Η διαφθορά, τα σκάνδαλα, όλα όσα πληγώνουν καθημερινά τον πολίτη έχουν δημιουργήσει ασφυκτικό περιβάλλον.
Δεν είναι όμως (δυστυχώς) θέμα που αφορά αποκλειστικά στην σύγχρονη εποχή!
Ο «Ανεξάρτητος» (η Δημοκρατική Εφημερίδα της Επανάστασης του 1821), το 1842 αναλύει, με πίκρα που δεν κρύβεται, τα ίδια προβλήματα στην κοινωνία της εποχής.
Δεν παραβαίνει μόνο τους νόμους η διαφθορά στην Δημόσια ζωή, την Δημοκρατία πληγώνει!
Αυτό μας διδάσκει ο πρόγονος μου Π.Κ.Παντελή – Ανεξάρτητος αγωνιστής του Αγώνα, ο χαλκέντερος δημοσιογράφος που πάλεψε σκληρά στην εποχή του, για την Συνταγματική Τάξη και την δημοκρατία!*
Λ.ΒΑΖΑΙΟΣ (Aν.Γεν.Αρχίατρος ε.α.-Επ.Καθηγητής Ιατρικής) *«Ανεξάρτητος η Δημοκρατική εφημερίδα της Επανάστασης του 1821» Εκδόσεις ΜΕΝΑΝΔΡΟΣ 2018
Λίγα λόγια από εκείνα που είναι πάντα επίκαιρα Ο Παντελής Ανεξάρτητος μας στέλνει την ευχή του.
Την χρειαζόμαστε όσο τίποτε τις μέρες που ζούμε!
Πολέμησε την «πολυτέλεια» την ιδιωτική, που δεν συμβάδιζε με αντίστοιχη δημόσια και έτσι πληγωνόταν η ουσία της δημοκρατικής νομιμότητας. Αψήφησε τον κίνδυνο να γίνει οπισθοδρομικός στηλιτεύοντας την ατομική πολυτέλεια. Χωρίς να το έχει ιδιαίτερα διδαχθεί τήρησε με απίστευτη συνέπεια τις πιο αυστηρές αρχές της αρχέτυπης Δημοκρατίας. Οι παρεκτροπές στην διαχείριση των κοινών από τους πάσης φύσεως άρχοντες δεν ήταν κοινωνικά ελαττώματα, δεν ήταν αδικήματα κάποιου δικαίου ποινικού η αστικού, ήταν δημοκρατικά ελλείμματα.
Ζήτησε με επιμονή την τήρηση της ισονομίας των πολιτών και την αυστηρή τήρηση των Συνταγματικών επιταγών. Αυτές ήταν το «Ευαγγέλιο» του.
Προχωρώντας περισσότερο ο Παντελής Ανεξάρτητος, ο πιστός χριστιανός, δεν μιλά ποτέγια αμαρτίες των ανθρώπων της εξουσίας, αναγνωρίζει και παλεύει μόνο με δημοκρατικά ελλείμματα, με τα συνειδητά εγκλήματα κατά της Δημοκρατίας και της Πατρίδας. Οι αμαρτίες μπορεί να συγχωρεθούν από τους ανθρώπους της εκκλησίας για τα δημοκρατικά ολισθήματα όμως μόνο η ιστορία έχει λόγο και ο λαός που τα υφίσταται.
Με το ένστικτο του περισσότερο, κατάλαβε πως οι «άλλοι Ευρωπαίοι» είχαν κατασκευάσει ένα μύθο φωτεινό για τις σκοτεινές τους ρίζες. Μιλώντας πάντα για τους «λοιπούς Ευρωπαίους», δεν διανοήθηκε ποτέ καμία αμφισβήτηση της ευρωπαϊκότητας του και μάλιστα πρώτης γραμμής! Ο «μύθος» των λοιπών Ευρωπαίων έλεγε πως η σοφία, η γνώση, και η ομορφιά της αρχαίας παράδοσης και κληρονομιάς, ανήκουν σε όλους λαούς της Ευρώπης, γιατί αυτοί που τα έφτιαξαν δεν υπάρχουν πια, δεν υπάρχει καμία συνέχεια τους και έτσι μπορούσαν να τα κάνουν δικά τους, να τα λατρέψουν, να χτίσουν πάνω τους δικό τους πολιτισμό. Διεκδικούσαν ιδιοκτησία όλων αυτών, με ιταμό τρόπο και αυτό εξαγρίωνε τον Ανεξάρτητο.
Χωρίς «μύθους» καταγωγής δεν ζουν οι άνθρωποι. Οι φιλέλληνες τον δικό τους μύθο αναζητούσαν, όταν και όσοι αγωνίστηκαν για την δική μας Ανεξαρτησία. Η Ελλάδα τους πρόσφερε τον μύθο. Ο Ανεξάρτητος όμως τον διεκδίκησε, διεκδίκησε την ιδιοκτησία της Αρχαίας κληρονομιάς, για τον εαυτό του, τους σύγχρονους του και για εμάς τους επερχόμενους στο πρωτόγονο πιεστήριο της εφημερίδας στην Ύδρα του 1827, αργότερα στην Αθήνα και σε όλη την ταραγμένη ζωή του.
Γι ‘αυτό ήταν θυμωμένος, γι ‘αυτό ταίριασε με τον Καποδίστρια, αυτός ο επώνυμος Υδραίος.
Γι ‘αυτό και για άλλα πολλά μίλησε με τους αναγνώστες και τους φανταστικούς συνομιλητές του για τον «εξ ίσου πατριωτισμό». Γι ‘αυτό δεν μίλησε με τους Βαυαρούς, ούτε με τους οτζαμπάσηδες, ούτε με τους Φαναριώτες. Πίστευε πως είναι υποθήκευση του μέλλοντος η άρνηση του παρελθόντος και της ιστορίας του.
Διεκδίκησε την κληρονομιά και την ιστορική συνέχεια στα κείμενα του Ανεξάρτητου μεταφέροντας χωρία των Αρχαίων συγγραφέων, Ελλήνων, λιγότερο Ρωμαίων και Βυζαντινών. Δεν βρίσκονται τα κείμενα της Αρχαίας Γραμματείας εκεί διακοσμητικά, με το συνηθισμένο «τουριστικό» πνεύμα επίδειξης γνώσεων.
Προσθήκη περισσότερων στοιχείων, για την εφημερίδα και τον εκδότη της, από τον επιμελητή της ανάρτησης.
Ο Παντελής Κ. Παντελή υπήρξε εκδότης της εφημερίδας «Ανεξάρτητος Εφημερίς της Ελλάδος», μίας από τις πρώιμες και πιο σημαντικές εφημερίδες στη νεότερη Ελλάδα μετά το 1821. Παντελής Κ. Παντελή ήταν Υδραίος ναυτικός, δημοσιογράφος και αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης. Υπήρξε εκδότης, τυπογράφος, συντάκτης και σχολιαστής της εφημερίδας Ανεξάρτητος, μιας από τις πρώτες ιδιωτικές εφημερίδες στην Ελλάδα εκείνης της εποχής. Η εφημερίδα εξέφραζε δημοκρατικές και αντιπολιτευτικές απόψεις, με έντονη κριτική κατά των κοτζαμπάσηδων, των Φαναριωτών και της βαυαρικής κυριαρχίας στην Ελλάδα μετά την Επανάσταση. Λόγω της πολιτικής του αρθρογραφίας υπήρξε αντικείμενο διώξεων και λογοκρισίας από τις αρχές της εποχής, γεγονός που τον κατέστησε πρωτοπόρο στην πάλη για την ελευθερία του Τύπου στη χώρα. Σε τέτοιοβαθμό συνέδεσε το όνομά του με την εφημερίδα, ώστε σε κάποια φάση άλλαξε το οικογενειακό επώνυμό από …Παντελή…. σε Ανεξάρτητος.
Η εφημερίδα «Ανεξάρτητος Εφημερίς της Ελλάδος» κυκλοφόρησε αρχικά το 1827–1828 στην Ύδρα, σημειώνοντας συνολικά 40 τεύχη στην πρώτη περίοδο κυκλοφορίας. Αργότερα η έκδοση συνεχίστηκε ως «Ανεξάρτητος», με διαλείμματα, έως το 1858 στην Αθήνα.* Ήταν η μόνη εφημερίδα από ιδιώτη εκδότη σε μια περίοδο όπου οι περισσότερες εκδόσεις ήταν είτε επίσημα όργανα της κυβέρνησης είτε διακόπτονταν λόγω πολεμικών και πολιτικών συγκυριών.
*Η οικογένεια Ανεξαρτήτου συνέχισε την παράδοση εκδίδοντας την Εφημερίδα «ΛΑΟΣ» και μετέχοντας ενεργά στην πολιτική ζωή της χώρας».**
Πριν λίγες μέρες παρουσιάστηκε στην Θεσσαλονίκη και λίγο αργότερα στην Αθήνα, το βιβλίο του Αρχίατρου Γ. Σακαγιάννη με τον ευρηματικό τίτλο:
«Το σπαθί μου Ειρήνη»!
Επεξηγηματικά ο συγγραφέας μας πληροφορεί ότι μιλά για τον Βετερανισμό στον 20ο Αιώνα. Ξαναθυμηθήκαμε τις ατάκες του πικρού αλλά τόσο πετυχημένου σεναρίου με τους αξέχαστους πρωταγωνιστές της εποχής. Πρόκειται, για την σε βάθος έρευνα και ανάλυση του θέματος «Βετερανισμός» στην χώρα μας τον 20 ο αιώνα. Το ιδιαίτερα πετυχημένο βιβλίο, ήταν άσκηση μνήμης και ευαισθησίας για όλους, και ιδιαίτερα τους συντελεστές-ομιλητές της παρουσίασης. Στον ίδιο όμως χρόνο, υπήρχαν και εξακολουθούν να γίνονται, συζητήσεις, αναλύσεις και να διατυπώνονται συχνά μαχητικά γνώμες, στο διαδίκτυο κυρίως, για θέματα που αφορούν στο ΝΙΜΤΣ. Δεν ήθελε λοιπόν πολύ να ολοκληρωθεί ο συνειρμός μου, ότι μιλάμε για το «Νοσοκομείο των Βετεράνων», τους οποίους παρουσίασε ως διακεκριμένη κοινωνική ομάδα το βιβλίο!
Πράγματι πρόκειται για Στρατιωτικό «Ίδρυμα» που ιδρύθηκε από Βετεράνους, για να καλύψει ανάγκες Βετεράνων σε τραγικές εποχές για την Πατρίδα. Από την εποχή του Ιωάννη Κυριακού, του Στρατηγού Μπάκου και των υπολοίπων συντελεστών της ίδρυσης, διοικήθηκε από Βετεράνους-Απόστρατους Στρ. Ιατρούς μέχρι τις αρχές του 2025! Η αρχική σκέψη ίδρυσης που κάλυψε τραγικές ανάγκες ήταν η αντιμετώπιση των καυτών προβλημάτων των Βετεράνων του Β΄Π.Π. και των μετέπειτα καταστάσεων. Συμπεριλαμβάνονται τα μέλη οικογενειών των Αποστράτων και εν ενεργεία Στρατιωτικών.
Φωτογραφία του 1948, όταν δεν είχε ολοκληρωθεί η κατασκευή του ακόμη. Από ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ.
Το Νοσοκομείο εξ αρχής στελεχώθηκε από Στρατιωτικούς και ορισμένους μη Στρατιωτικούς Γιατρούς και εποπτεύεται από το ΓΕΣ. Ο τίτλος 417 ΝΙΜΤΣ παραπέμπει σε Στρ.Μονάδα όπως φαίνεται από τον τριψήφιο αριθμό του τίτλου με αρχικό το «4» που έχουν ως αρχικό τους τα Στρ.Νοσοκομεία (401, 424 κλπ.).
Δεν θα επιχειρήσω ιστορική αναδρομή θα θυμίσω όμως πως με την πάροδο των ετών και με διοικήσεις Βετεράνων – Αποστράτων Υγειονομικών το ΝΙΜΤΣ αναπτύχθηκε και έγινε ένα από τα Μεγάλα Νοσοκομεία Αναφοράς της Χώρας. Δεν λείπουν φυσικά τα προβλήματα και όλα όσα είναι αναμενόμενα για τόσο μεγάλο Ίδρυμα που εργάζεται και παρέχει υπηρεσίες με πολλές ανάγκες και απαιτήσεις, επιστημονικές, ερευνητικές, εκπαιδευτικές. Περιορίζομαιλοιπόν αποκλειστικά στον σχολιασμό των δύο «λεπτομερειών»!
Τον Φεβρουάριο του 2025 άλλαξε ο τίτλος των διοικούντων και από Γεν.Διευθυντής και Υποδιευθυντής έγινε Διοικητής και Υποδιοικητής. Ως λόγος προβλήθηκε το ότι στα Πολιτικά Νοσοκομεία υπάρχουν οι αντίστοιχοι τίτλοι (λόγοι ομοιομορφίας;). Λίγο αργότερα ανακοινώθηκε η τοποθέτηση:
«του ……διακεκριμένου επιστήμονα στη θέση του Διοικητή του Νοσηλευτικού Ιδρύματος».
Έτσι ανακοινώθηκε, στο διαδίκτυο πάντα, το νέο του διορισμού. Το διαδίκτυο στην συνέχεια μας πληροφορεί για το πολύ ενδιαφέρον βιογραφικό του νέου Διοικητού. Έχει αξιόλογο εύρος σπουδών και σημαντική εμπειρία στην διοίκηση εμπορικών επιχειρήσεων διαφόρων κλάδων στον ιδιωτικό τομέα. Παρουσιάζει θητεία διοικητού του Νοσοκομείου «Κρατικού Πειραιώς». Δεν φαίνεται κάποια σχέση με την Ιατρική ούτε με τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Η πρόσφατη «απογραφή» του επιστημονικού δυναμικού που δημοσίευσε η Επιστημονική Ένωση Υγειονομικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΕΥΕΔ), μας δίνει τα ακόλουθα πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία *.
Υγειονομικοί των Ενόπλων Δυνάμεων κατέχοντες Διδακτορικό Πανεπιστημιακό Τίτλο : άνω των 600 (διαχρονικά).
Οι εκλεγμένοι Πανεπιστημιακοί κάθε βαθμίδας άνω των 55
*Δεν υπολογίζονται (δεν έχουν ακόμη απογραφεί) οι τίτλοι, οι κατεχόμενες θέσεις στο Εξωτερικό, ούτε οι μεταπτυχιακοί τίτλοι, οι Τιμητικές Διακρίσεις και άλλες ιδιαιτερότητες των προερχομένων από την ΣΙΣ και την ΣΣΑΣ, που είναι οπωσδήποτε πολλές.
Νομίζω ΛΟΙΠΌΝ ότι αναδύεται αβίαστα το ερώτημα: «Δεν υπήρχαν κάποιοι «καταξιωμένοι», τουλάχιστον όπως ο διορισθείς, για καταλάβουν τις θέσεις Διοικητού και Υποδιοικητού;
*Στο σημείο αυτό θέλω να ξεκαθαρίσω ότι αποκλείεται από την συλλογιστική μου κάθε αρνητική αναφορά για τα πρόσωπα που διορίστηκαν. Αυτά για λόγους προσωπικής ηθικής τάξεως!
Έχοντας εξαντλήσει την Ιεραρχία στις ΕΔ και την ανάλογη Πανεπιστημιακή, θα επικαλεστώ την ιδιότητα του Επίτιμου* Μέλους της ΔΕΣΙΦ (Διεθνής Ένωση Στρατιωτικής Ιατρικής και Φαρμακευτικής) της οποίας υπήρξα Γραμματέας. Η ένωση περιλαμβάνει 124 χώρες και η Ελλάδα είναι Τακτικό μέλος. Έχω εμπειρία από Ευρωπαϊκές συμμετέχουσες και δεν υπάρχει σίγουρα Στρ.Νοσοκομείο που να διοικείται από ιδιώτη Διοικητή. Όπως φαίνεται αποτελούμε στο πεδίο αυτό:
Διεθνή Πρωτοτυπία!
Να καταλήξω λοιπόν ότι είναι, κατά την άποψη μου, το όλον θέμα και όσα γίνανε, αποτελούν, τουλάχιστον(!) ανατροπές παραδόσεων και Κανονισμών.
*Ελπίζοντας να μην υπάρχουν κρυφά μηνύματα και δυσάρεστες μεθοδεύσεις για το: « Νοσοκομείο των Βετεράνων»!
Λ.ΒΑΖΑΙΟΣ
Κράτη Μέλη της ICMM και Μέλη επί Τιμή :
Σε ηλεκτρονική μορφή https://cimm-icmm.org/en/member-states/
eeyed.png
Επιμέλεια Ανάρτησης : Αργύρης Τασιόπουλος
H φωτογραφία του εξωφύλλου δημιουργήθηκε με την βοήθεια της Τεχνικής Νοημοσύνης και τα εικονιζόμενα άτομα δεν είναι πραγματικά.
(*Στον Οδυσσέα βρίσκονται περισσότερα, εδώ σημειώνονται μερικά από όσα δεν γράφηκαν.)
Το κόκκινο PASSAT του Νίκου Τσουρή, Το σχολείο της Λακατάμιας, ο πορτοκαλεώνας, το ψυγείο της COCA COLA. Στην Μεσούντα, στο «υπόγειο στρατηγείο»! (Θανάσης Σκλαβενίτης ο ταγματάρχης που ενώ ήταν «ο άνθρωπος του Ιωαννίδη» ήτανε σοβαρός, λογικός και αξιοπρεπής αξιωματικός). Εκεί και ο απερίγραπτος Νίκος Σαμψών που κατάφερε όμως να τον συμμαζέψει ο Σκλαβενίτης και να τον πείσει να παραιτηθεί! Μετά την προέλαση των Τούρκων βγήκαμε στο δρόμο για το Σανατόριο της Κυπερούντας (αφού διασταυρωθήκαμε με το Πυροβολικό που το είχαν στείλει οι αθεόφοβοι στην Πάφο για να κυνηγήσει τον Μακάριο που ήταν πλέον στο Λονδίνο αντί να μείνει ( το πυροβολικό ), στις θέσεις του, στην βόρεια ακτογραμμή, στην Κυρήνεια!!). Η Κυπερούντα μας περίμενε με νερό, δροσιά, τσαϊ ελιές και την φροντίδα της matron , της Λούση!
Ηρώ Μάγου η γλυκιά γιατρίνα σπουδασμένη στο Πανεπιστήμιο Πατρίς Λουμούμπα της Μόσχας. Λέγανε τότε πως εκεί σπουδάζανε νέοι από τις χώρες των «Αδεσμεύτων» και του Τρίτου Κόσμου.
Ο καλός μας φαρμακοποιός, τα χειρουργεία, ο Μανώλης Εγγλεζάκης, ο Μανώλης Φουντουλάκης οδοντίατρος της Σχολής και ιστορικός – παλαιοντολόγος – ερευνητής στην Χαλκίδα. Από καιρό δεν είναι μαζί μας ο Μανώλης..
Περίστροφο εγγλέζικο αστυνομικό Wembley με 9 μόνο(!) σφαίρες πήρα στο ΓΕΕΦ, τότε που μοιράζανε χύμα Καλάσνικωφ και Τσέχικα αυτόματα. Παραξενεύτηκε και με κοίταξε με λύπηση ο αποθηκάριος όταν του ζήτησα να το χρεωθώ με 108!
Το ραντάρ του Τρόοδος, η πισίνα του Παρκ και οι Γκούρκας, οι Πλάτρες, η Κυπερούντα.. Αδα και Αντρούλα οι sisters και η Αννίτα Μιχαηλίδου αδελφή της Άδας. Ελλάδα αργότερα ο Μάκης Μπαλαούρας παντρεύτηκε την όμορφη Αννίτα που «έφυγε» πρόωρα αφήνοντας την γλυκιά Όλγα την κόρη της κοντά μας να νοιάζεται στον Δήμο για την πόλη σαν καλή πολεδόμος!). Τα χωριά Καλοπαναγιώτης, Αμίαντος, ΕΟΚΑ Β΄(και ο Μουστάκας!), Τάκης Μούρκας, Κώστας Κουτρούμπας, Καστανάκης, Αντώνης Πολυθοδωράκης, ο Αχιλλέας Κοντοάγγελος, Σταυροβούνι, Λεμεσσός, Λουρουντζίνα, Αθηαίνου, Μιχάλης και Φοίβος μεσήλικες ανθυπολοχαγοί του Κυπριακού Στρατού τότε που φτιάχθηκε με τον Παντελίδη τον Στρατηγό. Νορ Ατλας, και κατάρριψη, ο οδηγός μου (καλόγερος το παρατσούκλι του) και ο καταδρομέας με το κάταγμα στην κνήμη, από το ατύχημα που προξένησε με τις μανούβρες του ασθενοφόρου ο κατατρομαγμένος καλόγερος! Αντί για συγνώμη ο αθεόφοβος να λέει στον λοκατζή, «άντε σε γλύτωσα από τον πόλεμο, θα πάρεις και αναρρωτική!»
Ο Λάμπρου στο πυροβολικό στην Αθαλάσσα,. ΄Ερριξε όλες τις οβίδες κουτουρού την ώρα που τον βομβαρδίζανε οι Τούρκοι, (όπως αργότερα μου είπε) μέσα στην Μια Μηλιά, αφού τα αντιαεροπορικά του το προηγούμενο βράδυ καταρρίψανε το Νορ Ατλας που πετούσε με σιγή ασυρμάτου γιατί οι ανόητοι της εθνοσωτήριας δεν βρήκαν άλλο τρόπο ειδοποίησης! Τόσα παλληκάρια τζάμπα και βερεσέ! Το ψυχιατρείο βομβαρδισμένο εκείνο το βράδυ και ο Λάμπρου πέθανε μετά λίγα χρόνια, αφού βασανίστηκε πολύ από τύψεις που δεν του ανήκαν. Ο Λεμονιάς και οι σεφταλιές του, κονιάκ και ουϊσκυ, ποκεριζέ παίζανε στο ξενοδοχείο του Τρόοδος.
Η Λούση, η maitron, ξεφωνίζει στον δρόμο τον Σαμψών, γράφει και καταγγέλλει τον Βαλτχάϊμ πως δεν κάνει ό,τι πρέπει. Τον καταγγέλλει στον ΟΗΕ αδιαφορώντας για το γεγονός ότι είναι Γ. Γραμματέας του, και θυμίζει σε όλους το κακό παρελθόν του, τότε που στον πόλεμο ήταν αξιωματικός των SS! Θυμάται τα πάντα η τρομερή Λούσυ, που σπούδασε στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυτού και περηφανευότανε πως είχε αλληλογραφία με όλους τους τρανούς όπως τους αποκαλούσε. Είναι η αλήθεια πως τους τα έλεγε χύμα με τα ωραία παλαιομοδίτικα Αγγλικά της! Και όλοι ξέρανε τότε, πως μια-δυο φορές το μήνα τα λέγανε οι δυό τους ο Μακάριος και εκείνη. Στέρεη η σχέση, παλιά και δοκιμασμένη η φιλία τους. Ήταν απόλαυση να ακούς την τραγουδιστή Κυπριακή λαλιά της. Ηγετική φυσιογνωμία του νησιού με «τον τρόπον της!». Της έλεγα να μην σπαταλάμε τα ακριβά αποροφήσιμα ζωϊκά ράμματα στο χειρουργείο και με μάλωνε λέγοντας…ξέρεις ντοκτόρ πόσο κάνει ό άνθρωπος που χειρουργείς; τι είναι το ράμμα μπροστά στον άνθρωπο; Με ρούμπωσε, τι να απαντήσω; Την έπιασα να κλαίει κρυφά με αναφιλητά για την προσφυγιά, έξω από το στρατόπεδο της Λάρνακας. Δεν το άντεχε η περηφάνια της Κυπριακής ψυχής της. Έλπιζε …«Εν νάρθει ο Μακάριος πίσω να σιάξει τα πράγματα!». Έτσι το παρακαλούσε και το έλπιζε! Δεν της «βγήκεν όμως κι’ έφυγεν με το παράπονον!» (έβαλα τα ν στις λέξεις στην μνήμη της!!) . Κοντά της συνέχεια ο άντρας της ο Χρήστος. Κλασσική φιγούρα Ελλαδίτη μόνιμου επαρχιώτη υπαξιωματικού. Αθόρυβος, λιγομίλητος, παρών όλες τις ώρες, όλες τις μέρες. Καθόταν τα βράδια της πλήξης στην Κυπερούντα, τα μοναχικά βράδια με την Λούσυ, με το εργόχειρο του ο καθένας τους, μέχρι που ο πόλεμος και εμείς όλοι τους χαλάσαμε την ησυχία.
Παντρεύτηκα μεγάλη έλεγε η maitron, γιατί ντοκτόρ μου λαλώ σου(!) όταν περνούν τα χρόνια δεν κάνεις μόνος, σκέψου ποιος θα φτιάχνει τις βαλίτσες στα ταξίδια ; ..και ο Χρήστος μόλις τελείωσε από την ΕΛΔΥΚ συνέχισε την θητεία του στην Κυπερούντα στο παλιό Αγγλικό Σανατόριο με την Λούσυ!
Ο Μανώλης Εγγλεζάκης ο γιατρός της ΕΛΔΥΚ παιδίατρος γλυκός και ευγενής συνάδελφος, ξεμπάρκαρε στην αυλή του Σανατόριου ένα μεσημέρι τότε στον Αττίλα ΙΙ, από το χιλιοτρυπημένο από βλήματα ασθενοφόρο του, κουβαλώντας απίστευτο κοπάδι στρατιώτες που μάζευε στο δρόμο. Δεν πιστεύεται πως κατάφερε να χωρέσει στην «αμπουλανς» όλους αυτούς. Μας θύμισε τα στοιχήματα που βάζανε για το πόσους στριμώχνονται σε τηλεφωνικό θάλαμο η στο μίνι –κουπερ! Άλαφιασμένος ο Μανώλης δεν μπορούσε να βγάλει κανένα ήχο. Η φωνή του είχε μπλοκάρει από την δίψα και την κούραση. Τον βάλαμε να πιει λίγο τσάι με το ζόρι και να κάνει μπάνιο. Μόλις ζωντάνεψε λίγο μας κοίταζε σαν να μας έβλεπε πρώτη φορά. Ανησυχήσαμε λίγο για το απλανές βλέμμα και ο Μούρκας του βάζει μπροστά του ένα φύλλο χαρτί και το μολύβι του, λέγοντας «έλα Μανώλη ζωγράφησε μας κάτι» Ο Εγγλεζάκης ο μανιώδης σκιτσογράφος από τα χρόνια της Σχολής τον κοίταξε με αμηχανία και ψιθύρισε «δεν μπορώ!» Τότε καταλάβαμε όλοι τι είχε περάσει για να φτάσει,, όπως έφτασε, κοντά μας!
Ό άλλος Μανώλης ο Φουντουλάκης, οδοντίατρος της ΕΛΔΥΚ χάθηκε στο δρόμο και όταν έφτασε εγώ χειρουργούσα και τον είδα να μπαίνει μισολιπόθυμος στο χειρουργείο. Δεν καταλάβαινε που βρισκόταν και ζητούσε νερό και τσιγάρο! Τον βοηθήσαμε να συνέλθει, πέρασε ο καιρός και αρκετά χρόνια μετά τον ξαναβρήκαμε ερευνητή παλαιοντολόγο στην Χαλκίδα.
Δάνειο στον Νίκο Τσουρή τις Κυπριακές λίρες που περνούσαν τότε μόνο στην Κύπρο! Ο θείος του ο κύριος Λουϊζου στην Ακαδημίας και Εμ.Μπενάκη, με τις ιατρικές μπλούζες, μου το επιστρέφει μόλις γύρισα. Ο Νίκος δρ. Αγροτικής Οικονομίας του Πανεπιστημίου Humbold του Ανατ. Βερολίνου, έστησε αμέσως επιχείρηση με θερμοκήπια για την παραγωγή ειδικής ποικιλίας γαρύφαλλων! Λίγο καιρό μετά μου έλεγε πως φόρτωνε ένα αεροπλάνο την εβδομάδα για την Γερμανία. Πολύ γρήγορα η δουλειά του έγινε πολύ πετυχημένη. Χρόνια μετά σκεφτόμουνα πως έκανα λάθος να μην συνεταιριστώ μαζί του. Βλέπεις ούτε εμπορικό μυαλό είχα και τα χρήματα τα χρειαζόμουν. Τα οικονομικά της οικογένειας καθόλου ανθηρά. Αβεβαιότητα, ανασφάλεια καμία δυνατότητα ακόμη ιδιωτικής δουλειάς. Κερασάκι στην τούρτα η μετάθεση στο Κιλκίς! Ποιό Κιλκίς όμως (!)… Μαυροκλήσι του Έβρου και μετά πάλι πίσω στο Κιλκίς! Οι συμπτώσεις όμως και η παράξενη καλή μου τύχη με γύρισαν πίσω στο 401 γρήγορα. Η αρρώστια του Ανδροκλή Ζερβάκη (ευτυχώς έγινε καλά γρήγορα ο καλός άνθρωπος και φίλος!) διόρθωσε τα πράγματα!
Μεταπολίτευση στην Κύπρο, Μεταπολίτευση στην Αθήνα. Επιστροφή με πλοίο, η Αύρα με ένα λουλούδι, εγώ με λινό σακάκι κατεβαίνω με τους τελευταίους. Καθυστέρησα κουβεντιάζοντας με την Μόνικα Βασιλείου την ηθοποιό αδελφή του μετέπειτα Προέδρου.* *αυτό μου το λένε συνέχεια από τότε στην οικογένεια,, δεν μου το συγχωρήσανε ποτέ!
Ταξιδεύοντας με την «Αργώ» της μέσα ζωής μου 49 χρόνια μετά! Οι τελευταίες μέρες στην Κύπρο ήταν δύσκολες, αμήχανες, ήταν παράξενες! Είχε αναποδογυρίσει κάθε τι. Οι Κύπριοι παραλογισμένοι από τις συμφορές που απανωτές ξεσπούσαν στα κεφάλια τους. Το ένα τουλάχιστον τρίτο του Λαού πρόσφυγες, αγνοούμενοι, σκοτωμένοι, βιασμένες γυναίκες, συλημένες εκκλησίες, ανασκαμμένα νεκροταφεία, νεκρή πόλη η Αμμόχωστος, σκλαβωμένη η Κερύνεια. Καταστροφές, ανασφάλεια και ερωτηματικά, μόνο ερωτηματικά. Καμμιά τελεία, κανένα κόμμα πουθενά, ούτε για δείγμα κάποιο θαυμαστικό στους πικρούς αναστεναγμούς και τα λόγια της οργής. Τα σημεία στίξης κοιτάζανε απορημένα το κενό που απλώθηκε γύρω!
Η «Υπηρεσία» στον κόσμο της! Διαταγές από ‘δω κι’ από κει, συχνά αντιφατικές, άλλοτε ακατανόητες. Να υποβάλλουμε, ζήτησε η Ηγεσία, αναφορές για την δράση μας την περίοδο των επιχειρήσεων απόρρητες μας είπαν. Να υποβάλλουν προτάσεις οι μονάδες απονομής παρασήμων στα στελέχη τους! Όλα αυτά με μορφή επείγοντος. Τροχάδην εκτελέστηκαν οι διαταγές. Σε λίγες μέρες νέα διαταγή απόρρητη κι’ αυτή. Να καταστρέψουμε κάθε αντίγραφο της έκθεσης που υποβάλλαμε πριν λίγο και κάθε τι που μπορεί να το αναπαραγάγει. Για τις τιμητικές διακρίσεις ούτε λόγος, τις καταχώνιασαν στα «επείγοντα αρχεία» του καλάθου των απορριμμάτων!
Στις αρχές του 2023, ειδοποιηθήκαμε όσοι μετείχαμε στις πολεμικές επιχειρήσεις Κύπρου το 1974 (έτσι το διατυπώσανε οι αρμόδιοι!), να κάνουμε σειρά ενεργειών για να αποδειχθεί η συμμετοχή μας τότε. Είχαν όμως περάσει 49 χρόνια! Αποφασίστηκε να δοθεί μηνιαία τιμητική οικονομική παροχή 200 ευρώ και να απονεμηθεί αναμνηστικό μετάλλιο. Η πρώτη σκέψη ήταν να αρνηθώ την τόσο καθυστερημένη κίνηση της «Υπηρεσίας»! Συζητώντας όμως το θέμα με τον Δημήτρη Αλευρομάγειρο πείστηκα από τον καλό φίλο να αναθεωρήσω την αρχική άποψη μου. Ήταν δικαίωμα που είχε μεταβληθεί σε υποχρέωση μετά από 49 χρόνια! Από όλους τους συναδέλφους που βρεθήκαμε τότε στην Κύπρο μόνο εγώ είχα επιζήσει! Ο Πανδαμάτωρ είχε κατευθύνει στον Κάτω Κόσμο τους Συναδέλφους που όλοι ήταν μεγαλύτερης ηλικίας από μένα! Έπρεπε μάλλον να τους εκπροσωπήσω στην τόσο αργοπορημένη τιμητική κίνηση της «Υπηρεσίας»!
Ο Μικρός Μαραθώνιος στην σύγχρονη ψηφιακή γραφειοκρατία των Στρατιωτικών Υπηρεσιών, που κατέληγε στην ΔΙΣ (Ιστορία Στρατού) είχε και ευχάριστες εκπλήξεις. Η λειτουργίες των υπηρεσιών δεν είχαν καμία σχέση με την άθλια κατάσταση που θυμόμουν από τον καιρό που ήμουν εν ενεργεία! Οι κτιριακές εγκαταστάσεις και κυρίως το προσωπικό έκαναν την διαφορά.. Το οικονομικό μέρος τακτοποιήθηκε γρήγορα ενώ η παραλαβή του αναμνηστικού μεταλλίου με συστημένη επιστολή άργησε λίγο, κλείνοντας την διαδρομή της συμμετοχής μου στην τελευταία πολεμική περιπέτεια της Πατρίδας.
Ξεφυλλίζοντας το Βιβλίο του Λάμπρου Βαζαίου ” Ο Οδυσσέας στις Πύλες του Ιανού” βρήκα αναφορές στην Γυάρο του 1967. Ουσιαστικά το Βιβλίο είναι μια προσωπική, Βιωματική ιστορία. Η ανάγνωσή του, μας εισάγει με μοναδικό τρόπο στο “άρωμα” της εποχής εκείνης. Τα γεγονότα είναι εύκολο να τεκμηριωθούν και να παρουσιασθούν, το άρωμα της εποχής δύσκολο αν δεν το έχεις ζήσει. Πρόσωπα, συμπεριφορές, συναισθήματα, ασήμαντα γεγονότα της καθημερινής ζωής, συνθέτουν “το άρωμα της εποχής” που κάνει το Βιβλίο αυτό μοναδικό.
Είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε, πως Συνάδελφοι μας βρέθηκαν και εκεί που γράφτηκε ακόμη μια σελίδα της ιστορίας της εποχής μας. Θεωρείστε την παρούσα ανάρτηση μια “Παρουσίαση Βιβλίου” με προβολή λίγων μόνο χαρακτηριστικών αποσπασμάτων.
Ο Συγγραφέας συμπυκνώνει τα όσα βίωσε με την φράση :
“ Στις σελίδες μνήμης και ζωής ξεχωριστή θέση πήρε ο χρόνος που πέρασα στα στρατόπεδα της Γυάρου και της Λέρου.”
Ας δούμε λίγα στοιχεία
Η 21η Απριλίου 1967 βρίσκει δύο νεαρούς Υπιάτρους Τάξης ΣΙΣ 1959 που πρόσφατα στις 28/2/1966, είχαν αποφοιτήσει από την ΣΙΣ, τους :
Νικόλαο Γιαννόπουλο και τον
Λάμπρο Βαζαίο
Υπηρετούσαν στο στην Αθήνα στο 401 ΓΣΝΑ. και 430 ΓΣΝ αντίστοιχα. Ας δούμε μερικά χαρακτηριστικά, μικρά, αποσπάσματα από το Βιβλίο του κ. Λάμπρου Βαζαίου.
Πότε ξεκίνησε η αποστολή :
Την νύκτα της 21ης προς 22 Απριλίου επείγον σήμα του ΓΕΣ, όριζε δύο κατώτερους υγειονομικούς Αξιωματικούς (τελικά σε εμένα και τον Γιαννόπουλο έπεσε ο κλήρος!) ως ιατρικούς υπεύθυνους του μέλλοντος να δημιουργηθεί από την Χωροφυλακή στρατοπέδου κρατουμένων. Με μικρή ομάδα οπλιτών νοσοκόμων και υλικό εκστρατείας, συγκεντρωθήκαμε στη Σχολή Χωροφυλακής και από εκεί μεταβήκαμε στην Αμφιάλη όπου τότε μόνο πληροφορηθήκαμε τον σκοπό και τον προορισμό της κίνησης. Απερίγραπτη προχειρότητα και ανοργανωσιά που τελικά ταξίδεψαν κι’ αυτές μαζί μας στην Γυάρο
Ποιες ήταν η πρώτες εντυπώσεις από την άφιξη στη Γυάρο :
Το ταξίδι τέλειωσε με κάτι που δεν έχω ακόμη αποφασίσει αν θα το ονομάσω άφιξη, αποβίβαση ξεμπαρκάρισμα η κάτι άλλο! Μας υποδέχθηκε η σιωπή της απόλυτης ερημιάς. Την πληγώνανε όμως οι παραφωνίες του αέρα που δεν είχε ποτέ, από κτίσεως κόσμου μάλλον, πάψει να φυσάει και η αντιαισθητική ή καλλίτερα εφιαλτική εικόνα των ερειπίων που υποδυόντουσαν καταλύματα. Το νησί, όπως έλεγαν τότε, τα τελευταία χρόνια είχε χαρακτηρισθεί ναυτικό φρούριο και απαγορευόταν αυστηρά ακόμη και η προσέγγιση οπουδήποτε σκάφους, οι δε παλιοί μικροϊδιοκτήτες-κτηνοτρόφοι*** είχαν απομακρυνθεί οριστικά. Ήταν τα «κτίρια» που θα στέγαζαν όλους μας, αυτούς που τους ετοιμάζαμε «υποδοχή» και εγκατάσταση, αλλά και όλους εμάς, τους «άλλους κατοίκους» του νησιού. Οι συνθήκες και οι δυσκολίες ήταν κοινές για όλους και οι διαφορές μάλλον θεωρητικές. Μετά δύο-τρεις μέρες άρχισαν να φθάνουν «αυτοί» που θα καταλαμβάνανε όλα τα κτίρια, τίς παλαιές φυλακές, και τους όρμους που άρχισαν να γεμίζουν με αντίσκηνα. Ήταν οι κρατούμενοι που μεταφερόντουσαν από τους χώρους συγκέντρωσης στον τόπο τελικού προορισμού, στην Γυάρο.
Ποιοι και τι ήταν λοιπόν οι κρατούμενοι αυτοί;
Αρκεί μόνο ο επίσημος τίτλος της «ιδιότητας» τους για να τα καταλάβουμε όλα. Σπάνια «επίσημος τίτλος» έδωσε με τόση ευκρίνεια την ταυτότητα της κατάστασης.πάντα!): Ήταν λοιπόν (στην βαλσαμωμένη καθαρεύουσα του επαρχιακού στρατώνα και Αστυνομικών Αρχών!».
«Πολίτες τελούντες υπό πειθαρχημένην διαβίωσιν παρά των Στρατιωτικών -και Αστυνομικών Αρχών!
Ανάλογος ήταν και ο τίτλος της δικής μου παρουσίας
:«Προϊστάμενος της Υγειονομικής Υπηρεσίας του Στρατοπέδου πολιτών τελούντων υπο πειθαρχημένην διαβίωσιν παρά των Στρατιωτικών και Αστυνομικών Αρχών”
Ποια ήταν η υποδομή στην Γυάρο.
Στον γενικό σύνολο των 7800 κρατουμένων που «φιλοξένησε» το νησί οι γυναίκες ήταν 250 – 300. Στο κεντρικό κτιριακό συγκρότημα, σε εσωτερική ακτίνα ήταν ο χώρος που τους δόθηκε. Το υπόλοιπο «στέγασε» άνδρες κρατούμενους. Το κτίριο των φυλακών που είχε κτισθεί για να στεγάσει τους καταδικασμένους πολιτικούς κρατουμένους την δεκαετία του ’50, είχε όπως έλεγαν χωρητικότητα 1500 ατόμων και τους χώρους της φρουράς, των γραφείων της Διοίκησης και τα αναγκαία βοηθητικά τμήματα. Η κατάσταση των εγκαταστάσεων, όταν φθάσαμε, ήταν επιεικώς εφιαλτική. Είχε μείνει το κτίριο επί δεκαετίες κενό εκτεθειμένο σε άγριες καιρικές συνθήκες χωρίς καμία συντήρηση. Οι παλιοί κρατούμενοι διηγούντο πως ο εργολάβος που είχε αναλάβει την κατασκευή του είχε κάνει τόσες κακοτεχνίες και είχε τέτοια απόκλιση από τους προϋπολογισμούς που δικάστηκε και εξέτισε μέρος η και ολόκληρη την ποινή του στο ίδιο κτίριο. Είχε κτίσει ο αθεόφοβος κάνοντας τα χαρμάνια με νερό της Θάλασσας! Η υγρασία και η φθορά των τοίχων (ο σοβάς για τον τότε κατασκευαστή φαίνεται πως δεν είχε ακόμη εφευρεθεί!), ήταν απερίγραπτες, τα τζάμια των κουφωμάτων ας μην τα ψάξουμε, ενώ δεν υπήρχαν δάπεδα και οι τουαλέτες είχαν ακολουθήσει την μοίρα του κτιρίου, όλα σε διάλυση ή κατά περίπτωσιν καταργημένα……………
Πως άρχισε η Οργάνωση του Νοσοκομείου
………Να μιλήσω λοιπόν καλλίτερα για τα αγριοκούνελα που μας κοιτούσαν με περιέργεια και για τα χταπόδια που βοσκούσαν αμέριμνα κοντά στην ακρογιαλιά. να περιγράψω το γιουρούσι για την κατάληψη του κτιρίου με τον ξεθωριασμένο Ερυθρό Σταυρό στο υπέρθυρο. Ήταν «μικροκαταδρομική» ενέργεια των νοσοκόμων μας γιατί το κτίριο φαινόταν να έχει πλεονεκτήματα και οι χωροφύλακες είχαν αρχίσει να το καλοκοιτάζουν. Έτσι κατακυρώθηκε η «ιδιοκτησία» του Νοσοκομείου της Γυάρου στο Υγειονομικό του Στρατού Ξηράς!
Σημείωση Συντάκτη : Είναι φοβερό βάρος, τεράστια ευθύνη, να ανατίθεται η αποστολή της οργάνωσης της υγειονομικής υποστήριξις του χώρου όπου θα εκτοπιζόταν μερικές χιλιάδες πολιτών μετά το πραξικόπημα. Βαρύ φορτίο στις πλάτες δύο νέων Συναδέλφων με ελάχιστη ή και καθόλου εμπειρία στην περίθαλψη πολιτών, με ποικίλα προβλήματα λόγο ηλικίας, φύλου κτλ. Στην πορεία του Βιβλίου μαθαίνουμε πως αναντικατάστατη – πολύτιμη ήταν οι συμβολή των εκτοπισμένων Υγειονομικών.
Μια συγκλονιστική σκηνή από την αποβίβαση των πρώτων εκτοπισμένων.
Ήταν οι πρώτοι που έφθαναν στο νησί και ήταν φανερή η απορία και η αγωνία τους. Ήταν ανώνυμο το πλήθος εκείνη την ώρα και ομολογώ πως σφίχτηκε η καρδιά μου στο θέαμα της σιωπηλής κοόρτης που σάλευε ανεβαίνοντας. Οι φρουροί μιλούσαν και συμπεριφερόντουσαν «προσεκτικά» ιδιαίτερα ήπια και μαλακά οδηγώντας στο πλάτωμα μπροστά από την πύλη του κτιρίου. Ήταν φανερό πως τους είχε τους επηρεάσει το κλίμα της στιγμής. Στεκόμουν παράμερα σε κάποιο σημείο της τσιμεντένιας μικρής προβλήτας και αναρωτιόμουν αν θα μπορούσε να καταγράψει κάποιος την σκηνή, αν θα εύρισκα κάποια φιγούρα που να ταίριαζε, που να ήταν χαρακτηριστική. Πολύ σύντομα ο προβληματισμός μου απαντήθηκε. Έχει μείνει στην μνήμη μου ο ήχος της χαμηλής, της θλιμμένης φωνής που μονολογούσε δίπλα μου, στην άκρη του χωματόδρομου χωρίς να με έχει προσέξει. Ήταν ένας μικρόσωμος αδύνατος άνθρωπος φανερά εξαντλημένος, με τσαλακωμένα φθαρμένα ρούχα που δεν κρύβανε την ανέχεια, την ένδεια αυτού που τα φορούσε. Κρατούσε, μάλλον κουβαλούσε ένα ταλαιπωρημένο τσουβάλι με τα υπάρχοντα του. Τέτοιο λυπημένο, τέτοιο θλιμμένο πρόσωπο δεν έχω ξαναδεί μέχρι σήμερα. Μονολογούσε κάπως έτσι.…….«γιατί μας το κάνατε αυτό; …τι θα γίνουμε τώρα;». Ήταν κλάμα στεγνό χωρίς δάκρυα, δεν ήταν φόβος (αυτός είχε ξεπεραστεί στον Ιππόδρομο), ήταν μόνο το παράπονο και η απόγνωση του αδύναμου αυτού πλάσματος που το είχαν βαφτίσει εχθρό του Έθνους, αντίπαλο του Κράτους, πολέμιο της κοινωνίας! Έμεινα θυμάμαι ακίνητος, ο χωροφύλακας που ήταν πιο κει γύρισε άναυδος και με κοίταξε ψάχνοντας βοήθεια, ζητώντας σιωπηλά «οδηγίες». Μένοντας ενώ άφωνος τον άκουσα με χαμηλή καθησυχαστική φωνή να δίνει κάποιες οδηγίες στον άνθρωπο μας, σαν να ντρεπόταν γι’ αυτό που έκανε. Έκανα θυμάμαι λίγη ώρα για να βρω την στοιχειώδη κινητικότητα της όρθιας στάσης.
Τον άνθρωπο αυτόν δεν τον ξαναείδα, δεν έμαθα ποτέ το όνομα του, όμως δεν έφυγε από την μνήμη μου όλα αυτά τα χρόνια. Το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να του αφιερώσω αυτό το κείμενο όπως του είχα τάξει μυστικά εκείνο το πρωινό στην Γυάρο! Όλοι οι άλλοι είχαν το όνομά και τις ιστορίες τους γραμμένες ή άγραφες, εκείνος όμως έμεινε μόνος. Έμεινε για να κουβεντιάσει με την πίκρα της ανημποριάς του φτωχού, ανώνυμου ανθρώπου που τον συνθλίβει η δύναμη που ξεχειλίζει από την χύτρα της εξουσίας!
Μικρές Ιστορίες :
Ακολουθούν μικρές ιστορίες, με πρωταγωνιστές επώνυμους και ανώνυμους κρατουμένους. Είναι δύσκολο να επιλέξω μερικές και να τις παρουσιάσω. Περιορίζομαι σε λίγες χαρακτηριστικές ιστορίες μόνο :
Η Ξενάγηση
Ξεναγώντας με (η Μαίρη Πινίου) λοιπόν στον χώρο των γυναικών, στον τρόπο σκέψης και στις στάσεις ζωής, μου έδειξε πως δεν ήταν αποδεκτός κανένας «μοντερνισμός» που θα μπορούσε να μεταφραστεί σε μικροαστική παρέκκλιση! Η καθημερινότητα έπρεπε να βεβαιώνει ανεπίληπτη υπακοή και συμμόρφωση με τα πρότυπα που έβαζε η κομματική καθοδήγηση. Οι ρόμπες κλαρωτές, φανελένιες η μη, λαϊκής αισθητικής του συνοικισμού ή χωριάτικης κοπής, ήταν περισσότερο αποδεκτές από τα παντελόνια που ήταν πολύ σπάνια. Η Μαίρη πάντως αντέδρασε από την πρώτη στιγμή και προσπάθησε όπως έλεγε να ξορκίσει την δαιμονοποίηση του όποιου ίχνους φιλαρέσκειας μπορούσε να επιβιώσει σε συνθήκες Γυάρου!
Υποστήριξη Διαβητικών
Από κοντά, πανταχού παρούσα η αεικίνητη Ευαγγελία Μουρτζίκου, η Βαγγελιώ που είχε καταφέρει με το έτσι θέλω χωρίς καυγά όμως, να κυκλοφορεί όλες τις ώρες, σε όλους τους χώρους. Ήταν από τα τυπικά «προϊόντα» της παλιάς παραδοσιακής Σχολής Αδελφών. Προϊσταμένη των ιατρείων του πολυιατρείου «Ευαγγελισμός» του Πειραιά είχε την πολύτιμη στόφα της τυπικής, αυστηρής, λιγομίλητης και εξαιρετικά αποτελεσματικής Αδελφής (ο όρος νοσηλεύτρια δεν εφευρεθεί ακόμη!). Παλιά «καραβάνα» της διωκόμενης Αριστεράς γνώριζε από πρώτο χέρι πρόσωπα και πράγματα και σίγουρα το ιατρικό ιστορικό όσων είχαν χρόνια προβλήματα. Μόλις έφθασε με την πρώτη μεταγωγή γυναικών, ήρθε και βρήκε, μάλλον «παρουσιάστηκε», τονίζοντας πως γνωριζόμαστε γιατί η κοινωνία του κεντρικού Πειραιά είναι περιορισμένη και όλοι γνωρίζονται με όλους! Αμέσως χωρίς χρονοτριβή κατέγραψε τους διαβητικούς του στρατοπέδου και άρχισε το κυνηγητό της ινσουλίνης και του ελέγχου, σε συνθήκες Γυάρου πάντα, των επιπέδων του σακχάρου και της τροποποίησης, όσο γινόταν, του συσσιτίου των διαβητικών. Από το πρωί μέχρι το βράδυ τριγύριζε το στρατόπεδο ελέγχοντας τις θεραπείες και όχι μόνο των διαβητικών. Το 1967 οι σύριγγες μιας χρήσης ήταν ακόμη πολύ σπάνιες στην καλλίτερη περίπτωση, (εγώ πάντως μόνο από ιατρικές διαφημίσεις τις είχα ακούσει) και οι ταινίες μέτρησης του σακχάρου μάλλον δεν είχαν ακόμη εφευρεθεί! Τι σχολιασμό να κάνω εδώ, Η Ευαγγελία πάντως αν και δεν ήταν, από καιρό μάλιστα, στην πρώτη νεότητα και η υγεία της δεν ήταν η καλλίτερη τα κατάφερε μέχρι τέλους, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη και την εκτίμηση όλων.
Κάποιοι από από το Υγειονομικό προσωπικό.
Στην τακτοποίηση και διαχείριση των φαρμάκων και των υλικών του ιατρείου, πολύτιμος συνεργάτης, στάθηκε ο Νίκος Πάτρας, αρχαίος συνδικαλιστής φάρμακο-υπάλληλος , κλασσικός σχολαστικός φαρμακοτρίφτης όπως τον λέγαμε τότε. Ιδιαίτερα σφιχτός και οικονόμος, μιλούσε συνεχώς για σπατάλη που συνεχώς την υποπτευόταν και χορηγούσε μουρμουρίζοντας, ένα-ένα τα χάπια στους ασθενείς(αυτό γινόταν συνέχεια και προκαλούσε παράπονα και γκρίνιες!). Βοηθούσε και η φαρμακοποιός Ντίνα Σάρου στην γυναικεία αχτίνα μαζί με την Ηρώ Χατζή και την Μαίρη Πίντου που κάλυπταν ιατρικά τον χώρο. Κοντά τους και η Ελένη Ιωαννίδου η συμπαθής οδοντίατρος, αφού ανέρρωσε στο «Νοσοκομείο» του Στρατοπέδου από τα εκτεταμένα αιματώματα που της είχε προκαλέσει το ξυλοκόπημα με το οποίο την φιλοδώρησαν στην Ασφάλεια του Πειραιά όταν την συνέλαβαν.
Μοναδικό παιδί στη Γυάρο
Στην Ακτίνα των γυναικών είχε εγκατασταθεί μαζί με την μητέρα του ο Μάκης, ένα αγοράκι 5-6 ετών αν θυμάμαι καλά. Η Άννα Σολωμού είχε φέρει μαζί το παιδί της που ήταν ο μόνος ανήλικος «φιλοξενούμενος» του νησιού! Ή μητέρα του, βιβλιοθηκονόμος στο ΤΕΕ και κομματικό στέλεχος δήλωσε ότι δεν υπήρχε άλλη λύση παρά να φέρει τον μικρό μαζί της. Ήταν περίεργη κατάσταση μεταξύ κάποιας πραγματικής η όχι αδυναμίας φιλοξενίας του παιδιού από συγγενικό πρόσωπο και της πολιτικής αξιοποίησης του θέματος για να έρθει σε δύσκολη θέση η δικτατορική κυβέρνηση. Οι διαδικασίες που δρομολογήθηκαν τότε από όλες τις πλευρές, στο διάστημα που το παιδάκι έμεινε στην Γυάρο δεν με έπεισαν και δεν με βρήκαν καθόλου σύμφωνο. Έμεινα έξω από κάθε ανάμειξη στο θέμα, που σχετικά σύντομα ευτυχώς, έληξε με την συναίνεση της μητέρας να πάει το παιδί στην γιαγιά του που πολύ πρόθυμα ανέλαβε την ευθύνη του. Έμεινα με τις αντιρρήσεις και τις επιφυλάξεις μου και χάρηκα που δεν χρειάστηκε να αναμιχθώ σε καμία φάση της ιστορίας και ακόμη περισσότερο που το παιδάκι αρκετά σύντομα πήγε με την γιαγιά του.
Ποια ήταν τα συναισθήματα η στάση του Συγγραφέα, Στρατιωτικού Ιατρού στα όσα βίωνε ;
Πιεστικές απαγορεύσεις, πρωτόγονες αντιθέσεις και εξορκισμοί «δαιμόνων,αφόρητη κοινοτυπία και το εμφανέστερο, η περίφημη «μη παιδεία» ήταν αυτά που συνάντησα στους χώρους που βρέθηκα αργότερα. Ανήκα χωρίς να ρωτηθώ, στον πυρήνα της τότε εξουσίας και υπηρετούσα σε χώρο που τιμωρούσε την αντίθετη άποψη. Με το ένστικτο μου μόνο και από την αρχή πήρα θέση στην μέση. Δεν μπορούσα να ενταχθώ αυτόματα και να δεχθώ άκριτα ό,τι διακινιόταν φωναχτά από παντού, άλλοτε ως εντολές, διαταγές και φαντασιώσεις της εξουσίας, άλλοτε ως θεωρίες, σοφίσματα, και ψυχολογικοί αριβισμοί της «άλλης» πλευράς. Ήθελα να δω, να ακούσω, να γνωρίσω, να μελετήσω να καταλάβω. Δύσκολος δρόμος με κίνδυνο να απορρίψεις το ένα την ώρα που σε απωθούσε το άλλο. Ήταν και δεν έπαψε να είναι, σοβαρή η πιθανότητα να βρεθεί έτσι κανείς απομονωμένος και κακά τα ψέματα, η ζωή είναι πολύ σκληρή ποινή για να την εκτίσεις μόνος!
Ο Πειρασμός να συνεχίσω την παράθεση αποσπασμάτων είναι μεγάλος. Όμως αρκετά “κακοποίησα” το Βιβλίο…. Αναζητείστε το..
Εδώ και χρόνια, κάθε Μ.Τρίτη εύχομαι για το Πάσχα, θυμίζοντας πόσο δεμένη είναι η παράδοση, η συνέχεια της Ιστορίαςμε την Χριστιανική Πίστη, με την ζωή μας. Έχοντας την «χαλαρή σχέση» των ευπρεπών σύγχρονων ανθρώπων, με τηνθρησκεία, ξεκινώ κάθε χρόνο την διαδρομή της Μ.Εβδομάδας με την Κασσιανή, τον Θεόφιλο και το ιδιόμελο της ημέρας.
Είναι τόσο όμορφο να έχουμε να θυμόμαστε στιγμές, φίλους που έχουν φύγει, την γλυκιά ατμόσφαιρα της Άνοιξης πουεπιμένει να έρχεται κοντά μας τέτοιες μέρες.
Χρόνια Πολλά
Καλή Ανάσταση
Να είμαστε όλοι μαζί και του χρόνου να ευχηθούμε, να ξαναθυμηθούμε την Κασσιανή, τον Θεόφιλο και όλους τους Παλιούς,τόσο δικούς μας ανθρώπους!
Λάμπρος
Ο Γ.Ν.Πεντζίκης ακολούθησε με σεβασμό και ιδιαίτερη επιτυχία , τις διεισδύσεις και κάποιες καταδύσεις στον Βυζαντινό χώρο, που έκανε ο πατέρας του ο Ν.Γ.Πεντζίκης. Ο Αρχαίος φαρμακοποιός της Εγνατίας οδοιπόρησε στην Β. Ελλάδα βλέποντας, μαθαίνοντας και δασκαλεύοντας, την φύση και την ιστορία σε όλους μας. Ως αληθινός Άρχοντας όμως όλα αυτά τα έκανε με τον δικό του αποκλειστικά τρόπο μιλώντας, γράφοντας και ζωγραφίζοντας για όλα, υπαινισσόμενος ότι όλα αυτά πλέον, αφορούν αποκλειστικά σε όσους θέλουν να προσπαθήσουν να λύσουν τους γρίφους του! Από την στιγμή που έκλεισα, έχοντας τελειώσει την ανάγνωση, το πρώτο βιβλίο του που είχε πέσει στα χέρια μου (δεν έχει σημασία πιο) κατάλαβα πως γνώρισα έναν Βυζαντινό! Ήταν η ανάγκη του καθενός από την γενιά μου να μάθει κάτι περισσότερο από όσα τσιγκούνικα και κάποτε ανάποδα μας μάθαιναν για το Βυζάντιο στο σχολείο. Ήταν ακόμη η ανάγκη να ψηλαφήσουμε την μαγεία του τόσο μακρινού Βυζαντινού Μεσαίωνα, που δεν τον λέγανε έτσι τότε. Η εκκλησιαστική τυπολατρεία και ιδίως η απώθηση που προκαλούσε η υποχρεωτική φοίτηση στα κατηχητικά με τα παρεπόμενα της, μας έδιωχναν και μας έστελναν σε πιο ελκυστικές διαδρομές. Η γνωριμία όμως με τον Ν.Γ.Πεντζίκη και άλλους που μαζί πορεύονταν, έκανε την διαφορά από την αφόρητη πλήξη της λογοτεχνίας που ήταν η «επιτρεπόμενη». Αυτή που επιβαλλόταν από απαίδευτους και ανόητους κρατικούς και ρασοφόρους «εθνικόφρονες εκτιμητές της εξωσχολικής λογοτεχνίας».
Έδωσε ο υιός Πεντζίκης λοιπόν με το ογκώδες έργο του «Το Βυζάντιο έχει ρεπό» σημαντικά στοιχεία αλλά και κάποιες λεπτομέρειες πολύ ιδιαίτερες. Είναι όλα τους, τα στοιχεία και οι λεπτομέρειες, αρκετά για να συμπληρώνουν όσα δεν πρόλαβαν να προσεγγίσουν ή ακόμη όσα παρέλειψαν οι Βυζαντινολόγοι. Η ανανέωση της σχέσης του αναγνώστη με τον «Αριστοφανικό» Πτωχοπρόδρομο και το όχι τυχαίο συναπάντημα με τον Κωνσταντίνο Μανασή και τα λαϊκά ευφυολογήματά του, ήταν για μένα ελκυστικές λύσεις διόδου για την προσέγγιση της εποχής. Τα «Χίλια Χρόνια» ζωής του κράτους που τελικά ονομάσαμε Βυζάντιο με πρωτεύουσα του την Κωνσταντινούπολη, περάσανε με την «Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία» αγκαλιασμένη με ό,τι Ελληνικό, κυρίως όμως με την γλώσσα. Είναι απολαυστική η αμεσότητα, η απλότητα και η εύκολη εκφορά για τον σύγχρονο Έλληνα της γλώσσας των Βυζαντινών, τα Ελληνικά που μιλιόντουσαν στην καθημερινή ζωή από όλους. Είναι η «Κοινή» που περπάτησε και διαδόθηκε σε όλη την Ανατολή, έγινε χρηστική για το μωσαϊκό των ανθρώπων της Αυτοκρατορίας, ανεξάρτητα προέλευσης και εθνικής τους ταυτότητας. Με αυτήν την «αποσκευή» κατάφερε και χώρεσε τόσο καλά τις ανάγκες έκφρασης του σκλαβωμένου Γένους αργότερα. Να τολμήσω να πάω παρακάτω και να πω για την σύγχρονη Δημοτική;
Η γλώσσα της εκκλησίας, η γλώσσα των Ευαγγελίων, ό,τι μεθοδεύτηκε και καθιερώθηκε από τους Αλεξανδρινούς, τους Εβδομήκοντα, τον Ωριγένη, τους Ελληνίζοντες και τους Ελληνικούς, που έλεγε ο Καβάφης, ήταν η γλώσσα του Κράτους. Το «ρωμαϊκός» παρέμεινε βέβαια μέχρι τέλους ως επίσημος προσδιορισμός και τα Λατινικά τους πρώτους αιώνες χρησιμοποιούνταν στα πολύ επίσημα κρατικά έγγραφα. Το «Ελληνικός» που μπερδευόταν με το «εθνικός» και χαρακτήριζε κάτι ειδωλολατρικό είχε κακή τύχη στην κοινωνία που ζούσε τον ενθουσιασμό της επικράτησης του Χριστιανισμού ως επίσημης θρησκείας του «Ρωμαϊκού Κράτους. Η λογοτεχνία όμως η ποίηση, η φιλοσοφία και όλες οι ανθρωπιστικές «διαδικασίες» δεν αναπτυχθήκανε ελεύθερα και συμμετρικά, δεν έδωσαν έργα με συνέχεια και αντοχή στον χρόνο. Υπάρχει όμως το θέμα της διαφορετικότητας της ζωής με το τώρα και το τότε στα «Χίλια Χρόνια» Βυζαντινής ζωής! Η θρησκεία με εκφραστή της την εκκλησία και σε στενή σύνδεση με την εξουσία, καθόρισε και έλεγξε αποφασιστικά την πορεία της πνευματικής ζωής. Η ποίηση «καλύφθηκε» σε μεγάλο μέρος από την θρησκευτική υμνογραφία που για να είμαστε δίκαιοι έδωσε σειρά αριστουργημάτων. Η Μουσική σε πολύ μεγάλη έκταση λειτούργησε ως θρησκευτική με δικούς κανόνες, δίνοντας και αυτή έργα μεγάλης έμπνευσης τα περισσότερα σε λατρευτική κατεύθυνση. Δεν έπαψε βέβαια να υπάρχει η αυθόρμητη λαϊκή μουσική δημιουργία και παράδοση, για την οποία όμως δεν ξέρουμε πολλά. Οι χρονικογράφοι μιλούν για την μουσική της Βυζαντινής λαϊκής ταβέρνας η ακόμη και των καταγωγίων με τις αυλητρίδες και τα τολμηρά και συχνά άσεμνα ακούσματα. Η λαϊκή ποίηση, μάλλον για την απλοϊκή της στιχουργία την καταγράφουν, φαίνεται πως γινόταν σκωπτική συνοδεύοντας την πάντα δύσκολη καθημερινότητα του κατοίκου της πόλης, του αγρότη, του στρατιώτη.Όσο για τα εικαστικά δρώμενα, είναι φανερό πως η εικονογραφία και ότι είχε σχέση με τους ναούς, κάλυπτε μεγάλο μέρος της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Τα Ανάκτορα, κάποια δημόσια κτίρια, χωρίς να παραλειφθούν οι κατοικίες αρχόντων και πλουσίων πολιτών ήταν ο άλλος πόλος ανάπτυξης τέχνης με περιεχόμενο όμως σε μεγάλο μέρος θρησκευτικό. Η Βυζαντινή Τέχνη δημιούργησε Σχολές και έδωσε αριστουργήματα που συνδυαζόμενα με τα τεχνικά επιτεύγματα και την Αρχιτεκτονική προκαλούν και σήμερα θαυμασμό.
Η πολύ σύντομη περιπλάνηση μας στο Βυζάντιο έχει σκοπό να θυμίσει πως λίγα, πολύ λίγα έκαναν οι τέχνες μακριά από την επίδραση της θρησκείας και την χειραγώγηση της εκκλησίας. Η Κρατική εξουσία ήταν σφικτά δεμένη με το θρησκευτικό-εκκλησιαστικό κατεστημένο που λειτουργούσε ως ισότιμος πόλος εξουσίας. Οι άνθρωποι που είχαν την μόρφωση, την καλλιέργεια, την έμπνευση για δημιουργία κατευθυνόντουσαν αποκλειστικά σχεδόν σε θρησκευτικά θέματα διαθέτοντας τις δραστηριότητες τους αποκλειστικά σχεδόν στην εκκλησία. Στην καθημερινότητα, στις αγορές, στον Ιππόδρομο, στους δρόμους και τις πλατείες, ο Λαός όπως ήταν φυσικό διασκέδαζε με τα αστεία των μίμων χοντροκομμένα συνήθως, με τραγούδια των αυλητρίδων, τα καμώματα των γυναικών των καταγωγίων και τις ιαχές των Βένετων και Πράσινων στον Ιππόδρομο. Για τις άλλες «τάξεις» διαφορετικού «κοινωνικού προβληματισμού», όπως θα λέγαμε την μεσαία τάξη, μάλλον δεν ξέρουμε κάτι για τους τρόπους ψυχαγωγίας.
Εδώ όμως σταματά η περιήγηση στην Βυζαντινή κουλτούρα και γυρίζουμε στο αρχικό θέμα, τον Θεόφιλο, την Κασσιανή και το ιδιόμελο που ξέρουμε όλοι ως Τροπάριο της Κασσιανής που τελικά ήταν έργο και των δυό τους! Η Μεγάλη Εβδομάδα έχει ιδιαίτερες στιγμές για όσους διατηρούμε χαλαρή σχέση με την θρησκεία και την εκκλησία, την σχέση που από χρόνια έμεινε να αφορά στους ευπρεπείς πολίτες. Η Μ.Τρίτη είναι η δεύτερη ημέρα προετοιμασίας για την συμμετοχή στο Θείο Πάθος και από παλιά είχε ιδιαίτερη θέση στην δική μου, την προσωπική ζωή και διαδικασία. Αγαπημένοι φίλοι που έφυγαν νωρίς, οι γλυκιές ανοιξιάτικες βραδιές στην Χρυσοκαστριώτισα στην Πλάκα που περάσαμε μαζί ακούγοντας από τον παιδίατρο συνάδελφο την υπέροχη απόδοση του ιδιόμελου, μένουν συναισθηματικά ενέχυρα του βίου. Η ήμερη γωνιά της ταβέρνας, της τόσο παλιάς ταβέρνας που καθόμαστε όλοι μαζί, μετά την εκκλησία για ένα κρασί κουβεντιάζοντας τα όνειρα μας, όλα αυτά να αφήνουν γλυκόπικρη γεύση, την γεύση και την θύμηση αυτών που χάθηκαν. Είναι αυτά, που όσοι μπορούμε ακόμα, τα φυλάμε στο πιο μυστικό ερμάριο της ψυχής μας.
Ας είναι όμως! Καιρός πια να μιλήσουμε για την Κασσιανή, για το μήνυμα της Κασσιανής. Η όμορφη Βυζαντινή αρχοντοπούλα με την προσεγμένη μόρφωση και το σπάνιο ταλέντο στην ποίηση άφησε παρακαταθήκη την αξιοπρεπή της στάση απέναντι σε προκλήσεις, απ’ όπου και αν προέρχονται. Ήταν η στάση των ανθρώπων που σέβονται τον εαυτό τους και τις Αρχές τους. Όπως αναφέρει ο Σίμων ο Μάγιστρος, χρονικογράφος του Μεγάλου Παλατίου, το 830μΧ η Αυτοκράτειρα Ευφροσύνη κάλεσε τις ομορφότερες κοπέλες της Αυτοκρατορίας στο Τρίκλινο, για να διαλέξει μεταξύ τους την μέλλουσα σύζυγό του ο γιός της, ο νεαρός Θεόφιλος, που είχε στεφθεί πρόσφατα Αυτοκράτορας στην Κωνσταντινούπολη. Νέος με καλή παιδεία ο Θεόφιλος, ευφυής και αποφασιστικός όπως έδειξε η μετέπειτα πορεία του, πριν δώσει το χρυσό μήλο της επιλογής στην όμορφη Κασσιανή, θέλησε να δοκιμάσει τον χαρακτήρα της λέγοντας:
« Ως άρα δια γυναικός ερρύει τα φαύλα» υπαινισσόμενος το ολίσθημα της Ευας!
Η απάντηση της Κασσιανής στον Θεόφιλο άμεση και «πληρωμένη»
«Αλλά και δια γυναικός πηγάζει τα κρείττονα»
Η Κασσιανή άμεσα αναφέρεται στην Παναγία που εξιλεώνει τον άνθρωπο από το Προπατορικό! Ο έκπληκτος Θεόφιλος κοντοστέκεται, μένει σκεπτικός και μετά από λίγα λεπτά αμήχανης σιωπής προσφέρει το μήλο, την καρδιά του και τον θρόνο στην όμορφη Θεοδώρα από την Παφλαγονία, που στεκόταν σιωπηλή και συνεσταλμένη δίπλα στην Κασσιανή. Η Κασσιανή αφού Βασίλισσα του κόσμου τούτου δεν έγινε, όπως η ίδια μας λέει, αποφάσισε να γίνει υπήκοος της αιώνιας βασιλείας του Χριστού. Έγινε Μοναχή, ίδρυσε Μονή στην οποία έζησε ως Ηγουμένη την υπόλοιπη ζωή της. Εκεί άνθισε το ποιητικό της ταλέντο. Μας άφησε υπέροχη θρησκευτική ποίηση, όπως αναφέρουν οι Συναξαριστές, την παρακαταθήκη ζωής γεμάτης πνευματική δημιουργία και έργα ευποιίας. Εκεί στην Μονή της Ηγουμένης Κασσιανής, φαίνεται πως εκτυλίχθηκε το σκηνικό που περιγράφει το συγκλονιστικό τροπάριο.
Ο Θεόφιλος, λέει η παράδοση, πήγε να επισκεφθεί το Μοναστήρι χωρίς να ειδοποιήσει.
Την ώρα εκείνη η Κασσιανή στο αναλόγιο της έγραφε τους στίχους του ιδιόμελου.
……. « Κύριε η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή…….»
Τρόμαξε από τον θόρυβο της απρόοπτης παρουσίας και κρύφτηκε.
…….« …κρότον τοις ωσίν ηχηθείσα τω φόβω εκρύβη»
Ο Θεόφιλος μπροστά του είδε το μισοτελειωμένο κείμενο της Κασσιανής. Δεν έχασε καιρό. Συμπληρώνοντας και τελειώνοντας την τελευταία στροφή του ποιήματος «πήρε το αίμα του πίσω» για εκείνη την ημέρα στο Τρίκλινο του Μεγάλου Παλατίου. Μας έδειξε ακόμη πως τα Ελληνικά του ήταν καλά όσο και της Κασσιανής. Το σπουδαιότερο όμως είναι πως άμεσα και επιτυχημένα μπορούσε να συνεχίζει και να τελειώνει ένα ποίημα που απρόοπτα βρέθηκε μισοτελειωμένο μπροστά του. Δεν είναι καθόλου απλό αυτό ακόμη και για δόκιμους ποιητές, να έχουν δηλαδή την ετοιμότητα και κυρίως την έμπνευση να συνεχίσουν και να τελειώσουν με επιτυχία στιχούργημα που ξεκίνησε η ευαισθησία άλλου ανθρώπου. Ο Θεόφιλος δεν δίστασε να διαδεχθεί στο αναλόγιο την Κασσιανή. Διαβάζοντας όσα ήδη είχε γράψει η Ηγουμένη κατάλαβε αμέσως με ποιους στίχους θα συνέχιζε η Κασσιανή το ιδιόμελο και με άνεση το τελείωσε ο ίδιος. Ενημέρωσε έτσι άμεσα όλους μας πως η παιδεία και η πίστη του δεν υπολειπόντουσαν τις αντίστοιχες της ηγουμένης Κασσιανής!
Το «Τροπάριο της Κασσιανής» πέρασε στην παράδοση, έγινε μέρος της Λαϊκής μας περιουσίας. Η ικεσία του… «Κύριε η εν πολλαίς αμαρτίες περιπεσούσα γυνή..» σίγουρα δεν απευθύνεται αποκλειστικά σε γυναίκες με ηθικά ελλείματα, είναι η δέηση για βοήθεια του κάθε κατατρεγμένου. Το ξέρει καλά ο Λαός μας γιατί ήταν σπάνιες οι περίοδοι της ιστορίας του που δεν είχε, που δεν ένιωθε την ανάγκη να καταφύγει σε ανώτερη δύναμη. Ζώντας πολλούς αιώνες με τους παλιούς Θεούς του, μοιραζότανε μαζί τους τα καλά και τα κακά, την ευτυχία και την δυστυχία, την ζωή και τον θάνατο. Οι Θεοί όμως κάποτε κουράστηκαν και έφυγαν και ο καινούργιος Θεός, μοναδικός πια, ήρθε και έμεινε ως ο Θεός της Αγάπης και της απαντοχής. Αυτό θέλει να μας διαβεβαιώσει το Τροπάριο της Κασσιανής που το τελείωσε τόσο όμορφα ο Θεόφιλος και σίγουρα δεν υπάρχει Έλληνας που να μην γνωρίζει την ύπαρξη του, είτε θρησκεύεται είτε όχι. Τα μήνυμα της Βυζαντινής Αρχόντισσας συμπληρωμένο από τον ίδιο τον Αυτοκράτορα όμως είναι άλλο. Με τον πιο άμεσο τρόπο η Κασσιανή μας καλεί κοντά της υποδεικνύοντας πως είμαστε οι δικοί της άνθρωποι και πως η ίδια, ο Θεόφιλος και ο Μάγιστρος, η Ευφροσύνη και όλοι οι άλλοι είναι οι παλιοί «δικοί μας άνθρωποι» πως είμαστε η συνέχεια τους! Πως μιλάμε την ίδια γλώσσα, πως έχουμε τον ίδιο Θεό, πως σκεφτόμαστε με τον ίδιο τρόπο. Πως έχουμε ακόμη τα ίδια ελαττώματα και μας κατατρέχουν οι ίδιες κακές μοίρες. Είναι οι παλιοί, οι δυνατοί δικοί μας άνθρωποι και τις δύσκολες ώρες που χρειαζόμαστε την ευχή τους, ξέρουμε καλά πως απλόχερα θα μας την δώσουν και με αγάπη θα σταθούν δίπλα μας.
*Του Καλλίστρατου του αξέχαστου φίλου που δεν είναι πια μαζί μας, για τα δειλινά της Μ.Τρίτης στην Χρυσοκαστριώτισσα τότε που ακούγαμε από τον παιδίατρο-ψάλτη ο τροπάριο. Για τις όμορφες στιγμές μετά στον Πλάτανο την πιο παλιά ταβέρνα της Πλάκας.
Προσθήκη Φωτογραφιών από ΕΕΥΕΔ
Πηγή Φωτογραφιών : Σύνθεση με την βοήθεια της Α.Ι
Το τροπάριο της Κασσιανής – Στίχοι & Ερμηνεία Φώτη Κόντογλου : : εδώ
Oι αυριανοί ευπατρίδες Συνάδελφοι έκαναν την διαφορά!
Δεν ήταν όπως «συνηθίζεται» σύνθημα με «άγριες» ρυθμικές φωνές-κραυγές.
Ήταν αυτό που δεν έχει ακουστεί ξανά:
Ένα τρυφερό ποίημα που απαγγείλανε για την αδικοχαμένη μαθήτρια* της ΣΣΑΣ, ΟΛΟΚΛΗΡΟ οι συμμαθητές της, παρελαύνοντας σε άψογο σχηματισμό!
Μάλλον δεν έχει προηγούμενο.
Δεν μπορεί σίγουρα να έχει κανένα προηγούμενο γιατί δεν βρίσκονται εύκολα 2 λόχοι μελλοντικών επιστημόνων να παρελαύνουν με ακέραιη την ευαισθησία τους!
ΕΥΓΕ!
Λ.ΒΑΖΑΙΟΣ
Αν.Γεν.Αρχίατρος ε.α.
Επ.Καθηγητής Ιατρικής
Κλαούντια Λάτα. Μαθήτρια ΣΣΑΣ, έχασε την ζωή της στο σιδηροδρομικό ατύχημα στα Τέμπη την 28η Φεβρουαρίου 2023.
Το ποίημα :
«Ήσουν μικρή, πολύ μικρή, είκοσι ενός ετών, όμορφη σαν άγγελος, ζωγραφιστός μα χάθηκες σε μια στιγμή επάνω στις ράγες αυτές που έσβησαν κι άλλες ψυχές. Και τώρα εσύ από ψηλά σκοπιά φυλάς για όλους εμάς. Γι’ αυτό κι εγώ δε σε ξεχνώ, Κλαούντια σε αγαπώ!»
Λίγo πριν την 25η Μαρτίου, την Εθνική Εορτή, την επέτειο της Επανάστασης του 1821, την επέτειο της Παλιγγενεσίας, της Εθνεγερσίας, του Ιερού Αγώνα, την επέτειο με τά τόσα ονόματα! Γιατί άραγε δεν έχουμε καταλήξει σε ένα επικρατέστερο, στο πιο αντιπροσωπευτικό; Δεν νομίζω βέβαια πως η απορίες αυτές αφαιρούν το παραμικρό από την σημασία και την αξία των όσων γίνονται ή των όσων λέγονται για να την τιμήσουμε όλοι, ο καθένας όπως νομίζει και μπορεί! Η σημασία της έχει την μεταβλητή διαχρονικότητα που ταιριάζει σε κάθε τι σημαντικό που υπάρχει ως σταθερή αξία στην Ιστορική μνήμη. Ας παραμερίσουμε όμως από τώρα μιζέριες και περίεργες θέσεις, αντιρρήσεις και μεγαλοστομίες. Αν αποδεχθούμε την ανάγκη της μεγάλης γιορτής και αν δικαιολογήσουμε τα αναπόφευκτα τότε μόνο θα αποκλείσουμε τον ημίκοσμο αλλά κυρίως τον υπόκοσμο των δήθεν «πατριωτών υπερπατριωτών», των επιτήδειων αλητήριων που καραδοκούν.
Ο «εξ’ισου πατριωτισμός» του «Ανεξάρτητου»** το 1843 έδωσε από τότε το μέτρο και το ηθικό υπόβαθρο. Ο αληθινός πατριωτισμός, όπως μας τον κληροδότησαν οι πρόγονοι, επώνυμοι και ανώνυμοι, σεμνοί αγωνιστές, βαθιά έντιμοι πολίτες ιδιαίτερα αυστηροί σε θέματα ηθικής, δεν μπερδεύεται με τα φληναφήματα της σύγχρονής «αριστείας», αμετροεπών ασήμαντων, που κυνηγάνε την επικερδή επωνυμία στην σημερινή «καλή κοινωνία». Στον φετεινό εορτασμό που θα κορυφωθεί σε λίγες ημέρες και είναι κάτι που για πολλά χρόνια επαναλαμβάνεται, όλοι έχουμε συγκεκριμένες σταθερές για το τι σημαίνει για το Έθνος και την κοινωνία η επίκληση, η γιορταστική επίκληση της ημέρας της 25ης Μαρτίου, της Εθνικής Εορτής. Αναζητώντας πιο ουσιαστικές, πιο πραγματικές διαδικασίες κατανόησης και πρόσληψης των νοημάτων μιας ολόκληρης εποχής τόσο παλιάς, τόσο διαφορετικής, τόσο μακρινής, βρέθηκα σε αδιέξοδο αρκετά συχνά.
Δεν νομίζω πως πρέπει να μακρηγορήσω ειδικά πάνω σε αυτό το θέμα. Κινδυνεύω να χάσω το μέτρο και κυρίως το «κλειδί» της αποκρυπτογράφησης των «μυστικών» αλλά και των σκοτεινών διαδρομών του Αγώνα που κράτησε λίγο περισσότερο από 7 χρόνια. Τις διαδρομές αυτές με τους εμφύλιους και τις αθλιότητες που προκάλεσαν θα τις ξορκίσουμε πάλι, θα ξαναθυμηθούμε όσα πρέπει να μην ξεχνάμε. Δικά μας είναι στο κάτω κάτω, κληρονομιά μας! Δεν θα μείνουμε όμως εκεί. Δεν θα μείνουμε στην ανάλυση της γλωσσικής ταυτότητας του Μάρκου Μπότσαρη και του Κολοκοτρώνη, ούτε σε πιο ιδίωμα έδινε παραγγέλματα ο Μιαούλης στους ναύτες του! Αυτούς είχαμε, αυτοί πολέμησαν, αυτοί καταφέρανε το πρώτο ξήλωμα της φόδρας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αυτοί καταφέρανε να πριονίσουν έστω και λίγο τα νύχια της «Ιεράς Συμμαχίας» και της ανήθικης, μισάνθρωπης και βαθιά ανθελληνικής αυταρχικότητας του Μέττερνιχ. Δεν υπάρχει μάλλον στην Παγκόσμιο Ιστορία Επανάσταση που ο ένοπλος αγώνας, η εξεγερσιακή φάση, να κράτησε τόσο. Το γεγονός αυτό μαζί με την πικρή πραγματικότητα της «ανάπηρης» πολιτικά κατάληξης του κράτους που προέκυψε, πάντα μου έδιναν την εντύπωση πως δεν είχα την σωστή πληροφόρηση και μάλιστα «από πρώτο χέρι» για όσα σηματοδότησε η 25η Μαρτίου μέχρι σήμερα και πως φτάσαμε μέχρι εδώ.
Πώς όμως άρχισε να πληροφορείται ο άμεσα ενδιαφερόμενος Λαός στα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια για το τι έγινε, από ποιους και για ποιους; Με ποιους τρόπους έφτασε στον «απλό πολίτη» η πληροφόρηση για την Επανάσταση; Ήταν μόνο η επίσημη «διήγηση» των γεγονότων η υπήρξε κάτι διαφορετικό που απλά και πειστικά παρουσίασε τις λεπτομέρειες που στην περίπτωση μας είναι η ουσία; Ήταν μόνο τα πολλά και ιδιαίτερα σημαντικά ιστορικά πονήματα που γράφηκαν για την Επανάσταση; Υπήρχε «κάτι άλλο» πιο εύκολο, πιο ευχάριστο από τα αναγνώσματα των ιστορικών, που να κυκλοφόρησε στα λαϊκά σπίτια της Ελλάδας τον 19ο και τις αρχές του 20ου αιώνα;
Προσπαθώντας να δώσω κάποιες απαντήσεις, θυμίζω το πρώτο μυθιστόρημα της νεότερης Ελληνικής Γραμματείας. Είναι το ιστορικό μυθιστόρημα του Στέφανου Ξένου που πρωτοεκδόθηκε το 1851. Το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα το βιβλίο είχε αλλεπάλληλες εκδόσεις και διακινήθηκε ευρύτατα στον Ελλαδικό χώρο και τον υπερόριο Ελληνισμό. Προς το τέλος του αιώνα μεταφράστηκε Αγγλικά και κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ. Πρόκειται για δίτομο έργο 900 περίπου σελίδων με τίτλο: «Η Ηρωίς της Ελληνικής Επαναστάσεως». (Ηλεκτρονικό Αντίγραφο στην Βιβλιοθήκη του ΑΠΘ, εδώ)
Η Ηρωίς της Ελληνικής Επαναστάσεως
Ο Θρασύβουλος και η γενναία Ανδρονίκη, δύο όμορφοι νέοι από την Αρκαδία (τέλεια δείγματα του ρομαντικού «Αρκαδικού Ιδεώδους»), μορφωμένοι όσο λίγοι, πολεμιστές ασύγκριτοι, ζουν τον υπέροχο έρωτα τους μέσα σε όλες τις μεγάλες στιγμές και τις πιο σπουδαίες μάχες του Αγώνα. Ο συγγραφέας περιγράφει γλαφυρότατα και το κυριότερο ακριβέστατα, όλες τις φάσεις της Επανάστασης, των επτά χρόνων της, μέσα σε σελίδες έντονα φορτισμένες με έρωτα αγνό και ανεπίληπτη ηθική στάση σε όλα τα επίπεδα, των ηρώων. Είναι αξιοσημείωτη η περιγραφή της ζωής, των εθίμων, της ντοπιολαλιάς κάθε τόπου και περιγράφονται με κάθε ιστορική ακρίβεια οι μάχες που σε πολλές παίρνουν μέρος οι ήρωές μας! Οι Ηπειρώτες, οι Μωραϊτες, οι Ρουμελιώτες, οι Χιώτες και οι Ψαριανοί, οι Κωνσταντινοπολίτες, οι νησιώτες του Αιγαίου, όλοι οι Έλληνες που έπαιρναν στο χέρι το βιβλίο έβρισκαν στις σελίδες του τον χώρο και την διάλεκτο της ιδιαίτερης πατρίδας τους. Εκεί η Ηρωϊδα μας, με η χωρίς τον Θρασύβουλο, μάχεται για την Ελευθερία. Ήταν δυνατόν να μην διαβάζανε με προσοχή το βιβλίο; Η γλώσσα του, η λαϊκή καθαρεύουσα εποχής, συμβατή, κατανοητή και σίγουρα ευχάριστη για τον μέσο άνθρωπο.
Θα αποτολμήσω κριτική προσέγγιση του βιβλίου στην εποχή του και στην εποχή μας λέγοντας πως διαχρονικά μπορεί να θεωρηθεί ιδιαίτερα αξιόπιστη αναφορά των ιστορικών γεγονότων της Εθνεγερσίας. Το μέρος του μυθιστορήματος, του ρομάντζου μάλλον, βοηθά να μην πλήξει ο αναγνώστης από την μονότονη, την ξερή απαρίθμηση μαχών και εκστρατειών!
Ας το ξαναθυμηθούμε, είναι κάτι δικό μας, κάτι γραμμένο από σχεδόν(!) αυτόπτη (γεννήθηκε τα 1821), χαρισματικό Έλληνα του υπερόριου Ελληνισμού. Μαζί με τον « Βρετανικό Αστέρα» που ο ίδιος εξέδιδε στο Λονδίνο, τον «Ανεξάρτητο»** του προγόνου μου Παντελή Κ. Παντελή και μερικές άλλες θαρραλέες φωνές, εκείνης της εποχής, ενώθηκε με τους Συνταγματικούς, τους Δημοκρατικούς του αντιβαυαρικού αγώνα. Ήταν για να μπορέσει η Ελλάδα να ανακτήσει κάτι από όσα έχασε όταν από αβασίλευτη δημοκρατία με Σύνταγμα, όπως ήταν σε όλη την διάρκεια της Επανάστασης και έτσι ελευθερώθηκε, έγινε «Ελέω Θεού Μοναρχία» με βασιλιάδες ανήλικους αλλοδαπούς και όχι πρωτοκλασάτους(!) ευγενείς! Έλληνα το γένος αρχηγό του κράτους αποκτήσαμε μόλις το 1974!
(*ας με συγχωρήσουν ο Κουντουριώτης και ο Ζαΐμης, αυτοί «υπηρεσιακοί» ήταν και για λίγο).
*Να θυμόμαστε πως το 1821, τότε που η Πελοποννησιακή Γερουσία και ο Δημήτριος Υψηλάντης κήρυξαν την δημιουργία του πρώτου κρατικού μορφώματος, η Ελλάδα και η Ελβετία ήταν τα μόνα κράτη χωρίς κληρονομική μοναρχία στην Ευρώπη. Ο Μέττερνιχ έφριξε και είπε όσα είπε, αλλά και έκανε όσα έκανε! Μας επέβαλε, μαζί με τους «Μεγάλους Συμμάχους», τον ολέθριο θεσμό της Μοναρχίας και το πέτυχε!
Σήμερα όμως, πρέπει να το παραδεχτούμε, η ράτσα μας, ο Λαός μας παλέψανε και τα καταφέρανε. Δύσκολος δρόμος, με θυσίες, με ηρωισμούς, μεγαλείο ψυχής, και με παλινδρομήσεις σε εμφύλιες αθλιότητες που σκοτείνιαζαν τον ορίζοντα και την εικόνα του Αγώνα.. Είμαστε σήμερα εδώ με αυτό που έχουμε, με τα θετικά και τα αρνητικά μας, με την περηφάνια και την ιστορία μας. Φτάσαμε ως εδώ με την ευχή αυτών που κατάφεραν τότε να σηκώσουν την πλάκα του «Λατινικού Δόλου» και της «Τουρκικής βίας», όπως έγραψε ο Λόρδος Μπάϋρον, που περισσότερα από 400 χρόνια πλακώνανε την ψυχή της Ελλάδας. Αυτή η ψυχή μονάχα είχε απομείνει, αυτήν ελευθερώσανε! Αυτό έκαναν τότε μαζί με τα πολλά αρνητικά και τα άσχημα, φυλάγοντας όμως το ακριβό κόσμημα της αγάπης για την ελευθερία, που δεν στόλισε τότε κανένα στέμμα, αλλά στεκόταν μονάχο του στο μέτωπο της Πατρίδας. Αυτό μας παρέδωσαν μαζί με το Σύνταγμα της Επιδαύρου, ακριβή κληρονομιά, εκείνοι που τιμούμε κάθε τέτοια μέρα και καλά κάνουμε, οι δικοί μας άνθρωποι είναι, εγγόνια τους είμαστε, στο κάτω κάτω όσο και να γκρινιάζουμε το συμπέρασμα είναι πως… μάλλον καλά τα καταφέραμε μέχρι σήμερα!
Αν μπορέσουμε ας διαβάσουμε λίγο από τον Κοραή, τις σημειώσεις του για το Σύνταγμα, για το προσωρινό πολίτευμα της χώρας, που ήταν το πρώτο δημοκρατικό αποτύπωμα της Ελλάδας που μαχόταν για την Ανεξαρτησία της. Τις εξέδωσε με ιδιαίτερη επιτυχία το Μορφωτικό ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων.
Ας ξαναθυμηθούμε τον Θούριο και την Χάρτα του Ρήγα, του πρώτου της σειράς των Μεγάλων Ελλήνων που εξόντωσαν η Ιερά Συμμαχία και οι προκάτοχοι του Μέττερνιχ. Ήταν ο Ρήγας Βελεστινλής, που τον ακολούθησαν ο Αλέξανδρος Υψηλάντης και ο Ιωάννης Καποδίστριας, δολοφονημένοι και αυτοί από τον ίδιο τον Μέττερνιχ και τους ανθρώπους του.* Αυτοί ήταν οι αληθινοί ιστορικά «Άριστοι» του Γένους που η εξόντωση τους ορφάνεψε το Έθνος την δύσκολη ώρα!
*Ο «Ανεξάρτητος» επιμένει πως πίσω από την δολοφονία, τον φόνο όπως λέει, του Κυβερνήτη ήταν ο «Μεττερνίχος»! Εγώ τον πιστεύω, χαλκέντερος, καλά ενημερωμένος δημοσιογράφος και έντιμος πολίτης και Αγωνιστής ήταν ο Παντελής Κ. Παντελή και κυρίως φίλος πιστός του Ι.Καποδίστρια. Σίγουρα ήξερε πολλά, ήξερε τι έλεγε!
Οι Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης, μας χάρισαν, την εξαίρετη ιστορική αφήγηση του Αλέξη Πολίτη με τίτλο: «Η Ρομαντική Λογοτεχνία στο Εθνικό Κράτος 1830 – 1880». Περιδιαβάζοντας στην ποίηση, την πεζογραφία, το θέατρο και την πνευματική κίνηση του Ελλαδικού χώρου, αναδεικνύει την θέση, η ακριβέστερα την ανάδυση του λαϊκού αναγνωστικού κοινού στην μόλις απελευθερωθείσα χώρα. Είναι εξαιρετική η διαδρομή στην Ρομαντική Λογοτεχνία που τότε άρχισε να ανθίζει στην χώρα μας. Η Επανάσταση που μόλις πριν λίγο είχε δώσει την θέση της στο νεαρό κράτος, που δεν είχε καμία πνευματική αποσκευή στο ταξίδι που ξεκινούσε, ήταν φυσικό να είναι το κύριο θέμα. Οι περιγραφές των γεγονότων, των μαχών, των ηρώων και των προσώπων που συνδεόντουσαν με αυτούς ήταν οι εκλαϊκευμένες αναφορές στα όσα έγιναν στην Επανάσταση. Η λαϊκή οικογένεια, οι απλοί άνθρωποι με τα μεγάλα ελλείμματα παιδείας σίγουρα βρήκαν μέσα στην λογοτεχνική αυτή παραγωγή την πληροφόρηση για τα ιστορικά γεγονότα. Ήταν έγκυρη όμως η πληροφόρηση; Ήταν αντικειμενική η ιστορική καταγραφή; Δεν θα επιχειρήσω να απαντήσω, δεν μπορώ να έχω και να τεκμηριώσω άποψη. Διακινδυνεύω όμως έναν ισχυρισμό, μία άποψη. Η Ρομαντική Λογοτεχνία βοήθησε στην μεταφορά του Πατριωτισμού των χρόνων της Επανάστασης, του θυσιαστικού και ηρωϊκού κάποιες φορές Πατριωτισμού, στην καθημερινότητα του πολίτη του Νέου Ελληνικού Κράτους. Καιροί δύσκολοι, χώρα που έπρεπε να φτιάξει τα πάντα από την αρχή, ανέχεια, φτώχια, λαός υποσιτισμένος, κουρασμένος, συχνά απογοητευμένος, κάποτε αγριεμένος. Πρέπει όμως να τον βοήθησε η Ρομαντική Λογοτεχνία. Με όλα τα αρνητικά της και με τα ουτοπικά εθνικά «οράματα» που ζωγράφισε, γεννήθηκε η «Εθνική Ιδέα», η γιαγιά της «Μεγάλης Ιδέας»! Τις είχε ανάγκη ο Λαός, τις χρειαζόταν και τις δύο, στην εποχή και για την εποχή της, την κάθε μία.. Στο κάτω κάτω με αυτές προχωρήσαμε παραμερίζοντας συχνά την λογική και λοιδορώντας τον πολιτικό ορθολογισμό!
Ήταν τότε που, στην διάρκεια του Κριμαϊκού Πολέμου, ο «Ανεξάρτητος»** ζητούσε την δημιουργία πολιτοφυλακής, με 200.000 μορφωμένους πολιτοφύλακες, όπως έγραφε. Η δύναμη αυτή υποστήριζε πως ήταν ικανή, πλαισιωμένη με τις ήδη υπάρχουσες ναυτικές δυνάμεις, το ανάλογο πυροβολικό και το ιππικό που θα σχηματιζόταν στα απελευθερωνόμενα εδάφη, να πραγματοποιήσει την «Εθνική Ιδέα»! Έχω την αίσθηση πως κάθε απόπειρα σχολιασμού φαντάζει ως ιεροσυλία, στην μνήμη εκείνων των ονειροπόλων της ιστορίας. Ας σταθούμε όμως προσεκτικά όσο διαβάζουμε αυτές τις γραμμές. Ήταν παράξενα τρυφερή η σχέση τότε, με την Ιστορία και την πραγματικότητα, έτσι την προσέλαβα, έτσι αισθάνομαι πως πρέπει να την μεταφέρω. Τι λέτε να την αποδεχθούμε; Πιστεύω πως πρέπει να την φυλάξουμε κι’ας είναι έξω από την «επιστημονική ιστορική λογική», χρειάζεται να υπάρχει και αυτή!
Ευχόμενος Χρόνια Πολλά όπως κάνουμε στις εθνικές μας γιορτές, (είναι οι ευχές αυτές μοναδικό φαινόμενο στην Ευρωπαϊκή πραγματικότητα!), θα τολμήσω να πω πως «τα καταφέραμε» ως Λαός μέχρι σήμερα! Δικιά μας ήταν η «Εθνική Ιδέα» δική μας και η «Μεγάλη»! Κερδίσαμε ως Έθνος από αυτές, όσο και αν τις ακριβοπληρώσαμε. Ας μείνουμε απρόβλεπτοι, έτσι κατάφερε η ράτσα μας, πολλές χιλιάδες χρόνια, να μην χαθεί για να είμαστε οι Έλληνες από τους πιο «γνωστούς» και «αναγνωρίσιμους επώνυμους» του Κόσμου!
Λ.ΒΑΖΑΙΟΣ Μάρτιος 2025
**(«Ανεξάρτητος η Δημοκρατική Εφημερίδα της Επανάστασης του 1821)
*Στο φετεινό γιορταστικό σχόλιο μόνο αθλιότητες, πόλεμοι, συμφορές και εγκλήματα ψάχνουνε να τρυπώσουν. Εδώ και πολλά χρόνια η «συνάντηση» με τον Τέταρτο Μάγο βοηθάει να ελαφρώσει η ψυχή όσων τον περιμένουμε τέτοιες μέρες! Είναι ευαίσθητος ο φίλος μας χωρίς να πάψει να είναι επίμονος και πεισματάρης. Υπαινικτικά όπως το συνηθίζει, ζήτησε να ξαναδεί το περσυνό κείμενο. Ζήτησε όμως να το επικαιροποιήσουμε»,( όπως λένε οι «άριστοι»!). Πρόσθεσε βέβαια την άποψη του για τον όρο, σχετλιαστικά (!) (μισοχαμογελώντας για το καθαρευουσιάνικο!). Κάπως έτσι λένε, είπε χαμογελώντας τώρα, τις αναθεωρήσεις κειμένων και καταστάσεων, με τα Αγγλικά τους και την «πέτσινη» προφορά τους, οι «Αριστοι» που μας γεμίσανε αρλούμπες! *—————————————————————— Οι ευχές κάθε χρόνο, ο τρόπος και η προσπάθεια για κάτι πρωτότυπο η αισθητικά διαφορετικό, είναι τελικά βάσανο για τους γραφιάδες που ανασκουμπώνονται να τις φτιάξουν και να τις στείλουν. Για τους δικούς μου όμως φίλους, δεν είχα ποτέ δυσκολία. Εδώ και πολλά χρόνια ένας πολύ παλιός σοφός, σίγουρα καλός και πιο σίγουρα, ανήσυχος και ζωντανός Άρχοντας της Ανατολής (από αυτούς που μένουν πάντα νέοι και όμορφοι!), έλυσε το πρόβλημα! Δεν μας είπε το όνομα του, δεν χρειαζόταν και δεν φάνηκε να έχει κάτι άλλο στο νου του από το ταξίδι που αρχίζει, το ταξίδι που δεν πρέπει ποτέ να τελειώσει! Φαντάζομαι πως καταλάβατε για ποιόν μιλώ! Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες ο Τέταρτος Μάγος βρίσκει τρόπο να παραγγείλει σε όσους τον περιμένουν πως ….έρχεται! Ο Μελχιόρ, ο Βαλτάσαρ και ο Γασπάρ, οι φίλοι που μαζί ξεκίνησαν εκείνο το ταξίδι για την Βηθλεέμ, είχαν βαρεθεί τότε να τον περιμένουν. Έδωσαν τα δώρα τους,προσκύνησαν το βρέφος που έμαθαν πως ήταν ο Γιος του Θεού και αποχαιρετώντας το Αστέρι που τους οδήγησε γύρισαν πίσω για να ξεχαστούν ( ή για να θυμόμαστε μόνο τα ονόματα τους!).
Για τον Τέταρτο που μαζί ξεκίνησαν και πολύ τον αγαπούσαν, έλεγαν σε όσους ρωτούσαν, πως έχασε τον δρόμο! Αυτό ήταν; Τι έγινε μετά ο «Τέταρτος» που δεν ήθελε να έχει δικό του ξεχωριστό όνομα; Στο ερώτημα πήρα κάποτε απάντηση, όχι ακριβώς απάντηση αλλά κάτι που της έμοιαζε. Πήρε λοιπόν ο Τέταρτος Μάγος από τότε τους δρόμους του Κόσμου και πολεμάει να δώσει ελπίδες λύσης για όσα βασανίζουν τους ανθρώπους. Άλλοτε κάτι πετυχαίνει, άλλοτε όχι. Τις μέρες αυτές κάθε χρόνο συναντιόμαστε….(μην χαμογελάτε!). Τα λέμε οι δυό μας, πριν ξαναφύγει για τα περίχωρα της Βηθλεέμ, εκεί που θα σταματήσει για λίγο πριν αποφασίσει, όπως κάνει 2024 χρόνια, να μην πάει στο Σπήλαιο και να διαδώσει πάλι ο ίδιος, πως χάθηκε, για να ξαναφύγει στους δρόμους του Κόσμου και των Ανθρώπων! Φέτος μου άφησε να καταλάβω, πως πηγαίνει να βρει έναν-έναν τους «μυστικούς», τους αποστρατευμένους πια, φύλακες του Κόσμου. Σκέφτεται να τους ξεσηκώσει και να τους πείσει να πιάσουν δουλειά!
Περισσέψανε στον Κόσμο η διαφθορά, η μανία για εξουσία, η υποκρισία, το ψέμα, το έγκλημα! Από τους «ωτακουστές του Ιέρωνα» μέχρι τις χαώδεις και ανεξέλεγκτες σημερινές υποκλοπές, μία ανάσα είναι τελικά ο δρόμος! Η επιβαλλόμενη «μη παιδεία» φτιάχνει φοβισμένα, βίαια και απροσανατόλιστα παιδιά. Υποθηκεύονται σκληρά από τις εξουσίες οι γενιές που δεν μπορούν να ξεφύγουν από το 80% του κοινωνικού λογαριασμού. Η κοινωνία του 20% «κυβερνά» τελικά μόνο το 2% μην το ξεχνάμε) αυτονομείται σε περίκλειστους χώρους με κάθε λογής Securities να την φυλάνε και μιλά την δική της παγκόσμια γλώσσα. Η ξεχασμένη Εσπεράντο πήρε εκδίκηση! Οι «Κυβερνητικές ομάδες», κλεισμένες στο «Μέγαρο» τους, καταργήσανε τα προσχήματα και κυβερνούν με λίγα «άξια άριστα (!) επιτελικά χέρια» που δεν τα ξέρει κανείς, που δεν τα εκλέγει κανένας, που δεν λογοδοτούν πουθενά, παρά μόνο στα Ιερατεία των συμφερόντων, με την ξεδιάντροπα φανερή πια ΕΞΟΥΣΙΑ τους!
Τρεις πόλεμοι επίσημα γνωστοί και άλλοι «άγνωστοι» αλλά εξ ίσου φρικτοί βασανίζουν τον Πλανήτη. Τα φτωχά και πεινασμένα παιδιά της Παλαιστίνης γίνανε «μάρκες» θανάτου στις ρουλέτες των καζίνων των μεγάλων συμφερόντων. Έγκλημα τούτο σαν του Ηρώδη, που πριν 2024 χρόνια έσφαξε τα 14000 νήπια, εκεί στην ίδια γειτονιά της Γης! Σφάζουν τώρα τα «τρισέγγονα» των νηπίων που σκότωσαν οι μακελάρηδες του Ηρώδη, τα «άλλα» παιδάκια που κατοικούν στα ίδια χώματα, στις ίδιες γειτονιές! Στην Παλαιστίνη που γέννησε τις θρησκείες με τον ένα θεό περίσσεψε πια η φρίκη!
Λίγο πιο ψηλά στον χάρτη η Συρία ζει τον εφιάλτη της. Κατασπαραγμένη από 14 τουλάχιστον χρόνια άγριου εμφύλιου, είδε πριν λίγες μέρες τον «ηγέτη» της να φεύγει κρυφά για να σωθεί αφήνοντας πίσω του εγκλήματα που δεν βάζει ο νους του ανθρώπου. Ο Τύπος, η τηλεόραση και πιο πολύ τα ηλεκτρονικά μέσα, με την Τεχνητή Νοημοσύνη να οργιάζει,, μας βομβαρδίζουν με εικόνες και πληροφορίες. Η αλήθεια πληγωμένη, οι ψευδολογίες και οι μεθοδεύσεις σκοτεινιάζουν τον ορίζοντα και όλοι μας μουδιασμένοι παρακολουθούμε το κακότεχνο θέατρο του παραλόγου!
Οι καινούριοι κυβερνήτες, που μάλλον δεν πιστεύουν ακόμη πόσο εύκολα πήρανε την εξουσία, υπόσχονται πολλά. Οι φήμες για υπόγειες συμφωνίες σπέκουλες, προδοσίες και ό,τι άλλο βάζει ο νους οργιάζουν. Η φρίκη του προηγούμενου καθεστώτος απερίγραπτη. Ο Λαός αυτός, αρχαίος γιός της Ανατολής, αποκαμωμένος μετράει τις πληγές του και γυρεύει βοήθεια. Ας ευχηθούμε να βρει την δύναμη να σταθεί στα πόδια του και κυρίως να έχει την τύχη να μην ξαναγυρίσουν τα Στοιχειά και οι Λάμιες που κουβαλάνε μαζί τους τα Μεγάλα Συμφέροντα που έχουν μοναδικό Θεό τους το Κέρδος!
Πιο βόρεια στην Ουκρανία ο άλλος πόλεμος ανεβάζει για Τρίτη χρονιά, μονόπρακτα θλιβερά. Μόνο οι ψυχές των παλιών μελαγχολικών Ρώσσων ποιητών και γραφιάδων μπορούσαν να ταιριάσουν και να ανεβάσουν τέτοια έργα! Οι σκηνές όμως των θεάτρων είναι γκρεμισμένες από τις βόμβες των σιωπηλών Drones που τα πουλάνε Τούρκοι και Πέρσες μεταπράτες, ενώ στα παρασκήνια σκυφτοί αργυραμοιβοί στα χρηματιστήρια μοιράζουν τα κέρδη τους ! Η μία «Μεγάλη Δύναμη» πολεμάει την «Άλλη» βάζοντας τους δυο συγγενείς Λαούς να σφάζονται και η Ιστορία απορημένη κάθεται στην γωνιά της και αναρωτιέται !
Λέτε να καταφέρουν κάτι οι Φύλακες και ο Τέταρτος Μάγος ; Αυτός πάντως φεύγοντας γρήγορα-γρήγορα, όπως το συνηθίζει, χαμογελάει και μας στέλνει την ευχή του!
Από εμένα και την οικογένεια μου σε όλους σας με Αγάπη ……
Ο Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος έφυγε από κοντά μας πριν λίγες μέρες, στις 29 Νοεμβρίου 2024. Έφυγε πλήρης ημερών, όπως συνηθίζεται πια να λέμε και ήταν από τους τελευταίους αν όχι ο τελευταίος της τάξης του, της σειράς του. Ήταν 94 ετών ο φίλος μας και οι τελευταίες ημέρες του στο ΝΙΜΤΣ ήταν δύσκολες. Μέχρι το τέλος όμως διατηρούσε διαύγεια και είχαμε την τελευταία τηλεφωνική επικοινωνία μας, 2 μόλις 24ωρα πριν το μοιραίο.
Μετά την αναγγελία του θανάτου είναι γεγονός ότι Συνάδελφοι, Φίλοι, ο κόσμος των Συγγραφέων και άλλοι πολλοί, σε αφιερώματα του Τύπου και των Ηλεκτρονικών Μέσων μίλησαν για το έργο του, για την πορεία του, για την ζωή του. Τον τίμησαν τον Ηλία και μπορώ να πω με τρόπους που δεν θα τον ενοχλούσαν αν ήταν ακόμη παρών. Χαμηλόφωνες, χωρίς εξάρσεις και υπερβολές αναφορές στο έργο του, συνοδεύανε προσεγμένα και λιτά, ως επί το πλείστον, βιογραφικά. Σε ότι με αφορά, με προβλημάτισε η υπόσχεση που έδωσα για αποχαιρετισμό.
Παρακολουθώντας τις δημοσιεύσεις ένιωθα μέρα με την μέρα πως δεν μένανε πολλά σημεία που θα μπορούσα να προσθέσω. Το αφαιρετικό συναίσθημα που προκλήθηκε άρχισε να με βασανίζει. Όταν πια ο Χρόνος φάνηκε να επιμένει ότι έπρεπε να τελειώνω, οι αναμονές δεν είχαν πια νόημα.
Η γνωριμία μας πριν 45 περίπου χρόνια και η φιλία, που σαν ακριβό εργόχειρο συναισθημάτων την ξεδιπλώνουμε ακόμη (!), είναι από τις πιο ιδιαίτερες διαδρομές μου. Στον χώρο και τον Κόσμο τον δικό μας, αναφέρομαι στην μεγάλη οικογένεια των Στρατιωτικών Γιατρών, ο Ηλίας είχε από την αρχή, μπορώ να πω, ξεχωριστή θέση. Ήταν ο «συγγραφέας» για τους λιγότερο γνώριμους. Ήταν για τους κοντινούς ο Ηλίας που έγραφε, που αγαπούσε πεισματικά το πολυτονικό, ήταν ο ΗΧΠ που ήθελε μόνο την χειροποίητη τυπογραφία με τα στοιχεία της «κάσας». Δεν θα μιλήσω φίλε μου για το ότι ήσουνα ολιγογράφος, το είπαν κατά κόρον λες και ήταν κάτι εξωτικό.
Δεν θα μιλήσω ακόμη για τις ατελείωτες διαδρομές τα «πήγαινε-έλα» με τα διηγήματα σου στον Πύργο, ούτε για την ζωή σου στο κτήμα της Πάρου. Μιλήσανε για όλα πολύ, οι φίλοι σου, οι άλλοι γραφιάδες, οι εικαστικοί που σε αγαπούσαν, οι άνθρωποι του Τύπου. Είναι πολλοί που σε περίμεναν στο «Επέκεινα» της Ζωής. Σε φαντάζομαι να τους λες τα νέα. Πρέπει να μάθανε πως έφθασες, γιατί φάνηκαν από μακριά μάλλον βιαστικοί ο Σινόπουλος με τον Γιώργη Παυλόπουλο και τον Χριστόφορο Μηλιώνη. Από δίπλα ο Πεντζίκης πρέπει να τέλειωσε το σκίτσο σου με υπογραμμισμένα τα αιώνια υπαινικτικά του σχόλια. Ο Καββαδίας μουρμουράει τους τελευταίους 5 στίχους του για τον Γέρο που του πρέπουν μοναχά 2 μέτρα καραβόπανο και ο Τσίρκας με τον Καραγάτση έχουν πιάσει ψιλή κουβέντα περιμένοντας. Είναι και άλλοι πολλοί που περπατήσατε μαζί. Δεν θα μου κακιώσουν που δεν θα τους ονοματίσω έναν-έναν.
Θα πω δυο λόγια όμως για εμένα και άλλους Συναδέλφους που όταν θελήσαμε να καταγράψουμε τις ευαισθησίες μας σε συμβουλευτήκαμε! Συνεσταλμένοι όλοι μας, με τα πρώτα αδέξια χειρόγραφα, σε ψάξαμε και σε ρωτήσαμε. Ο Νίκος Καββαδίας έλεγε πως την συνάντηση για να «ρωτήσει» την κλωθογύριζε καιρό πολύ και είχε άδικο! Ήταν τόσο αγαπησιάρικη η γραφή του Νίκου και θυμάμαι πως του το είπες αμέσως. Δεν ήσουν επιεικής, αλλά ούτε απόμακρος, δεν απέφευγες να πεις για τα αρνητικά, ούτε αν κάναμε καλά που θέλαμε να προσθέσουμε στην ταμπέλα της ζωής μας τον τίτλο του γραφιά! Σε όλο τον χώρο μας, τον επαγγελματικό, στου Στρατού την μεγάλη αρένα, ήσουν γνωστός, «αποδεκτός» με τις ιδιαιτερότητες που συνοδεύουν υποχρεωτικά τους ανθρώπους «των Γραμμάτων και των Τεχνών». Έτσι σε βλέπαμε και σε ξέραμε όλοι οι νεότεροι, έτσι σε αποδεχόντουσαν οι μεγαλύτεροι. Ήταν η ριπή δροσιάς στην ακίνητη ατμόσφαιρα της «χακί» ζωής μας! Πόσο την είχαμε όλοι ανάγκη! Οι μικρές λεπτομέρειες του ανέμελου κόμπου της γραβάτας της στολής, η ξεχασμένη επίσκεψη στο κουρείο, οι εμβληματικές αθλητικές «ελβιέλες» (μόλις αποστρατεύτηκες αυτές!) ήτανε μικρές νίκες, μικρά ταρακουνήματα στα στάσιμα νερά, ήτανε η συνεισφορά σου, ο ρεφενές στο τραπέζι που στρώναμε κάποιοι κρυφά και διστακτικά!
Περάσανε τα χρόνια, γίνανε πολλά. Μάθαμε για σένα και τον Ηλία Πετρόπουλο, που εκεί ψηλά, δείχνει τόσο ευχαριστημένος για το μοναδικό Αρχείο του, που φρόντισες να μπει στην Γεννάδιο Βιβλιοθήκη.
Κουβεντιάσαμε μαζί σου για τον Πεντζίκη, ανακαλύψαμε τον Καχτίτση, ροσκυνήσαμε σε ξωκλήσι ανάβοντας ένα κεράκι για τονΠαπαδιαμάντη. Με διπλωματικό τρόπο κατάφερα να σε πείσω να δεχτής το μονοτονικό που μου «επέβαλε» ο υπολογιστής! Ήτανε πολύ δύσκολη, για μένα τουλάχιστον, η εφαρμογή του πολυτονικού στις γραμματοσειρές του πληκτρολόγιου. Το πολυτονικό έμεινε μόνο στα γραπτά!
Με την γλυκιά Νιόβη πάντα δίπλα σου, χαρήκατε ευαισθησίες εκεί που οι περισσότεροι νιώθανε απέχθεια και καταπίεση. Τα χρόνια στην Καβάλα με την κινηματογραφική λέσχη που έστησες, ανακαλύπτοντας τον Μπουνουέλ και τα άλλα στην Βέροια που της χάρισες την βιβλιοθήκη σου, ήταν όμορφα χρόνια.
Η Ιατρική Επιθεώρηση των Ενόπλων Δυνάμεων έγινε στα χέρια σου αξιόπιστο επιστημονικό περιοδικό. Ο Τσιβεριώτης, ο καλός τυπογράφος πέρασε πολύ χρόνο μαζί σου για να γίνει τελικά πραγματικότητα η ξεχωριστή έκδοση της ΙΕΕΔ! Την αποστρατεία ακολούθησε η εγκατάσταση στην Πάρο που σε αγάπησε και σε τίμησε όσο και εσύ την έκανες δική σου. Το κτήμα σου ήταν η έννοια, οι κόποι, και το καμάρι σου όλα τα χρόνια. Ήταν έξοχη εκείνη η συνέντευξη στην τηλεόραση που μίλησες για όλα. Συντάχθηκες με τους ανθρώπους που αντιστεκόντουσαν στην λαίλαπα του τουρισμού. Είσαστε όλοι στην πρώτη γραμμή, οι γραφιάδες, οι εικαστικοί, οι άνθρωποι όλων των Τεχνών, «οι ανήσυχοι» αρχιτέκτονες, οι ευαίσθητοι υποψιασμένοι πολίτες. Τα όσα βλέπουμε σήμερα δεν σε δικαιώνουν. Ο αγώνας ήταν άνισος και υπονομευμένος από την αρχή. Οι μπίζνες και τα κέρδη δεν παλεύονται Ηλία! Με την Νιόβη περνούσατε τον χειμώνα στην Κυψέλη και μόλις έσκαγε η πρώτη υποψία Άνοιξης κατεβαίνατε στο νησί.
Περάσανε όμως κάποτε τα χρόνια που είμαστε όλοι μας όρθιοι, δυνατοί, ταξιδιάρηδες! Έμεινες πια μόνιμα, συνέχεια στην Κυψέλη με την Νιόβη και από κοντά όλοι μας περιοριστήκαμε. Ήτανε πλέον απόλαυση οι μεγάλες συνομιλίες μας από το τηλέφωνο, που ήτανε συχνές και τόσο γεμάτες. Μου λείπουν πολύ Ηλία, μου λείπει ακόμη πιο πολύ η έννοια να σου ταχυδρομήσω τα κείμενα που αναρτούσα στο διαδίκτυο. Δεν συμβιβάστηκες και δεν άγγιξες πληκτρολόγιο μέχρι τέλους! Οι υπόλοιποι παζαρέψαμε με τον υπολογιστή. Κάποιοι κρατήσαμε άμυνα ξορκίζοντας τα «κοινωνικά δίκτυα» και κρατώντας μόνο την ανοιχτή επικοινωνία. Συμβιβαστήκαμε και δεν μας κατηγόρησες. Το ταχυδρομείο μας βοηθούσε. Ο ταχυδρόμος της Κυψέλης και το Poste Restante της Νάουσας στην Πάρο σε χαιρετούσαν φιλικά κάθε τόσο!
Εδώ όμως θα σε χαιρετήσω ακριβέ μου φίλε. Δεν κατάφερα να γράψω τον «καλό» επικήδειο που σκόπευα στην αρχή. Δεν γινόταν να μην κουβεντιάσω μαζί σου έτσι ανακατεμένα, άλλοτε στο πρώτο πρόσωπο, άλλοτε περιγραφικά με εικόνες της ζωής σου. Είμαι σίγουρος πως δεν θα με παρεξηγήσεις, ξέρω ότι σου αρέσανε τα λίγο μπερδεμένα γραφτά μου!
Πως όμως να κλείσω το πρώτο γραπτό κομμάτι που δεν θα ταχυδρομήσω, και δυστυχώς σίγουρα δεν θα διαβάσεις;
Έρρωσο παροδίτα! (όπως μας το έμαθες!) Και γιατί όχι όμως ένα απλό……. Αντίο.. και καλή μας αντάμωση!
Τα πενήντα χρόνια που πέρασαν από το 1973, δώσανε την ευκαιρία στην επέτειο να περηφανεύεται για την διαφορά της από τις υπόλοιπες που γρατζουνάνε την Εθνική Μνήμη, αλλά και όλες τις άλλες! Ήταν ο τελευταίος «ξεσηκωμός» της σύγχρονης ιστορίας μας,. Χρειάζονται σπάνιας ποιότητας γραφή τα γεγονότα και η δημόσια κατάθεση τους έκανε απαραίτητο να γιορτάζεται κάθε χρόνο η επέτειος με διαδήλωση κεντρική και άλλες τοπικού χαρακτήρα. Οι συγκινήσεις, δεν λείπουν, που και που γίνονται έκτροπα,, κυρίως όμως εκδηλώνονται κάθε είδους αισθητικής και ποιότητας συναισθηματικές φορτίσεις. Έγινε σχολικός εορτασμός με σχετικά λογύδρια, άλλοτε πετυχημένα, άλλοτε απερίγραπτα. Στις περισσότερες πόλεις κάποια οδός μετονομάστηκε σε «Ηρώων Πολυτεχνείου». Ατελείωτες εκδόσεις–παρουσιάσεις όλων των ειδών και κάθε αισθητικής,, με ομοιοκαταληξίες ή βροντώδη επίθετα, κατακλύσανε τις προθήκες των βιβλιοπωλείων. Εκτός από τους γραφικούς υπερδεξιούς αρνητές και κάποιες ομάδες απαίδευτου ψευτοφασιστικού ημικόσμου, δεν υπήρξε ούτε υπάρχει σοβαρός αντίλογος. Όλες οι πολιτικές παρατάξεις ανταγωνιζόντουσαν και εξακολουθούν να αναπαράγουν συνεχώς ανταγωνισμό, για το ποιοι θα έχουν την «ιδιοκτησία» του «νοήματος» ή την πιο «συγκινημένη» έκφραση σεβασμού στον Αγώνα και τους Ήρωες!
*πικρά και δυσάρεστα όσα γράφω. Είναι όμως τόσο δύσκολη η προσπέλαση της πραγματικότητας που μάλλον δικαιολογείται το κονφούζιο. Οι ατέρμονες αναλύσεις και τα ενοχικά πλέγματα έκαναν όλους τους πολιτικούς χώρους να λειτουργούν επί πενήντα χρόνια στο σπιράλ της δύσκολης έκφρασης και προβολής ιδεών και κάποτε ακόμη και αξιών για το θέμα «Πολυτεχνείο 1973»! Αν θέλουμε να είμαστε δίκαιοι και ακριβείς θα μιλήσουμε για «Φοιτητική Εξέγερση», γιατί αυτό ήταν. Ή θρυαλλίδα του Πολυτεχνείου και της Νομικής, που προηγήθηκε, γρήγορα πυροδότησε τα εκρηκτικά όλων των Σχολών.
Υπάρχει όμως, όπως είναι φυσικό, και η άλλη σελίδα, αυτή που άρχισε να γράφεται πριν συμβεί οτιδήποτε και δεν έκλεισε ακόμη έχοντας, αποτραβηχτεί πίσω από επίλογους με φωνακλάδικα επίθετα και αμετροέπειες. Ο άγνωστος επικοινωνιακά κόσμος των ανθρώπων που κρατήθηκαν μακριά από όλα αυτά κατέθεσε σεμνά και διαφύλαξε ό,τι έπρεπε να διαφυλαχθεί! Ας τους αναζητήσουμε με πολλή διακριτικότητα και προσοχή για να τους πούμε «καλημέρα»……τίποτε άλλο, αυτό μόνο ταιριάζει, αυτό μόνο θα δεχθούν! Είναι οι νέοι (τότε) που πρωτοστάτησαν, αγωνίστηκαν μέσα στις δομές της κατάληψης χωρίς να έχουν κομματική καθοδήγηση (αυτό είναι πλέον βέβαιο!). Ήταν το «άλας της γης»! Ανάμεσα τους αναζητούμε το «άλας που δεν εμωράνθη» όπως θα έλεγε το Ευαγγέλιο (σχολιασμένο όμως από Δημοκρατικό σχολιαστή!). Είναι όσοι μετά πενήντα χρόνια εξακολουθούν να μην μετακινούνται με το κοινωνικό ασανσέρ, που αν και πιο αραιά, εξακολουθεί να ανεβοκατεβαίνει!
Καιρός να θυμηθώ (σε πρώτο πρόσωπο αυτήν την φορά) τις μέρες που έζησα τότε, προσπαθώντας να μην ξεχαστούν κάποιες «λεπτομέρειες», κάποιες ιστορίες, κάποιοι άνθρωποι που δεν πέρασαν τότε απαρατήρητοι αν και οι περισσότεροι ξεχαστήκανε. Στις «λεπτομέρειες» ξέρουμε πως βασίζεται συχνά η Ιστορία με τους ανθρώπους της, τους Ιστορικούς, να καταγράφουν μέσα από αυτές τα σημαντικά και να σχολιάζουν τα αρνητικά. Δίνουν έτσι τον χώρο που ταιριάζει στα θετικά των γεγονότων, των πολέμων και των ανθρώπινων βημάτων στον χρόνο. Δεν είναι κουτσομπόλα η Ιστορία, δασκάλα ιδιότροπη και αυστηρή είναι και δεν παραβλέπει λάθη, ούτε συγχωρεί απατεωνιές και ψέματα!
Τον Νοέμβριο του 1973, (με εκπαιδευτική άδεια), έχοντας την θέση του Πανεπιστημιακού βοηθού, υπηρετούσα στην Ουρολογική Κλινική του Λαϊκού Νοσοκομείου (είχε μετονομασθεί τότε σε «Βασιλεύς Παύλος» λόγω του κατακλυσμού εθνικοφροσύνης που είχε προκύψει!). Από την πρώτη ημέρα της κατάληψης, όλοι λειτουργούσαμε με ανησυχία και προβληματισμό που προκαλούνταν από τις ανακοινώσεις του ραδιοσταθμού του Πολυτεχνείου, τις φλυαρίες της τότε ΕΡΤ και κυρίως από τις απίστευτης ποικιλίας αδέσποτες φήμες. Η Παρασκευή 17 Νοεμβρίου ήταν περισσότερο προβληματική στην αποδελτίωση των γεγονότων. Μην ξεχνάμε πως δεν είχαν εφευρεθεί ακόμη τα κινητά, ούτε οι υπολογιστές, ενώ η τηλεόραση ήταν ακόμη στα σπάργανα με τα δύο (μοναδικά) κρατικά κανάλια (ΕΡΤ και ΥΕΝΕΔ) να μεταδίδουν προγράμματα που είχαν περάσει από το ψιλό κόσκινο της λογοκρισίας. Δεν έχει νόημα να σχολιάσω εδώ την «μη παιδεία» των λογοκριτών! Εκείνο το βράδυ εφημέρευα και ήμουν τότε από τους παλαιότερους Πανεπιστημιακούς βοηθούς (το ισοδύναμο του λέκτορα περίπου σήμερα). Με τους άλλους Συναδέλφους και τους διοικητικούς του Νοσοκομείου αποφασίσαμε να ασφαλίσουμε την Κεντρική Πύλη και να χρησιμοποιούνται οι δύο πλάγιες. Δεν είχαμε πολλά περιστατικά τραυματισμένων, την πρώτη ημέρα, (στο σύνολο τους επρόκειτο για μικροτραυματισμούς) για τον λόγο ότι το Λαϊκό ήταν μακριά από τα σημεία των συγκρούσεων. Σε όσους προσήλθαν δόθηκαν οι Α’Βοήθειες και δεν έγινε καταγραφή στα βιβλία των Εξωτ.Ιατρείων παρά μόνο σε πρόχειρο τετράδιο που κράτησα και κατέστρεψα μετά από αρκετό καιρό, όταν δεν υπήρχε πλέον λόγος διατήρησης του. Τους προσερχόμενους, μετά τις Α’Βοήθειες, διοχέτευαν οι θυρωροί από την πλαϊνή δευτερεύουσα έξοδο. Η νύκτα ήταν γεμάτη αγωνία. Μιλούσα συνέχεια στο τηλέφωνο με την Λίνα που με τα παιδιά μικρά στην οδό Αδμήτου, που τότε ζούσαμε, αγωνιούσε και κατέγραφε τα συνθήματα που εκπεμπόντουσαν από τον Ρ/Σ των φοιτητών. Κουβεντιάζοντας αργότερα μου μιλούσε με συγκίνηση για τα έντονα συναισθήματα που την κράτησαν ξύπνια όλη την νύκτα και την αγωνία της για ό,τι ακουγόταν, για ό,τι μαθαίναμε.
Τις επόμενες μουδιασμένες μέρες προσπαθούσαμε να ξανακερδίσουμε κάποια κανονικότητα, να αποδελτιώσουμε τα μηνύματα και όσα κυκλοφορούσαν που δεν είχαν τα περισσότερα ίχνος αξιοπιστίας. Το θέμα των νεκρών στο χώρο του Πολυτεχνείου και γύρω από αυτόν απασχολεί ακόμη τους δημοσιογράφους και τους ιστορικούς. Ήταν τόσο μπερδεμένη η πληροφόρηση και τέτοια σκόπιμη από τους Απριλιανούς συσκότιση, που ακόμη και τώρα, μετά 50 χρόνια, γίνεται κουβέντα για τον αριθμό των νεκρών και για ό,τι άλλο σοφίζονται κάθε λογής αμετροεπείς.
Προσπαθώντας να θυμίσω κάποια γεγονότα που πιστεύω ότι ακουμπάνε σε αποδεδειγμένα περιστατικά και αλήθειες, θα σταθώ στην δολοφονία του νεαρού Μυρογιάννη από τον Νικόλαο Ντερτιλή (φώτο) έξω από το Πολυτεχνείο στην γωνία Πατησίων και Στουρνάρα. Είναι γεγονός απόλυτα αληθινό, ιδιαίτερα τραγικό.
Παραπέμθηκε ο δράστης σε δίκη που άφησε εποχή, που κατέληξε στην καταδίκη του ενόχου σε ισόβια. Ο Ντερτιλής πέθανε στην φυλακή πολλά χρόνια μετά. Για να ζωγραφίσουμε αξιόπιστα τον πίνακα αυτής της ιστορίας πρέπει να επιχειρήσουμε ιστορική αναδρομή που μας πηγαίνει όμως μακριά.
Μερικά χρόνια πριν τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, υπηρετούσα στο 521 Τάγμα Πεζοναυτών που ήταν στην Αγία Παρασκευή. Διοικητής Τάγματος τότε ο Αντισυνταγματάρχης Ντερτιλής που σύντομα προήχθη σε Συνταγματάρχη και ανέλαβε την Διοίκηση του Συντάγματος Πεζοναυτών. Ήμουν γιατρός της μονάδας που ήταν πολύ καλά εκπαιδευμένη και είχε απαιτητικό και δυναμικό πρόγραμμα ασκήσεων κάθε είδους. Όλα καλά, αλλά εγώ είχα άλλα σχέδια, είχα άλλα στο μυαλό μου. Έπρεπε με κάθε τρόπο να συνεχίσω την ειδικότητα που είχα αρχίσει. Τον χρόνο της Γεν,Χειρουργικής είχα τελειώσει στο Τζάννειο πριν το 1967. Ο Νικ. Μαυρίκιος Διευθυντής της Ουρολογικής Κλινικής του Λαϊκού είχε την «Ιατρική Αρχοντιά» να με δεχθεί ως ειδικευόμενο εξωτ. Βοηθό, χωρίς όμως ενημέρωση του Υπουργείου Υγείας, που θα την παρέπεμπε στην Υπηρεσία με ολέθριο για μένα αποτέλεσμα! Έπρεπε να μπορώ να κατεβαίνω από την Αγία Παρασκευή στο Λαϊκό κάθε πρωϊ η όσο πιο συχνά μπορούσα. Στο σκληρό και απαιτητικό αυτό σχέδιο βρήκα απροσδόκητο σύμμαχο τον Ντερτιλή. Λέω απροσδόκητο γιατί οι συμπεριφορές του και η ακαμψία που έδειχνε στην διοίκηση δεν προοιωνίζανε τίποτε θετικό. Όταν όμως του εξήγησα τι ήθελα να κάνω απροσδόκητα άλλαξε στάση. Τον έπεισε η επιμονή μου να βελτιώσω τις γνώσεις μου με θυσία κάθε ελεύθερου χρόνου και χωρίς να επιδιώκω κανένα οικονομικό όφελος. Έτσι δικαιολόγησε την θετική στάση και την έγκριση να λείπω μέρος του πρωϊνού από το ιατρείο της Μονάδας και τήρησε τον λόγο του. Κυνήγησε μάλιστα μία μέρα τους δύο δόκιμους βοηθούς μου, που τους έπιασε να παίζουν τάβλι στο ιατρείο. Αφού τους πέρασε γενεές δεκατέσσερις τους έριξε την συνηθισμένη ποινή κραυγάζοντας πως τεμπελιάζουν και δεν ανοίγουν κανένα βιβλίο να ξεστραβωθούν Δεν βλέπετε τον προϊστάμενο σας συνέχισε εξαγριωμένος, που αγωνίζεται να κάνει ειδικότητα να γίνει καλλίτερος γιατρός! Μέχρι σήμερα δεν έχω καταφέρει να εξηγήσω την στάση του. ‘Ίσως τον έσπρωξε κάποιο δικό του βίωμα, κάποιες σπουδές που λαχτάρησε και η συνθήκες της ζωής δεν τον αφήσανε να τις χαρεί. Ήταν όμως κάθε προσπάθεια ερμηνείας μάταιη εκείνη την εποχή. Ο Ντερτιλής ήταν ουσιαστικά επικίνδυνο άτομο. Η συμμετοχή του στον σκληρό πυρήνα των πραξικοπηματιών η ακραία και συχνά βίαιη συμπεριφορά του σε συνδυασμό με την αλλοπρόσαλλη φασιστοειδή εκφορά λόγου, μόνο με απόσταση ασφαλείας και την ελάχιστη προσέγγιση μπορούσαν να παλεύονται! Η καλή μου τύχη δεν είχε σκοπό, όπως φαίνεται, να με εγκαταλείψει.
Πέρασε καιρός,, αποχαιρέτησα τους Πεζοναύτες, δεν ξαναείδα, ούτε ξανάκουσα για τον Νικ. Ντερτιλή, με απορρόφησαν η ζωή, η ειδικότητα ο γάμος μας με την Λίνα, η Αύρα με τον Κωστή που ήρθαν γρήγορα-γρήγορα στην ζωή μας.
Οι συμπτώσεις όμως δεν πάψανε ποτέ να έχουν σοβαρό ρόλο στον βίο μου! Αγαπημένος φίλος και συνάδελφος,, με παρακάλεσε να αναλάβω ως ασθενή και να βοηθήσω όσο μπορώ έναν οικογενειακό του γνωστό, παλιό Στρατηγό. Ήταν το 1972, τότε που τελείωνα την ειδικότητα. Με έκπληξη αντίκρυσα τον Βασίλη Ντερτιλή, τον πατέρα του παλιού μου διοικητή στο σπίτι του δίπλα στο Χίλτον. Γνώρισα τον ηλικιωμένο αλλά ευσταλή και επιβλητικό στο παράστημα στρατηγό, που περνούσε την ημέρα του στην τραπεζαρία του σπιτιού διαβάζοντας εφημερίδες και καπνίζοντας ατέλειωτα πακέτα «Σέρτικα Λαμίας», τα βαρύτερα τσιγάρα που κατασκευάστηκαν ποτέ στην χώρα μας. Έκανα ό,τι έπρεπε χωρίς καθυστέρηση για να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα της υγείας,, του εξαιρετικά λογικού και συνεργάσιμου ασθενή, που μου εμπιστεύθηκαν. Μόνο το επίμονο βέτο στο θέμα «κάπνισμα» δεν επέτρεψε περισσότερα για το θέμα αυτό. Το αποτέλεσμα ήταν ικανοποιητικό, χρειαζόταν όμως παρακολούθηση και συμπληρωματικές θεραπείες στο σπίτι. Εκτός από την σχέση ιατρού-ασθενή, αναπτύχθηκε σιγά-σιγά μεταξύ μας κάτι ιδιαίτερο. Από την πλευρά μου ήταν εκτίμηση και σεβασμός στην ηλικία και την ευγένεια του. Από την πλευρά του έδειχνε πως του κέρδισα την εμπιστοσύνη τόσο με την ιατρική αντιμετώπιση όσο και με την γενικότερη στάση απέναντι του. Δημιουργήθηκε και αναπτύχθηκε η σχέση νέου ανθρώπου με τον πολύπειρο γέροντα που η ζωή του βάδισε παράλληλα με τους βηματισμούς και τα άλματα της Ιστορίας. Ήταν ιδιαίτερη αφήγηση της Σύγχρονης Ιστορίας του τόπου μας στις επισκέψεις μου, όταν είχα χρόνο από το απαιτητικό καθημερινό πρόγραμμα.
Ήθελε, όπως φάνηκε, να ξαναμιλήσει για τον βίο του και για όσα του είχε μάθει η θητεία στην ζωή τα 50 τουλάχιστον χρόνια που περάσανε σε συνεχές κρεσέντο δράσης και περιπέτειας. Όλα αρχίσανε το 1913 στην Μάχη της Δοϊράνης. Ο Β΄Βαλκανικός Πόλεμος που έληξε με ήττα των Βουλγάρων ήταν ο πρώτος πόλεμος του Βασ. Ντερτιλή και η πρώτη προαγωγή «επί ανδραγαθία». Ακολούθησαν πολλοί πόλεμοι και αντίστοιχες τέτοιου είδους καταγραφές στο μητρώο του. Ο Διχασμός τον βρήκε αξιωματικό πλέον, φανατικά ενταγμένο στο Βενιζελικό Στρατόπεδο. Από την θέση αυτή δεν μετακινήθηκε ποτέ και από κάποιο σημείο και πέρα ήταν στην πρώτη γραμμή των αλλεπάλληλων κινημάτων που ακολούθησαν την Μικρασιατική Καταστροφή. Το 1923 διοικούσε το ένα από τα δύο Δημοκρατικά Τάγματα, στο άλλο ήταν διοικητής ο Ναπολέων Ζέρβας. Ήταν «οι πραιτωριανοί» της Βενιζελικής παράταξης και οι δράσεις τους μάλλον αμφιλεγόμενες. Το κίνημα Λεοναρδόπουλου-Γαργαλίδη την ίδια χρονιά, απειλούσε με κατάληψη κυβερνητικά προπύργια έχοντας φιλοβασιλικές τάσεις και αναφορές. Ο Βασ. Ντερτιλής, με το Τάγμα του, επιστρατεύοντας και τους φοιτητές του Πολυτεχνείου*, διασκόρπισε τους στασιαστές στην λεγόμενη από τότε «μάχη του Κιθαιρώνα». Με καμάρι μου διηγήθηκε πως δεν χύθηκε σταγόνα αίμα Ελληνικό χάρις στο τέχνασμα που σοφίστηκε. Έστησε συνεργείο με τον Στρατολόγο του Τάγματος στο Ισθμό και μόλις εμφανίστηκαν οι μονάδες των στασιαστών άρχισαν να δίνουν απολυτήρια στους στρατιώτες. Οι φαντάροι αφήσανε μόνους τους αρχηγούς τους να σχεδιάζουν τα επόμενα βήματα του προνουτσιαμέντου τους, τσεπώσανε το απολυτήριο και τροχάδην εξαφανιστήκανε για τα χωριά και τα σπίτια τους,, με τα τραίνα που τους περιμένανε στον Σταθμό!
*Πενήντα χρόνια μετά, το 1973, ο γιός του στρατηγού, ο Νικόλαος Ντερτιλής, επιτελάρχης της ΑΣΔΕΝ και σκληρός χουντικός σκότωσε εν ψυχρώ τον νεαρό Μυρογιάννη έξω από το Πολυτεχνείο! Την ίδια στιγμή διέταζε «βαράτε στο ψαχνό» ενώ κόμπαζε στο οδηγό του τζιπ «είδες ρε, 45 χρονών άνθρωπος και με την πρώτη τον πέτυχα και τον ξάπλωσα!». Η Ειμαρμένη φαίνεται πως έπεισε τους Θεούς να αφήσουν τις συμπτώσεις ελεύθερες να κάνουν τα παιχνίδια τους. Μέσα σε 50 χρόνια ο πατέρας και ο γιος δράσανε ακραία αλλά τόσο διαφορετικά με φόντο το Πολυτεχνείο και τους ανθρώπους του! Ο Βασίλειος Ντερτιλής στρατολογώντας εθελοντές φοιτητές του Πολυτεχνείου για την καταστολή του φιλοβασιλικού κινήματος, δεν μπορούσε να φανταστεί πως ο γιός του μετά 50 χρόνια θα δολοφονούσε τον νεαρό Μυρογιάννη , προσπαθώντας να καταστείλει την Δημοκρατική εξέγερση των φοιτητών του Πολυτεχνείου!
Ανάμεσα στους στασιαστές με τον Λεοναρδόπουλο και τον Γαργαλίδη ήταν ο τότε Λοχαγός Ιωάννης Μεταξάς παλιός γνώριμος του Ντερτιλή. Με εύθυμη διάθεση ο αφηγητής συνέχισε, εκείνη την ημέρα, την ιστορία λέγοντας ότι τον παρέδωσε στον επιλοχία του με την διαταγή να τον πάει στο σπίτι του διοικητή στην Κόρινθο. Μετέφερε ο επιλοχίας την παραγγελία στην γυναίκα του Ντερτιλή να βάλει τον Μεταξά να φάει γιατί μετά έπρεπε να τον αφήσει ο υπαξιωματικός ελεύθερο να φύγει. Έτσι έγινε και ο Μεταξάς διέφυγε στην Ιταλία κρυμμένος σε φορτηγό πλοίο που μετέφερε μπακαλιάρους! ‘Ηταν η περίφημη διαφυγή του μετέπειτα δικτάτορα κρυμμένου μέσα στους παστούς μπακαλιάρους!
Στο κίνημα του Πάγκαλου μου εκμυστηρεύθηκε ότι με κατ’ευθείαν βολή πυροβόλου από την πλατεία Ρηγίλλης στο Σύνταγμα έτρεψε σε άτακτη φυγή τους αντιπάλους και έληξε σχεδόν αναίμακτα η υπόθεση. Απόστρατος ήταν όταν έγινε η 4η Αυγούστου και ο Μεταξάς πρωθυπουργός,. Τον συλλάβανε και τον οδήγησαν στο πρωθυπουργικό γραφείο. Με χιούμορ μου διηγήθηκε πως ο Μεταξάς λόγω σωματότυπου διάλεγε κοντούς φρουρούς! Στην πόρτα του γραφείου του πρωθυπουργού τον σταμάτησε ένας μικρόσωμος χωροφύλακας λέγοντας του να περιμένει. Ο Ντερτιλής όμως δεν είχε καμία διάθεση να χάνει τον καιρό του, βούτηξε υπό μάλης τον δύστυχο και εισέβαλε στο γραφείο του Μεταξά. Έκπληκτος εκείνος προσπάθησε να τον ηρεμήσει λέγοντας του όμως ότι είχε αποφασίσει να τον εκτοπίσει σε κάποιο νησί. Μετά μικρό διάστημα σιωπής τον ρώτησε αν ήθελε να πεί κάτι σχετικό με την απόφαση που άκουσε πριν λίγο. Περίμενε ο Μεταξάς ,συνέχισε ο συνομιλητής μου, να του ζητήσω να αναθεωρήσει την εκτόπιση. Η απάντηση όμως ήταν τουλάχιστον απροσδόκητη. Εν τάξει είπε θα πάω αλλά σε 4 ημέρες,, να πάρω πρώτα την σύνταξη μου και μετά. Έκανα μεταβολή συνέχισε και άφησα αποσβολωμένο τον δικτάτορα να κοιτάει με απορία την πόρτα που βρόντησα πίσω μου και τον χωροφύλακα που προσπαθούσε να συμμαζέψει την κακοπαθημένη στολή του!
Δεύτερος Παγκόσμιος, έπος της Αλβανίας, συνθηκολόγηση των Στρατηγών, Γερμανική Κατοχή. Οι παλιοί σκληροπυρηνικοί Βενιζελικοί, βρίσκονται σε σταυροδρόμι αποφάσεων. Διαλέγουν την πιο αφελή και «ψευτολογική» άποψη. Αφού οι Γερμανοί είναι εναντίον των Εγγλέζων, ο Βασιλιάς είναι ενεργούμενο της Αλβιόνας και εμείς είμαστε απόλυτα αντίθετοι με την Βασιλεία, πρέπει να πάμε με τους Γερμανούς. Ο Γονατάς, ο Ντερτιλής, ο Πλαστήρας στο εξωτερικό όμως και μια σειρά άλλοι αδιάλλακτοι Βενιζελικοί πλησίασαν τους κατακτητές. Στο υπουργείο Στρατιωτικών της Κυβέρνησης Τσολάκογλου ο Ντερτιλής ως προσωπάρχης προσπάθησε να συμμαζέψει το χάος για να επιβιώσουν οι αξιωματικοί που βρέθηκαν επί ξύλου κρεμάμενοι στις συνθήκες της Κατοχής. Κάτι κατάφερα μου είπε ο γέρων Στρατηγός αλλά δεν έμεινα πολύ. Δεν μου ήταν δυνατό να ανέχομαι την ντροπή της ήττας που δεν ήταν ακριβώς ήττα! Λίγο αργότερα ο Γονατάς τον έπεισε να μετάσχει στην συγκρότηση των Ταγμάτων Ασφαλείας. Πολύ λίγο έμεινε και εκεί. Αποτέλεσμα σοβαρού λεκτικού επεισόδιου με τους Γερμανούς η σύλληψη, η μεταφορά και ο εγκλεισμός στο τμήμα κράτησης των Ανωτάτων Αξιωματικών του Νταχάου! Ούτε εκεί όμως ησύχασε. Η παλαιότερη γνωριμία του με τον Φον Σταούφεμπεργκ και η επαφή με την ομάδα των συνωμοτών κατά του Χίτλερ λίγο έλλειψε να του στοιχήσει την ζωή, όπως ψύχραιμα και με γλαφυρές λεπτομέρειες μου διηγήθηκε.
Μετά την επιστροφή από το Νταχάου, στα Δεκεμβριανά, που ξεσπάσανε σχεδόν αμέσως , ο ΕΛΑΣ της Καισαριανής έστειλε να τον φυλάει ομάδα ανδρών του. Στην περιοχή γνωρίζανε ποιος ήταν και τον σεβόντουσαν. Πολύ συνοπτικά καταγράφω όσα μου διηγιόταν και δεν μπορώ να μην πω ότι άκουγα όλες αυτές τις ιστορίες με μεγάλη προσοχή και μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, το πραξικόπημα του Ιωαννίδη, το πραξικόπημα και την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο, έκανα αρκετό καιρό επικοινωνήσω μαζί του. Οι υποχρεώσεις μου ήταν πολλές και ο χρόνος δεν έφθανε πλέον για πολλά πράγματα. Στο τέλος του 1974 αρχές του 1975, μετά την επιστροφή μου από την Κύπρο, αν θυμάμαι καλά, κάποια στιγμή κατάφερα να περάσω να τον δω. Όλο το αποφάσιζα και όλο κάτι γινόταν που μου το χάλαγε. Τον βρήκα προβληματισμένο και αρκετά καταβεβλημένο. Η υγεία του δεν πήγαινε καλά και θα έπρεπε να φροντίσω να εισαχθεί πάλι στο ΝΙΜΤΣ. Δεν ήταν μόνο αυτή η αιτία του προβληματισμού και της κακής του διάθεσης. Το πρώτο που μου είπε ήταν πως δεν έπρεπε να βλεπόμαστε πια. Οι καιροί είναι πονηροί παιδάκι μου (έτσι με έλεγε) και η ρουφιανιά είναι εθνικό σπορ! Είσαι νέος Αξιωματικός, έχεις μέλλον, έχεις οικογένεια. Έχω μεγάλη εμπειρία από τέτοιες καταστάσεις, άκουσε σε παρακαλώ την συμβουλή μου. Του απάντησα όσο πιο καθησυχαστικά μπόρεσα Είδα όμως ότι κάτι άλλο τον απασχολούσε και έδειχνε πως έψαχνε τρόπο να μου το πει. Μετά μικρή σιωπή αποφασιστικά ζήτησε την γνώμη μου για την υπόθεση του γιου του που εκείνες τις ημέρες είχε παραπεμθεί για τον φόνο του νεαρού Μυρογιάννη και την συμμετοχή του στο πραξικόπημα και την δικτατορία. Είχα καταλάβει τι περίπου θα ρωτούσε και ήμουν προετοιμασμένος. Του μίλησα με ειλικρίνεια λέγοντας ότι γνώριζα μόνο ό,τι έγραφε ο Τύπος και ό,τι έλεγαν οι επίσημες ανακοινώσεις. Δεν είδα όμως να ικανοποιείται ο ηλικιωμένος συνομιλητής μου, που μετά από μικρή ανήσυχη σιωπή με ρώτησε ξανά με αγωνία. «Για ποιο λόγο νομίζεις ότι σκότωσε τον νεαρό;». Μη έχοντας κάτι να απαντήσω προσπάθησα να αλλάξω κουβέντα. Δεν με άφησε να συνεχίσω και μου αντιγύρισε την δική του γνώμη. «Φοβήθηκε παιδί μου και σκότωσε τον νεαρό» είπε με φωνή που έτρεμε! «Ήταν δυνατό αυτός ο Επιτελάρχης της ΑΣΔΕΝ να κατέβει από το γραφείο του με το περίστροφο στο χέρι και να σκοτώσει ένα μειράκιο, ένα παλληκαράκι; Αν ήταν ψύχραιμος θα διέταζε έναν πόλισμαν να συλλάβει τον μικρό, να τον φέρει στο γραφείο του και αφού του πει δυο λόγια και του τραβήξει το αυτί να τον στείλει στην μάνα του που ανησυχούσε! Φοβήθηκε όμως, τον σκότωσε και με έκανε να τον ξεγράψω και να μην ξαναμιλήσω ποτέ γι’αυτόν, πάει και τελείωσε! Ήταν τα τελευταία του λόγια, ήταν η τελευταία μας συνάντηση. Λίγες εβδομάδες μετά ειδοποιήθηκα ότι πέθανε ήσυχα στο ΝΙΜΤΣ που είχε μεταφερθεί.
Αυτή είναι η ιστορία του Βασίλη Ντερτιλή που με τίμησε με την φιλία του και μου έδειξε λεπτομέρειες της Ιστορίας που δεν θα μπορούσα να βρω και να μάθω με κανένα άλλο τρόπο. Κατάλαβα πολύ καλά πως η εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973 ήταν νομοτελειακά αναμενόμενη μετά την αθλιότητα του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου. Οι πραξικοπηματίες εγκλημάτησαν πηγαίνοντας την χώρα πίσω σε όλους τους τομείς ευτελίζοντας τα πάντα. Ο Βασίλειος Ντερτιλής φεύγοντας από τον κόσμο έβαλε στην σωστή θέση της Ιστορίας,, ψύχραιμα και λακωνικά την κατάσταση ……..
……Φοβηθήκανε όλοι οι Απριλιανοί, φόβος, δειλία, ανεπάρκεια, κουτοπονηριά, βία και αμορφωσιά, μας κυβερνήσανε 7 χρόνια προετοιμάζοντας το δράμα του τέλους, την τελευταία συρρίκνωση της Πατρίδας, την Κυπριακή Τραγωδία!
Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 1959, πριν 65(!) χρόνια, 31 νέοι, που μόλις πριν λίγο τους είπαν πως δεν ήταν πια παιδιά, πέρασαν την πύλη της ΣΙΣ (της Στρατιωτικής Ιατρικής Σχολής για όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με τις κρατικές συντομογραφίες!). Έγιναν εκείνη την ημέρα πολλά (όχι πως οι υπόλοιπες 40 ήταν αλλιώτικες). Έγιναν πολλά, παράλογα, περίεργα, φυσικά (που τα πιο πολλά όμως είχαν μεταφυσική εξήγηση), έγιναν όλα όσα το ξεχωριστής ποιότητας μυαλό μας δεν κατάλαβε τότε και αργότερα μόνο βρήκε κάπως μια άκρη. Δεν θα πω περισσότερα, γιατί οι περισσότεροι φίλοι δεν έχουν τις προσλαμβάνουσες της «χακί ζωής»! Ας μην τους κουράσουμε με τα δικά μας, φίλοι, συνάδελφοι και κυρίως….συμμαθητές. Ο κόσμος των συμμαθητών έχοντας σταθερές αξίες κρατάει καλά πάντα, είναι μη διαπραγματεύσιμος, δεν αλλάζει. Απόστρατοι από καιρό, απόμαχοι από την απαιτητική δουλειά μας, έχοντας μετρήσει τις αυθαίρετες απουσίες (λιποταξίες δεν επέτρεψε η ζωή), ας είμαστε παρόντες του χρόνου τέτοια μέρα, να τα ξαναπούμε.
*…..και τώρα η δεύτερη επέτειος που σας μίλησα.
«Πριν 80 χρόνια , τέτοια μέρα έφυγαν οι Γερμανοί από την Αθήνα και έληξε επισήμως η Γερμανική Κατοχή» ( η «Κατοχή» όπως μονολεκτικά καθιερώθηκε να αναφέρεται παραλείποντας το εθνικό πρόσημο του κατακτητή , μάλλον πονηρά !). Αυτά για τα επίσημα ή τα ημιεπίσημα κείμενα ή ακόμη για όσους δεν θέλουν ή δεν μπορούν να δουν αλλιώς τα πράγματα ! Άλλωστε για πολλά χρόνια ήταν ξεχασμένη επέτειος . Όχι ακριβώς ξεχασμένη , αλλά καθώς αντιμετωπιζόταν με την μέθοδο της παράλειψης το γεγονός άφηνε πάντα ερωτηματικά. Ο χρόνος όμως, μη αλλάζοντας την κυκλική διαδρομή του και οι άνθρωποι μη εγκαταλείποντες την «ιδιοκτησία» της μνήμης τους κάνουν διαφορετική ανάγνωση του ημερολόγιου, του βιβλίου των επετείων. Μου έχει γίνει πεποίθηση από καιρό, ότι σ’αυτήν αλλά και σε ανάλογες περιπτώσεις γίνεται προσπάθεια, πετυχημένη δυστυχώς προσπάθεια, να αναφερθούν «κομψά» οι παντός είδους συμμετέχοντες στα γεγονότα, οι ένοχοι δηλαδή . Ακούσαμε για το ΟΧΙ του ’40 , για την Εθνική Αντίσταση , για τις ολέθριες εμφύλιες διαμάχες και στο τέλος ακροθιγώς για «αποχώρηση» των γερμανών. Δηλαδή ήρθαν κάποτε και στις 12 Οκτωβρίου φύγανε, έτσι απλά; Σίγουρα κάτι συμβαίνει, κάτι που μυρίζει κάτι που δεν θέλω να το αναλύσω τώρα . Ίσως και να μην χρειάζεται να μπω στον κόπο για τον απλό λόγο ότι όλοι ζούμε στην «ίδια γειτονιά» και γνωριζόμαστε . Θα επιχειρήσω την δική μου ανάγνωση για την επέτειο, με προσλαμβάνουσες προσωπικές, έξω από κάθε άμεση ή έμμεση εξάρτηση και δέσμευση, που ποτέ δεν είχα και πολύ περισσότερο τώρα στην ηλικία μου και την θέση μου!
Το βραδάκι της μέρας της Απελευθέρωσης η μητέρα μου με πήγε ένα μικρό περίπατο στο Σύνταγμα . Ήταν ο συνηθισμένος τόπος που έπαιζα εκείνο τον καιρό. Αυτή την φορά όμως πήραμε άλλη κατεύθυνση. Είχε σουρουπώσει και περάσαμε στην οδό Σταδίου από την Κολοκοτρώνη . Εκεί με περίμενε η έκπληξη, εκεί μαζί με όλους όσοι βρέθηκαν εκείνη την ώρα κοντά μας , είδα τον δρόμο φωτισμένο από τα εκατοντάδες λαμπιόνια του Δήμου στις φωτεινές αψίδες της Σταδίου. Το τετράχρονο αγοράκι που σε όλη την Κατοχή δεν χώνεψε ποτέ τα σκοτάδια της συσκότισης που επιβάλανε οι κατακτητές , ρώτησε την μητέρα του : Αυτό είναι η Απελευθέρωση μαμά ; θα έχουμε πια φως ; Η απάντηση που δεν πήρα αλλά και η χαρά που πήρα περπατώντας στην φωτισμένη Σταδίου με ακολουθούν79χρόνια , μέχρι σήμερα . Δεν έπαψε να με ακολουθεί ακόμη, η ανακούφιση που ένιωσα όταν λίγο αργότερα συνειδητοποίησα πως δεν θα ξανακούσω εκείνα τα τρομακτικά , τα γεμάτα βάρβαρους ήχους γερμανικά εμβατήρια, που ξεφώνιζαν οι γερμανοί φαντάροι που περνούσαν κάτω από το σπίτι της οδού Ευαγγελιστρίας βροντολογώντας τα πέταλα τους. Οι ήχοι των γεμάτων σύμφωνα γερμανικών λέξεων ενόχλησαν τόσο την αισθητική της ακοής μου που μέχρι σήμερα τους θεωρώ ό,τι πιο αποκρουστικό. Για μένα ήταν οι «για-για- γιάδες» στην παιδική μου διάλεκτο, από τα επαναλαμβανόμενα για, για, των φράσεων τους ! Οι στερήσεις που επέβαλλε το γερμανικό σχέδιο σχέδιο εξόντωσης των Ελλήνων, άγγιξαν και το δικό μου σπίτι, αν και οι γονείς μου τα κατάφεραν να μην επηρεασθεί το παιδί τους . Ένα δυνατό αγόρι υποδέχθηκε με τον δικό του τρόπο την Απελευθέρωση !
*Δυό λόγια για το γερμανικό σχέδιο εξόντωσης του Ελληνικού πληθυσμού .
Από τα αρχεία του Αμερικανικού Πενταγώνου αλιεύτηκε σχετικά πρόσφατα και μεταξύ άλλων, γερμανικό κείμενο γραμμένο μάλιστα στην Γοτθική γερμανική «καθαρεύουσα», γεγονός που δυσκόλεψε την ανάγνωση του. Πρόκειται για λεπτομερές σχέδιο, εξαίρετα τεκμηριωμένο οργανωτικά, που αναφέρεται στην εξόντωση μεγάλου μέρους του Ελληνικού πληθυσμού με όπλο τον υποσιτισμό και την ΠΕΙΝΑ!
Πρόκειται προφανώς για «μεταρρυθμίσεις του επισιτιστικού μοντέλου», όπως θα έλεγαν σήμερα κομψά οι σύγχρονοι γερμανοί «άρχοντες» της Ευρώπης και οι εγχώριοι παρατρεχάμενοι τους ! Δεν μας διαφεύγει βέβαια η διαχρονική εμμονή τους στον όρο μεταρρύθμιση», αντί του πραγματικού «σαδιστική τιμωρία και κακία» και στην απαίτηση από τα θύματα τους αλλά και τους εκάστοτε εγκαθέκτους τους να αποδέχονται την «ιδιοκτησία» των «μεταρρυθμίσεων». Με σχολαστική αναφορά σε θερμίδες ανά μονάδα τροφίμου και άλλα θαυμαστά , και με δολοφονική σκληρότητα που ξεχείλιζε αρρωστημένα από παντού, εξόντωσαν κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες καλών Ελλήνων. Δεν τουςαφαίρεσαν απλά την ζωή, τους οδήγησαν στον θάνατο μέσα από την πιο εξευτελιστική για τον άνθρωπο διαδικασία…. την ΠΕΙΝΑ. Πέρασαν έτσι το μήνυμα του παντοδύναμου Γερμανισμού και το διάνθισαν με τις φρικαλεότητες στα Καλάβρυτα, στο Κομμένο, στην Μέρλιν, στο Χαϊδάρι, στην Κάνδανο , στην εξόντωση των Εβραίων συμπολιτών μας και όπου αλλού τους οδηγούσε ο αρρωστημένος σαδισμός τους . Σε όλη την διάρκεια της γερμανικής Κατοχής, η ομάδα των μηχανικών και πολεοδόμων του Υπουργείου Δημοσίων Έργων , η ομάδα Δοξιάδη με τον Σκέπερς επικεφαλής, δούλεψε κάτω από απίστευτα δύσκολές συνθήκες. Κατέγραφε, αξιολογούσε και αποδελτίωνε όλα όσα έκαναν στην χώρα και τον λαό της οι γερμανοί κατακτητές. Επιστήμονες υψηλής κατάρτισης και αξίας δούλευαν σαν πεισμωμένα μυρμήγκια, κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες και αμέσως, το εννοώ…αμέσως, παρουσίασαν το έργο τους . Είναι ο τόμος που γραμμένος σε τέσσερις γλώσσες, Ελληνικά, Αγγλικά, Γαλλικά, Ρωσσικά (και βέβαια όχι γερμανικά …..δεν χρειαζόταν, αυτοί που τα έκαναν τα ήξεραν καλά και είχε τον τίτλο : *(«συμβολικά» χρησιμοποιείται πεζό στοιχείο «γ» για τις λέξεις που αναφέρονται σε «γερμανία και γερμανούς» εκείνης της εποχής)
«Αι θυσίαι της Ελλάδος στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο»
Ήταν ένα από τα «διαπιστευτήρια» της Ελλάδας για την είσοδο της στον ΟΗΕ , στην διάσκεψη του Σαν Φραντσίσκο. Το έργο εκτύπωσε άψογα η «Ασπιώτης – Έλκα» το 1945 σε συνθήκες σίγουρα απερίγραπτες ! Δεν ξέρω γιατί το κειμήλιο αυτό είναι άγνωστο στους περισσότερους και ακόμη γιατί δεν αποτέλεσε βασική σχολική ιστορική ύλη . Μήπως γιατί τα λέει ΟΛΑ ! Ποιοι άραγε θέλουν να μην γνωρίζουμε ; **Πρίν λίγα χρόνια κυκλοφόρησε σε ανατύπωση μικροτέρου σχήματος ως ένθετο εφημερίδας . Ήδη υπάρχει αναρτημένο στην Ηλεκτρονική Βιβλιοθήκη της ΕΕΥΕΔ.
Από την χαρά της γιορτής της Απελευθέρωσης εκείνη την ημέρα , έλλειπαν αρκετοί από όσους πάλεψαν με τα τέρατα που είχαν σκλαβώσει την χώρα. Ήταν όσοι έδωσαν την ζωή τους , όσοι έπεσαν πολεμώντας ο καθένας στο πόστο του . Έλειπαν οι νεκροί νικητές της Αλβανίας, της γραμμής Μεταξά, της Μάχης της Κρήτης, όλων των μαχών του πολέμου. Έλειπαν και όσοι έπεσαν πολεμώντας με κάθε τρόπο τον κατακτητή , οι Έλληνες που δεν συνθηκολόγησαν , που αγωνίστηκαν στα βουνά και στις πολιτείες, στις θάλασσες και στην έρημο , οι καταδρομείς του Ιερού Λόχου που εκείνες τις ώρες απελευθέρωναν ένα-ένα τα νησιά μας .
Από την γιορτή της Αθήνας έλειπε η Λέλα Καραγιάννη , ο Κώστας Περρίκος , η Ιουλία Μπίμπα και οι σύντροφοι τους της ΠΕΑΝ, έλειπε ο Αντώνης Μυτιληναίος (αυτός είχε δραπετεύσει τρεις φορές από τους γερμανούς και τους Ιταλούς), που με τους δυναμίτες του δεν επέτρεψε την στρατολόγηση από τους Ναζί ΟΥΤΕ ΕΝΟΣ Έλληνα για το Ανατ. Μέτωπο.
…. Και να λέει τότε απορημένος ο αρμόδιος Σοβιετικός Στρατηγός (Γιάκοβλεφ λεγόταν νομίζω), πως είδε στους αιχμαλώτους του γερμανικού Στρατού μετά την ήττα τους, ξένους μαχητές από όλες, μα όλες τις εθνικότητες της Ευρώπης, εκτός από Έλληνες . Δεν υπήρχε ούτε ένας τέτοιος είπε χαρακτηριστικά ! Έλλειπε ο Γιάννης Τσιγάντες που προδομένος αντιστάθηκε μέχρι την τελευταία του σφαίρα χωρίς να αποχωρισθεί το μονόκλ του ! Για λίγες ώρες δεν πρόλαβε την γιορτή και η Ήβη Αθανασιάδου, που η αθλιότητα της ρηχής συνείδησης του Γερμανού Στρ. γιατρού, της έκοψε το νήμα της ζωής στα 16 της χρόνια, στην γωνία του δρόμου του σπιτιού μου. Ήταν εκείνο ακριβώς το πρωϊ που η κοπελίτσα και οι συμμαθήτριες της χαιρόντουσαν και γελούσαν βλέποντας τους τελευταίους γερμανούς να φεύγουν από την παραλιακή του Φαλήρου! Δεν άντεξε ο γερμανός φονιάς την χαρά των κοριτσιών και με μια ριπή σκότωσε το χαμόγελο της κοπελίτσας.
Ήβη Αθανασιάδου
Ήταν πολλές οι ψυχές , πάρα πολλές που χάρηκαν και γιόρτασαν μαζί με τους ζωντανούς. Δεν είναι δυνατόν να τους αναφέρουμε έναν-έναν. Δεν χρειάζεται άλλωστε δεν μας παρεξηγούν , εδώ έδωσαν την ζωή τους και δεν λογάριασαν τίποτε, είναι δυνατόν να κουβεντιάσουν για εγωϊσμούς και πρωτοκαθεδρίες . Οι ήρωες μας, οι δικοί μας άνθρωποι μάλλον γελούν με τέτοια καμώματα εκεί στην γειτονιά των Αγγέλων που βρέθηκαν όλοι μαζί. Οι ψυχές που χάρηκαν και γιόρτασαν μαζί με τους ζωντανούς την μεγάλη ημέρα τότε , σήμερα όμως μου φαίνεται πως θέλουν κάτι να μας πουν . Μάλλον θέλουν να μας θυμίσουν πως σε κάποιες σκοτεινές γωνιές βρυκολακιάζουν οι ανάπηρες από την κακία και την μοχθηρία τους σκιές αυτών που γλύτωσαν από την οργή των Ευμενίδων , αυτών που κρύφτηκαν , αυτών που κλωσούνε τα αυγά των φιδιών . Ο σοφός Σαμάνος της στέπας έλεγε : «Δεν ακούστηκε ποτέ από φίδι να γεννηθεί αηδόνι , πάλι φίδι γεννιέται !» Ας προσέχουμε λοιπόν, άς έχουμε φυλαχτό την ευχή όσων θυσιάστηκαν για να είμαστε σήμερα ελεύθεροι (ή περίπου ελεύθεροι για τους απαισιόδοξους !!!) και να μην τους ξεχνάμε , ήταν οι δικοί μας άνθρωποι ! Ας μην μείνουμε μόνο στα κορίτσια του Λυκείου των Ελληνίδων που κάθε τέτοια μέρα αναβιώνουν την μεταφορά του πέπλου της Παλλάδας στα Μεγάλα Παναθήναια, φέρνοντας την Γαλανόλευκη για να την υψώσουν στον Ιερό βράχο. Πρέπει να μην ξεχάσουμε ποτέ την αντιπαθητική φιγούρα του λιπόσαρκου ( η αθλιότητα της Γκαιμπελικής Γερμανίας ήταν να εμφανίσουν αδύνατο Γερμανό στην πεινασμένη Αθήνα!). Αυτός λοιπόν βιαστικά, κατέβαινε τον δρόμο των Προπυλαίων κρατώντας την Σβάστικα που μόλις είχε υποστείλει αγκαλιά, φορώντας ο μασκαράς ένα σεμνό τάχα δίκωχο! Ας μην ξεχάσουμε τα παιδιά που με μανία μάδησαν αμέσως το στεφάνι, που δήθεν από σεβασμό κατέθεσαν οι κατακτητές (μία ακόμη σιχαμένη υποκριτική τους χειρονομία) στον Άγνωστο. Ας μην ξεχάσουμε αυτούς που κρυφά η φανερά δεν ήθελαν την Απελευθέρωση, τους έπεφτε βαριά η Ελευθερία. Δωσίλογους τους έλεγαν και τους λένε. Αυτοί και οι κλώνοι τους ντρόπιασαν το Γένος. Κανόνισαν οι άθλιοι, κάποιοι απ’ αυτούς να τιμωρηθούν κάπως, να «κατακάτσει ο κουρνιαχτός» που έλεγε ο γιός της Καλόγριας, (την ευχή του να’χουμε) και μετά αυτοί και οι κλώνοι τους που λέγαμε, καλοκάθησαν πάλι στον σβέρκο μας. Το «αεί στασιάζειν οι Έλληνες», η διχόνοια και η παραδοσιακή όμως φαγωμάρα στοίχειωσαν τότε την Πατρίδα που μόλις είχε ελευθερωθεί. Η Κοινωνία ξέπνοη, τραυματισμένη, η Δημοκρατία λαχανιασμένη. Χρειάστηκαν νέοι αγώνες, καινούριες θυσίες για να σταθεί η Πατρίδα στα πόδια της.
Μην ξεχνάμε τον ποιητή στο «Κατά Σαδδουκαίων» να παραπονιέται πως : «…ελευθερία ανάπηρη πάλι μας τάξαν…» …και να μας παραγγέλνει: «…μην αμελήσετε Πάρτε μαζί σας νερό Το μέλλον μας έχει πολλή ξηρασία».
….και ο Μανώλης Αναγνωστάκης, μετά τον Μιχάλη Κατσαρό κλείνει το φετεινό επετειακό…..
«..ο μύθος της διαρκούς προόδου, —- ( προειδοποιώντας μας όμως για… «…την τόση κακότητα εν ονόματι του ανθρωπισμού ….»( που φέρνει ) «…..στην απόφαση της ήττας!
Τότε είπαν «ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ» ! Σήμερα τι λέμε άραγε; Ο χρόνος δεν κάνει χατίρια και οι άνθρωποι είμαστε βιολογικά προϊόντα προσαρμογής!
Πραξικόπημα αναμενόμενο και προαναγγελθέν στην Κύπρο. Οι Απριλιανοί σε κρεσέντο αμορφωσιάς, επαρχιωτίλας, αφέλειας και ευπιστίας στις ίντριγκες της CIA και των συναφών, προσπαθούν να καταλάβουν την εξουσία στο νησί. Τελικά δεν εξόντωσαν τον Μακάριο, κάνανε πρόεδρο τον Σαμψών (αν είναι δυνατόν!!!) δώσανε πάτημα να ανάψει το πράσινο φως της εισβολής και με τον Αττίλα 2, και αργότερα τον Αύγουστο ολοκληρώσανε το αρχικό μέρος της σχεδιασμένης προδοσίας. Ακόμη και την προδοσία κάνανε μαντάρα οι αθεόφοβοι. Δεν πρέπει να υπάρχει στην Ιστορία μας άλλη τέτοια κατάντια.
*Στον «Οδυσσέα στις στήλες του Ιανού» ξεφόρτωσα την ψυχή μου από όσα είχαν χωθεί και την τσιγκλάγανε 50 (τώρα) χρόνια.
Μεθαύριο στις 20 του μηνός, την μέρα της εισβολής θα τηλεφωνηθούμε, όπως κάθε χρόνο, με τον Δημήτρη Αλευρομάγειρο για να πούμε τα δικά μας, τα «μυστικά» μας! Εχουν ελαττωθεί πολύ οι «παρόντες» στο μικρό προσκλητήριο της μέρας! Από την μονάδα μου μόνο εμένα άφησε ακόμη ο Πανδαμάτωρ να πω και φέτος «παρών»!!! «Κύπρον ου με εθέσπισεν» έγραφε ο Γιώργος Σεφέρης τότε που δεν τον αφήνανε να κοιμηθεί τ’αηδόνια στις Πλάτρες! Στην πισίνα του Park όμως τότε τις μέρες της εισβολής (με την ανυπόφορη ζέστη στην πεδιάδα της Μεσαορίας) παίρνανε το μπάνιο τους οι οικογένειες των Εγγλέζων (κάτι επαγγελματίες φαντάροι ήτανε!) και γύρω-γύρω τους φυλάγανε αγέλαστοι Γκούρκας. Αυτά Λάμπρος
Ο φίλος Παναγιώτης Σουκάκος μας χαρίζει μία από τις καλλίτερες Αναφορές-Μαρτυρίες για τον Μ.Αλέξανδρο.
Επειδή οι οιωνοί δεν είναι ευνοϊκοί, επειδή η λησμοσύνη που απεργάζονται πονηροί επιτήδειοι ελοχεύει, επειδήαναρωτιέμαι τι έγινε με το DNA μας, παρακαλώ διαβάστε και κρατήστε το κείμενο. Μάθετε για τους χάρτες.Φυλάξτε τον δικό μας Αλέξανδρο, την μνήμη του, την δύναμη της Συνέχειας μας,
Κάθε ιστορικό αφιερωματικό κείμενο – πραγματεία, οφείλει να υποβάλλει σε εικονογραφική και χρονολογική ιχνηλάτηση την ιστορική προσωπικότητα την οποία παρουσιάζει και η οποία εγγράφει παραδειγματική εικόνα «Μύησης και Μίμησης».
Έτσι ο Μέγας Αλέξανδρος, γεννημένος από μάνα την Ολυμπιάδα και πατέρα τον Φίλιππο, στην Πέλλα, πρωτεύουσα της Μακεδονίας, 356 π.Χ., συνοδεύεται από απίστευτα ιστοριογραφικά γνωρίσματα μυθοπλασίας, τα οποία προσυπογράφουν το ένδοξο μέλλον του. Σύμφωνα με τους ονειροκρίτες και μάντεις της εποχής, η γαστέρα της Ολυμπιάδος εσφραγίσθη δια γλυφίδος, η οποία είχε την εικόνα λέοντος.
Η ερμηνεία αυτού του γεγονότος παρέπεμπε στην εικασία ότι η Ολυμπιάδα θα γεννούσε παιδί «Γενναίο και Λεοντώδες». Αργότερα, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, ο Αλέξανδρος επισκέφθηκε τον ναό και το Μαντείο του Άμμωνα Ρα (Ζεύς Άμμων), στην όαση της Σίβα της Λιβύης, για να αναζητήσει χρησμό σχετικά με την έκβαση της εκστρατείας του στις Ινδίες. Όταν ο Αρχιερέας του ναού συνάντησε τον Αλέξανδρο, τον καλωσόρισε και τον χαιρέτησε με τα λόγια «Ω παιδί μου» τα οποία όμως μεταγλωττιζόμενα σήμαιναν «Ω Παιδί Διός» κάτι που ιδιαίτερα γοήτευσε και χαροποίησε τον Αλέξανδρο.
Ο Μέγας Αλέξανδρος, «ο Αήττητος Παίς», δεν πολεμούσε μόνο για να νικήσει και να κατακτήσει, πολεμούσε για να γνωρίσει. Την μεγαλειώδη πορεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, την θέρμαινε η δίψα και το όραμα του «Ειδέναι» η γνώση δηλαδή του τότε γνωστού κόσμου ως τα έσχατα όρια του. Ο Δικαίαρχος (340 – 290 π.Χ.) περίφημος ιστορικός και γεωγράφος, εμπνευσμένος από τις ένδοξες εκστρατείες και μάχες του Μεγάλου Αλεξάνδρου και το «Ειδέναι» της φιλοσοφίας του, διαμόρφωσε το σύστημα «Διάφραγμα», το οποίο διαιρούσε την τότε γνωστή οικουμένη σε δύο τμήματα με μία οριζόντια γραμμή η οποία άρχιζε από της Ηράκλειες Στήλες και δια μέσου της Μικράς Ασίας κατέληγε στην Ινδική Χερσόνησο.
www.britannica.com/biography/Alexander-the-Great
Στις εκστρατείες, στις μάχες και στο γιγάντωμα της Αυτοκρατορίας του Μεγάλου Αλεξάνδρου δεν μπορεί να παραληφθεί και να μην δοθεί η απαιτούμενη έμφαση και η τεράστια ιστορική σημασία του περίφημου «Περίπλου» του Νεάρχου, Ναυάρχου του Μεγάλου Αλεξάνδρου, στον οποίο Περίπλου, περιγράφονται οι πορείες και οι μάχες του Μεγάλου Αλέξανδρου, μέχρι την Λιβύη και την Ινδία και απεικονίζεται η θαλάσσια πορεία – πλεύση του στόλου μαζί με τους τριηράρχες Ανδροσθένη και Οφέλλα, από τον Υδάσπη ποταμό εως τα Σούσα και τον Περσικό Κόλπο.
Η Αυτοκρατορία του Μ. Αλεξάνδρου (https://wwwaristofanis.blogspot.com/)
Εξ’ άλλου, σε εξαιρετικά επιμελημένα χαρτογραφικά διάχωρα, εξιστορείται και αναλύεται με λεπτομέρειες η στρατηγική του Μεγάλου Αλεξάνδρου στις μάχες εναντίων των Περσών, στον Γρανικό ποταμό (334 π.Χ.), στην Ίσσο (333 π.Χ.) και στα Γαυγάμηλα – Άρβηλα (331 π.Χ.).
Ιδιαίτερα εντυπωσιακές χαρτογραφικές λεπτομέρειες διαπιστεύονται από διακεκριμένους ξένους χαρτογράφους και επιστήμονες για το πεδίο της μάχης στα Γαυγάμηλα – Άρβηλα (331 π.Χ.) με σχεδιογράφημα της πορείας των αντίπαλων στρατών (Johann Gustav Droysen, 1808 – 1884, Γερμανός Ιστορικός), για τη μάχη της Ισσούς (333 π.Χ.) μεταξύ του Μεγάλου Αλεξάνδρου και Δαρείου Γ’ στο στενό του όρους Άμανος και Αλεξανδρέττας στις Κιλίκιες Πύλες (J.B. D’ Anville, 1697 – 1782) και για την μάχη στον Γρανικό ποταμό κατά των Περσών (334 π.Χ.). Στη μάχη αυτή αναφέρεται και γίνεται μνεία παραδειγματικής εικόνας νεανικής τόλμης και ορμής του Μεγάλου Αλεξάνδρου να διαβεί «ουχί απλούν ρύακα» αλλά ορμητικό χείμαρρον, εμιμήθησαν οι στρατιώτες καίτοι διέμειναν εντός του ποταμού ολόκληρον ημέραν «υπέρ τον ομφαλόν επιβαίνοντος του ύδατος».
Εξ’ ίσου διδακτική και παραδειγματική είναι η σπάνια χαλκογραφία (Ludovico Burnacini, 1636 – 1707), η οποία απεικονίζει τη συμφιλίωση του Μεγάλου Αλεξάνδρου και το πνεύμα μεγαλοφροσύνης το οποίο επέδειξε προς τον ηττηθέντα αντίπαλο του Βασιλιά Πώρο κατά τη μάχη στο ποταμό Υδάσπη (326 π.Χ.) παρ’ ότι ο Βασιλιάς Πώρος είχε παρατάξει πανίσχυρο στρατό, ενισχυμένο από στρατιωτικό τμήμα αποτελούμενο από 200 ελέφαντες, πρωτόγνωρο πολεμικό σχήμα για την εποχή του.
Η θεά Αθηνά κυκλωμένη από σύννεφα και εγνωσμένη προστάτιδα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, παρακολουθεί τη μάχη και τον θρίαμβο του και επιβραβεύει τη μεγαλοσύνη του και τη στρατηγική του επινοητικότητα και προνοητικότητα, όπου χρησιμοποιώντας το σώμα των βηματιστών και ημεροδρόμων έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη παγίδευση και κατανίκηση του στρατού του Πώρου.
Υπέρτερων τίτλων θεωρούνται επίσης, οι περίτεχνες και εξαίσια διακοσμημένες χαρτογραφικές απεικονίσεις της Μακεδονίας (J. Lauremberg, 1590 – 1658), Macedonia Alexandri Patria, που χαρακτηρίζουν την Αρχαία Ελληνική Μακεδονία ως το «Σπίτι του Μεγάλου Αλεξάνδρου» καθώς επίσης των εκστρατειών και των μαχών του Μεγάλου Αλεξάνδρου και του Ιουλίου Καίσαρα, οι οποίοι χαρακτηρίζονται και κατατάσσονται από κοινού από διαπρεπείς και διακεκριμένους ιστορικούς και επιστήμονες χαρτογράφους ως οι Επιφανέστεροι Στρατηλάτες της Ιστορίας.Conquests of Alexander and Julius Caeser (A.H. Dufour, 1795 – 1865).
Μεγάλος αριθμός επιστημόνων, ιστορικών, λόγιων διανοητών, ερευνητών, χαρτογράφων και γεωγράφων έχει κατά διαστήματα καταγράψει και εγκωμιάσει τον διαχρόνιο απόηχο της προσωπικότητας του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ένα μεγάλο μέρος από αυτές τις ιστορικές πραγματείες «Στο διάβα του σμίγουν οι αιώνες και μετρούν το πελώριο ανάστημά του» λειτουργούν με διδακτικό και παραδειγματικό χαρακτήρα για την διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας και Μυθολογίας σε Ελληνικά Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, Γυμνάσια και Λύκεια, καθώς επίσης της Ευρώπης και της Αμερικής.
Σε πολλά σχεδιάσματα μαχών και εκστρατειών τα τοπωνύμια φέρουν τις ελληνικές και ρωμαϊκές ονομασίες όπως αναφέρονται από τον Όμηρο, Βιργίλιο, Οβίδιο, Λουκιανό, Πλούταρχο, Ξενοφώντα.
Αξιοθαύμαστο και συνάμα χαρακτηριστικό παράδειγμα, αποτελεί η έκδοση της «Ιστορίας του Μεγάλου Αλεξάνδρου» από τον Ρωμαίο Ιστοριογράφο Quintus Curtius Rufus (1ος αιώνας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας), στον οποίο βασίζεται ο αρχαιότερος χάρτης Γαλλικής παραγωγής, Jean Blanchin (1590 – 1650, Paris 1629) “L’ Alexandre Francois, image de lafortune et de la vaillance a ala noblasse Francois ou l’ histoire de Quintius des faites d’ Alexandre de Grande” ο οποίος περιγράφει τις εκστρατείες και την Αυτοκρατορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και παρουσιάζει τον Αλέξανδρο ως παραδειγματικό πρότυπο για την τάξη των Γάλλων ευγενών και προβάλλεται ο Μακεδόνας Στρατηλάτης ως ιδανικό πρότυπο – σύμβολο για την νεολαία και την άρχουσα τάξη της Γαλλικής κοινωνίας.
Ως επίλογο αυτής της σύντομης πραγματείας, επέλεξα τους εξαίσιους στίχους του Κωνσταντίνου Καβάφη όπως αναφέρονται με μοναδική πρωτοτυπία ποιητικής ευαισθησίας στο σε κάθετη ακροστιχίδα ποιητικό έργο του Καθηγητού Σταμάτιου Γεωργούλη:
Εμείς οι Αλεξανδρείς, οι Αντιοχείς, οι Σελευκείς, κ’ οι πολυάριθμοι επίλοιποι Έλληνες Αιγύπτου και Συρίας κ’ οι εν Μηδία, κ’ οι εν Περσίδι, κι όσοι άλλοι με τες εκτεταμένες επικράτειες, με την ποικίλη δράσι των στοχαστικών προσαρμογών.
Και την Κοινήν Ελληνική Λαλιά
Ως μέσα στην Βακτριανή την πήγαμεν, ως τους Ινδούς.
Ωνειρεύθην ότι η Ελλάς θα ημπορούσεν να είναι ακόμη ελευθέρα
Διότι επάνω εις τον Τύμβον των Περσών όπου ιστάμην
Δεν ημπορούσα να νομίζω τον εαυτόν μου δούλον.
Μην περιμένετε ελευθερίαν από τους Φράγκους
Έχουν βασιλέα όπου πωλεί και αγοράζει
Εις τα εντόπια στίφη εις τας εντοπίους φάλαγγας
Είναι η μόνη ελπίς της Ανδρείας σας
Αλλ’ η Τουρκική βία και ο Λατινικός δόλος
Θα θραύσει την ασπίδα σας όσον ευρεία και αν είναι.
Είναι εμφανής ο μόχθος του μεταφραστή να δαμάσει την τόσο ξένη γι’ αυτόν γλώσσα του ποιητή! Είναι όμως πολύ φανερή η συγκινησιακή φόρτιση και τελικά η συναισθηματική ταύτιση των δύο.Δεν αποφεύγει όμως τον πειρασμό του σχολιασμού ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Ολοκληρώνοντας την μεταγραφή της μετάφρασης, μας τονίζει:
«Αι λέξεις αυταί δεν είναι ιστορικόν σύμβολον παραστατικόν της τύχης του πολυπαθούς Ελληνισμού; Πόσον ενδομύχως ησθάνετο και κατενόει ο μέγας Βρετανός την θέσιν της Ελλάδος, την τότε και την διαρκή και την παντοτεινήν; Και πόσο απέχομεν ημείς να την εννοήσομεν και να την αισθανθώμεν;»!
Όλα αυτά δια χειρός Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη!**
Και ο Μπάϋρον; Τελείωσε την θυελλώδη ζωή του στο Μεσολόγγι «θέλοντας να κάμει κάτι περισσότερον για την κοινωνία από το να γράφει στίχους!»
Πρόλαβε να μιλήσει όμως…..
Μίλησε πικρά για την Τουρκική βία και τον Λατινικό δόλο!
Η μετάβαση της νεοελληνικής ποίησης από την «λογία καθαρεύουσα» και την αρχαΐζουσα συγγένισσα της, στην Δημοτική άρχισε δειλά-δειλά με την εγκατάσταση του Ελεύθερου Ελληνικού Κράτους. Το δημοτικό τραγούδι λειτουργώντας ως σταθερή αξία, είχε προετοιμάσει ομαλή πορεία. Η πρώτη φάση της μετάβασης δεν ήταν εύκολη και χρειάστηκε καιρός και αγώνες για να εδραιωθεί η παρουσία του ελεύθερου στίχου στον χώρο που κυριαρχούσε μέχρι τότε ο έμμετρος στίχος και λόγος στην λόγια καθαρεύουσα.
Ο Αργύρης Εφταλιώτης (Κλεάνθης Μιχαηλίδης) νεότατος το 1870 από το Μάντσεστερ όπου εργαζόταν, δημοσίευσε στο λογοτεχνικό περιοδικό της Αθήνας «Εθνική Βιβλιοθήκη» μετάφραση του ποιήματος του Λόρδου Μπάϋρον. Ήταν η πρώτη εμφάνιση του ποιητικού ταλέντου του Εφταλιώτη την εποχή μάλιστα που η μετάβαση του ποιητικού λόγου από την καθαρεύουσα στην Δημοτική βρισκόταν στην πρώτη της φάση.
Έχοντας ήδη περάσει, μαζί με τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, το δύσκολο μονοπάτι της απόδοσης στην γλώσσα μας του ποιήματος του Μπάϋρον, ας προσπαθήσουμε να διακρίνουμε το άλλο πρόσωπο, την γραφή του Εφταλιώτη. Δεν θα επιχειρήσω να συγκρίνω τις δύο γραφές, θα τις βάλω δίπλα-δίπλα για να ολοκληρώσω την εικόνα της ενιαίας γλώσσας, του πλούτου της.
Απ’τους Φράγγους τους ψεύτες λευθεριά μη ζητάτε
Πονηροί βασιλιάδες κυβερνούν τη Φραγκιά
Π’ τα δικά σας χέρια λευτεριά καρτεράτε!
Αν σε δύναμη Τούρκου και Λατίνου ψευτιά
Αφεθείτε, θα σπάσει η ασπίδα σας τότες
Και οι μέρες σας θάναι πλειό πικρές απ’τις πρώτες.
Δημοτική γλώσσα με στέρεη βάση την ντοπιολαλιά της Λέσβου, της πατρίδας του βάζει ο Εφταλιώτης για να ζωντανέψει την απόδοση των στίχων στην γλώσσα μας. Αυτά το 1870.
Η τελική όμως μορφή της μετάφρασης δημοσιεύτηκε το 1890 επιβεβαιώνοντας το ταλέντο του Εφταλιώτη που είχε όμως στραφεί οριστικά πλέον στην πεζογραφία. Έχουμε τώρα την ευκαιρία να βάλουμε δίπλα στην μετάφραση του Παπαδιαμάντη, την πρώτη γραφή του Εφταλιώτη και την τελική απόδοση στην τρέχουσα πλέον Δημοτική από τον ίδιο, των στίχων του Λόρδου Μπάϋρον.
Απ’ τους άπιστους Φράγκους λευτεριά μη ζητάτε!
Εκεί ζουν ηγεμόνες που πουλούν κι’αγοράζουν.
Με δικό σας τουφέκι και σπαθί πολεμάτε!
Αυτού θα βρείτ’ ελπίδα κι’ότι θέλουν ας τάζουν
Ζυγός Τούρκου με Φράγκου πονηριά σαν ταιριάσουν
Την ασπίδα όσο νάναι δυνατή, θα την σπάσουν!
Τρείς μεταφραστικές εκδοχές της ίδιας στροφής του ποιήματος, που απετέλεσε την υψηλότερη έκφραση του Ευρωπαϊκού Φιλελληνικού πνεύματος για τον Αγώνα, δοσμένες από δύο κορυφαίους πεζογράφους, που θέλησαν να αναμετρηθούν με την ποίηση κορυφαίου ποιητή! Είναι από τις στιγμές που δεν υπάρχουν συγκρίσεις, δεν μπορούν να γίνουν συγκρίσεις. Διαβάζοντας τις στροφές αυτές την μία δίπλα στην άλλη, νιώθουμε πως είναι η ώρα να δεχθούμε χωρίς επιφύλαξη τον πλούτο που ντύνει κάθε τι που είναι φτιαγμένο με λέξεις Ελληνικές!
Δεν είχε τελειώσει ακόμη ο 19οςαιώνας και ο Ησυχασμός, η διανόηση που τον υπηρετούσε και η γραμματεία του, προσπαθούσαν να εμψυχώσουν όσους κρατούσαν ακόμη αναμμένο το ταπεινό πλέον λυχνάρι της αντίθεσης Ανατολής και Δύσης. Η διαφορά στην ισχύ και η έκταση της επιρροής της Δύσης, ή έστω σε ό,τι ορίζεται έτσι, ήταν πλέον αβυσσαλέα. Ο Διαφωτισμός, η βιομηχανική επανάσταση, τα άλματα που αντικατέστησαν τα βήματα στις επιστήμες και τα γράμματα, δεν άφησαν σχεδόν καθόλου ελεύθερο ζωτικό χώρο. Όσοι από τους μαθητές του Γρηγορίου του Παλαμά και του Αθανασίου του Πάριου, όπως ήταν ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης το έκαναν και το μπόρεσαν, αυτοί στάθηκαν σταθερά αρνητικοί στα ήθη της Λατινικής Δύσης, τουλάχιστον σ’αυτά. Ήταν θρήσκοι με την λαϊκή έννοια του όρου, αυστηρά ευσεβείς και πιστοί. Ήταν πεπεισμένοι, ταπεινοί με την πενία, την υλική πενία παρούσα πάντα στην ζωή, στον βίο τους.
Αυτός ήταν ο πνευματικός χώρος του μονήρους Σκιαθίτη. Πολύ νωρίς είχε με σαφήνεια ορίσει την θρησκευτική και την όλη τελικά θέση του:
« Η ατομική βούληση του ανθρώπου μένει ελευθέρα και ανεξάρτητος από της θείας βουλήσεως. Όπως έπλασεν ο Θεός τον άνθρωπον απαρχής λογικόν και ελεύθερον, ούτω μέχρι τέλους καταλείπει αυτόν λογικόν και ελεύθερον».
Η βαθιά όμως γνώση της Δυτικής Λογοτεχνίας και ο σεβασμός που είχε για τους δημιουργούς, τον προφύλαξαν από ακρότητες και άκριτες μισαλλοδοξίες. Διδάχθηκε από τον Σωκράτη «να μετέχει της ουσίας του αληθούς και να μεταδίδει αυτήν εις πάντας».
Η «συνάντηση» με τον λόρδο Μπάϋρον, ήρθε σε στιγμή που ο Παπαδιαμάντης είχε αποκρυσταλλώσει θέσεις και απόψεις για όσα γινόταν γύρω του, στην κοινωνία, στην πατρίδα του. Αυτοί οι τόσο διαφορετικοί άνθρωποι, ο Άγγλος αριστοκράτης ο ποιητής με τον θορυβώδη και δύσκολο βίο και ο πάμπτωχος Σκιαθίτης λόγιος, είχαν τελικά την ίδια αγωνία για την μοίρα της Ελλάδας! Συναντήθηκαν σε κάτι ελεγειακό, σε κάτι καθόλου ηρωικό. Μίλησαν για τα νησιά της Ελλάδας, για την μοίρα της. Ο υπαινικτικός Αλέξανδρος αγωνίζεται με τον μόχθο του μεταφραστή, με το λεξικό στο χέρι, να βρει το δρόμο που τράβηξε το πνεύμα του ποιητή όπως ο ίδιος μας σημειώνει. Τον ένιωσε όμως τόσο, τον κατανόησε τόσο, που του επιδαψιλεύει έπαινο, τον κότινο του Έλληνα του ΙΘ΄ αιώνα! Κατάλαβε πως ο ποιητής ένωσε την προσωπική του αγωνία, την αγωνία του κατατρεγμένου της μοίρας όπως ο ίδιος, με τον σπαραγμό του κουρελιασμένου και διαλυμένου Έθνους.
Οι στίχοι του Μπάϋρον όμως έπρεπε να βρουν την επίσημη στιγμή τους, τον ταιριαστό τρόπο μεταφοράς τους στην Ελληνική γλώσσα για να πάρουν την θέση τους στην Ιστορία. Τα Ελληνικά του Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη, όπως φαίνεται, κατάφεραν να δώσουν χρώμα και αισθήσεις στους στίχους του κυνηγημένου από την μοίρα και τα φαντάσματα του βίου του ποιητή:
Αφιερώνεται στον Η.Χ.Παπαδημητρακόπουλο τον καλό φίλο που μας έκανε να αγαπήσουμε τον Παπαδιαμάντη.
Λάμπρος Βαζαίος
Το άρθρο περιλαμβάνεται στο 3ο βιβλίο του Λάμπρου Βαζαίου “Ασυνήθιστες ημέρες – Απόκρημνα Χρόνια”
…την «Ενδοξότερη Επανάσταση» όπως είπε η Μαρία Σέλεϋ*
*και το μετέφερε στον τίτλο του εξαίρετου βιβλίου του ο Αριστείδης Χατζής
*Αντίδωρο της ημέρας η κατάδυση σε όλες αυτές τις παλιές λέξεις και στην σημασία τους. Να μην ξεχνάμε πως είμαστε η μόνη κοινωνία ο μόνος Λαός, που ευχόμαστε «Χρόνια Πολλά» στις Εθνικές Εορτές!
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΛΟΙΠΟΝ … σε όλους μας!
(Έχει γίνει μεγάλη προσπάθεια να ακυρωθούν όσα και όποια σηματοδότησαν ό,τι μέχρι σήμερα υπάρχει και αυτό το λένε πονηρά «ιστορικό ρεαλισμό» η αν θέλετε «ιστορική αλήθεια»! Στηρίζεται και στηρίζει η προσπάθεια αυτή τα κάθε λογής συμφέροντα που υπηρετεί και την ίδια ώρα «ενοχοποιεί» για δικαιολογία τον «ελλείποντα κρίκο» της ιστορίας μας. Δεν λείπει όμως κανένας «κρίκος», δεν έχει μία μοναδική ανάγνωση η Ιστορία και η Αλήθεια της, δεν διαβάζονται όλα τα κεφάλαια με τον ίδιο τρόπο! Δεν πρέπει ούτε να το συζητάμε. Άλλο η ιστορική έρευνα έντιμων επιστημόνων στο Πανεπιστημιακό σπουδαστήριο-αρχείο και άλλο η τίμια «ιστορία της καρδιάς μας»!)
*Έτσι λοιπόν θα πούμε, για να γιορτάσουμε την ημέρα, απλά και τιμημένα….. ότι:
– Στις 25 Μαρτίου επαναστάτησε το Γένος, που στέναζε κάτω από τον πιο βάρβαρο ζυγό. Το Γένος που από το 1204 βρισκόταν μόνιμα σε εξέγερση ενάντια στην Φραγκοκρατία και την Τουρκοκρατία. Η μία εξέγερση πισω από την άλλη, οι θυσίες χωρίς τελειωμό, οι κατακτητές δεν κοιμόντουσαν ήσυχοι, δεν υπήρξε ποτέ η «ειρήνη του ραγιά»!
-Δεν ζούσαν καλά οι Έλληνες στην Τουρκοκρατία , ήταν δυστυχείς , δεν είχαν καλές σχέσεις με τον «απλό τούρκικο λαό». Φτάνει πια αυτός ο μύθος ! Ήταν υπόδουλο το Γένος των Ελλήνων. Η «Εθνική συνείδηση» (που την είπε «εξ ίσου πατριωτισμό» ο «Ανεξάρτητος»), δεν δημιουργήθηκε αυτόματα, δεν υπάρχει ιστορική παρθενογένεση.
-Ο Μάρκος Μπότσαρης είπαν πως γεννήθηκε Αλβανός, έζησε Σουλιώτης και πέθανε Έλληνας! (πριν πεθάνει, με την βοήθεια του γραμματικού του έφτιαξε Ελληνοαλβανικό Λεξικό!). Ήταν Έλληνας το είπε και το απόδειξε. Πέρασε στην Ευρωπαϊκή ιστορική μνήμη ως ο «Botsaris»* τότε που οι δυτικοευρωπαϊκές κοινωνίες διψούσαν για αληθινούς ήρωες!
*Ας θυμηθούμε τον σταθμό του Παρισινού Μετρό …Botsaris!
-Το «Κρυφό Σχολειό» (αμαρτία να το παραγνωρίζουμε) και τα φανερά, τα σπουδαία σχολειά της κοινοτικής ζωής των Ελλήνων, μαζί με την εκκλησία διατήρησαν την γλώσσα και την παράδοση.
-Ο Αγώνας της Παλιγγενεσίας ήταν άνισος και υπονομευμένος από τα ελαττώματα της φυλής, (γιατί είμαστε φυλή και όχι γεωπολιτικός πολτός!) αλλά και τον δόλο των «ξένων». Λατινικό δόλο τον είπε μελαγχολικά ο Μπάϋρον στα «Νησιά της Ελλάδος». Λίγοι, πολλοί λίγοι ήταν οι αληθινοί φιλέλληνες, που οι περισσότεροι θυσιάστηκαν. Οι άλλοι ήταν «άνεργοι» των Ναπολεόντιων πολέμων. Όσο για τα Ευρωπαϊκά Ανακτοβούλια, τους σαράφηδες του Λονδίνου, της Φλάνδρας, της Γερμανίας, αλλά και της Αμερικής, καλλίτερα να μην συζητήσουμε !
ΓΙΑΤΙ ΟΧΙ ΛΟΙΠΟΝ!
…..και Αγία Λαύρα υπήρχε και Παλαιών Πατρών Γερμανός και όλοι οι άλλοι! Με άλλες ίσως ημερολογιακές καταγραφές….και λοιπόν; Με άλλες άβολες για τον καθημερινό άνθρωπο λεπτομέρειες και αφηγήσεις. Ας μην τον μπερδέψουμε άλλο τον συμπατριώτη μας αυτόν. Αρκετά τραβάει από την εξουσία που όχι μόνο δεν τον υπηρέτησε ποτέ της, αλλά τον καταπίεσε και τον εκμεταλλεύεται άγρια! Με τα ελαττώματα τους οι Αγωνιστές, με τις αδυναμίες τους, με όλα τους! Ακρότητες και προδοσίες κάθε τόσο. Ποιος αγώνας, ποιανού λαού, ποιας εποχής δεν είχε τέτοια;
Ας μείνουμε όμως στην θυσία, στο μεγαλείο, στον Διάκο, στον Καραϊσκάκη, στον Παπαφλέσσα, στον Δημ.Υψηλάντη και όλους τους άλλους. Να κάτσουμε μαζί με τον Ι.Καποδίστρια για να ακούσουμε, μαζί με τον Κολοκοτρώνη και τους οπλαρχηγούς, τον οιωνοσκόπο της αρνίσιας σπάλας, το Πάσχα του 1820 στην Αγία Μαύρα της Λευκάδας !
Ας διαβάσουμε τον ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ, την εφημερίδα του προγόνου μου (του παππού της Γιαγιάς μου!). Από το 1827 στην Ύδρα, μέχρι το 1859, δεν σταμάτησε να τα λέει όλα ! Τι πιο αληθινό από την πρώτη εφημερίδα που εκδόθηκε από ιδιώτη, που πολύ γρήγορα, έγινε ο πρώτος δημοσιογράφος που διώχθηκε από την διεφθαρμένη εξουσία και η εφημερίδα του η πρώτη που διατάχθηκε η παύση της έκδοσης της από το τρίτο φύλλο της! Ήταν η εφημερίδα που πάλεψε σκληρά τον «κοτζαμπασισμό», την Φαναριώτικη ίντριγκα και αμέσως μετά την Ξενοκρατία, με τους Βαυαρούς που έβαλε ο Μέττερνιχ να κυβερνήσουν την Ελλάδα, που μόλις είχε, με τόσες θυσίες, διώξει τους Τούρκους. Ήταν αυτοί και τα ντόπια συμφέροντα που εγκαλέσανε στα δικαστήρια τους, 48 φορές τον «Ανεξάρτητο», φυλάκισαν 28 φορές τον εκδότη του και 18 φορές τον γιό του Κωνσταντίνο! Ήταν τότε που ο περήφανος Αγωνιστής και όλη η οικογένεια, αλλάξανε το οικογενειακό επίθετο από Παντελή σε Ανεξάρτητο, έγιναν οικογένεια Ανεξαρτήτου, έτσι για να πικάρουν τους «Παυαρούς»*, όπως τους ονομάτιζαν κοροϊδευτικά!
*(Μπαβαρία ήτανε,στην πρώτη Ελληνική εκδοχή του, το όνομα της χώρας του Όθωνα. Αργότερα έγινε Βαυαρία ώς πιο εύηχο! Ο Ανεξάρτητος έκανε το Μπ. Π. ακολουθώντας την παιγνιώδη συνήθεια της εποχής.)
Ας θυμηθούμε τον Παντελή Κ. Παντελή τον χαλκέντερο εκδότη, τον ζόρικο Υδραίο, που γενήθηκε το 1802 και 17-18 χρονών μυήθηκε Φιλικός. Με την πρώτη τουφεκιά της Επανάστασης μπαρκάρισε στην «Αθηνά», το οικογενειακό μπρίκι και ξεκίνησε, με τον Ελληνικό πια Στόλο, το κυνηγητό των Τούρκων. Τραυματίστηκε δύο φορές στις ναυμαχίες του Καφηρέα και του Τσεσμέ, ακολουθώντας με όλη την οικογένεια την παράδοση του γενάρχη Χριστιανού Παντελή, «αμιράλιου» του στολίσκου του Λάμπρου Κατσώνη και τις διαταγές του Νικολάκη Παντελή του θείου του, που ήταν Υπουργός Πολέμου στην πρώτη Ελεύθερη Ελληνική Κυβέρνηση!
Έχοντας πάρει ο Παντελής Κ. Παντελή, αξιοπρόσεκτη μόρφωση ρίχτηκε τις δύσκολες ώρες του 1827 στην μάχη του Τύπου. Η «Ανεξάρτητος Εφημερίς της Ελλάδος» από την Ύδρα του 1827 μέχρι την Αθήνα του 1859 (που έπαψε να κυκλοφορεί), δεν σταμάτησε να αγωνίζεται για Αρχές και Αξίες υπερασπίζοντας την Συνταγματική Τάξη και τα Δημοκρατικά Ιδεώδη. Η οικογένεια με τον πρωτότοκο Κωνσταντίνο, τον λαμπρό νομικό (από τους πρώτους διδάκτορες της Νομικής) και εξαίρετο αρθρογράφο, τον υποπρόξενο της Αλεξάνδρειας, μετά την ασθένεια του Παντελή, συνέχισε την πορεία της. Η εφημερίδα «Λαός» με διευθυντή τον Γεώργιο Ανεξάρτητο και αρχισυντάκτη τον Κωνσταντίνο συνέχισε, με την ευχή του γηραιού πλέον Παντελή*τους Δημοκρατικούς Αγώνες.
*Απεβίωσε το 1882 πλήρης ημερών!
Παράλληλα ο Ιωάννης Ανεξάρτητος Αξιωματικός του Βασιλικού Ναυτικού και βουλευτής Θήρας μετέφερε στο κοινοβούλιο, ως επιφανής πολιτικός άνδρας, το Υδραίικο αγωνιστικό πνεύμα και την εντιμότητα των «Ανεξαρτήτων»!
Αυτή είναι η ιστορία και η πορεία της οικογένειας που τιμούμε σήμερα. Ανδρώθηκε στον Ιερό Αγώνα και δικαίωσε τον τίτλο τιμής της Ιστορίας για τον:
«Ανεξάρτητο την Δημοκρατική Εφημερίδα της Επανάστασης του 1821!».
Ας έχουμε την ευχή τους , σε δύσκολα χρόνια ζούμε, μας χρειάζεται !
Λ. Βαζαίος
*Το ιστορικό αφήγημα «Ανεξάρτητος η Δημοκρατική Εφημερίδα της Επανάστασης του 1821» εκδόθηκε από τον «Μένανδρο» (2018).
Αναρρώνοντας από πρόσφατη αρθροπλαστική και έχοντας έτσι ακόμη περισσότερο χρόνο για ξεκοκάλισμα του Τύπου αλίευσα στατιστικά στοιχεία που επιβεβαίωσαν κάποιες προσωπικές απόψεις και προβληματισμούς. Πρόκειται για το θέμα της ίδρυσης ιδιωτικών ΑΕΙ. Η Πανεπιστημιακή Κοινότητα στην μεγάλη πλειοψηφία της, ο Επιστημονικός Κόσμος επίσης και οι περισσότεροι φορείς της Κοινωνίας αναστατωμένοι. Εμείς οι παλιότεροι προβληματισμένοι. Αξίζει τον κόπο αυτή η αναστάτωση; Έχοντας ήδη 27 περίπου Πανεπιστήμια κάθε είδους λειτουργούντα διερωτώμαι αν αντικειμενικά χρειαζόμαστε και άλλους νομικούς, παραπάνω φιλολόγους , φυσικούς, θεολόγους , γιατρούς , μηχανικούς κλπ; Οι γενιά μου είχε να κάνει μόνο με τα ΑΕΙ της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης! Είμαστε Λαός 10.000.000 με πολύ αμυδρή πιθανότητα αυξητικής τάσης (είμαι επιεικής!).
Κινδυνεύουμε να βρεθούμε με ιδιωτικά ΑΕΙ που δεν θα μπορούν να επιβιώσουν οικονομικά και το Κράτος να αναγκαστεί να τα στηρίξει προστατεύοντας τους σπουδαστές που τα έχουν επιλέξει. Aς υπολογίσουμε ακόμη και τα δάνεια που θα έχουν πάρει από τις Τράπεζες για την ίδρυση τους . Αν δεν φτουρήσουν τα οικονομικά τους το Κράτος (η κοινωνία δηλαδή) θα πληρώσουν πάλι. Οι χορηγίες, οι δωρεές και λοιπές πηγές εσόδων έχουν ημερομηνίες λήξεως και δεν είναι σταθερές ίδίως σε χώρες μικρού πληθυσμιακού αναπτύγματος όπως η δική μας. Αν υπολογίσουμε όμως, (ως υπόθεση εργασίας και όχι πιθανότητα δυστυχώς) το αποτέλεσμα της διάθεσης των πόρων αυτών στα υπάρχοντα ΑΕΙ θα εκπλαγούμε! Πιστεύω πως θα ζήσουμε επιστημονική-ερευνητική κοσμογονία με την ποιότητα των επιστημόνων που διαθέτουμε!
Στον λογαριασμό όμως αυτόν δεν θα μπούν οι χορταστικές αμοιβές, τα κέρδη και κυρίως τα Bonus των πολυπληθών CEO, MANAGERS, κολλητών, μεσαζόντων και πάσης φύσεως στελεχών που θα σιτίζονται στα Πρυτανεία των «Μη κερδοσκοπικών ιδιωτικών ΑΕΙ». Είναι πολύ απαιτητικός αυτός ο κόσμος και δεν αστειεύεται. Θα κερδίσει και θα τα πάρει σίγουρα, ο κόσμος να χαλάσει!
Μίλησαν οι αρμόδιοι για την αξιολόγηση των «μητρικών» ΑΕΙ του εξωτερικού που εικάζεται ότι θα ιδρύσουν παραρτήματα στην χώρα μας. Στην πραγματικότητα φοβάμαι ότι θα γίνουν διάφορα παζαρέματα με τα υπάρχοντα «Κολλέγια» που έχουν «έγκαιρα» αποβιβασθεί, ήδη λειτουργούν και πιέζουν με κάθε τρόπο για την «μεταρρύθμιση» της Παιδείας. Σημείωσα ενδεικτικά κάποια στοιχεία:
Το ΕΚΠΑ είναι στην 49 η θέση στην ΕΕ και στην θέση 180 παγκοσμίως! καθόλου
άσχημα!
Το ΑΠΘ στην 59 Η θέση στην ΕΕ και στην θέση 205 παγκοσμίως! Καθόλου άσχημα.
Τα περιφερειακά Πανεπιστήμια και αυτά σε καλές θέσεις.
Το DEREE που θεωρείται και είναι ό,τι καλλίτερο στον χώρο των « Κολλεγίων»
κατατάσσεται 625 ο θέση στην ΕΕ και στην θέση 2811 παγκοσμίως..
Το Metropolitan 992 στην ΕΕ και 6188 παγκοσμίως.
Οι συγκρίσεις εξόφθαλμα προφανείς.
Αξίζει λοιπόν να ξαναδούμε κάποια πράγματα για την Παιδεία. Οι συγκρίσεις είναι καθοριστικές. Θέλει πολλή μελέτη και σοβαρότητα το θέμα της Ανώτατης Παιδείας. Οι υπάρχουσες δομές ΑΕΙ με όλα τα αρνητικά που έχουν φορτωθεί και τις μεγάλες ανάγκες που η Πολιτεία δεν καλύπτει, έχουν δώσει γενιές καλών επιστημόνων που αναγνωρίζονται ευρύτατα. Ας τα βοηθήσουμε να λύσουν τα προβλήματα τους και να καλύψουν τίς μεγάλες ανάγκες τους . Αν επιμείνουμε στην ίδρυση (πάσης φύσεως ) μη δημοσίων ΑΕΙ, θα πρέπει η αδειοδότηση τους να γίνει με ιδιαίτερα αυστηρά κριτήρια. Λίγο ουτοπικό μου μοιάζει αυτό! Δεν θα πρέπει προς Θεού να δημιουργηθούν συνθήκες παραγωγής «πτυχίων ευκαιρίας»!!!
Είναι δυνατό να πεισθεί εχέφρων πολίτης που ζει στην «πιάτσα» πως θα είναι στ’αλήθεια «μη κερδοσκοπικά» τα ιδιωτικά ΑΕΙ; Είμαστε Ευρωπαϊκή χώρα και κοινωνία. Γιατί δεν κοιτάμε τι γίνεται στον Ευρωπαϊκό χώρο Παιδείας! Γιατί καθορίζουν αυτά τα θέματα σχεδόν αποκλειστικά άνθρωποι σπουδασμένοι σε Αμερικανικά Ιδρύματα;; Άλλη η Ευρωπαϊκή Πανεπιστημιακή ιστορία και παράδοση και τελείως άλλη, τελείως διαφορετική η Αμερικάνικη. Διαφορετικά μεγέθη, διαφορετική κοινωνική πρόσληψη της έννοιας Παιδεία.
Ήδη όμως η κριτική αποκαθήλωση των καλών αλλά πανάκριβων Αμερικανικών ΑΕΙ έχει προχωρήσει πολύ. Ο καθηγητής Μ.Σαντελ «σαρξ εκ της σαρκός» του Χάρβαρτ, δίνει την εικόνα των ΑΕΙ της χώρας του με το βιβλίο «Τυραννία της Αξίας». Είναι συγκλονιστικά όσα περιγράφει και ανατρέπουν πολλές σταθερές και εμμονές. Η προσωπική του σχέση με το σύστημα της Ανώτατης Παιδείας και η τεκμηρίωση που παραθέτει δεν επιτρέπουν αμφισβήτηση των δυσοίωνων συμπερασμάτων που παραθέτει. Ας το μελετήσουμε όσοι μπορούμε, θα μας βοηθήσει. Είναι όσα δεν ξέρουμε η καλλίτερα όσα δεν μας επιτρέπουν να μάθουμε οι ημεδαποί «πάσης φύσεως κυβερνώντες» που κραδαίνουν απειλητικά παντός είδους εντυπωσιακά «πτυχία» από τα Αμερικανικά ΑΕΙ.
Για να μην υπάρξει παρεξήγηση εξαιρούνται αυτόματα και αναγνωρίζονται οι συμπατριώτες που μόχθησαν πραγματικά και πήραν θέσεις ζηλευτές παγκόσμια. Είναι πολλοί και τους τιμούμε. Είναι σεμνοί και μάλλον δεν φιλοδοξούν να κυβερνήσουν την χώρα, που την αγαπούν και την σέβονται! Στα βιογραφικά των περισσότερων από αυτούς ο βασικός τίτλος σπουδών είναι από το ΕΚΠΑ η το ΑΠΘ, η το Κρήτης, η το της Πάτρας, ας μην το ξεχνάμε!
Κίνδυνος λοιπόν η υπερπαραγωγή πτυχιούχων που θα διογκώσουν τα ποσοστά του «προλεταριάτου του λευκού κολλάρου»! Ο επαγγελματικός προσανατολισμός των μαθητών του Λυκείου ακούγεται ότι έχει ατονήσει και οι Τεχνικές Σχολές δεν ξέρω αν έχουν επικεντρωθεί όσο θα έπρεπε στις ταχύτητες των νέων δεδομένων της πληροφορικής των ρομπότ της τεχνητής νοημοσύνης και όσων σήμερα κυριαρχούν. Χρειαζόμαστε καλά καταρτισμένους τεχνολόγους για να αποδώσει ο εξοπλισμός που στον Δημόσιο και Ιδιωτικό τομέα καθημερινά εξελίσσεται και γίνεται πιο απαιτητικός. Χρειάζονται καλά καταρτισμένοι τεχνίτες σε όλους τους κλάδους που ταχύτατα πλέον εξελίσσονται. Αυτοί δεν βγαίνουν από Πανεπιστημιακά Ιδρύματα. Φοιτούν σε δυναμικές, σύγχρονες, απαιτητικές πολυδιάστατες τεχνικές Σχολές που καταρτίζουν στελέχη ποιότητας που πήραν καλή εκπαίδευση και πλατιά μόρφωση. Αυτό διδάσκει η διεθνής εμπειρία.
Χρειάζεται όμως τελικά η δυναμική παρέμβαση ολόκληρης της Επιστημονικής κοινότητας στην διαμόρφωση του μοντέλου του σύγχρονου ανθρώπου. Έχουμε μείνει πολύ πίσω. Τα σημερινά «μοναχοπαίδια» μας δεν νομίζω ότι τα ενημερώνουμε (δεν λέω ανατρέφουμε!!!) για το πως θα μπορέσουν να σταθούν στα πόδια τους την ενήλικη ζωή τους, Το «χαρτί» το πτυχίο με τα συμπαρομαρτούντα πλέον πληθωριστικά μεταπτυχιακά, μάλλον θα πρέπει να πάψει να είναι το «ιερό Δισκοπότηρα» των οικογενειακών αγώνων και των ονείρων κοινωνικής καταξίωσης των γονιών που επενδύουν στον «επιστήμονα» βλαστό τους για να ξορκίσει δικές τους εμμονές, τα στερητικά τους,, ακόμη και τα συμπλέγματα. που τους καταδιώκουν και τους βασανίζουν!
Αυτός είναι ο προβληματισμός απόμαχου επιστήμονα που πέρασε ΟΛΕΣ τις βαθμίδες της εκπαίδευσης και «οδοιπόρησε» σε όλη την διαδρομή μέχρι την ανώτατη βαθμίδα. Λ.Β.
Το πραξικόπημα, ο Αττίλας Ι από κοντά ο Αττίλας ΙΙ
– 2024.02.18
– Λάμπρος Βαζαίος
(Στον Οδυσσέα 1 βρίσκονται περισσότερα, εδώ σημειώνονται μερικά από όσα δεν γράφηκαν.)
Στην Μεσούντα, στο «υπόγειο στρατηγείο»! (Θανάσης Σκλαβενίτης ο ταγματάρχης που ενώ ήταν «ο άνθρωπος του Ιωαννίδη» ήτανε σοβαρός, λογικός και αξιοπρεπής αξιωματικός). Εκεί και ο απερίγραπτος Νίκος Σαμψών που κατάφερε όμως να τον συμμαζέψει ο Σκλαβενίτης και να τον πείσει να παραιτηθεί! Μετά την προέλαση των Τούρκων βγήκαμε στο δρόμο για το Σανατόριο της Κυπερούντας (αφού διασταυρωθήκαμε με το Πυροβολικό που το είχαν στείλει οι αθεόφοβοι στην Πάφο για να κυνηγήσει τον Μακάριο που ήταν πλέον στο Λονδίνο αντί να μείνει στις θέσεις του στην Κυρήνεια!!) . Η Κυπερούντα 2 μας περίμενε με νερό, δροσιά, τσαϊ ελιές και την φροντίδα της matron , της Λούση!
Κυπερούντα
Ηρώ Μάγου η γλυκιά γιατρίνα σπουδασμένη στο Πανεπιστήμιο Πατρίς Λουμούμπα της Μόσχας. Λέγανε τότε πως εκεί σπουδάζανε νέοι από τις χώρες των «Αδεσμεύτων» και του Τρίτου Κόσμου. Ο καλός μας φαρμακοποιός, τα χειρουργεία, ο Μανώλης Εγγλεζάκης, ο Μανώλης Φουντουλάκης οδοντίατρος της Σχολής και ιστορικός-παλαιοντολόγος-ερευνητής στην Χαλκίδα.. Από καιρό δεν είναι μαζί μας ο Μανώλης..
Περίστροφο εγγλέζικο αστυνομικό Wembley με 9 μόνο(!) σφαίρες πήρα στο ΓΕΕΦ τότε που μοιράζανε χύμα Καλάσνικωφ και Τσέχικα αυτόματα., Παραξενεύτηκε και με κοίταξε με λύπηση ο αποθηκάριος όταν του ζήτησα να το χρεωθώ με 108! Το ραντάρ του Τρόοδος, η πισίνα του Παρκ και οι Γκούρκας, οι Πλάτρες, η Κυπερούντα.. Αδα και Αντρούλα οι sisters και η Αννίτα Μιχαηλίδου αδελφή της Άδας. Στην Ελλάδα αργότερα ο Μάκης Μπαλαούρας παντρεύτηκε την όμορφη Αννίτα που «έφυγε» πρόωρα αφήνοντας την γλυκιά Όλγα την κόρη της κοντά μας να νοιάζεται στον Δήμο για την πόλη σαν καλή πολεδόμος!).
Τα χωριά Καλοπαναγιώτης, Αμίαντος, ΕΟΚΑ Β΄(και ο Μουστάκας!), Τάκης Μούρκας, Κώστας Κουτρούμπας, Καστανάκης, Αντώνης Πολυθοδωράκης, ο Αχιλλέας Κοντοάγγελος, Σταυροβούνι, Λεμεσσός, Λουρουντζίνα, Αθηαίνου, Μιχάλης και Φοίβος μεσήλικες ανθυπολοχαγοί του Κυπριακού Στρατού τότε που φτιάχθηκε με τον Παντελίδη τον Στρατηγό.
Νορ Ατλας, και κατάρριψη 3, ο οδηγός μου (καλόγερος το παρατσούκλι του) και ο καταδρομέας με το κάταγμα στην κνήμη, από το ατύχημα που προξένησε με τις μανούβρες του ασθενοφόρου ο κατατρομαγμένος καλόγερος! Αντί για συγνώμη ο αθεόφοβος να λέει στον λοκατζή, «άντε σε γλύτωσα από τον πόλεμο, θα πάρεις και αναρρωτική!»
Επιχειρηση “Νίκη” οι άδικα χαμένοι καταδρομείς του Νορ Ατλας. Πηγή “Πρώτο Θέμα” εδώ
Ο Λάμπρου στο πυροβολικό στην Αθαλάσσα,. ΄Ερριξε όλες τις οβίδες κουτουρού την ώρα που τον βομβαρδίζανε οι Τούρκοι, (όπως αργότερα μου είπε) μέσα στην Μια Μηλιά, αφού τα αντιαεροπορικά του το προηγούμενο βράδυ καταρρίψανε το Νορ Ατλας που πετούσε με σιγή ασυρμάτου γιατί οι ανόητοι της εθνοσωτήριας δεν βρήκαν άλλο τρόπο ειδοποίησης! Τόσα παλληκάρια τζάμπα και βερεσέ! Το ψυχιατρείο βομβαρδισμένο εκείνο το βράδυ και ο Λάμπρου πέθανε μετά λίγα χρόνια, αφού βασανίστηκε πολύ από τύψεις που δεν του ανήκαν. Ο Λεμονιάς και οι σεφταλιές του, κονιάκ και ουϊσκυ, ποκεριζέ παίζανε στο ξενοδοχείο του Τρόοδος.
Η Λούση, η maitron 4, ξεφωνίζει στον δρόμο τον Σαμψών, γράφει και καταγγέλλει τον Βαλτχάϊμ πως δεν κάνει ό,τι πρέπει. Τον καταγγέλλει στον ΟΗΕ αδιαφορώντας για το γεγονός ότι είναι Γ. Γραμματέας του, και θυμίζει σε όλους το κακό παρελθόν του, τότε που στον πόλεμο ήταν αξιωματικός των SS! Θυμάται τα πάντα η τρομερή Λούσυ, που σπούδασε στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυττού και περηφανευότανε πως είχε αλληλογραφία με όλους τους τρανούς όπως τους αποκαλούσε. Είναι η αλήθεια πως τους τα έλεγε χύμα με τα ωραία παλαιομοδίτικα Αγγλικά της! Και όλοι ξέρανε τότε, πως μια-δυο φορές το μήνα τα λέγανε οι δυό τους ο Μακάριος και εκείνη. Στέρεη η σχέση, παλιά και δοκιμασμένη η φιλία τους. Ήταν απόλαυση να ακούς την τραγουδιστή Κυπριακή λαλιά της.. Ηγετική φυσιογνωμία του νησιού με «τον τρόπον της!». Της έλεγα να μην σπαταλάμε τα ακριβά αποροφήσιμα ζωϊκά ράμματα στο χειρουργείο και με μάλωνε λέγοντας…ξέρεις ντοκτόρ πόσο κάνει ό άνθρωπος που χειρουργείς; τι είναι το ράμμα μπροστά στον άνθρωπο; Με ρούμπωσε, τι να απαντήσω; Την έπιασα να κλαίει κρυφά με αναφιλητά για την προσφυγιά, έξω από το στρατόπεδο της Λάρνακας.
Δεν το άντεχε η περηφάνια της Κυπριακής ψυχής της. Έλπιζε …«Εν νάρθει ο Μακάριος πίσω να σιάξει τα πράγματα!». Έτσι το παρακαλούσε και το έλπιζε! Δεν της «βγήκεν όμως κι’έφυγεν με το παράπονον!» (έβαλα τα ν στις λέξεις στην μνήμη της!!) . Κοντά της συνέχεια ο άντρας της ο Χρήστος.. Κλασσική φιγούρα Ελλαδίτη μόνιμου επαρχιώτη υπαξιωματικού. Αθόρυβος, λιγομίλητος, παρών όλες τις ώρες, όλες τις μέρες. Καθόταν τα βράδια της πλήξης στην Κυπερούντα, τα μοναχικά βράδια με την Λούσυ, με το εργόχειρο του ο καθένας τους, μέχρι που ο πόλεμος και εμείς όλοι τους χαλάσαμε την ησυχία. Παντρεύτηκα μεγάλη έλεγε η maitron, γιατί ντοκτόρ μου λαλώ σου(!) όταν περνούν τα χρόνια δεν κάνεις μόνος, σκέψου ποιος θα φτιάχνει τις βαλίτσες στα ταξίδια ; ..και ο Χρήστος μόλις τελείωσε από την ΕΛΔΥΚ συνέχισε την θητεία του στην Κυπερούντα στο παλιό Αγγλικό Σανατόριο με την Λούσυ!
Ο Μανώλης Εγγλεζάκης ο γιατρός της ΕΛΔΥΚ παιδίατρος γλυκός και ευγενής συνάδελφος, ξεμπάρκαρε στην αυλή του Σανατόριου ένα μεσημέρι τότε στον Αττίλα ΙΙ, από το χιλιοτρυπημένο από βλήματα ασθενοφόρο του, κουβαλώντας απίστευτο κοπάδι στρατιώτες που μάζευε στο δρόμο. Δεν πιστεύεται πως κατάφερε να χωρέσει στην «αμπουλανς» όλους αυτούς. Μας θύμισε τα στοιχήματα που βάζανε για το πόσους στριμώχνονται σε τηλεφωνικό θάλαμο η στο μίνι –κουπερ! Άλαφιασμένος ο Μανώλης δεν μπορούσε να βγάλει κανένα ήχο. Η φωνή του είχε μπλοκάρει από την δίψα και την κούραση. Τον βάλαμε να πιει λίγο τσάι με το ζόρι και να κάνει μπάνιο. Μόλις ζωντάνεψε λίγο μας κοίταζε σαν να μας έβλεπε πρώτη φορά. Ανησυχήσαμε λίγο για το απλανές βλέμμα και ο Μούρκας του βάζει μπροστά του ένα φύλλο χαρτί και το μολύβι του, λέγοντας «έλα Μανώλη ζωγράφησε μας κάτι» Ο Εγγλεζάκης ο μανιώδης σκιτσογράφος από τα χρόνια της Σχολής τον κοίταξε με αμηχανία και ψιθύρισε «δεν μπορώ!» Τότε καταλάβαμε όλοι τι είχε περάσει για να φτάσει,, όπως έφτασε, κοντά μας!
Ό άλλος Μανώλης ο Φουντουλάκης, οδοντίατρος της ΕΛΔΥΚ χάθηκε στο δρόμο και όταν έφτασε εγώ χειρουργούσα και τον είδα να μπαίνει μισολιπόθυμος στο χειρουργείο. Δεν καταλάβαινε που βρισκόταν και ζητούσε νερό και τσιγάρο! Τον βοηθήσαμε να συνέλθει, πέρασε ο καιρός και αρκετά χρόνια μετά τον ξαναβρήκαμε ερευνητή παλαιοντολόγο στην Χαλκίδα.
Δάνειο στον Νίκο Τσουρή τις Κυπριακές λίρες που περνούσαν τότε μόνο στην Κύπρο! Ο θείος του ο κύριος Λουϊζου στην Ακαδημίας και Εμ.Μπενάκη, με τις ιατρικές μπλούζες, μου το επιστρέφει μόλις γύρισα. Ο Νίκος δρ. Αγροτικής Οικονομίας του Πανεπιστημίου Humbold του Ανατ. Βερολίνου, έστησε αμέσως επιχείρηση με θερμοκήπια για την παραγωγή ειδικής ποικιλίας γαρύφαλλων! Λίγο καιρό μετά μου έλεγε πως φόρτωνε ένα αεροπλάνο την εβδομάδα για την Γερμανία. Πολύ γρήγορα η δουλειά του έγινε πολύ πετυχημένη. Χρόνια μετά σκεφτόμουνα πως έκανα λάθος να μην συνεταιριστώ μαζί του. Βλέπεις ούτε εμπορικό μυαλό είχα και τα χρήματα τα χρειαζόμουν. Τα οικονομικά της οικογένειας καθόλου ανθηρά. Αβεβαιότητα, ανασφάλεια καμία δυνατότητα ακόμη ιδιωτικής δουλειάς. Κερασάκι στην τούρτα η μετάθεση στο Κιλκίς! Ποιό Κιλκίς όμως (!)… Μαυροκλήσι του Έβρου και μετά πάλι πίσω στο Κιλκίς! Οι συμπτώσεις όμως και η παράξενη καλή μου τύχη με γύρισαν πίσω στο 401 γρήγορα. Η αρρώστια του Ανδροκλή Ζερβάκη (ευτυχώς έγινε καλά γρήγορα ο καλός άνθρωπος και φίλος!) διόρθωσε τα πράγματα!
Μεταπολίτευση στην Κύπρο, Μεταπολίτευση στην Αθήνα. Επιστροφή με πλοίο, η Αύρα με ένα λουλούδι, εγώ με λινό σακάκι κατεβαίνω με τους τελευταίους. Καθυστέρησα κουβεντιάζοντας με την Μόνικα Βασιλείου την ηθοποιό αδελφή του μετέπειτα προέδρου.*
*αυτό μου το λένε συνέχεια από τότε στην οικογένεια,, δεν μου το συγχωρήσανε ποτέ!
Ταξιδεύοντας με την «Αργώ» της μέσα ζωής μου
49 χρόνια μετά!
Οι τελευταίες μέρες στην Κύπρο ήταν δύσκολες, αμήχανες ήταν παράξενες! Είχε αναποδογυρίσει κάθε τι. Οι Κύπριοι παραλογισμένοι από τις συμφορές που απανωτές ξεσπούσαν στα κεφάλια τους. Το ένα τουλάχιστον τρίτο του Λαού πρόσφυγες, αγνοούμενοι, σκοτωμένοι, βιασμένες γυναίκες, συλημένες εκκλησίες, ανασκαμμένα νεκροταφεία, νεκρή πόλη η Αμμόχωστος, σκλαβωμένη η Κερύνεια. Καταστροφές, ανασφάλεια και ερωτηματικά, μόνο ερωτηματικά. καμμιά τελεία, κανένα κόμμα πουθενά, ούτε για δείγμα κάποιο θαυμαστικό στους πικρούς αναστεναγμούς και τα λόγια της οργής. Τα σημεία στίξης κοιτάζανε απορημένα το κενό που απλώθηκε γύρω!
Η «Υπηρεσία» στον κόσμο της! Διαταγές από ‘δω κι’από κει, συχνά αντιφατικές, άλλοτε ακατανόητες. Να υποβάλλουμε, ζήτησε η Ηγεσία,, αναφορές για την δράση μας την περίοδο των επιχειρήσεων απόρρητες μας είπαν. Να υποβάλλουν προτάσεις οι μονάδες απονομής παρασήμων στα στελέχη τους! Όλα αυτά με μορφή επείγοντος. Τροχάδην εκτελέστηκαν οι διαταγές. Σε λίγες μέρες νέα διαταγή απόρρητη κι’αυτή. Να καταστρέψουμε κάθε αντίγραφο της έκθεσης που υποβάλλαμε πριν λίγο και κάθε τι που μπορεί να το αναπαραγάγει. Για τις τιμητικές διακρίσεις ούτε λόγος, τις καταχώνιασαν στα «επείγοντα αρχεία» του καλάθου των απορριμμάτων!
Στις αρχές του 2023, ειδοποιηθήκαμε όσοι μετείχαμε στις πολεμικές επιχειρήσεις Κύπρου το 1974 (έτσι το διατυπώσανε οι αρμόδιοι!), να κάνουμε σειρά ενεργειών για να αποδειχθεί η συμμετοχή μας τότε. Είχαν όμως περάσει 49 χρόνια! Αποφασίστηκε να δοθεί μηνιαία τιμητική οικονομική παροχή 200 ευρω και να απονεμηθεί αναμνηστικό μετάλλιο. Η πρώτη σκέψη ήταν να αρνηθώ την τόσο καθυστερημένη κίνηση της «Υπηρεσίας»! Συζητώντας όμως το θέμα με τον Δημήτρη Αλευρομάγειρο πείστηκα από τον καλό φίλο να αναθεωρήσω την αρχική άποψη μου. Ήταν δικαίωμα που είχε μεταβληθεί σε υποχρέωση μετά από 49 χρόνια! Από όλους τους συναδέλφους που βρεθήκαμε τότε στην Κύπρο μόνο εγώ είχα επιζήσει! Ο Πανδαμάτωρ είχε κατευθύνει στον Κάτω Κόσμο τους Συναδέλφους που όλοι ήταν μεγαλύτερης ηλικίας από μένα! Έπρεπε μάλλον να τους εκπροσωπήσω στην τόσο αργοπορημένη τιμητική κίνηση της «Υπηρεσίας»! Ο Μικρός Μαραθώνιος στην σύγχρονη ψηφιακή γραφειοκρατία των Στρατιωτικών Υπηρεσιών, που κατέληγε στην ΔΙΣ (Ιστορία Στρατού) είχε και ευχάριστες εκπλήξεις. Η λειτουργίες των υπηρεσιών δεν είχαν καμία σχέση με την άθλια κατάσταση που θυμόμουν από τον καιρό που ήμουν εν ενεργεία! Οι κτιριακές εγκαταστάσεις και κυρίως το προσωπικό έκαναν την διαφορά..
Το οικονομικό μέρος τακτοποιήθηκε γρήγορα ενώ η παραλαβή του αναμνηστικού μεταλλίου με συστημένη επιστολή άργησε λίγο, κλείνοντας την διαδρομή της συμμετοχής μου στην τελευταία πολεμική περιπέτεια της Πατρίδας.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕΥΕΔ
Ο Οδυσσέας στις στήλες του Ιανού, Εκδόσεις Μένανδρος, 2020, Λάμπρου Βαζαίου.
Το χωριό Κυπερούντα είναι το τρίτο ψηλότερο χωριό του νησιού μετά τα χωριά Πρόδρομος και Χανδριά. Οι βουνοκορφές που αγκαλιάζουν το χωριό έχουν ύψος μέχρι και χίλια πεντακόσια τριάντα έξι μέτρα, με υψηλότερο το βουνό Μαδαρή. Το βουνό αυτό δεσπόζει επιβλητικά στα βόρεια του χωριού ενώ οι βασικοί παραπόταμοι του Κούρρη διασχίζουν το χωριό δημιουργώντας στενές και βαθιές κοιλάδες. Εξαιτίας του μοναδικού κλίματος που κατέχει η Κυπερούντα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, η Αγγλική Αποικιοκρατική Κυβέρνηση την είχε επιλέξει για ανέγερση Σανατόριου – σημερινού Νοσοκομείου. (https://www.cyprusalive.com/el/to-grafiko-xorio-kyperounta)
Επιχείρηση Νίκη : Μετά τη ματαίωση της αποστολής καταδρομέων με αεροσκάφη της Ο.Α., αποφασίστηκε να μεταβούν στην Κύπρο οι άνδρες της Α’ Μοίρας Καταδρομών από το Μάλεμε της Κρήτης, με μεταγωγικά της ΠΑ (βράδυ 21/7/1974). Η Εθνική Φρουρά της Κύπρου δεν ενημερώθηκε έγκαιρα για την άφιξη των NORATLAS και άργησε να ειδοποιήσει το Πυροβολικό. Η 184 και η 186 Μοίρα Πεδινού Πυροβολικού είχαν παραταχθεί στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας και δεν ειδοποιήθηκαν από το ΓΕΕΦ που δεν διέθετε ασύρματο δίκτυο προειδοποιήσεων. Από τα αντιαεροπορικά πυρά εναντίον των NORATLAS, το ΝΙΚΗ-6 καταρρίφθηκε. Τα μέλη του πληρώματός του και 27 από τους 28 καταδρομείς που μετέφερε σκοτώθηκαν.
Η Διευθυντρια του Νοσηλευτικού Ιδρύματος
Οι φωτογραφίες προστέθηκαν από την ΕΕΥΕΔ, η πηγή τους αναφέρεται στον υπότιτλο τους.
Σήμερα 27 Δεκ. 2023 έφυγε από την ζωή, σε ηλικία 81 ετών, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε (Wolfgang Schäuble, 1942-2023) , μία από τις προσωπικότητες που σημάδεψαν τη γερμανική πολιτική σκηνή τις τελευταίες δεκαετίες. Στην Ελλάδα συνέδεσε το όνομα του με την περίοδο της οικονομικής κρίσης, των μνημονίων και των αυστηρών μέτρων που ζητούσε για να διατηρηθούν υπό έλεγχο τα κρατικά ελλείμματα.
Ο κ. Λάμπρος Βαζαίος, στο βιβλίο του «Ο Οδυσσέας στις στήλες του Ιανού» αναφέρεται και στην Ελλάδα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στην Ελλάδα που μετά το 1950, κατεστραμμένη από τους πολέμους, ορθοπόδησε, ήταν ένα θαύμα που δεν κράτησε πολύ. Ήλθε ή όπως πιστεύουν πολλοί , πως μεθοδεύτηκε, μια οικονομική κρίση διαρκείας που ανάτρεψε το θαύμα αυτό. Τεράστιες οι ευθύνες των δικών μας κυβερνητών που άφησαν την χώρα απροστάτευτη, βορά στα κάθε είδους οικονομικά συμφέροντα. Ήλθαν τα μνημόνια και τα σκληρά μέτρα λιτότητας. Βασικός “παικτης”, αυτόν που έβλεπαν οι Έλληνες και γενικότερα η λαοί του ευρωπαϊκού νότου, να ζητά αυστηρά μέτρα λιτότητας, ήταν ο Υπουγός Οικονομικών της Γερμανίας Β. Σόιβλε. Δεν έφθαναν τα μέτρα, οι απαξιωτικές εκφράσεις του για την Ελλάδα και γενικότερα για τους λαούς της Νότιας Ευρώπης (PIGS), προκαλούσαν αντιδράσεις. Στο πνεύμα, αυτό το 2013 γράφει ο Λάμπρος Βαζαίος στο παραπάνω βιβλίο του :
« Είναι φανερό ότι η «αντίδραση» μου αναφέρεται στην αγανάκτηση και τον θυμό που μου προκαλούν όσα υφίσταται η πατρίδα μου. Έχοντας πλήρη γνώση των προβλημάτων και των ευθυνών της ράτσας μας, κάνοντας πολύ σχολαστικά «ταμείο» αποφάσισα να «αλληλογραφήσω», με τον άνθρωπο που βρέθηκε να ρυθμίζει, για λογαριασμό βέβαια των οικονομικών «αυθεντών», τις τύχες των πολιτών της Ευρώπης!»
Από τις δύο ανοικτές επιστολές προς τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε που περιέχονται στον “ Οδυσσέα στις στήλες του Ιανού” του κ. Λάμπρου Βαζαίου, δημοσιεύουμε την πρώτημε ημερομηνία 20 Δεκ. 2013 .
Η ΠΡΩΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ
Προς τον κ. Β. Σόιμπλε
Υπουργών Οικονομικών
της Ομοσπ. Δημ. της Γερμανίας
Κύριε Σόιμπλε,
Πρόσφατα στον Τύπο δημοσιεύθηκε κάποια συνέντευξή σας. Επρόκειτο μάλλον για συνέντευξη με την παρουσία πολλών δημοσιογράφων. Κάποιος σας ερώτησε πώς διαχειρίζεστε το γεγονός ότι εξαιτίας και δικών σας χειρισμών η Γερμανία είναι αντιπαθής έως μισητή, έτσι ακριβώς διατυπώθηκε, σε πολλές Ευρωπαϊκές κοινωνίες,
Με ετοιμότητα που προδίδει προετοιμασία, απαντήσατε ότι «δεν μας μισούν ως Γερμανούς, αλλά μας ζηλεύουν». Είχατε έτοιμη την ανώδυνη και λίγο ευτράπελη απάντηση, αλλά και τη μεταφορά στο παράδειγμα της σχολικής τάξης με τους καλούς, μελετηρούς και εργατικούς μαθητές και τους άλλους» συμμαθητές. Προφανώς δεν θα ήταν η πρώτη φορά που σας ρωτούσαν κάτι τέτοιο!
Δεν επιθυμώ να σχολιάσω πόσο επιτυχημένη είναι η απάντηση και η μεταφορική αναγωγή σε προβλήματα σχολικής ζωής. Πρέπει, όμως, να σημειώσω ότι είναι προκλητική. Προσωπικά πιστεύω ότι εγώ ο ίδιος, όπως και πολλοί, πάρα πολλοί, Έλληνες και άλλοι Ευρωπαίοι πολίτες, δεν έχουμε τίποτε να ζηλέψουμε από κανέναν. Ο φθόνος, η ζήλεια, τα συμπλέγματα κατωτερότητας και ό,τι άλλο πιθανόν υπαινιχθήκατε, δεν μπορεί να προκληθούν από συγκρίσεις με τη χώρα σας (φαντάζομαι, βέβαια, να μην είχατε βάλει και τον εαυτό σας στο πλαίσιο αυτό). Όχι, κ. Σόιμπλε, δεν έχετε το δικαίωμα να κατηγορείτε ως ζηλόφθονους όσους υφίστανται την προσεκτικά σχεδιασμένη επιδρομή σας, αλλά κυρίως το καλά μελετημένο πρελούδιο των ύβρεων, του διασυρμού και της τιμωρητικής ηθικολογίας που σχεδιάσατε για να λαφυραγωγήσετε στη συνέχεια πιο εύκολα τους εύπιστους εταίρους σας (στην προκειμένη περίπτωση τη χώρα μου, εμένα τον ίδιο, την οικογένειά μου, τους φίλους, τους συμπατριώτες μου, χωρίς βέβαια να παραγνωρίζω καθόλου τις ευθύνες των ανάξιων και διεφθαρμένων κυβερνητών μας, που πιθανώς συνεργάζονταν μαζί σας ή με τους οικονομικούς παράγοντες σας).
Λέτε στον λαό σας ότι πληρώνει με τους φόρους του στους τεμπέληδες του Νότου. Δεν έχει όμως πάρει χαμπάρι ακόμα αυτός ο λαός ότι δανείζετε, δεν βοηθάτε, ότι το χρήματοπιστωτικό σας σύστημα κερδίζει τζογάροντας τα λεφτά των δικών σας φορολογουμένων,
Έχω παράπονα από τη χώρα μου, αλλά πρόκειται για απολύτως «οικογενειακό» πρόβλημα που δεν αφορά σε κανέναν άλλο, είναι «ιδιωτική» υπόθεση! Είναι επίσης γεγονός ότι για πολύ λιγότερα θέματα από τα παράπονά μου, ντρέπομαι στο κοινωνικό και εθνικό περιβάλλον μου. Η πραγματική όμως ντροπή αφορά σε όσα από ιστορική, νομική, ανθρωπιστική πολιτισμική, ηθική (όχι ηθικολογική) άποψη, αλλά και εγκλημάτων πολέμου, θηριωδιών, εθνοκαθάρσεων και ων ουκ έστι αριθμός άλλων εγκλημάτων, έχουν οδηγήσει άλλους στα δικαστήρια της ιστορίας. Ας μην μιλάμε, λοιπον, για σκοινί στου κρεμασμένου το σπίτι, λέει ο λαός μας, που ειρήσθω εν παρόδω τόσα έχει υποφέρει!
Δεν χρειάζεται, κ. Σόιμπλε, να έχω μνήμη ελέφαντα για να μην ξεχνώ τους λόγους επιβολείς και τη σχολαστικά λεπτομερή οργάνωση της πείνας της Κατοχής που εξολόθρευσε δύο τουλάχιστον γενιές καλών Ελλήνων. Την «άψογη» οργάνωση της λεηλασίας της χώρας μου με το αναγκαστικό δάνειο, την καταστροφή κάθε υποδομής, τη λεηλασία των αρχαιολογικών θησαυρών και ό,τι άλλο έβαζε ο εργατικός, μεθοδικός και αποτελεσματικός νους των συμπατριωτών σας τότε. Η τιμωρητική προτεσταντική «λογική» τους δεν άντεξε την αξιοπρέπεια του Λοχία, του τελευταίου βαθμοφόρου, του Οχυρού Λίσσε. Ήθελαν εκδίκηση, ήθελαν φρέσκο αίμα και το γύρεψαν στα σκελετωμένα μωρά και τους ανήμπορους γέρους. Δεν αφήσατε λίθον επί λίθου! Αρκούμαι σε αυτά…
Δεν πιστεύω στη συλλογική ευθύνη, είναι άλλης «κουλτούρας» ανωμαλία αυτή, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είναι κωμικό να διατείνεσθε ότι εκτός των άλλων ζηλεύω αυτή την κληρονομιά και την υστεροφημία που την ακολουθεί.
Ως Δημοκράτης πιστεύω στην κατανόηση της πραγματικότητας και στον σεβασμό στις αρχές και τις αξίες του πολιτισμού και του ορθού λόγου που γεννήθηκαν εδώ…..στον τόπο μου, για να διδάσκουν τους ανθρώπους να είναι άνθρωποι. Σε τέτοια σχολεία σπούδασα, κ. Σόιμπλε, όχι σε αυτά που ζηλεύει ο ένας τον άλλον! Εγώ δεν έχω τέτοιες προσλαμβάνουσες και στην ουσία τις απορρίπτω. Σκεφθείτε μόνο την ιστορία, αλλά, γιατί όχι, και το άμεσο μέλλον. Κρίνουν πολύ δίκαια και πολύ αυστηρά και δεν καταλαβαίνουν από φλυαρίες για οικονομίες, για εργατικότητες με τον κακοπληρωμένο μόχθο των άλλων, για λιτότητες, για ανήθικες ηθικολογίες.
ΥΓ. Το πιο πιθανό είναι να μην διαβάσετε ποτέ αυτό το κείμενο. Το ίδιο πιθανό όμως είναι να φανεί χρήσιμο σε όσους το διαβάσουν. Προσωπικά κέρδισα διαχειριζόμενος τον δίκαιο θυμό μου και εσείς μάλλον χάσατε γιατί δεν είχατε την ευκαιρία να μάθετε ελληνικά για να το καταλάβετε!
ΥΓ.2 Είναι γλώσσα δύσκολη και απαιτητική και δεν είναι για όλους!
ΥΓ.3 Κατοικώ στο Π. Φάληρο, στην οδό Ήβης Αθανασιάδου. Τον Οκτώβρη του, την ημέρα που οι τελευταίοι Γερμανοί έφευγαν από τον Νοσηλευτικό σχηματισμό που είχαν στην περιοχή, δια της παραλιακής λεωφόρου, μια συντροφιά μαθήτριες, 16 ετών , στη συμβολή του δρόμου με την παραλιακή λεωφόρο, εκδήλωναν τη χαρά τους γελώντας μάλλον περιπαιχτικά με τους τέως πλέον κατακτητές που έφευγαν. Στο τελευταίο αυτοκίνητο, ο επιβαίνων «αξιωματικός» δεν το άντεξε και με μια ριπή του αυτομάτου του τιμώρησε την ΉβηΑθανασιάδου, 16 ετών, γιατί χαιρόταν που θα ήταν πια ελεύθερη. Δεν αντεξε τη χαρά της κοπελίτσας… ΤΟΣΟ ΡΗΧΗ ΗΤΑΝ Η ΨΥΧΗ ΤΟΥ
