H πολυτελής φιλοξενία δεν απευθύνεται αποκλειστικά και μόνο στην κατηγορία επαγγελματιών και τουριστών (business and pleasure) με υψηλά εισοδήματα, οι οποίοι επιθυμούν να απολαύσουν τις καλύτερες δυνατές υπηρεσίες κατά τη διάρκεια επαγγελματικών ταξιδιών ή διακοπών.
Αναφέρεται στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπως Aθήνα, Θεσσαλονίκη, και σε επιλεγμένους προορισμούς που διαθέτουν τις ξενοδοχειακές μονάδες οι οποίες μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες του απαιτητικού αυτού κοινού για την ασφαλή μετακίνηση και την ήσυχη διαμονή τους, όταν πρόκειται για διάσημους επιχειρηματίες, που συνοδεύονται συνήθως από την οικογένειά τους.
H Ελλάδα διαθέτει αρκετές ξενοδοχειακές υποδομές, σε αρκετούς προορισμούς για τη διαμονή και την εξυπηρέτηση της απαιτητικής αυτής κατηγορίας τουριστών, ενώ υπάρχει και σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον από διεθνείς επενδυτές για αγορά, ενοικίαση και ανακαίνιση ακινήτων, με κυρίαρχο στόχο την πολυτέλεια, τάσεις οι οποίες αναπτύσσονται ραγδαία σε παγκόσμιο επίπεδο. H βιοαρχιτεκτονική και οι πρωτοβουλίες των ξενοδοχείων να αντισταθμίσουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα αποτελούν μερικά από τα κύρια προαπαιτούμενα ενσωμάτωσης της περιβαλλοντικής, κοινωνικής και εταιρικής ευθύνης των τουριστικών επιχειρήσεων.
Οι ταξιδιώτες πολυτελείας επιθυμούν επιπλέον ατομικό χώρο και μεγαλύτερη απόσταση από τους άλλους επιβάτες, όπως σε σαλόνια αεροδρομίου, καμπίνες πρώτης θέσης, μεγαλύτερες θέσεις business class, ενώ κάνουν την πτήση ακόμη και με ιδιωτικό τζετ ως εμπειρία πολυτελείας.
H πολυτελής φιλοξενία έχει προοδευτική άνοδο, καθώς οι επόμενες γενιές ταξιδιωτών που θα κυριαρχήσουν στο μέλλον είναι οι Gen Y και Gen Z, που γεννήθηκαν μεταξύ 1981 και 2012, και θα αντιπροσωπεύουν το 80% της παγκόσμιας αγοράς υπηρεσιών και ειδών πολυτελείας έως το 2030. Αυτοί οι νέοι καταναλωτές έχουν διαφορετική αντίληψη της πολυτέλειας από τις παλαιότερες γενιές, αξιοποιώντας περισσότερο τις εμπειρίες πολυτελείας για να απολαύσουν την αυθεντικότητα ως μία από τις πιο σημαντικές προκλήσεις της πολυτελούς φιλοξενίας, ενώ συγχρόνως αναμένουν από τα πολυτελή ξενοδοχεία να αντιληφθούν και να ανταποκριθούν στις προσωπικές ανάγκες τους. H προσωπική ολοκλήρωση και η αυτοβελτίωση που επιτυγχάνονται μέσα από τέτοιες εμπειρίες αποτελούν πλέον προτεραιότητα για τους ταξιδιώτες πολυτελείας και ένα από τα megatrends που εμβαθύνουν και αναζητούν νέες εμπειρίες, αναδεικνύοντας τον όρο transformative travel σε σημείο αναφοράς για την τουριστική βιομηχανία στο μεταβαλλόμενο τοπίο των πολυτελών ταξιδιών.
Εισέρχονται δυναμικά στον τουρισμό και τα «επιπρόσθετα» (adds-ons), επιβάλλοντας το modus operandi των τουριστικών επιχειρήσεων να χρησιμοποιεί την ψηφιακή τεχνολογία, αναδιαμορφώνοντας στρατηγικούς σχεδιασμούς, συντονισμό και έλεγχο όλων των ενεργειών των εμπλεκόμενων φορέων που άπτονται του τουρισμού πολυτελείας, με στόχο την αποφυγή δυσφήμισης της χώρας, εφαρμόζοντας πάντα το δόγμα «valaue for money». H αξία των ταξιδιών πολυτελείας σε παγκόσμιο επίπεδο ανήλθε σε 1,28 τρισ. δολ. Το 2022, με προβλεπόμενο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης σε 7,7% το 2023-2030.
H Ελλάδα, με το ιδανικό και μοναδικό βιοκλίμα της, ανταποκρίνεται στις ανάγκες της πολυτελούς φιλοξενίας και με yachts, αναβαθμίζοντας τους τουριστικούς λιμένες, με έμφαση στην προστασία του περιβάλλοντος, με την απεξάρτηση από τον άνθρακα και την αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας.
Ωνειρεύθην ότι η Ελλάς θα ημπορούσεν να είναι ακόμη ελευθέρα
Διότι επάνω εις τον Τύμβον των Περσών όπου ιστάμην
Δεν ημπορούσα να νομίζω τον εαυτόν μου δούλον.
Μην περιμένετε ελευθερίαν από τους Φράγκους
Έχουν βασιλέα όπου πωλεί και αγοράζει
Εις τα εντόπια στίφη εις τας εντοπίους φάλαγγας
Είναι η μόνη ελπίς της Ανδρείας σας
Αλλ’ η Τουρκική βία και ο Λατινικός δόλος
Θα θραύσει την ασπίδα σας όσον ευρεία και αν είναι.
Είναι εμφανής ο μόχθος του μεταφραστή να δαμάσει την τόσο ξένη γι’ αυτόν γλώσσα του ποιητή! Είναι όμως πολύ φανερή η συγκινησιακή φόρτιση και τελικά η συναισθηματική ταύτιση των δύο.Δεν αποφεύγει όμως τον πειρασμό του σχολιασμού ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Ολοκληρώνοντας την μεταγραφή της μετάφρασης, μας τονίζει:
«Αι λέξεις αυταί δεν είναι ιστορικόν σύμβολον παραστατικόν της τύχης του πολυπαθούς Ελληνισμού; Πόσον ενδομύχως ησθάνετο και κατενόει ο μέγας Βρετανός την θέσιν της Ελλάδος, την τότε και την διαρκή και την παντοτεινήν; Και πόσο απέχομεν ημείς να την εννοήσομεν και να την αισθανθώμεν;»!
Όλα αυτά δια χειρός Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη!**
Και ο Μπάϋρον; Τελείωσε την θυελλώδη ζωή του στο Μεσολόγγι «θέλοντας να κάμει κάτι περισσότερον για την κοινωνία από το να γράφει στίχους!»
Πρόλαβε να μιλήσει όμως…..
Μίλησε πικρά για την Τουρκική βία και τον Λατινικό δόλο!
Η μετάβαση της νεοελληνικής ποίησης από την «λογία καθαρεύουσα» και την αρχαΐζουσα συγγένισσα της, στην Δημοτική άρχισε δειλά-δειλά με την εγκατάσταση του Ελεύθερου Ελληνικού Κράτους. Το δημοτικό τραγούδι λειτουργώντας ως σταθερή αξία, είχε προετοιμάσει ομαλή πορεία. Η πρώτη φάση της μετάβασης δεν ήταν εύκολη και χρειάστηκε καιρός και αγώνες για να εδραιωθεί η παρουσία του ελεύθερου στίχου στον χώρο που κυριαρχούσε μέχρι τότε ο έμμετρος στίχος και λόγος στην λόγια καθαρεύουσα.
Ο Αργύρης Εφταλιώτης (Κλεάνθης Μιχαηλίδης) νεότατος το 1870 από το Μάντσεστερ όπου εργαζόταν, δημοσίευσε στο λογοτεχνικό περιοδικό της Αθήνας «Εθνική Βιβλιοθήκη» μετάφραση του ποιήματος του Λόρδου Μπάϋρον. Ήταν η πρώτη εμφάνιση του ποιητικού ταλέντου του Εφταλιώτη την εποχή μάλιστα που η μετάβαση του ποιητικού λόγου από την καθαρεύουσα στην Δημοτική βρισκόταν στην πρώτη της φάση.
Έχοντας ήδη περάσει, μαζί με τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, το δύσκολο μονοπάτι της απόδοσης στην γλώσσα μας του ποιήματος του Μπάϋρον, ας προσπαθήσουμε να διακρίνουμε το άλλο πρόσωπο, την γραφή του Εφταλιώτη. Δεν θα επιχειρήσω να συγκρίνω τις δύο γραφές, θα τις βάλω δίπλα-δίπλα για να ολοκληρώσω την εικόνα της ενιαίας γλώσσας, του πλούτου της.
Απ’τους Φράγγους τους ψεύτες λευθεριά μη ζητάτε
Πονηροί βασιλιάδες κυβερνούν τη Φραγκιά
Π’ τα δικά σας χέρια λευτεριά καρτεράτε!
Αν σε δύναμη Τούρκου και Λατίνου ψευτιά
Αφεθείτε, θα σπάσει η ασπίδα σας τότες
Και οι μέρες σας θάναι πλειό πικρές απ’τις πρώτες.
Δημοτική γλώσσα με στέρεη βάση την ντοπιολαλιά της Λέσβου, της πατρίδας του βάζει ο Εφταλιώτης για να ζωντανέψει την απόδοση των στίχων στην γλώσσα μας. Αυτά το 1870.
Η τελική όμως μορφή της μετάφρασης δημοσιεύτηκε το 1890 επιβεβαιώνοντας το ταλέντο του Εφταλιώτη που είχε όμως στραφεί οριστικά πλέον στην πεζογραφία. Έχουμε τώρα την ευκαιρία να βάλουμε δίπλα στην μετάφραση του Παπαδιαμάντη, την πρώτη γραφή του Εφταλιώτη και την τελική απόδοση στην τρέχουσα πλέον Δημοτική από τον ίδιο, των στίχων του Λόρδου Μπάϋρον.
Απ’ τους άπιστους Φράγκους λευτεριά μη ζητάτε!
Εκεί ζουν ηγεμόνες που πουλούν κι’αγοράζουν.
Με δικό σας τουφέκι και σπαθί πολεμάτε!
Αυτού θα βρείτ’ ελπίδα κι’ότι θέλουν ας τάζουν
Ζυγός Τούρκου με Φράγκου πονηριά σαν ταιριάσουν
Την ασπίδα όσο νάναι δυνατή, θα την σπάσουν!
Τρείς μεταφραστικές εκδοχές της ίδιας στροφής του ποιήματος, που απετέλεσε την υψηλότερη έκφραση του Ευρωπαϊκού Φιλελληνικού πνεύματος για τον Αγώνα, δοσμένες από δύο κορυφαίους πεζογράφους, που θέλησαν να αναμετρηθούν με την ποίηση κορυφαίου ποιητή! Είναι από τις στιγμές που δεν υπάρχουν συγκρίσεις, δεν μπορούν να γίνουν συγκρίσεις. Διαβάζοντας τις στροφές αυτές την μία δίπλα στην άλλη, νιώθουμε πως είναι η ώρα να δεχθούμε χωρίς επιφύλαξη τον πλούτο που ντύνει κάθε τι που είναι φτιαγμένο με λέξεις Ελληνικές!
Δεν είχε τελειώσει ακόμη ο 19οςαιώνας και ο Ησυχασμός, η διανόηση που τον υπηρετούσε και η γραμματεία του, προσπαθούσαν να εμψυχώσουν όσους κρατούσαν ακόμη αναμμένο το ταπεινό πλέον λυχνάρι της αντίθεσης Ανατολής και Δύσης. Η διαφορά στην ισχύ και η έκταση της επιρροής της Δύσης, ή έστω σε ό,τι ορίζεται έτσι, ήταν πλέον αβυσσαλέα. Ο Διαφωτισμός, η βιομηχανική επανάσταση, τα άλματα που αντικατέστησαν τα βήματα στις επιστήμες και τα γράμματα, δεν άφησαν σχεδόν καθόλου ελεύθερο ζωτικό χώρο. Όσοι από τους μαθητές του Γρηγορίου του Παλαμά και του Αθανασίου του Πάριου, όπως ήταν ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης το έκαναν και το μπόρεσαν, αυτοί στάθηκαν σταθερά αρνητικοί στα ήθη της Λατινικής Δύσης, τουλάχιστον σ’αυτά. Ήταν θρήσκοι με την λαϊκή έννοια του όρου, αυστηρά ευσεβείς και πιστοί. Ήταν πεπεισμένοι, ταπεινοί με την πενία, την υλική πενία παρούσα πάντα στην ζωή, στον βίο τους.
Αυτός ήταν ο πνευματικός χώρος του μονήρους Σκιαθίτη. Πολύ νωρίς είχε με σαφήνεια ορίσει την θρησκευτική και την όλη τελικά θέση του:
« Η ατομική βούληση του ανθρώπου μένει ελευθέρα και ανεξάρτητος από της θείας βουλήσεως. Όπως έπλασεν ο Θεός τον άνθρωπον απαρχής λογικόν και ελεύθερον, ούτω μέχρι τέλους καταλείπει αυτόν λογικόν και ελεύθερον».
Η βαθιά όμως γνώση της Δυτικής Λογοτεχνίας και ο σεβασμός που είχε για τους δημιουργούς, τον προφύλαξαν από ακρότητες και άκριτες μισαλλοδοξίες. Διδάχθηκε από τον Σωκράτη «να μετέχει της ουσίας του αληθούς και να μεταδίδει αυτήν εις πάντας».
Η «συνάντηση» με τον λόρδο Μπάϋρον, ήρθε σε στιγμή που ο Παπαδιαμάντης είχε αποκρυσταλλώσει θέσεις και απόψεις για όσα γινόταν γύρω του, στην κοινωνία, στην πατρίδα του. Αυτοί οι τόσο διαφορετικοί άνθρωποι, ο Άγγλος αριστοκράτης ο ποιητής με τον θορυβώδη και δύσκολο βίο και ο πάμπτωχος Σκιαθίτης λόγιος, είχαν τελικά την ίδια αγωνία για την μοίρα της Ελλάδας! Συναντήθηκαν σε κάτι ελεγειακό, σε κάτι καθόλου ηρωικό. Μίλησαν για τα νησιά της Ελλάδας, για την μοίρα της. Ο υπαινικτικός Αλέξανδρος αγωνίζεται με τον μόχθο του μεταφραστή, με το λεξικό στο χέρι, να βρει το δρόμο που τράβηξε το πνεύμα του ποιητή όπως ο ίδιος μας σημειώνει. Τον ένιωσε όμως τόσο, τον κατανόησε τόσο, που του επιδαψιλεύει έπαινο, τον κότινο του Έλληνα του ΙΘ΄ αιώνα! Κατάλαβε πως ο ποιητής ένωσε την προσωπική του αγωνία, την αγωνία του κατατρεγμένου της μοίρας όπως ο ίδιος, με τον σπαραγμό του κουρελιασμένου και διαλυμένου Έθνους.
Οι στίχοι του Μπάϋρον όμως έπρεπε να βρουν την επίσημη στιγμή τους, τον ταιριαστό τρόπο μεταφοράς τους στην Ελληνική γλώσσα για να πάρουν την θέση τους στην Ιστορία. Τα Ελληνικά του Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη, όπως φαίνεται, κατάφεραν να δώσουν χρώμα και αισθήσεις στους στίχους του κυνηγημένου από την μοίρα και τα φαντάσματα του βίου του ποιητή:
Αφιερώνεται στον Η.Χ.Παπαδημητρακόπουλο τον καλό φίλο που μας έκανε να αγαπήσουμε τον Παπαδιαμάντη.
Λάμπρος Βαζαίος
Το άρθρο περιλαμβάνεται στο 3ο βιβλίο του Λάμπρου Βαζαίου “Ασυνήθιστες ημέρες – Απόκρημνα Χρόνια”
ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΔΗΣ ΕΝΑΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ ΜΕ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΡΓΟ Συγραφείς: ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ Γ. ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ε. ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ
ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Φ. ΓΚΟΝΗΣ ΣΤΟ 7 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ (8-10 Μαρτίου 2024) Κυρίες και Κύριοι, αγαπητοί συνάδελφοι
Ξεχωριστή για εμένα η τιμή να βρίσκομαι σήμερα μαζί σας! Ευχαριστίες και έπαινοι αρμόζουν στην Πρόεδρο και στην Οργανωτική Επιτροπή του Συνεδρίου για την συμπερίληψη του θέματος της βιβλιοπαρουσίασης στο πρόγραμμα. Εκφράζω ιδιαίτερες ευχαριστίες στον φίλο Αρχιπλοίαρχο Αριστείδη Διαμαντή και στον πολυγραφότατο συνάδελφο Λάζαρο Βλαδίμηρο που μου εμπιστεύθηκαν την παρουσίαση του πονήματός των. Πριν αναφερθώ σε όσα έμαθα, διαβάζοντας το βιβλίο, για την χαρισματική προσωπικότητα του Στέφανου Ζωγραφίδη, οφείλω να σταθώ στους συγγραφείς. Στους δύο εκλεκτούς συναδέλφους μας. Ασφαλώς δεν είμαι ο κατάλληλος και θα ξέφευγε από τον σκοπό της παρουσίασης η συνολική αποτίμηση του συγγραφικού –και όχι μόνον-έργου τους. Οφείλω όμως να κρίνω την συγκεκριμένη προσπάθεια. Η μεθοδολογία και οι ικανότητες που αναδύονται και τεκμαίρονται, μέσα από τις γραμμές του βιβλίου, έχουν όλα τα χαρακτηριστικά της άρτιας επαγγελματικής επιστημονικής έρευνας που επιπρόσθετα διαποτίζεται από το πάθος, τον οίστρο και την ανιδιοτέλεια που χαρακτηρίζει κάθε ικανό ερασιτέχνη. Το αποτέλεσμα που προέκυψε θα κριθεί από τον αναγνώστη, από εσάς, όταν το μελετήσετε. Εκείνο που σίγουρα θα πρέπει να τονισθεί είναι ότι για να γραφτεί αυτό το βιβλίο χρειάσθηκε εκτεταμένη και επίπονη βασική έρευνα στις πηγές. Απαιτείται γνώση, υπομονή, μεθοδολογία. Απαιτείται έλεγχος και κριτική ικανότητα για αξιολόγηση και συγκριτική επιβεβαίωση. Και μόνον από τον πίνακα των περιεχομένων, τις εκτεταμένες βιβλιογραφικές αναφορές και την πλούσια παράθεση αυθεντικών κειμένων και φωτογραφιών, αναδεικνύεται ο κόπος και το χάρισμα των συγγραφέων. Αξίζουν θαυμασμού και επαίνων!
Ιδιαίτερα εύστοχα και επαινετικά, ο Διευθυντής Υγειονομικού Υποναύαρχος κ. Αντώνιος Παπαγεωργίου, προλογίζοντας το βιβλίο, χαρακτηρίζει τους συγγραφείς ως «οτρηρούς ερευνητές»! Την ουσία όμως του βιβλίου δεν θα την βρούμε στις ικανότητες των συγγραφέων και στις λεπτομέρειες της αφήγησης. Την ουσία του βιβλίου θα την αντιληφθούμε αν προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στο ερώτημα: Γιατί έκαναν αυτή την προσπάθεια; Γιατί έγραψαν αυτό το βιβλίο; Οι ίδιοι μας δίνουν τις απαντήσεις τους. Εκείνο που προσωπικά θα ήθελα να τονίσω, είναι ότι κύρια στόχευση του βιβλίου είναι η αναζήτηση και προβολή προτύπου. Η ισοπεδωτική και εικονοκλαστική εποχή μας, για να έχει ελπίδες ανάκαμψης, έχει ανάγκη προβολής προτύπων που θα εμπνέουν και θα φωτίζουν.
Ο Στέφανος Ζωγραφίδης ήταν πρότυπο γιατρού! Πρότυπο Στρατιωτικού Ιατρού! Και ως τέτοιο αναδεικνύεται στις γραμμές του βιβλίου. Το βιβλίο αυτό δεν είναι προϊόν ωραιοποίησης και εξιδανίκευσης, αλλά αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένη καταγραφή της ζωής και δράσης ενός νέου γιατρού, στις αρχές του 20 ου αιώνα.
Γεννήθηκε στην Μιτζέλα ή αλλιώς Αμαλιάπολη του Αλμυρού Μαγνησίας το 1878. Ο Ιατροφιλόσοφος πατέρας του εγκαταστάθηκε, με την οικογένειά του, στα Πριγκιποννήσια, στη Χάλκη, σε θέσεις ευθύνης, στην διάσημη Σχολή της. Εκεί, ο μικρός Στέφανος, είχε την ευκαιρία να τύχη βασικής εκπαίδευσης και παιδείας υψηλού επιπέδου, με ιδιαίτερο χαρακτηριστικό την πολυγλωσσία. Δηλαδή, αντικειμενικά τεκμαίρεται ότι, τόσο από το οικογενειακό όσο και από το σχολικό περιβάλλον, εκτός από τις γνώσεις και τις γλώσσες, είχε τις προϋποθέσεις και τα ερεθίσματα για να παγιώσει αρχές και αξίες που θα τον βοηθούσαν στη διαμόρφωση ακέραιου χαρακτήρα και προσωπικότητας. Αναμενόμενο επακόλουθο η ανάδειξη όλων των εγγενών πνευματικών του χαρισμάτων.
Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο των Αθηνών και ανακηρύχθηκε αριστούχος διδάκτωρ το 1899, δυο χρόνια μετά τον ατυχή Ελληνοτουρκικό πόλεμο του ‘97. Τότε, η εφημερίδα «Φωνή του Λαού», του Βόλου, της ιδιαίτερης πατρίδας του, έγραψε: «Εν τω προσώπω του κ. Ζωγραφίδη η επιστήμη του Ασκληπιού, αποκτά μύστην τέλειον πολλά υπέρ ταύτης υποσχόμενον…»
Πράγματι, ο Ζωγραφίδης ανεδείχθει άξιος μύστης και θεράπων της Ιατρικής επιστήμης. Το γεγονός ότι παρά το βραχύ του βίου του, πέθανε σε ηλικία 29 ετών, άφησε τέτοιο ανθρώπινο και επιστημονικό αποτύπωμα, που να αξίζει διερεύνησης και σχολιασμού σήμερα, μετά από 120 έτη, μαρτυρά το μέγεθος της χαρισματικής του προσωπικότητας.
Δύο χρόνια μετά την λήψη του πτυχίου του, κατετάγη στο Βασιλικό Πολεμικό Ναυτικό, το 1901, ως Ανθυπίατρος. Η ναυτοσύνη του και το βαθύτατο αίσθημα ευθύνης τον οδήγησαν, πολύ νωρίς, στην σύνταξη εγχειριδίου περί «Ναυτικής Υγιεινής και συναφών ζητημάτων», που εκδόθηκε από το Υπουργείο Ναυτικών. Για την συγγραφή του εγχειριδίου στηρίχθηκε σε εκείνο του Γαλλικού Ναυτικού, του Αρχιάτρου Ζυλ Ροσάρ. (Jules Rochard). Προσέθεσε όμως τα σημαντικά κεφάλαια για την Νόσο των Δυτών, τον τρόπο απολύμανσης των πλοίων και τα μέτρα προστασίας από νόσους των θερμών χωρών. Επίσης προσέθεσε σημειώσεις για τα πλωτά νοσοκομεία και την λειτουργία της υγειονομικής υπηρεσίας σε περίοδο πολέμου. Το βιβλίο αυτό δεν υστερούσε σε σύγκριση με το αντίστοιχο του οργανωμένου και πανίσχυρου Βρετανικού Ναυτικού. Στην βιβλιοκριτική της εποχής διαβάζουμε «…το έργον πληροί μέγα κενόν υφιστάμενον εν τη χώρα ημών και έσται πολύτιμον εις τε το ημέτερον πολεμικόν ναυτικόν ως και εν γένει εις τους ναυτιλλομένους δι’ όπερ πολλών επαίνων άξιος εστίν ο φιλοπονώτατος συγγραφεύς».
Είναι φανερό ότι με την κατάταξή του στο Ναυτικό, αντιλαμβανόμενος την ευθύνη της αποστολής του, και με υψηλό αίσθημα καθήκοντος, εργάσθηκε πέρα και πάνω από το αναμενόμενο για έναν αρχάριο γιατρό και νεαρό αξιωματικό.
Συμμετείχε στις αποστολές υποστήριξης των Ελλήνων σπογγαλιέων, με το πλοίο «Κρήτη», στα παράλια της Αφρικής, όπου λειτουργούσε και πρόσκαιρο νοσοκομείο. Η διετής και πλέον συμμετοχή του ήταν ουσιώδης στην φροντίδα των δυτών. Θαυμαστή όμως απεδείχθη και η ιατρική επιστημονική διερεύνηση και κατανόηση της Νόσου των Δυτών. Έτσι, το 1906, στο 5 ο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο, παρουσίασε εργασία με τίτλο «Συμβολή εις το ζήτημα της λεγομένης Νόσου των Δυτών».
Μέσα από κλινικές παρατηρήσεις σε νοσούντες, μέσα από νεκροτομικά ευρήματα και μέσα από ιστολογικά παρασκευάσματα νωτιαίου μυελού θανόντων, κατέληγε σε ουσιώδη και πρακτικά συμπεράσματα.
Η χορήγηση οξυγόνου δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα.
Η βραδεία και σταδιακή αποσυμπίεση είναι ο τρόπος πρόληψης της νόσου.
Οι σχετικές μελέτες του δημοσιεύθηκαν σε έγκριτα Γαλλικά και Αγγλικά Ιατρικά περιοδικά και έτυχαν διεθνούς αποδοχής και αναγνώρισης. Στις μελέτες αυτές υπήρξαν διαχρονικές αναφορές από πολλούς ερευνητές. ( citations) Είναι φανερό ότι ο νεαρός Ζωγραφίδης έβαζε τις πρώτες βάσεις για την ανάπτυξη της ειδικότητας της Υπερβαρικής και Καταδυτικής Ιατρικής στη Χώρα μας. Ακόμη και σήμερα, μεγάλα Κέντρα Υπερβαρικής και Καταδυτικής Ιατρικής, όπως εκείνο στο San Diego, αναφέρονται με θαυμασμό στις πρωτοποριακές παρατηρήσεις και μελέτες του.
Εδώ θα πρέπει να παρατηρήσουμε ότι το ερέθισμα, η ευκαιρία, δόθηκε-προέκυψε στον Ζωγραφίδη για να ασχοληθεί με το θέμα της νόσου των δυτών, επειδή το τότε Πολεμικό Ναυτικό μετέβαινε στα βόρεια παράλια της Αφρικής, για να προστατεύσει και να συνδράμει ποικιλοτρόπως τους Έλληνες σπογγαλιείς. Φανταστείτε, η πρόσφατα ηττημένη Ελλάς παρείχε προστασία στους Έλληνες σπογγαλιείς από τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου που ήταν ακόμη υπό τον Οθωμανικό ζυγό. Δηλωτικό του αδάμαστου ελληνικού πνεύματος και της ναυτικής αλληλεγγύης.
Το ανήσυχο και ερευνητικό πνεύμα του Ζωγραφίδη, βοηθούμενο από την γλωσσομάθειά του, τον έφερε αρκετές φορές στο Βρετανικό Ναυτικό Νοσοκομείο της Μάλτας. Αντικείμενο μελέτης οι νοσούντες από τον πυρετό της Μεσογείου. Έτσι, το 1903 και 1904 στο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο, έκανε ανακοινώσεις για το πυρετό της Μάλτας οι οποίες και δημοσιεύθηκαν σε έγκριτο Γαλλικό Ιατρικό περιοδικό. Τελικά, όπως όλοι γνωρίζουμε, για την νόσο από το βακτήριο της Βρουκέλλας, επεκράτησε ο όρος Μελιταίος Πυρετός, από το όνομα της αρχαίας πόλης Μελίτη της Μάλτας.
Επίσης ο Ζωγραφίδης, ως ειδικός γραμματέας του «Συλλόγου Περιστολής Ελωδών Νόσων», υπό τον Καθηγητή και πρώην Στρατιωτικό Ιατρό Κωνσταντίνο Σάββα, μετέφρασε το έργο: “Προφύλαξις από των ελωδών πυρετών δια της καταστροφής των κωνώπων» του νομπελίστα Σκωτσέζου καθηγητή Sir Ronald Ross. Η εκστρατεία ενημέρωσης, συνοδευόμενη με την διανομή του βιβλίου, αποτέλεσε σημαντικό βήμα για την καταπολέμηση της ελονοσίας στη χώρα μας. Βέβαια ο Ζωγραφίδης δεν ήταν μόνον πρωτοπόρος για την Νόσο των Δυτών και για τον Μελιταίο Πυρετό. Η πολύπλευρη προσωπικότητά του και η γλωσσομάθειά του εκδηλώθηκαν ποικιλοτρόπως με στόχο την Ιατρική πρόοδο και κοινωνική διαφώτιση και αναβάθμιση. Δεν είναι τυχαία η θαρραλέα και μπροστά από την εποχή του παραίνεση-προσταγή: «κυρίαι και κύριοι, μορφώσατε την γυναίκα, όσον μορφώνετε και τον άνδρα»!
Από τα φοιτητικά χρόνια αρθρογραφούσε στην Φωνή του Λαού, της Μαγνησίας με αισθητικά δοκίμια και χρονογραφήματα. Υπήρξε λάτρης των εικαστικών και της αισθητικής καθώς και οπαδός της φιλοσοφίας και της ψυχολογίας. Οι θέσεις του για την ανάγκη ύπαρξης «Λαϊκής Πινακοθήκης» και οι σχολιασμοί του για «το γυμνόν εν τη τέχνη», μαρτυρούν το πόσο μπροστά από την εποχή του, σκεπτόταν και ενεργούσε.
Πριν την κατάταξή το στο ναυτικό δημοσίευσε μελέτη με τίτλο «Φυσιογνωμία και Φυσιογνωμική», για την οποία ο εκδότης του περιοδικού Ιατρική Πρόοδος, σχολίασε: «μονογραφία αξιανάγνωστος, γεγραμμένη με ικανήν χαριτολογίαν όσον και επιστημονικό πνεύμα….».
Υπήρξε βασικός συνεργάτης και συντάκτης του 15νθημέρου περιοδικού «Ιατρικός Μηνύτωρ», με κύρια θέματα Στρατιωτική και Ναυτική Ιατρική.
Η γλωσσομάθεια του και ο ζήλος του τον οδήγησαν σε μεταφράσεις σπουδαίων ξένων συγγραμμάτων, εμπλουτίζοντας το περιεχόμενο τους με δικές του εύστοχες παρατηρήσεις – προσθήκες.
«Tα κατά συνθήκη ψεύδη του καθ’ ημάς πολιτισμού» του διάσημου, εβραϊκής καταγωγής, Αυστριακού γιατρού – κοινωνιολόγου, Νορντάου (Nordau), ήταν από τις πρώτες εμβληματικές του μεταφράσεις. Στο σημαντικό αυτό έργο, του οποίου υπήρξαν πολλές επανεκδόσεις, θίγονται πολλά κοινωνικά και ιατρικά θέματα. Αναγνωρίζεται ο ρόλος της κληρονομικότητας και αναζητείται η ευγονική. Για τον ελληνικό λαό, ο Νορντάου σχολιάζει: «έχει υπέρ αυτού το δαιμόνιον, τα δίκαια και την αμάραντον ζωτικότητα».
Σημαντική ήταν και η μετάφραση από τα Γαλλικά της μονογραφίας του Νικολάου Καλλικούνη, περί «ορροθεραπίας». Πολλά ήλπισαν οι τότε ιατροί, και ο Ζωγραφίδης μαζί, στην εφαρμογή της ορροθεραπείας. Μην ξεχνάμε ότι τότε δεν υπήρχαν αντιβιοτικά. Εκείνο που σίγουρα έμεινε, από εκείνες τις έρευνες, ήταν η κατανόηση ότι υπάρχουν τοξίνες, αντιγόνα, αντιτοξίνες, αντισώματα, και αυτοκυτταροτοξίνες, αυτοαντισώματα, που κυκλοφορούν στον ορό, καθώς και ότι υπάρχει ανάμνηση νόσησης. Αυτό που ονομάσθηκε αργότερα, ανοσολογική μνήμη.
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν και η μετάφραση του βιβλίου: «Ιατρού εξομολογήσεις. Λάθη και απροσεξίαι των ιατρών» του Ρώσου αντικαθεστωτικού Ιατρού Βερεσάιεφ, το οποίο βέβαια μεταφράστηκε και σε πολλές άλλες γλώσσες, με ποικιλότροπες επιδράσεις.
Η μετάφραση του βιβλίου, 400 σελίδων, του Γερμανού Ιατρού Λέσσερ για τα αφροδίσια νοσήματα ήταν, για τότε, πρακτική αναγκαιότητα. Μην ξεχνάμε επίσης ότι στις αρχές του 20 ου αιώνα υπήρξε μεγάλο ενδιαφέρον και άνθιση στους τομείς της νευρολογίας, της ψυχιατρικής και ψυχολογίας. Ο Ζωγραφίδης δεν θα μπορούσε να υστερήσει. Έχοντας μελετήσει το έργο του Γερμανού καθηγητή Έρμπ, και όχι μόνον αυτό, προχώρησε το 1902 στην έκδοση του βιβλίου «Υγιεινή των Νεύρων και των Ψυχικών λειτουργιών». Το βιβλίο αυτό, που προλόγισε ο ίδιος ο Γερμανός καθηγητής, αποτελεί αξιόλογο ιατρική, κοινωνιολογική και ανθρωπολογική μελέτη, εστιάζοντας τόσο στις κληρονομικές όσο και στις περιβαλλοντολογικές παραμέτρους.
Όλα τα παραπάνω, και όχι μόνον αυτά, πρωτότυπα και σημαντικά, τα έκανε σε μόλις οκτώ χρόνια Ιατρικής δράσης, με τις δυσκολίες και τα πενιχρά μέσα εκείνης της εποχής. Είναι εντυπωσιακό ότι στο βιβλίο για το οποίο μιλάμε, παρατίθεται κατάλογος της επίσημης εργογραφίας του Στέφανου Ζωγραφίδη, που όπως θα δείτε, φθάνει στον αριθμό 81.
Δυστυχώς, ο λαμπρός αυτός Ιατρός του Ναυτικού, με το ανήσυχο, άοκνο, δημιουργικό πνεύμα προσφοράς και επιστημονικής αναζήτησης, έφυγε νωρίς. Το 1907, σε ηλικία 29 ετών, πέθανε στην Ρώμη, καθ΄οδόν προς την Ελλάδα, ύστερα από την συμμετοχή του στο Διεθνές Συνέδριο Φυσιολογίας στη Χαϊδελβέργη. Στη Γερμανία είχε μεταβεί με έξοδα της κυβέρνησης. Μίλησε στα Γερμανικά, για την νόσο των δυτών και με τίτλο «περί του αέρος εις το αίμα». Αιτία θανάτου: Ο τοπικός τύπος του Βόλου έγραψε:
«Τηλεγραφούν εκ Ρώμης ότι απεβίωσεν εκεί ο υπίατρος του Βασιλικού Ναυτικού μας Στέφανος Ζωγραφίδης καταγόμενος εκ Νέας Μιτζέλης, όστις προσεβλήθη εκ μελιταίου πυρετού, απολήξαντος εις φυματιώδη κατάστασιν». Είναι φανερό και ειρωνεία της τύχης ότι ο σπουδαίος αυτός γιατρός, υπήρξε θύμα της νόσου που προσπάθησε να κατανοήσει και να θεραπεύσει!
Τελειώνοντας, και για να έλθουμε πιο κοντά στις μέρες μας θα μου επιτρέψετε να αναφερθώ σε ένα μικρό αλλά εμβληματικό βιβλίο του Καθηγητή Ιατρικής Σπύρου Δοξιάδη που κυκλοφόρησε το 1990 με τίτλο «Ο ρόλος του γιατρού στην κοινωνία». Σε αυτό, ο σημαντικός αυτός Έλληνας καθηγητής προβάλλει τον γιατρό ως θεραπευτή, ως ερευνητή, ως παιδαγωγό και ως πνευματικό άνθρωπο. Χωρίς καμιά αμφιβολία, ο Ζωγραφίδης πληρούσε, και με το παραπάνω, όλα αυτά τα χαρακτηριστικά, τα οποία θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε ως διαχρονική ηθική παρακαταθήκη.
Επιπρόσθετα, ο Ζωγραφίδης, με την κατάταξή του στο Ναυτικό απέδειξε έμπρακτα την φιλοπατρία του, μη ακολουθώντας τον εύκολο δρόμο της επαγγελματικής ιατρικής καριέρας. Σίγουρα με τον πρόωρο θάνατό του, ο ίδιος δεν πρόφθασε να χαρεί τις ομορφιές και ηδονές της ζωής, αλλά και η πατρίδα μας, όπως και η Ιατρική, έχασαν έναν ταλαντούχο άνθρωπο που πολλά θα μπορούσε να προσφέρει.
Στις σελίδες αυτού του καλαίσθητου και ευανάγνωστου βιβλίου, μπορείτε να διαβάσετε και να αντιληφθείτε πολύ περισσότερα, τόσο για τον συγκεκριμένο γιατρό, όσο και για το επίπεδο της τότε ιατρικής και της λειτουργίας των υπηρεσιών και της κοινωνίας. Τα πολλά και αυθεντικά παραθέματα, τα οποία εμπλουτίζουν το βιβλίο, αποτελούν αδιάσειστα τεκμήρια της ακρίβειας των γραφομένων.
Το εύγε στους συγγραφείς και στον εκδοτικό οίκο θα γίνει έμπρακτο αν από αύριο, το βιβλίο αυτό, θα κοσμεί την βιβλιοθήκη σας. Ας είναι καλοτάξιδο! Ευχαριστώ για την προσοχή σας!
Στα πλαίσια των δραστηριοτήτων της η Επιστημονική Ένωση Υγειονομικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΕΥΕΔ), οργάνωσε μια εκδρομή – προσκύνημα στους ιστορικούς τόπους της Χίου και της Σμύρνης. Ο εξαιρετικός ξεναγός κ. Στέφανος Χατζημανώλης σχεδίασε την εκδρομή και πέτυχε το δύσκολο έργο να συμπυκνώσει σε τρεις ημέρες μια περιήγηση στους ιστορικούς χώρους της Σμύρνης και της Χίου. Στην προσπάθειά του συνεβαλε η επίσης εξαιρετική ξεναγός, ιστορικός τέχνης κ. Ειρήνη Μίτση κατά την ημέρα της περιήγησης στο κεντρικό και νότιο κομμάτι της Χίου. Οι περιγραφές των τόπων και μνημείων που επισκεφθήκαμε βασίζονται σε μεγάλο μέρος στην ξενάγηση και πλαισιώνονται από φωτογραφίες. Ας επαναλάβουμε λοιπόν την εκδρομή αυτή μέσα από την ιστοσελιδα μας προσκαλώντας τα Μέλη και τους φίλους μας να ταξιδέψουν νοερά μαζί.
ΗΜΕΡΑ 1η ΑΦΙΞΗ ΣΤΗΝ ΧΙΟ
Το απόγευμα της 24ης Μαίου 2024, ύστερα από μια ήσυχη πτήση με την Aegean, μας βρίσκει στην Χίο, στην Χώρα όπως την ονομάζουν οι Χιώτες. Η ομάδα αποτελείται από 45 εκδρομείς, Μέλη και φίλοι της ΕΕΥΕΔ, συνοδός μας ο κ. Στέφανος Χατζημανώλης που αποτελεί την ψυχή της εκδρομής, ένας ακούραστος ξεναγός.
Το ξενοδοχείο μας Chios Chandris στην καλύτερη θέση με θέα στο Μεγάλο Λιμάνι και την Θάλασσα.
Το μεγάλο λιμάνι της Χίου από το Ξενοδοχείο “Χανδρής”
Το βράδυ μας βρίσκει όλους μαζί στην Λαγκάδα, ένα γραφικό χωριό που βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Χίου, σε απόσταση περίπου 16 χιλιομέτρων από την Χώρα. Πρόκειται για ένα παραδοσιακό ψαροχώρι που είναι γνωστό για την όμορφη θέα του στη θάλασσα και την πλούσια ναυτική παράδοση των κατοίκων του.
Σε παραδοσιακή ταβέρνα του χωριού, ο συνοδός μας είχε σχεδιάσει ένα δείπνο με θαλασινά που μας εξέπληξε όλους για την ποιότητα του και την μεγάλη ποικιλία και φυσικά για τις πολύ καλές τιμές του.
Το φεγγάρι ανατέλλειΧαμόγελακαι άλλα χαμόγελα
ΗΜΕΡΑ 2η ΣΜΥΡΝΗ
Μετά μια 40λεπτη διαδρομή, με Τουρκικό καράβι, φθάνουμε απέναντι από την Χιο στον Τσεσμέ (Çeşme) σε απόσταση 8 ναυτικά μίλια. Ψηλά πάνω από το χωριό δεσπόζει μια μεγάλη Τουρκική σημαία. Ο Τσεσμές έχει μακρά ιστορία που χρονολογείται από την αρχαιότητα. Η περιοχή ήταν γνωστή στην αρχαιότηταως Κύσος και είχε σημαντικό ρόλο λόγω της στρατηγικής της θέσης. Αργότερα την συναντούμε με την ονομασία “Κρήνη”. Το 1922 στην Κρήνη ζούσαν 17.000 Ελληνες και 2.000 Τούρκοι. Πρόσφυγες από την Κρήνη εγκαταστάθηκαν στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης στην συνοικία της Νέας Κρήνης. Η πόλη πήρε το Τορκικό της όνομα της από τις πολλές πηγές (çeşme στα τουρκικά σημαίνει «πηγή») που υπήρχαν εκεί. Προφανώς το τουρκικό όνομα σχετίζεται με το Ελληνικό της όνομα “Κρήνη”. (Πηγές : Υπόδειξη Θ. Φιλιππίδη και Kozani TV)
Αφήνουμε πίσω τον Τσεσμέ και οδεύουμε στο Αλακάτι. Το Αλακάτι (Alaçatı) έχει μακρά ιστορία που χρονολογείται από την αρχαιότητα. Η ονομασία Αλακάτι (Alaçatı) έχει ελληνικές ρίζες, προερχόμενη από την λέξη “Αλατσάτα”. Η λέξη “αλάτσι” σημαίνει αλάτι στα ελληνικά, υποδεικνύοντας την σημασία της περιοχής στην παραγωγή αλατιού κατά την αρχαιότητα και τη βυζαντινή περίοδο. Η περιοχή ήταν γνωστή για τις αλυκές της, οι οποίες αποτέλεσαν σημαντική πηγή εισοδήματος και εμπορίου. Η πόλη αναπτύχθηκε σημαντικά κατά την οθωμανική περίοδο, το εμπόριο ήκμασε οι Έλληνες κάτοικοι του κατασκεύασαν εκκλησίες και πολλά από τα παραδοσιακά πέτρινα σπίτια που υπάρχουν ακόμηκαι σήμερα. Τα σπίτια με χρωματιστά παραθυρόφυλλα και αυλές γεμάτες λουλούδια είναι από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του Αλακάτι.
Θεωρείται δημοφιλής τουριστικός προορισμός. Σύμφωνα με τον ξεναγό οι τιμές ανά άτομο για ένα γεύμα φθάνουν ακόμη και τα 60 Ε και για το λόγο αυτό πολλοί Τούρκοι προτιμούν τα Ελληνικά νησιά.
Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή ο Ελληνικός πληθυσμός εγκατέλειψε την περιοχή. Εκατοντάδες Τουρκικές σημαίες μάταια προσπαθούν να κρύψουν την εκεί Ελληνική παρουσία. Εμείς την νιώσαμε και μας γεμίσε θλιψη. Οι Ελληνες εκδιώχτηκαν οι εκκλησίες έγιναν τζαμιά. Επισκεφθήκαμε την Εκκλησία των Ταξιαρχών, γνωστή επίσης ως Αγία Τριάδα, είναι μια από τις πιο εμβληματικές εκκλησίες στο Αλακάτι (σήμερα τζαμί). Η Εκκλησία των Ταξιαρχών χτίστηκε μεταξύ των 19ου και αρχών του 20ού αιώνα. Το τέμπλο είναι περίτεχνο, στην βάση του διακρίνουμε την επιγραφή “Ιωάννης Χαλαπάς 1874”. Μια κουρτίνα κρύβει το τέμπλο από τον υπόλοιπο ναό.
Η ομάδα μας σε απαρτία εμπρος στον Ναό της Αγίας Τριάδος.
Η επισκεψή μας συνεχίσθηκε οδικώς προς την Σμύρνη, με μια μικρή στάση στα Βουρλά που είναι ο τόπος γέννησης του Έλληνα ποιητή και νομπελίστα Γιώργου Σεφέρη. Δείτε περισσότερα για την ιστορία των Βουρλών στην ανάρτηση “Τα Βουρλά μας: Ταξίδι ιστορίας στον τόπο και στο χρόνο” εδώ.
Η ΣΜΥΡΝΗ
Η Σμύρνη είναι σήμερα μια μεγαλούπολι 4 εκκατομυρίων κατοίκων. Κάποτε ήταν μια από τις πλεον ανθούσες ελληνικές πόλεις στο εμπόριο και τον πολιτισμό. Σήμερα ζουν και εργάζονται εκεί 150 περίπου Έλληνες που δεν έχουν όμως καμιά σχέση με τους παλιούς κατοίκους. Κάθε Ελληνικό στοιχείο της επί χιλιετίες παρουσίας μας εκεί έχει εξαφανισθεί. Ας δούμε την μικρή μας περιήγηση στην Σμύρνη.
Πρώτη στάση στο Ασανσέρ της Σμύρνης (Tarihî Asansör, “ιστορικό ασανσέρ”) είναι ένα ιστορικό κτήριο – σύμβολο της Σμύρνης στην συνοικία της Μελαντίας (ή Καρατάσι) . Χτίστηκε το 1907 για να διευκολύνει τους κατοίκους να περνάνε έναν πολύ απότομο γκρεμό ο οποίος χωρίζει την παραθαλάσσια συνοικία της Μελαντίας από την πιο υπερυψωμένη συνοικία του Χαλίλ Ριφάτ Πασά. Έχει ύψος 58 μέτρων. Πάνω από την είσοδο του ανελκυστήρα υπάρχει μία επιγραφή στα Εβραϊκά και στα Γαλλικά η οποία γράφει: “Ascenseur Construit Par Mon. Nissim Levy 1907” (“Ο ανελκυστήρας κατασκευάστηκε από τον κύριο Νισίμ Λεβί 1907”). Οι ανελκυστήρες μας ανεβάζουν 55 μέτρα. Η θέα είναι εκπληκτική στον κόλπο της Σμύρνης και τον Αιγαίο Πέλαγος. Το εσωτερικό του ανελκυστήρα, διακοσμημένο με μωσαϊκά και τέχνη, προσφέρει μια μοναδική ατμόσφαιρα που συνδυάζει το παρελθόν με το παρόν.
Κάτω η συνοικία ” Καρατάσι” και απέναντι το “Κορδελιό”
Το πολύ γνωστό τραγουδι του 1925 “Τι σε μέλλει εσένανε από πού είμαι εγώ, απ’ το Καραντάσι φως μου ή απ’ το Κορδελιό…….” αναφέρεται στις συνοικίες αυτές της Σμύρνης.
Συνεχίσαμε την διαδρομη προς το κέντρο της Σμύρνης. Περάσαμε από το το μεγάλο σύμβολο της Σμύρνης. Το ρόλοι που κατασκευάστηκε την περίοδο του σουλτάνου Αμντούλ Χαμίτ. Το ρόλοι αυτό βρίσκεται στην πλατεία του Κονάκι, (Konak Meydanı), είναι ορατό σε όποιον έρχεται στην Σμύρνη και από την θαλάσσια. Συμπτωματικά (!) έπαψε να λειτουργεί, μετά από 115 ολόκληρα χρόνια συνεχούς λειτουργίας, ακριβώς σε επέτειο της καταστροφής του 1922.
Συνεχίζοντας περάσαμε από τα δύο μοναδικά κτίρια, το ενα απέναντι στο άλλο, που γλύτωσαν από την πυρκαιά της Σμύρνη. Συμπτωματικά ήταν κτίρια Τραπεζών (κοινό σημείο των 2 φωτογραφών ο φοινικας δεξιά και στις δύο φωτογραφίες) .
Καταλήξαμε στον Ναό του Αγίου Βουκόλου, τον μοναδικά ναό που σώθηκε στην Σμύρνη.
Ο ναός αυτός είναι αφιερωμένος στον Άγιο Βουκόλο, έναν πρώιμο Χριστιανό μάρτυρα και ιερομάρτυρα της Εκκλησίας στην περίοδο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, καθώς ο Άγιος Βουκόλος ήταν ένας από τους πρώτους Χριστιανούς μάρτυρες της Σμύρνης. Ο ναός που φέρει το όνομά του κτίστηκε στον τόπο όπου πιθανότατα εκτελέστηκε.
Αρχικά, ήταν ένας χριστιανικός ναός, αλλά στη συνέχεια μετατράπηκε σε τζαμί μετά την κατάκτηση της πόλης από τους Οθωμανούς το 15ο αιώνα. Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, η Σμύρνη έζησε μια περίοδο εμπορικής και πολιτιστικής άνθισης και ο ναός του Αγίου Βουκόλου ανακτήθηκε από τους Χριστιανούς και ανακατασκευάστηκε. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της Καταστροφής της Σμύρνης το 1922, ο ναός έπαθε σημαντικές ζημιές από την πυρκαγιά που κατέκαψε την πόλη.
Σήμερα, ο ναός του Αγίου Βουκόλου, δεν λειτουργεί πλέον ως τζαμί ή ως εκκλησία, ευρίσκεται σε μια υποβαθμισμένη περιοχή της Σμύρνης. Παραμένει ως ένα από τα σημαντικά ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Σμύρνης.
Και η επισκεψή μας ολοκληρώθηκε με την μετάβαση μας στην προκυμαία της Σμύρνης, εκεί όπου μαρτύρησαν χιλιάδες Ελληνικές ψυχές, προσπαθώντας να φύγουν μακριά από την κατεστραμμένη πόλη τους και τις ορδές των βαρβάρων. Μπορεί τίποτα σήμερα να μην θυμίζει το δράμα αυτό του Ελληνισμού, ωστόσο υπάρχει στις καρδιές μας και το νιώσαμε οι περισσότεροι πατώντας εκεί στον μαρτυρικό αυτό τόπο.
ΗΜΕΡΑ 3η ΚΕΝΤΡΙΚΗ & ΝΟΤΙΑ ΧΙΟΣ
Την ημέρα αυτή την σκυτάλη της ξεναγησής μας ανέλαβε η κ. Ειρήνη Μίτση Διπλωματούχος Ξεναγός Ιστορικός Τέχνης που κατάγεται από την Χίο και ζει στο νησί. Από την ενημερωσή της μερικά στοιχεία για το νησί και πρώτα από όλα για την Σφαγή της Χίου.
Στις αρχές του 1822, ο ελληνικός επαναστατικός αγώνας είχε αποκτήσει δυναμική και είχε εξαπλωθεί σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Η Χίος, ένα πλούσιο και στρατηγικά σημαντικό νησί στο Αιγαίο Πέλαγος, παρέμενε αρχικά ουδέτερη.
Το Μάρτιο του 1822, μια μικρή δύναμη Ελλήνων επαναστατών, υπό τον Λυκούργο Λογοθέτη, αποβιβάστηκε στη Χίο και παρακίνησε τους κατοίκους να συμμετάσχουν στον αγώνα κατά των Οθωμανών. Οι Οθωμανοί αντέδρασαν άμεσα και σκληρά. Ο Σουλτάνος έστειλε μια μεγάλη στρατιωτική δύναμη, υπό τον Καρά Αλί Πασά ο οποίος κατέπνιξε την εξέγερση και ξεκίνησε μια συστηματική σφαγή των κατοίκων του νησιού. Η σφαγή διήρκησε αρκετές εβδομάδες και οι συνέπειες ήταν καταστροφικές:
Περίπου 42.000 Χιώτες βρήκαν τραγικό θάνατο.
Άλλες 25.000 πωλήθηκαν ως σκλάβοι.
Μόνο περίπου 2.000 κατάφεραν να διαφύγουν από το νησί.
Για την Ιστορία τον Ιούνιο του 1822, αφού ο Ελληνικός στόλος δεν κατάφερε να σώσει τη Χίο από την σφαγή, ο Κανάρης έβαλε μπουρλότο στη ναυαρχίδα του Καρά Αλή. Η ναυαρχίδα ανατινάχθηκε και ο Καρά Αλή πήγε να συναντήσει τα χιλιάδες θύματα των σφαγών του.
Την παραπάνω καταστροφή ήλθε να συμπληρώσει ο σεισμός της 3 Απρ 1881, με μέγεθος 6,5-7,0 Ρίχτερ Ο σεισμός προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές, καταρρεύσεις κτιρίων και απώλειες ζωών. Πάνω από 5.000 άτομα έχασαν τη ζωή τους, και πολλοί άλλοι τραυματίστηκαν. Η καταστροφή ήταν τόσο μεγάλη που επηρέασε την οικονομία και την κοινωνική δομή του νησιού για πολλά χρόνια.
Πρώτη στάση η Νέα Μονή.
Η Νέα Μονή της Χίου είναι ένα παλαιό ιστορικό μοναστήρι που ιδρύθηκε το 1042 και είναι γνωστό παγκοσμίως για τα εξαιρετικής τέχνης ψηφιδωτά του. Εορτάζει κατά την απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (23 Αυγούστου) . Το 1990 ανακηρύχθηκε ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESSCO.
Νέα Μονή
Σύμφωνα με την παράδοση, κατά το πρώτο μισό του 11ου αιώνα μ.Χ. ασκήτευαν σε μια σπηλιά στο Προβάτειο όρος τρεις μοναχοί, ο Νικήτας, ο Ιωάννης και ο Ιωσήφ. Μια νύχτα του 1034 είδαναπό το ασκηταριό τους ένα φως μέσα στο δάσος, που έμεινε ορατό, ακίνητο στην ίδια θέση, για αρκετές νύχτες. Σκέφθηκαν ότι ήταν θεϊκό σημάδι («σημείον») και προσπάθησαν να το προσεγγίσουν, αλλά η βλάστηση ήταν πολύ πυκνή. Μετά από σκέψη, άναψαν φωτιά για να καθαρίσουν την περιοχή, οπότε όταν αυτή έσβησε αντίκρισαν μια μυρτιά που είχε μείνει ανέπαφη από τη φωτιά και πάνω στα κλαδιά της μια εικόνα της Παναγιάς. Πιθανότατα την είχε κρύψει κάποιος πιστός στους δύσκολους καιρούς της Εικονομαχίας που είχαν προηγηθεί για να τη διασώσει.
Μια νύχτα, κατά τον θρύλο, η Παναγία παρουσιάστηκε στον ύπνο των τριών μοναχών και τους είπε να μεταβούν στη Λέσβο για να συναντήσουν τον εκεί εξόριστο Κωνσταντίνο τον Μονομάχο και να του αναγγείλουν ότι σύντομα θα επέστρεφε στην Κωνσταντινούπολη και θα γινόταν Αυτοκράτορας. Οι μοναχοί του εξιστόρησαν όλα τα περιστατικά σε σχέση με την εικόνα και τον παρακάλεσαν όταν βασιλεύσει να χτίσει μεγαλόπρεπη εκκλησιά στη Θεοτόκο εκεί που είχε βρεθεί το εικόνισμα. Ο Κωνσταντίνος τους διαβεβαίωσε και τους προσέφερε το πριγκηπικό του δαχτυλίδι σαν εγγύηση της υπόσχεσής του. Οι εργασίες άρχισαν με αυτοκρατορική χορηγία και ολοκληρώθηκαν επί της βασιλείας της Θεοδώρας (1055-1056). Το 1049 έγιναν τα εγκαίνια του Ναού.
Το μοναστηριακό συγκρότημα τειχίζεται με υψηλό περίβολο και προστατεύεται από αμυντικό πύργο ακολουθώντας την τυπική διάταξη των κτηρίων στα μοναστήρια των βυζαντινών χρόνων. Στο μέσο δεσπόζει το Καθολικό ενώ σε μικρή απόσταση από αυτό βρίσκεται η Τράπεζα, ο χώρος κοινής εστίασης των μοναχών στο κοινοβιακό σύστημα.
Το Καθολικό της Νέας μονής
Η εικόνα της Παναγίας με το δαχτυλίδι του Κωνσταντίνου του Μονομάχου. Στην φωτογραφία η ξεναγός κ. Ειρήνη Μίτση
Τα ψηφιδωτά της Νέας Μονής Χίου αποτελούν ένα από τα τρία κορυφαία σύνολα ψηφιδωτών στον ελλαδικό χώρο κατά τον Μεσαίωνα. Τα άλλα δύο είναι τα ψηφιδωτά της Μονής Οσίου Λουκά στη Βοιωτιά και της Μονής Δαφνείου στην Αττική. Τα φημισμένα ψηφιδωτά, φιλοτεχνήθηκαν με την δύσκολη τεχνική της τοποθέτησης της κάθε ψηφίδας πάνω στην τοιχοποιεία και όχι με την εύκολη τεχνική της τοποθέτησης πάνω σε ύφασμα και μετά επικόλλησης στην τοιχοποιία, Φιλοτεχνήθηκαν από καλλιτέχνες που έστειλε ο Αυτοκράτορας από την Κωνσταντινούπολη. Πάνω φαίνεται ο τρούλος χωρίς ψηφιδωτά μια που ο αρχικός μαζί με τα υπάρχοντα ψηφιδωτά καταστράφηκε στον σεισμό του Απριλίου του 1881.
Η Βάπτιση
Η ξενάγηση συνεχίσθηκε στην Τραπεζαρία της Μονής, στο Μουσείο, στην Δεξαμενή της Μονής που είναι αντιγραφο σε μικρότερη κλιμακα αντίστοιχης της Κωνσταντινουπολης και τελικά στο Οστεοφυλάκιο θυμάτων κατά την “Σφαγή της Χίου” το 1822. Στην Μονή είχαν καταφύγγει χιλιάδες γυναικόπαιδα, οι μωαμεθανοί τους σφαγίασαν μαζί με τους μοναχους και λεηλάτησαν την Μονή. Στο οστεφυλάκιο υπάρχουν μεταξύ των κρανίων, κρανία παιδιών.
Η δεξαμενή νερού εσωτερικά, σήμερα
Ανάβατος
Δημιουργήθηκε από τους εργάτες που έφτασαν στη Χίο για την κατασκευή της Νέας Μονής επί Κωνσταντίνου του Μονομάχου. Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, ο οικισμός δημιουργήθηκε λόγω των πειρατικών επιδρομών που μάστιζαν τα δυτικά παράλια του νησιού. Χαρακτηρίζεται από την εντυπωσιακή του θέση πάνω σε έναν απότομο λόφο, που του προσδίδει την όψη κάστρου και του έχει χαρίσει το προσωνύμιο “Μυστράς του Αιγαίου”. Το χωριό ιδρύθηκε κατά την περίοδο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και αναπτύχθηκε σημαντικά κατά την Οθωμανική κυριαρχία.
Ανάβατος είναι γνωστός για τη μοναδική του αρχιτεκτονική, με τα πέτρινα σπίτια του να είναι χτισμένα κολλητά το ένα δίπλα στο άλλο, δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό αμυντικό σύμπλεγμα.
Σε αυτό το οχυρό χωριό κατέφυγαν το 1822 χιλιάδες κάτοικοι της Χίου να γλιτώσουν τις σφαγές, ωστόσο οι Οθωμανοί μπήκαν στο χωριό ακολούθησε σφαγή. Θεωρείται πως πάνω από 3.000 κάτοικοι της Χίου σφαγιάστηκαν. Οι γυναίκες για να αποφύγουν την κακοποίηση και την σκλαβιά πέταξαν τα παιδιά στον γκρεμό και έπεσαν και οι ίδιες. Ο Ανάβατος χαρακτηρίζεται ως το Ζάλογκο της Χίου. Μετά τις σφαγές του 1822 και τον σεισμό του 1881, ο Ανάβατος ερημώθηκε.
Οι στενοί δρομίσκοι και τα διατηρημένα μεσαιωνικά κτίσματα δίνουν την αίσθηση πως ο χρόνος έχει σταματήσει. Η κορυφή του λόφου είναι στεφανωμένη με ένα κάστρο, που προστάτευε το χωριό από επιδρομές.Δυστυχώς λόγω συντήρησης δεν μπορέσαμε να επισκεφθούμε το κάστρο.
Αυγώνυμα
Μετά τον Ανάβατο κατευθυνθήκαμε στο κοντινό χωριό, τα Αυγώνυμα, για να γευματίσουμε.Τα Αυγώνυμα είναι χτισμένα πάνω σε ένα βραχώδη λόφο ανάμεσα σε πευκοδάσος, με τα πέτρινα σπιτάκια σε σχήμα κύβου με τα μικρά παράθυρα, τα στενά δρομάκια και η λιθόστρωτη πλατεία είναι κάποια από τα χαρακτηριστικά του. Η θέα από τα Αυγώνυμα είναι μαγευτική.
Το χωριό είναι παλαιότατο, προμεσαιωνικό καστροχώρι, ενώ σύμφωνα με τοπικό θρύλο δημιουργήθηκε από τους εργάτες που έκτισαν τη μεγαλόπρεπη Νέα Μονή τον 11ο αιώνα μ.Χ. και μετά παρέμειναν στη Χίο. Τα σπίτια είναι χτισμένα από πέτρα και με μικρά παράθυρα, για να προστατεύονται από τις πειρατικές επιδρομές κατά τον Μεσαίωνα.
Για την ετοιμολογία της ονομασίας “Αυγώνημα” υπάρχουν πολλές εκδοχές, δείτε τις εδώ. Οποιαδήποτε εκδοχή και αν αληθεύει, το βέβαιο είναι ότι η ονομασία δεν προέρχεται από το αβγό, και γράφεται με «αυ».
Στην πλατεία του χωριού στην ταβέρνα “Πύργος”, που είναι μια οικογενειακή επιχείρηση, δοκιμάσαμε τα τοπικά πιάτα όπως κατσικάκι, χορτοκεφτέδες, ρεβυθοκεφτέδες.Οι γεύσεις μοναδικές με τα βότανα της περιοχής.
Η ταβέρνα Πύργος
ΣΥΝΕΧΙΣΑΜΕ ΤΗΝ ΞΕΝΑΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΝΟΤΙΟ ΧΙΟ
Η Μαστίχα
Η ιστορία της μαστίχας Χίου συνδέεται στενά με την παρουσία των Γενουατών (από την πόλι Γένοβα) στο νησί. Οι Γενουάτες κατέκτησαν και διοίκησαν τη Χίο από το 1346 έως το 1566. Αυτή η περίοδος άφησε σημαντικό αποτύπωμα στην οικονομία και την κοινωνία της Χίου, ιδιαίτερα μέσω της εκμετάλλευσης και της διαχείρισης της μαστίχας. Οι Γενουάτες ανέλαβαν τη διοίκηση της Χίου μέσω της Εταιρείας Μαόνας (Maona of Chios and Phocaea), μιας εταιρείας που της είχε παραχωρηθεί δικαιώματα εκμετάλλευσης από τη Δημοκρατία της Γένοβας. Η Μαόνα είχε ως κύριο σκοπό την εκμετάλλευση και το εμπόριο της μαστίχας, που ήταν εξαιρετικά πολύτιμη εκείνη την εποχή. Οι Γενουάτες οργάνωσαν την παραγωγή της μαστίχας με συστηματικό τρόπο. Καθιέρωσαν αυστηρούς κανονισμούς για την καλλιέργεια των μαστιχόδεντρων και τη συγκομιδή της μαστίχας, ώστε να εξασφαλίσουν την ποιότητα και την ποσότητα της παραγωγής. Το εμπόριο της μαστίχας ήταν σημαντική πηγή εσόδων για τους Γενουάτες και αργότερα από τους Οθωμανούς. Οι κάτοικοι στα μαστιχοχώρια ήταν στην πραγματικότητα δουλοπάρικοι, η παραγόμενη μαστίχα δεν τους ανοίκε. Η μαστίχα εξαγόταν σε πολλές χώρες της Μεσογείου και της Ανατολής, όπου ήταν περιζήτητη για τις φαρμακευτικές, καλλυντικές και μαγειρικές της χρήσεις.
Μουσείο Μαστίχας
Μια επισκεψη στο μουσείο μαστίχας και ενημέρωση στην ιστορία, την καλιέργεια και την επεξεργασία της μαστίχας χίου μέσα από την ξενάγηση της κ. Ειρήνης Μίτση.
MASTICHA MUSEUM, PIOP, 21-22MAY2016Το μουσείο στο Βάθος και μπροστά μαστιχόδενδρα,
Ενημερωθήκαμε για το σχίνο της ποικιλίας Pistacia lentiscus Chia και τη μαστίχα, τη ρητίνη που το 2015 αναγνωρίστηκε ως φυσικό φάρμακο. Ανακαλύψαμε την παραδοσιακή τεχνογνωσία της μαστιχοκαλλιέργειας, πώς η διαχείριση της μαστίχας ιστορικά διαμόρφωσε το αγροτικό και οικισμένο τοπίο της νότιας Χίου και των Μαστιχοχωρίων. Η ενημέρωση συνεχίσθηκε με την αναφορά στην συνεταιριστική εκμετάλλευση και μεταποίηση της μαστίχαςστους νεότερους χρόνους, που σηματοδοτεί ένα σημαντικό κεφάλαιο της παραγωγικής ιστορίας της Χίου.
Καθάρισμα εδάφους, επικάλυψη με ανθρακικό ασβέστιο, συλλογή κοσκίνισμα, καθάρισμα από ξένα σώματα, πλήσιμο……..
Τα Μαστιχοχώρια
Η Γενουατική περίοδος άφησε το αποτύπωμά της στην αρχιτεκτονική των Μαστιχοχωρίων. Οι οικισμοί αυτοί έχουν ιδιαίτερη αρχιτεκτονική με στενά δρομάκια, οχυρωματικά τείχη, πύργους και ένα κεντρικό πύργο “το λιβάδι”, που προστάτευαν τους κατοίκους και την πολύτιμη παραγωγή της μαστίχας από επιδρομές.
Χαρακτηριστικός ο οικισμός των Μεστών που επισκεφθήκαμε, ας τον περπατήσουμε μαζί.
Μέσα στα δρομάκια του μεσαιωνικού οικισμού των Μεστών τυχαία ανακαλύψαμε τον Παλιό Ταξιάρχη πού αξίζει να προσέξει κανείς τις αξιόλογες τοιχογραφίες που έχουν αποκαλυφθεί, καθώς και το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού, με πολλές παραστάσεις από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, έργο του 1833, το οποίο αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα της υψηλής τοπικής ξυλογλυπτικής Τέχνης.
Ο Παλιός Ταξιάρχης Εξωτερικά
Ο Παλιός Ταξιάρχης εσωτερικά.
Η εκκλησία Παμμεγίστων Ταξιαρχών στα Μεστά της Χίου είναι αφιερωμένη στους Ταξιάρχες – Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ. Είναι η μεγαλύτερη εκκλησία της Χίου και μία από τις μεγαλύτερες στην Ελλάδα καθώς ολόκληρη η έκταση της μαζί με την αυλή καταλαμβάνει 985,5 τετραγωνικά μέτρα, ενώ ο Ναός έχει επιφάνεια 450 τετραγωνικών μέτρων.Ονομάζεται συνήθως “Ο Μεγάλος Ταξιάρχης” από τους κατοίκους των Μεστών έτσι ώστε να διακρίνεται από την άλλη εκκλησία του Ταξιάρχη που ήδη αναφερθήκαμε και είναι αρχαιότερη και μικρότερη σε μέγεθος.
Η νέα εκκλησία του Ταξιάρχη βρίσκεται εκεί όπου ήταν κτισμένος ο κεντρικός πύργος του χωριού-κάστρου. Ο πύργος αυτός εγκαταλείφθηκε όταν έφυγαν οι Γενουάτες μετά την τουρκική κατάληψη (1566) και έτσι οι χωριανοί αποφάσισαν να τον κατεδαφίσουν και να χτίσουν μία εκκλησία. Η ανέγερση του Ναού ξεκίνησε το 1850 και ολοκληρώθηκε το 1861. Πηγή
Τέλος για “καφέ”, κουρασμένοι από τις πολλές ώρες ξενάγησης.
Η ξενάγηση συνέχιστηκε στο μεγαλύτερο μαστιχώρι, το Πυργί, που συμμετέχει στην ολική παραγωγή μαστίχας πάνω από το 75%. Χαρακτηριστικό του χωριού είναι η διακόσμιση με γεωμετρικά σχήματα στους τοίχους.
ΟΙκία Κολόμβου
……. η πολύ μεγάλη ημέρα τελείωσε με επίσκεψη στο κάστρο της Χώρας ξενάγηση σε αυτό, ποτό ή φαγητό.
ΗΜΕΡΑ 4η ΒΟΡΙΑ ΧΙΟΣ – ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ.
Πριν την αναχωρησή μας επισκευθήκαμε την βόρεια Χίο. Είναι ένας λιγότερο γνωστός αλλά πανέμορφος προορισμός, προσφέροντας εντυπωσιακά τοπία, παραδοσιακά χωριά και πλούσια ιστορία. Ο δρόμος δύσκολος, στενός με πολλές στροφές στην αρχή του κοντά στην Χίο. Ακολουθεί το βουνό με το πετρώδες έδαφος με διάσπαρτα δασύλια με πεύκα . Μέσα από την λίγη βλάστηση, εμφανίζονταιαγριοκάτσικα από το πουθενά. Κατεβαίνοντας το τοπίο αλλάζει και προβάλει ξαφνικά η Βολισσός. Το χωριό είναι χτισμένο αμφιθεατρικά γύρω από έναν λόφο, στην κορυφή του οποίου δεσπόζει το μεσαιωνικό κάστρο.
Το κάστρο κτίστηκε αρχικά από τους Βυζαντινούς, κατά πάσα πιθανότητα τον 11ο αιώνα. Η Άννα Κομνηνή το αναφέρει στην Αλεξιάδα της. Κατά τον 15ο αιώνα, το Κάστρο ανοικοδομήθηκε και πήρε την τελική του μορφή από τους Γενοβέζους.
Η Βολισσός είναι κτισμένη στη θέση μικρής αρχαίας πόλης που ονομαζόταν Βόλισσος ή Βολίσκος και αναφέρεται από την παράδοση ως τόπος όπου έζησε ο Όμηρος: «εν τούτω τω πολισματίω τας διατριβάς εποιείτο».Το 412 πχ έγινε στην παραλία της Βολίσσου απόβαση των Αθηναίων, που νίκησαν τους αποστατήσαντες από τη συμμαχία τους Χίους και ερήμωσαν την περιοχή: «Αποβάντες και εν Βολίσσω τους προσβοηθήσαντας των Χίων μάχη νικήσαντες και πολλούς διαφθείραντες, ανάστατα εποίησαν τα ταύτη χωρία».
Η Εκκλησία του Αγίου Νικολάου στην Βολισσό προστάτης των ναυτικών, έχει ιδιαίτερη σημασία για την τοπική κοινότητα, που έχει βαθιές ρίζες στη ναυτιλία και την αλιεία. Η Εκκλησία είναι πολύ παλιά, και για το λόγο αυτό δεν υπάρχουν αγιογραφίες.
Η Εκδρομή τελειωσε με την επισκεψη της ομάδας στα Λιμνιά Βολισσού, ένα λιμανάκι. Απέναντι είναι τα Ψαρρά και υπάρχει το καλοκαιρι ακτοπλοϊκή σύνδεση με το νησί αυτό.
Λιμνιά ΒολισσούΗ τελευταία φωτογραφία της εκδρομής μπροστά από την προτομή του Κανάρη.
Ευχαριστούμε :
Το προσωπικό του Γραφείου Γενικού Τουρισμού “SILVER HOLIDAYS – ΧΑΤΖΗΜΑΝΩΛΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ” για την οργάνωση και υποστήριξη της Εκδρομής.
Προσωπικά τον κ. Στέφανο Χατζημανώλη που ως συνοδός και ξεναγός ήταν η ψυχή της εκδρομής.
Την εξαιρετική ξεναγό κ. Ειρήνη Μίτση που με την περιγραφή της έδωσε νόημα στα όσα βλέπαμε.
Τον οδηγό του λεωφορείουκ. Κώστα που με μεγάλη επιδεξιότητα και ασφάλεια μας μετέφερε στις ξεναγήσεις
Τον Πρόεδρο της ΕΕΥΕΔ, κ. Νίκο Παπαγιαννόπουλο, που συνέβαλε τα μέγιστα στην οργάνωση της Εκδρομής.
Τους συνταξιδιώτες μας, Μέλη και Φίλους της ΕΕΥΕΔ, που με απόλυτη συνέπεια ακολούθεισαν πιστά το πρόγραμμα της εκδρομής.
Μέλη του ΔΣ/ΕΕΥΕΔ στην ΔΥΓ/ΓΕΕΘΑ. Από αριστερά Πλοίαρχος ε.α Δ. Διολατζης, Ταξχος ΠΑ ε.α Α. Μάνθος, Υπτγος (ΥΙ) Δημ. Κασίμος Υπτγος ε.α Ν. Παπαγιαννόπουλος και Υπτγος ε.α Α. Τασιόπουλος
Το τελευταίο χρονικό διάστημα διακινούνται στο διαδίκτυο διάφορες πληροφορίες που αφορούν αναδιοργάνωση του Υγειονομικού των Ενόπλων Δυνάμεων (ΥΓ/ΕΔ) καθώς και των Στρατιωτικών Νοσοκομείων.
Το ΔΣ της ΕΕΥΕΔ ζήτησε συνάντηση με την ηγεσία του Υγειονομικού των τριών Κλάδων των ΕΔ για ενημέρωση και ανταλλαγή απόψεων.
Κατόπιν τούτου, την Τετάρτη 15 Μαϊου, επισκεφτήκαμε τους Διευθυντές ΔΥΓ/ΓΕΕΘΑ, ΔΥΓ/ΓΕΝ, ΔΥΓ/ΓΕΑ, ΔΥΓ/ΓΕΣ και Δντη 401 ΓΣΝΑ για ενημέρωση. Συζητήσαμε θέματα , που αφορούσαν :
Την ενδεχόμενη – φημολογούμενη ενοποίηση του Υγειονομικού
Την λειτουργία των Στρατιωτικών Νοσοκομείων.
Την Πιστοποιημένη υποστήριξη μεταπτυχιακών προγραμμάτων από την ΣΣΑΣ , ως Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα, με την χορήγηση αντίστοιχων τίτλων.
Μετά την ολοκλήρωση των επισκέψεων, έλαβε χώρα Γενική Συνέλευση της ΕΕΥΕΔ , στο Αμφιθέατρο του 401 ΓΣΝΑ,με την παρουσία δεκάδων Μελών, εν ενεργεία και εν αποστρατεία.
Στην συγκέντρωση προσήλθε και ο Δντης ΔΥΓ/ΓΕΕΘΑ Υποστράτηγος κ. Δημήτριος Κασίμος (ως Μέλος της ΕΕΥΕΔ) καθώς και άλλοι διατελέσαντες Δντές ΔΥΓ/ΓΕΣ/ΓΕΝ/ΓΕΑ.
Έλαβε χώρα συζήτηση και επισημάνθηκαν τα προβλήματα που παρατηρούνται στα Στρατιωτικά Νοσοκομεία. Ασκήθηκε κριτική :
Στον τρόπο λειτουργίας των ΣΝ
Στην συμπεριφορά μερικών Στελεχών μας.
Στην αντιμετώπισή μας από την Πολιτεία.
Στα προβλήματα υπο-χρημαδότησης.
Στην έλλειψη Ιατρικού και Νοσηλευτικού προσωπικού.
Στις αποσπάσεις σε νοσοκομεία του ΕΣΥ των Παθολόγων Ιατρών του 424 ΓΣΝΕ.
Στις παραιτήσεις ειδικευμένου προσωπικού.
Στο σύστημα αξιολόγησης και κρίσεων των Στελεχών όπως και στην επιλογή των Δντων Κλινικών.
Από την παραπάνω ενημέρωση – συζήτηση και τις τοποθετήσεις των Συναδέλφων προκύπτει ότι :
Α. Για το θέμα της “αναδιοργάνωσης” τού Υγειονομικού των ΕΔ.
Υπάρχει κινητικότητα από πλευράς Κυβερνήσεως για μεταρρυθμίσεις στον χώρο της Υγείας. Ενδεικτικά αναφέρουμε απόσπασμα από την δήλωση του Πρωθυπουργού κατά την επίσκεψή του στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο “Αττικόν” την 9 Μαίου 2024 . …….«Ένα από τα μεγάλα στοιχήματα είναι ο ριζικός εκσυγχρονισμός βασικών υποδομών του Εθνικού Συστήματος Υγείας………«δουλεύουμε εντατικά για να δημιουργήσουμε ένα νέο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Ένα Εθνικό Σύστημα Υγείας που να τους αξίζει και που να μπορεί να αντιμετωπίζει κάθε ιατρική τους ανάγκη, όσο σοβαρή και αν είναι αυτή.» (Από άρθρο τής “Καθημερινής” )
Η κινητικότητα αυτή θα αγγίξει και το υγειονομικό σύστημα των ΕΔ . Θα προκύψουν αναθεωρητικές ανάγκες. Προβλήματα και δυσλειτουργίες υπάρχουν, είναι γνωστά και αναδείχτηκαν μέσα από την συζήτηση στην Γενική Συνέλευση. Είναι φανερό ότι μεταρρυθμίσεις, αργά ή γρήγορα, θα πραγματοποιηθούν, ακόμη και αν δεν ζητηθούν από την Πολιτεία.
Διαπιστώσαμε ότι οι ΔΥΓ/ΓΕΕΘΑ, ΓΕΣ, ΓΕΝ, ΓΕΑ γνωρίζουν το θέμα. Οι αρχικές θέσεις τους δεν συμπίπτουν, αρκούντως. Θεωρούμε ότι με συνεργασία επί ρεαλιστικής βάσεως είναι εφικτή μια κοινή απόφαση – πρόταση για τις θέσεις του Υγειονομικού των ΕΔ.
Αυτονοήτως και προφανώς, η ΕΕΥΕΔ διάκειται θεσμικά υπέρ της «Ενωτικής αντίληψης» όλων των Υγειονομικών και είναι πρόθυμη να συμβάλλει στην κοινή θέση. Θεωρούμε ότι πρέπει να βρεθούμε μπροστά από τις εξελίξεις με προτάσεις, που ‘θωρακίζουν’ το Υγειονομικό.
Το ΥΓ/ΕΔ προσέφερε και προσφέρει απείρως μεγαλύτερο έργο από αυτό που προβάλλεται από την κάθε Κυβέρνηση και τα ΜΜΕ. Όταν το ΕΣΥ ή άλλες κρατικές δομές δεν “μπορούν” τότε οι Κυβερνήσεις καταφεύγουν στο ΥΓ/ΕΔ σαν μια εύκολη και ανέξοδη λύση. Έτσι και τώρα, στο σχεδιασμό του “Νέου ΕΣΥ”, αν η Πολιτεία βρεθεί μπροστά σε αδιέξοδα, ελλοχεύει ο φόβος να καλυφθούν αυτά με το ΥΓ/ΕΔ, σε βάρος του Επιχειρησιακού του Σχεδιασμού και του υπηρετούντος προσωπικού.
Θεωρούμε πως όταν εμφανισθεί κάποιο Σχέδιο Νόμου για διαβούλευση, ίσως τότε είναι αργά, διότι τότε θα μπορούν να προταθούν μικρές μόνο τροποιήσεις, κάποιοι άλλοι θα έχουν σχεδιάσει ερήμην μας.
Β. Στρατιωτικά Νοσοκομεία
Για το ζέον θέμα της αποσπάσεως Παθολόγων του 424 ΓΣΝΑ για την κάλυψη αναγκών των Νοσοκομείων του ΕΣΥ Δράμας, Σερρών, Ξάνθης και Καβάλας επί ένα έτος. Οι αποσπάσεις επιβαρύνουν την λειτουργία του 424 ΓΣΝΕ και έχουν εξουθενώσει το προσωπικό με αποτέλεσμα να έχουν υποβληθεί πολλές αιτήσεις αποστρατείας. Εάν το θέμα δεν επιλυθεί άμεσα από την Πολιτεία, προτείνουμε να κατανεμηθεί το βάρος σε όλα τα Νοσοκομεία των ΕΔ.
Για την κάλυψη κενών κρίσιμων θέσεων ιατρικού και τεχνικού προσωπικού, όπως Παθολογοανατόμων, χειριστών αξονικού και μαγνητικού τομογράφου κ.α., ζητούμε την άμεση πρόσληψη ιδιωτών , με σύμβαση έργου.
Γ. Μεταπτυχιακοί τίτλοι σπουδών που θα μπορούσε να δώσει η ΣΣΑΣ.
Δηλώσαμε ότι είμαστε ενθέρμως υπέρ της δυνατότητας της ΣΣΑΣ να προσφέρει πιστοποιημένα μεταπτυχιακά προγράμματα και μεταπτυχιακούς τίτλους ως ΑΕΙ. Θεωρούμε επιβεβλημένη την περαιτέρω εκπαίδευση των Στελεχών σε θέματα “Ιατρικής Πολέμου”. Το όλο θέμα απαιτεί μελέτη, σχεδιασμό και κοστολόγηση. Η ΕΕΥΕΔ έχει Μέλη που μπορούν να βοηθήσουν στο θέμα αυτό.
Η επίσκεψή μας στην Αθήνα κρίνεται απολύτως επιτυχής. Ευχαριστούμε θερμά την Ηγεσία του Υγειονομικού των ΕΔ για την εγκάρδια υποδοχή μας, την φιλοξενία και την ειλικρινή εκ βαθέων ενημέρωση, που μάς προσέφεραν.
Ευχόμαστε καλή συνεργασία στην κατέυθυνση κατάθεσης μιας κοινής πρότασης για το ΥΓ/ΕΔ που όλοι υπηρετήσαμε και αγαπάμε.
Τέλος ευχαριστούμε όλους τους Συναδέλφους Μέλη της ΕΕΥΕΔ, που παρέστησαν στην Γενική Συνέλευσηκαισυμμετείχαν δραστήρια στους προβληματισμούς μας.
Η ΕΕΥΕΔ είναι ανοιχτή στην προβολή των απόψεών όλων των Μελών, που με την έγκρισή σας θα αναρτηθούν με την αναγραφή του ονόματός σας ή όχι.
Για το ΔΣ/ΕΕΥΕΔ
Δρ. Νικόλαος Παπαγιαννόπουλος, Πρόεδρος
Αργύρης Τασιόπουλος, Γεν. Γραμματέας
Επίσκεψη στην ΔΥΓ/ΓΕΝ
Επίσκεψη στην ΔΥΓ/ΓΕΣ
Από την Γενική Συνέλευση στο Αμφιθέατρο του 401 ΓΣΝΑ
Ο Συνάδελφος και Μέλος της ΕΕΥΕΔ Αριστογείτων Χαραλαμπάκης, ανήρτησε δύο ποιήματα ένα την Μεγάλη Παρασκευή και ένα ακόμη, σήμερα, ημέρα του Πάσχα. Ήταν δύο αναρτήσεις που ξεχωρίζουν. Για την ενημερωσή σας και χωρίς την άδειά του κ. Χαραλαμπάκη, τις αναρτούμε και στην ιστοσελίδα μας .
Μεγάλη Παρασκευή,
οι ψυχές των αγαπημένων μας που μίσεψαν στης απεραντοσύνης το βασίλειο, σφιχταγκαλιάζονται με τις δικές μας.
Στο ποίημα της πρόσφατης συλλογής μου «Η ηχώ της απουσίας», το αντάμωμα αυτό των ψυχών το αποκαλώ
«Ιερή σύζευξη»
Η σύζευξη ψυχών
αυτών που έχουν φύγει
και όσων είναι εδώ,
αθανασίας μέθεξη
σεπτή μεταλαβιά,
φτιαγμένη από ρυτίδες,
ριπές αιωνιότητας
και ξέφτια από όνειρα
που αθέτησαν τον λόγο τους.
Λατρεμένες μας ψυχές
απανταχού παρούσες:
Οι αύρες σας αγέρηδες,
οι θύμησές σας ήλιοι,
σαν νότες του Απρίλη
γραμμένες ανεξίτηλα
στο δάκρυ και στο φως.
Φέρνετε αγγέλων άσματα
κι αθανασίας δέσμες,
να δίνουν υπερβατικότητα στης υπαρξιακής μας αγωνίας
Η δυναμική της αγάπης είναι η μόνη που μπορεί να φέρει γαλήνη και ειρήνη στη γη. Στον κόσμο μας που γέμισε κίτρινα φύλλα κι η άνοιξη δεν λέει να φανεί.
Το τελευταίο διάστημα έρχονται στο φως της δημοσιότητας πληροφορίες για έναρξη διαδικασιών που στοχεύουν στην ενοποίηση του Υγειονομικού των Ενόπλων Δυνάμεων. Η ενοποίηση αφορά τα Στρατιωτικά Νοσοκομεία και το Υγειονομικό Προσωπικό. Ενδεικτικά δημοσιεύματα παρατίθενται στο τέλους του παρόντος άρθρου. Η ΕΕΥΕΔ επιφυλάσεται, δεν έχει ενημέρωση , πιθανόν σε μερικά από αυτά να υποκρύπτουν και “πoλιτικά παιχνίδια” ή ιδιοτελή συμφέροντα.
Η ΕΕΥΕΔ είναι αποδέκτης των ανησυχιών των Μελών της και ευρύτερα Στελεχών των ΕΔ, δεδομένου ότι τα θέματα περίθαλψης αγγίζουν όλους. Η έλλειψη επίσημης ενημέρωσης, δημιουργεί την αίσθηση ότι μελετάται το θέμα από κάποια επιτροπή, χωρίς καμιά προηγούμενη διαβούλευση και ότι θα βρεθούμε προ τετελεσμένων γεγονότων.
Λόγω έλλειψης τεκμηριωμένων πληροφοριών, η ΕΕΥΕΔ αδυνατεί να πάρει θέση στο θέμα και περισσότερο να προβάλει εισηγήσεις.
Το ΔΣ/ΕΕΥΕΔ που συγκλήθηκε τη 9 Απρ. 2024 αποφάσισε :
Να προβάλει στην ιστοσελίδα μας το όλο θέμα.
Να καλέσει τα Μέλη να μοιραστούν μαζί μας την όποια πληροφόρηση διαθέτουν καθώς και , προτάσεις – εισηγήσεις.
Κάθε Μέλος μπορεί να δηλώνει αν επιθυμεί να δημοσιευθεί η εισήγησή του, με εμφανές ή όχι το ονοματεπώνυμο του, ή να κρατηθεί για χρήση από επιτροπή αξιολόγησης της ΕΕΥΕΔ για την διατύπωση της τελικής εισήγησής μας, ανάλογα πορεία του θέματος.
Το θέμα να κρατηθεί στην κορυφή της θεματολογίας της Ιστοσελίδας με διαρκή ενημέρωση – επικαιροποίηση.
Να ζητήσουμε από την υπηρεσία για τεκμηριωμένη ενημέρωση.
Δεσμευόμαστε να τοποθετηθούμε υπεύθυνα ως ΕΕΥΕΔ μόλις ενημερωθούμε και λάβουμε τις απόψεις – εισηγήσεις των Μελών μας.
Σημείωμα Σύνταξης : Στην ΕΕΥΕΔ περιήλθε χειρόγραφο στιχούργημα του Γενικού Αρχιάτρου ε.α Ευάγγελου Βασιλείου με ημερομηνία 10/8/1986 που αναφέρεται στην αναπόφευκτη για όλους αποχώρηση από την Στρατιωτική Υπηρεσία.
Πότε ή πως
Καμιά δεν έχει σημασία πότε αποχωρείς από την υπηρεσία
αλλά το πως φεύγεις στην ουσία
Φεύγεις ορθός και με ψηλά το κεφάλι
ή φεύγεις σκυφτός πικραμένος, από της χαμένης εξουσίας την παραζάλη;
Φεύγεις, όπως ξεκίνησες, με το ταγάρι στον ώμο, αγνός, γεμάτο ιδανικά;
ή τ’ άδειασες στον δρόμο για να ανέβεις ψηλά!!
Φεύγεις με την εκτίμηση προϊσταμένων και υφισταμένων κερδισμένη;
ή φεύγεις μ’ επιτίμηση και την αξιοπρέπειά σου πληγωμένη;;
Φεύγεις λευκός σαν περιστέρι και με την φιλία συναδέλφων χαρισμένη;
ή φεύγεις χωρίς ταίρι, με την καρδιά από μίσος λαβωμένη ;
Φεύγεις με την προσωπικότητα ζωντανή και τονισμένη;
ή φεύγεις χωρίς ταυτότητα και με την πλάτη των άλλων γυρισμένη;
Φεύγεις λουσμένος στην ανθρωπιά, την αγάπη ;
ή φεύγεις βρεγμένος από τον καιροσκοπισμό και την απάτη;
Όσο και αν προσπαθήσεις να κρυφτείς, να παίξεις θέατρο να μασκαρευτείς, θάρθ’ η ώρα, που όταν φύγεις θα ξεσκεπαστείς, γιατί ο τρόπος που φεύγεις, είναι ο τρόπος που ζεις.
Όταν το αγώνα τον καλό αγωνιστείς, αγαπήσεις και αγαπηθείς,
στην ψυχή όσων σε γνώρισαν, θα καταξιωθείς και σε στρατηγό της αγάπης, σίγουρα, θα προαχθείς.
