς ὁ Ἑλληνικὸς πρόκοψε μέσα στὰ κάστρα σου, χύθηκε ἀπὸ τοὺς δρόμους σου. Τῆς θρησκείας καὶ τῆς τέχνης. Τοῦ ἐμπορίου καὶ τοῦ πολέμου ἡ χρυσόπορτες νὰ ξανανοίγωνται διάπλατες. Δέξου.

Εἶναι γιὰ τὸν Βυζαντινὸ αὐτοκράτορα ἢ γιὰ τὸν Ἕλληνα κληρονόμο τοῦ θρόνου οἱ στίχοι τοῦτοι ἀπὸ τὴ «Φλογέρα τοῦ βασιλᾶ» καὶ τὸ ποίημα εἶναι γιὰ νὰ ξαναπαραστήσῃ τὴν εἰκόνα ὡρισμένης ἱστορικῆς ἐποχῆς, ἢ τὴ δόξα ἀκέραια τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς.

Κ’ ἀπάνου ἀπ’ ὅλα ἡ δόξα του πάει πρὸς τὴ χώρα ποὺ εἶναι

Τὸ Πάγγαιο τὸ λογάρι της κ’ εἶν’ ἡ Θεσσαλονίκη

βασίλισσά της, κ’ ἡ Ἔδεσσα μάννα της, βρυσομάννα,

κ’ εἶναι τοῦ Σλάβου τὄνειρο καὶ τοῦ Ρωμιοῦ ἡ λαχτάρα.

Ἁπλώνεται καὶ ὀργώνεται κι’ ἀνθίζει καὶ πατιέται

Στὴ μέση τοῦ Ἀλιάκμονα καὶ τοῦ Ἀξιοῦ ποὺ πάντα

ποτάμια ντεληπόταμα, Βαρδάρι καὶ Βιστρίτσα

δὲ στέκουν, ὅλο ξεχειλᾶν κι’ ἀγριεύουνε καὶ τρέχουν,

καὶ τὴ φυλάγουν καὶ τὴ ζοῦν τὴ χώρα.

Κι’ ἀπάνου ἀπ’ ὅλα ἡ δόξα του πάει κ’ ἔρχεται στὴ χώρα

Καὶ διαβατάρα ἀπὸ παντοῦ, σπιτώθηκ ἐδῶ καὶ ἦρθε.

Κι’ ἀφοῦ ἀγωνίστηκε τρανὸς τὸ δοξασμένο ἀγῶνα,

στάθηκε. Ἀνάπαψη; Ποτέ!

Ὁ ποιητὴς δὲν εἶναι ὅ.τι γράφει. Ὅ.τι ἔγραψε.

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ

Επιμέλεια ανάρτησης
Τασιόπουλος Αργύρης, Υπτγος ε.α
Γενικός Γραμματέας ΕΕΥΕΔ

Tags 1912, KYR-01, ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΕΕΥΕΔ, ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, Κυριακόπουλος Κωνσταντίνος