Categories
2024 ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΟ 1974


Το πραξικόπημα ο Αττίλας Ι από κοντά ο Αττίλας ΙΙ

  • 2025.07.20
  • Λάμπρος Βαζαίος

(*Στον Οδυσσέα βρίσκονται περισσότερα, εδώ σημειώνονται μερικά από όσα δεν γράφηκαν.)

Το κόκκινο PASSAT του Νίκου Τσουρή, Το σχολείο της Λακατάμιας, ο πορτοκαλεώνας, το ψυγείο της COCA COLA.
Στην Μεσούντα, στο «υπόγειο στρατηγείο»! (Θανάσης Σκλαβενίτης ο ταγματάρχης που ενώ ήταν «ο άνθρωπος του Ιωαννίδη» ήτανε σοβαρός, λογικός και αξιοπρεπής αξιωματικός). Εκεί και ο απερίγραπτος Νίκος Σαμψών που κατάφερε όμως να τον συμμαζέψει ο Σκλαβενίτης και να τον πείσει να παραιτηθεί! Μετά την προέλαση των Τούρκων βγήκαμε στο δρόμο για το Σανατόριο της Κυπερούντας (αφού διασταυρωθήκαμε με το Πυροβολικό που το είχαν στείλει οι αθεόφοβοι στην Πάφο για να κυνηγήσει τον Μακάριο που ήταν πλέον στο Λονδίνο αντί να μείνει ( το πυροβολικό ), στις θέσεις του, στην βόρεια ακτογραμμή, στην Κυρήνεια!!). Η Κυπερούντα μας περίμενε με νερό, δροσιά, τσαϊ ελιές και την φροντίδα της matron , της Λούση!

Ηρώ Μάγου η γλυκιά γιατρίνα σπουδασμένη στο Πανεπιστήμιο Πατρίς Λουμούμπα της Μόσχας. Λέγανε τότε πως εκεί σπουδάζανε νέοι από τις χώρες των «Αδεσμεύτων» και του Τρίτου Κόσμου.

Ο καλός μας φαρμακοποιός, τα χειρουργεία, ο Μανώλης Εγγλεζάκης, ο Μανώλης Φουντουλάκης οδοντίατρος της Σχολής και ιστορικός – παλαιοντολόγος – ερευνητής στην Χαλκίδα. Από καιρό δεν είναι μαζί μας ο Μανώλης..

Περίστροφο εγγλέζικο αστυνομικό Wembley με 9 μόνο(!) σφαίρες πήρα στο ΓΕΕΦ, τότε που μοιράζανε χύμα Καλάσνικωφ και Τσέχικα αυτόματα. Παραξενεύτηκε και με κοίταξε με λύπηση
ο αποθηκάριος όταν του ζήτησα να το χρεωθώ με 108!

Το ραντάρ του Τρόοδος, η πισίνα του Παρκ και οι Γκούρκας, οι Πλάτρες, η Κυπερούντα.. Αδα και Αντρούλα οι sisters και η Αννίτα Μιχαηλίδου αδελφή της Άδας. Ελλάδα αργότερα ο Μάκης Μπαλαούρας παντρεύτηκε την όμορφη Αννίτα που «έφυγε» πρόωρα αφήνοντας την γλυκιά Όλγα την κόρη της κοντά μας να νοιάζεται στον Δήμο για την πόλη σαν καλή πολεδόμος!). Τα χωριά Καλοπαναγιώτης, Αμίαντος, ΕΟΚΑ Β΄(και ο Μουστάκας!), Τάκης Μούρκας, Κώστας Κουτρούμπας, Καστανάκης, Αντώνης Πολυθοδωράκης, ο Αχιλλέας Κοντοάγγελος, Σταυροβούνι, Λεμεσσός, Λουρουντζίνα, Αθηαίνου, Μιχάλης και Φοίβος μεσήλικες ανθυπολοχαγοί του Κυπριακού Στρατού τότε που φτιάχθηκε με τον Παντελίδη τον Στρατηγό. Νορ Ατλας, και κατάρριψη, ο οδηγός μου (καλόγερος το παρατσούκλι του) και ο καταδρομέας με το κάταγμα στην κνήμη, από το ατύχημα που προξένησε με τις μανούβρες του ασθενοφόρου ο κατατρομαγμένος καλόγερος! Αντί για συγνώμη ο αθεόφοβος να λέει στον λοκατζή, «άντε σε γλύτωσα από τον πόλεμο, θα πάρεις και αναρρωτική!»

Ο Λάμπρου στο πυροβολικό στην Αθαλάσσα,. ΄Ερριξε όλες τις οβίδες κουτουρού την ώρα που τον βομβαρδίζανε οι Τούρκοι, (όπως αργότερα μου είπε) μέσα στην Μια Μηλιά, αφού τα αντιαεροπορικά του το προηγούμενο βράδυ καταρρίψανε το Νορ Ατλας που πετούσε με σιγή ασυρμάτου γιατί οι ανόητοι της εθνοσωτήριας δεν βρήκαν άλλο τρόπο ειδοποίησης! Τόσα παλληκάρια τζάμπα και βερεσέ! Το ψυχιατρείο βομβαρδισμένο εκείνο το βράδυ και ο Λάμπρου πέθανε μετά λίγα χρόνια, αφού βασανίστηκε πολύ από τύψεις που δεν του ανήκαν. Ο Λεμονιάς και οι σεφταλιές του, κονιάκ και ουϊσκυ, ποκεριζέ παίζανε στο ξενοδοχείο του Τρόοδος.

Η Λούση, η maitron, ξεφωνίζει στον δρόμο τον Σαμψών, γράφει και καταγγέλλει τον Βαλτχάϊμ πως δεν κάνει ό,τι πρέπει. Τον καταγγέλλει στον ΟΗΕ αδιαφορώντας για το γεγονός ότι είναι Γ. Γραμματέας του, και θυμίζει σε όλους το κακό παρελθόν του, τότε που στον πόλεμο ήταν αξιωματικός των SS! Θυμάται τα πάντα η τρομερή Λούσυ, που σπούδασε στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυτού και περηφανευότανε πως είχε αλληλογραφία με όλους τους τρανούς όπως τους αποκαλούσε. Είναι η αλήθεια πως τους τα έλεγε χύμα με τα ωραία παλαιομοδίτικα Αγγλικά της! Και όλοι ξέρανε τότε, πως μια-δυο φορές το μήνα τα λέγανε οι δυό τους ο Μακάριος και εκείνη. Στέρεη η σχέση, παλιά και δοκιμασμένη η φιλία τους. Ήταν απόλαυση να ακούς την τραγουδιστή Κυπριακή λαλιά της. Ηγετική φυσιογνωμία του νησιού με «τον τρόπον της!». Της έλεγα να μην σπαταλάμε τα ακριβά αποροφήσιμα ζωϊκά ράμματα στο χειρουργείο και με μάλωνε λέγοντας…ξέρεις ντοκτόρ πόσο κάνει ό άνθρωπος που χειρουργείς; τι είναι το ράμμα μπροστά στον άνθρωπο; Με ρούμπωσε, τι να απαντήσω; Την έπιασα να κλαίει κρυφά με αναφιλητά για την προσφυγιά, έξω από το στρατόπεδο της Λάρνακας. Δεν το άντεχε η περηφάνια της Κυπριακής ψυχής της. Έλπιζε …«Εν νάρθει ο Μακάριος πίσω να σιάξει τα πράγματα!». Έτσι το παρακαλούσε και το έλπιζε! Δεν της «βγήκεν όμως κι’ έφυγεν με το παράπονον!» (έβαλα τα ν στις λέξεις στην μνήμη της!!) . Κοντά της συνέχεια ο άντρας της ο Χρήστος. Κλασσική φιγούρα Ελλαδίτη μόνιμου επαρχιώτη υπαξιωματικού. Αθόρυβος, λιγομίλητος, παρών όλες τις ώρες, όλες τις μέρες. Καθόταν τα βράδια της πλήξης στην Κυπερούντα, τα μοναχικά βράδια με την Λούσυ, με το εργόχειρο του ο καθένας τους, μέχρι που ο πόλεμος και εμείς όλοι τους χαλάσαμε την ησυχία.

Παντρεύτηκα μεγάλη έλεγε η maitron, γιατί ντοκτόρ μου λαλώ σου(!) όταν περνούν τα χρόνια δεν κάνεις μόνος, σκέψου ποιος θα φτιάχνει τις βαλίτσες στα ταξίδια ; ..και ο Χρήστος μόλις τελείωσε από την ΕΛΔΥΚ συνέχισε την θητεία του στην Κυπερούντα στο παλιό Αγγλικό Σανατόριο με την Λούσυ!

Ο Μανώλης Εγγλεζάκης ο γιατρός της ΕΛΔΥΚ παιδίατρος γλυκός και ευγενής συνάδελφος, ξεμπάρκαρε στην αυλή του Σανατόριου ένα μεσημέρι τότε στον Αττίλα ΙΙ, από το χιλιοτρυπημένο από βλήματα ασθενοφόρο του, κουβαλώντας απίστευτο κοπάδι στρατιώτες που μάζευε στο δρόμο. Δεν πιστεύεται πως κατάφερε να χωρέσει στην «αμπουλανς» όλους αυτούς. Μας θύμισε τα στοιχήματα που βάζανε για το πόσους στριμώχνονται σε τηλεφωνικό θάλαμο η στο μίνι –κουπερ! Άλαφιασμένος ο Μανώλης δεν μπορούσε να βγάλει κανένα ήχο. Η φωνή του είχε μπλοκάρει από την δίψα και την κούραση. Τον βάλαμε να πιει λίγο τσάι με το ζόρι και να κάνει μπάνιο. Μόλις ζωντάνεψε λίγο μας κοίταζε σαν να μας έβλεπε πρώτη φορά. Ανησυχήσαμε λίγο για το απλανές βλέμμα και ο Μούρκας του βάζει μπροστά του ένα φύλλο χαρτί και το μολύβι του, λέγοντας «έλα Μανώλη ζωγράφησε μας κάτι» Ο Εγγλεζάκης ο μανιώδης σκιτσογράφος από τα χρόνια της Σχολής τον κοίταξε με αμηχανία και ψιθύρισε «δεν μπορώ!» Τότε καταλάβαμε όλοι τι είχε περάσει για να φτάσει,, όπως έφτασε, κοντά μας!

Ό άλλος Μανώλης ο Φουντουλάκης, οδοντίατρος της ΕΛΔΥΚ χάθηκε στο δρόμο και όταν έφτασε εγώ χειρουργούσα και τον είδα να μπαίνει μισολιπόθυμος στο χειρουργείο. Δεν καταλάβαινε που βρισκόταν και ζητούσε νερό και τσιγάρο! Τον βοηθήσαμε να συνέλθει, πέρασε ο καιρός και αρκετά χρόνια μετά τον ξαναβρήκαμε ερευνητή παλαιοντολόγο στην Χαλκίδα.

Δάνειο στον Νίκο Τσουρή τις Κυπριακές λίρες που περνούσαν τότε μόνο στην Κύπρο! Ο θείος του ο κύριος Λουϊζου στην Ακαδημίας και Εμ.Μπενάκη, με τις ιατρικές μπλούζες, μου το επιστρέφει μόλις γύρισα. Ο Νίκος δρ. Αγροτικής Οικονομίας του Πανεπιστημίου Humbold του Ανατ. Βερολίνου, έστησε αμέσως επιχείρηση με θερμοκήπια για την παραγωγή ειδικής ποικιλίας γαρύφαλλων! Λίγο καιρό μετά μου έλεγε πως φόρτωνε ένα αεροπλάνο την εβδομάδα για την Γερμανία. Πολύ γρήγορα η δουλειά του έγινε πολύ πετυχημένη. Χρόνια μετά σκεφτόμουνα πως έκανα λάθος να μην συνεταιριστώ μαζί του. Βλέπεις ούτε εμπορικό μυαλό είχα και τα χρήματα τα χρειαζόμουν. Τα οικονομικά της οικογένειας καθόλου ανθηρά. Αβεβαιότητα, ανασφάλεια καμία δυνατότητα ακόμη ιδιωτικής δουλειάς. Κερασάκι στην τούρτα η μετάθεση στο Κιλκίς! Ποιό Κιλκίς όμως (!)… Μαυροκλήσι του Έβρου και μετά πάλι πίσω στο Κιλκίς! Οι συμπτώσεις όμως και η παράξενη καλή μου τύχη με γύρισαν πίσω στο 401 γρήγορα. Η αρρώστια του Ανδροκλή Ζερβάκη (ευτυχώς έγινε καλά γρήγορα ο καλός άνθρωπος και φίλος!) διόρθωσε τα πράγματα!

Μεταπολίτευση στην Κύπρο, Μεταπολίτευση στην Αθήνα. Επιστροφή με πλοίο, η Αύρα με ένα λουλούδι, εγώ με λινό σακάκι κατεβαίνω με τους τελευταίους. Καθυστέρησα κουβεντιάζοντας με την Μόνικα Βασιλείου την ηθοποιό αδελφή του μετέπειτα Προέδρου.*
*αυτό μου το λένε συνέχεια από τότε στην οικογένεια,, δεν μου το συγχωρήσανε ποτέ!

Ταξιδεύοντας με την «Αργώ» της μέσα ζωής μου
49 χρόνια μετά!

Οι τελευταίες μέρες στην Κύπρο ήταν δύσκολες, αμήχανες, ήταν παράξενες! Είχε αναποδογυρίσει κάθε τι. Οι Κύπριοι παραλογισμένοι από τις συμφορές που απανωτές ξεσπούσαν στα κεφάλια τους. Το ένα τουλάχιστον τρίτο του Λαού πρόσφυγες, αγνοούμενοι, σκοτωμένοι, βιασμένες γυναίκες, συλημένες εκκλησίες, ανασκαμμένα νεκροταφεία, νεκρή πόλη η Αμμόχωστος, σκλαβωμένη η Κερύνεια. Καταστροφές, ανασφάλεια και ερωτηματικά, μόνο ερωτηματικά. Καμμιά τελεία, κανένα κόμμα πουθενά, ούτε για δείγμα κάποιο θαυμαστικό στους πικρούς αναστεναγμούς και τα λόγια της οργής. Τα σημεία στίξης κοιτάζανε απορημένα το κενό που απλώθηκε γύρω!

Η «Υπηρεσία» στον κόσμο της! Διαταγές από ‘δω κι’ από κει, συχνά αντιφατικές, άλλοτε ακατανόητες. Να υποβάλλουμε, ζήτησε η Ηγεσία, αναφορές για την δράση μας την περίοδο των επιχειρήσεων απόρρητες μας είπαν. Να υποβάλλουν προτάσεις οι μονάδες απονομής παρασήμων στα στελέχη τους! Όλα αυτά με μορφή επείγοντος. Τροχάδην εκτελέστηκαν οι διαταγές. Σε λίγες μέρες νέα διαταγή απόρρητη κι’ αυτή. Να καταστρέψουμε κάθε αντίγραφο της έκθεσης που υποβάλλαμε πριν λίγο και κάθε τι που μπορεί να το αναπαραγάγει. Για τις τιμητικές διακρίσεις ούτε λόγος, τις καταχώνιασαν στα «επείγοντα αρχεία» του καλάθου των απορριμμάτων!

Στις αρχές του 2023, ειδοποιηθήκαμε όσοι μετείχαμε στις πολεμικές επιχειρήσεις Κύπρου το 1974 (έτσι το διατυπώσανε οι αρμόδιοι!), να κάνουμε σειρά ενεργειών για να αποδειχθεί η συμμετοχή μας τότε. Είχαν όμως περάσει 49 χρόνια! Αποφασίστηκε να δοθεί μηνιαία τιμητική οικονομική παροχή 200 ευρώ και να απονεμηθεί αναμνηστικό μετάλλιο. Η πρώτη σκέψη ήταν να αρνηθώ την τόσο καθυστερημένη κίνηση της «Υπηρεσίας»! Συζητώντας όμως το θέμα με τον Δημήτρη Αλευρομάγειρο πείστηκα από τον καλό φίλο να αναθεωρήσω την αρχική άποψη μου. Ήταν δικαίωμα που είχε μεταβληθεί σε υποχρέωση μετά από 49 χρόνια! Από όλους τους συναδέλφους που βρεθήκαμε τότε στην Κύπρο μόνο εγώ είχα επιζήσει! Ο Πανδαμάτωρ είχε κατευθύνει στον Κάτω Κόσμο τους Συναδέλφους που όλοι ήταν μεγαλύτερης ηλικίας από μένα! Έπρεπε μάλλον να τους εκπροσωπήσω στην τόσο αργοπορημένη τιμητική κίνηση της «Υπηρεσίας»!

Ο Μικρός Μαραθώνιος στην σύγχρονη ψηφιακή γραφειοκρατία των Στρατιωτικών Υπηρεσιών, που κατέληγε στην ΔΙΣ (Ιστορία Στρατού) είχε και ευχάριστες εκπλήξεις. Η λειτουργίες των υπηρεσιών δεν είχαν καμία σχέση με την άθλια κατάσταση που θυμόμουν από τον καιρό που ήμουν εν ενεργεία! Οι κτιριακές εγκαταστάσεις και κυρίως το προσωπικό έκαναν την διαφορά..
Το οικονομικό μέρος τακτοποιήθηκε γρήγορα ενώ η παραλαβή του αναμνηστικού μεταλλίου με συστημένη επιστολή άργησε λίγο, κλείνοντας την διαδρομή της συμμετοχής μου στην τελευταία πολεμική περιπέτεια της Πατρίδας.

Categories
2025 ΑΡΘΡΑ ΕΦΥΓΑΝ

ΦΟΥΡΑΝΤΖΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ

  • 2025.07.17
  • ΔΣ/ΕΕΥΕΔ

Με θλίψη σας ανακοινώνουμε ότι στις 12 Ιουλίου 2025, έφυγε από την ζωή ο Συνάδελφος, Κτηνίατρος, Κωνσταντίνος Φουραντζής.

Ο Κ. Φουραντζής γεννήθηκε το 1934 στο Κιλκίς, εισήλθε στο Κτηνιατρικό τμήμα της ΣΙΣ το 1954.

Εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια σε όλους τους συγγενείς , φίλους και Συναδέλφους του, που τον γνώρισαν και συνεργάστηκαν μαζί του.

Ο Θεός ας τον αναπαύσει.


ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Ο Υποστράτηγος (ΥΚ) Φουρατζής Κων.νος υπήρξε σπάνιος άνθρωπος ! Αξιωματικός με υψηλά ιδανικά ! Επιστήμων με ενδιαφέρον για το αντικείμενό του και την εφαρμογή του στο Στρατό !

Εξαίρετος Συνάδελφος !

Κλασσικός οικογενειάρχης με πολύ συναίσθημα !

Πολυσχιδής προσωπικότητα !

Πληθωρική παρουσία και ευχάριστος στην συναναστροφή !

ΚΑΛΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ με ΘΕΤΙΚΗ ΠΡΟΑΙΡΕΣΗ !

Άφησε ανεξίτηλο στίγμα ,τόσο ως Τμηματάρχης Κτηνιατρικου τμ.ΣΣΑΣ, όσο και ως Διευντης Κτηνιατρικού Σώματος ΔΥΓ/ΓΕΣ.

Για μένα ένας πολύτιμος φίλος !

Θα μου μείνει αξέχαστος για την καλή του καρδιά και τα ειλικρινή του αισθήματα !

Ο Θεός ας τον αναπαύσει.

Κουράγιο στην οικογενειά του.

Να είναι καλά και αγαπημένοι να τιμούν τη μνήμη του .

Συλλυπητήρια και στους Άξκους ΥΚ που έχασαν έναν σπουδαίο Συναδέλφο …

ΤΕΡΨΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Τα θερμά μου συλλυπητήρια. Τον ζήσαμε σαν τμηματάρχη μας στη Σχολή από το2ο έτος μέχρι τη στιγμή που πήραμε το ξίφος ως Ανθυποκτηνίατροι. Κατόπιν μας καθοδηγούσε σαν δντής κτηνιατρικού του ΓΕΣ/ΔΥΓ στα πρώτα μας χρόνια ως Αξκοί. Άνθρωπος με χιούμορ, προσιτός και σπουδαίο καλλιτεχνικό μυαλό. Είχαμε βέβαια και τις διαφωνίες μας αλλά πάντα σε κόσμιο επίπεδο. Θα μείνει αξέχαστος.

ΚΑΖΑΜΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ

Παρ ότι ήταν από τους ανθρώπους που μου έκαναν πολύ κακό, λυπάμαι που ένα ακόμα κομμάτι του καλού Υγειονομικού έφυγε.

ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Τα θερμά μου συλλυπητήρια στην οικογένεια του…και στους συμμαθητές του…τον ζήσαμε στη Σχολή, ήταν ένας εξαιρετικός συνάδελφος και άνθρωπος…ο Θεός ας τον αναπαύσει….

ΓΙΑΝΝΑΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Θερμά συλλυπητήρια. Δε θα τον ξεχάσω ποτέ. Ήμουν τελειόφοιτος όταν κατάλαβα πόσο κοντά στους μαθητές ήταν. Έχω προσωπική εμπειρία. Εξαίρετος ως άνθρωπος. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που τον σκέπασε.

ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΗΛ ΟΔΥΣΣΕΑΣ

Εξαίρετος ως στέλεχος του Κτηνιατρικού,ήταν από τους τελευταίους του ηρωικού ΣΚΙ (Σώμα Κτηνιατρικού Ιππονυών) άνθρωπος με λεπτό χιούμορ και διάθεση έτοιμος να βοηθήσει σε κάθε πρόβλημα,καλλιτεχνικός νους.Τον γνώρισα σε δύσκολους καιρούς …ας αναπαυθεί λοιπόν,καλό παράδεισο…..Συλλυπητήρια στους οικείους του.

ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΘΩΜΑΣ

Καλό ταξίδι κύριε διευθυντά σπουδών του Κτηνιατρικού της Σ Σ.Α.Σ (Στρατιωτικής Σχολής Αξιωματικών Σωμάτων) όταν σάς πρωτογνωρίσαμε , με την είσοδό μας στην Σ.ΣΑ.Σ το έτος 1982-83 ως αρχηγός της 1ης τάξης Κτηνιατρικού . Ως αρχηγός του 1ου ετους Κτηνιατρικού της σχολής , με τους συμμαθητές μου (ΥΚ) Γεωργόπουλο Λεωνίδα, (ΥΚ) Εμμανουήλ Γεώργιο και (ΥΚ) Σιδηροπουλο Ιωάννη , εμεις οι “καπνεργάτες” …όπως μάς αποκαλούσατε , σάς αποχαιρετάμε με σεβασμό και εκτίμηση , για όλα όσα μας προσφέρατε , στά πρώτα βήματα της σταδιοδρομίας μας, στήν Κτηνιατρική οικογένεια του Ε.Σ

Σας ευχαριστούμε.

Καλό Παράδεισο

ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια του. Ο Θεός να αναπαύσει την ψυχή του. Εξαίρετος συνάδελφος, πολύ αγαπητός, φιλικός και με ιδιαίτερη αίσθηση του χιούμορ. Συνυπηρετήσαμε στη Δνση Σπουδών της ΣΣΑΣ, αρχές της δεκαετίας του 1980 και παρά την διαφορά βαθμών που είχαμε, ήταν ιδιαίτερα προσιτός τόσο με τους μικρότερους Αξκους όσο και με τους μαθητές. Καλό του ταξίδι.

Categories
2025

ΟΙ ΔΟΡΥΦΟΡΟΙ ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

  • 2025.07.14
  • Κων/νος Κουσκούκης

Κωνσταντίνος Κουσκούκης : Καθηγητής Δερματολογίας, νομικός, πρόεδρος της Ιπποκρατείου Ακαδημίας Ιαματικής
Ιατρικής, πρόεδρος Παγκόσμιας Ακαδημίας Κινεζικής και Συμπληρωματικής Ιατρικής

Στην καθημερινή μας ζωή κάνουμε ευρύτατη χρήση των διαστημικών δεδομένων, των σημάτων και των υπηρεσιών που λαμβάνουμε από τις συστοιχίες δορυφόρων, οι οποίες βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη/ Ο καθένας μας χρησιμοποιεί, ενδεχομένως χωρίς να το αντιλαμβάνεται, καθημερινά τις υπηρεσίες περίπου 40 δορυφόρων. Οι τακτικές προβλέψεις καιρού υπολογίζονται από δεδομένα που λαμβάνονται από αυτούς του δορυφόρους. Μας παρέχουν τις πιο ακριβείς αναφορές καιρού και μας προειδοποιούν για επικείμενες καταιγίδες. Παρακολουθούν το κλίμα και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως η αλλαγή των επιπέδων υγρασίας, οι πυρκαγιές, οι ατμοσφαιρικές αλλαγές.

Στις τηλεπικοινωνίες, η χρήση του Διαστήματος μετέτρεψε τη Γη σε μια παγκόσμια γειτονιά. Οι δορυφόροι συνδέουν εκατομμύρια ανθρώπους και έχουν τη δυνατότητα να συνδέσουν δισεκατομμύρια περισσότερους, που σήμερα δεν έχουν πρόσβαση. Ένας και μόνο δορυφόρος μπορεί να διαχειριστεί τις τηλεοπτικές εικόνες και το ραδιόφωνο για μια ολόκληρη χώρα. Κινητά και διαδίκτυο βασίζονται σε συστήματα γεωστατικών δορυφόρων που περιστρέφονται γύρω από τη Γη για να παρέχουν τη γρήγορη και φθηνή μεταφορά των πληροφοριών τους από τον αποστολέα στον παραλήπτη. Το παγκόσμιο σύστημα εντοπισμού θέσης, που επιτρέπει στον καθένα να βρει τη θέση του στη Γη με σφάλμα λίγων μέτρων, «κάνει την πλοήγηση ευκολότερη, ταχύτερη και ακριβέστερη για αεροπλάνα και πλοία και για τη διάσωση ζωών.

Γενικά οι δορυφόροι μάς βοηθούν να παρατηρήσουμε δραστηριότητες στη Γη, να σταματήσουμε την παράνομη αλιεία και την αποψίλωση των δασών, συμβάλλουν στην ενίσχυση της ασφάλειας των κρατών.

Στην Ελλάδα, οι διαστημικές τεχνολογίες στηρίζουν ιδιαίτερα –πέρα από τις πολιτικές προσαρμογής και μετριασμού της κλιματικής αλλαγής- και την παρακολούθηση του παράκτιου και υδάτινου περιβάλλοντος, «τη διαχείριση των φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών π.χ. μιας πυρκαγιάς, όπου ο χρόνος απόκρισης σε όλες τις φάσεις του επιχειρησιακού σχεδιασμού είναι ένας από τους κρισιμότερους παράγοντες. Ακόμη, τον έλεγχο των συνόρων και την παρακολούθηση της παράνομης μετανάστευσης, την ασφάλεια της θαλάσσιας κυκλοφορίας, την προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας.

Επίσης, τη γεωργία ακριβείας, αλλά και την πολιτιστική κληρονομιά και συγκεκριμένα την παρακολούθηση και εκτίμηση τρωτότητας μνημείων και αρχαιολογικών χώρων» .  Η αξιοποίηση των διαστημικών συστημάτων στην καθημερινή ζωή αποτελεί μόνο το τρίτο σκέλος του τομέα του Διαστήματος, το λεγόμενο downstream.

Το upstream εστιάζει σε δράσεις και προϊόντα που αφορούν την αποστολή δορυφόρων, ρομποτικών συστημάτων, αισθητήρων με στόχο την εκμετάλλευση και εξερεύνηση του Διαστήματος, ενώ το midstream επικεντρώνεται σε αυτή καθαυτή τη λειτουργία δορυφόρων και άλλων
συσκευών και συστημάτων. Και στους τρεις αυτούς υποτομείς είναι τεράστιες οι ευκαιρίες για την ανάπτυξη υψηλής τεχνολογικής καινοτορμίας. «Ο τομέας του Διαστήματος, που αποτελεί παγκοσμίως μια αγορά άνω των 200 δις. ευρώ και αναπτύσσεται με ρυθμό 9% την τελευταία δεκαετία, κινείται και στην Ελλάδα με διψήφιο ρυθμό ανάπτυξης, ακόμη και μέσα στην κρίση.

«Το ελληνικό ενδιαφέρον εστιάζεται στις τεχνολογίες μικροδορυφόρων, στις υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών 5G και χαρτογράφησης, στη μικροηλεκτρονική, στα προηγμένα υλικά, στη ρομποτική και κάθε μορφής εφαρμογές πλοήγησης και παρατήρησης της Γης, με έμφαση στην υποστήριξη του πρωτογενούς τομέα και των δραστηριοτήτων στη θάλασσα».

Φωτογραφία Εξωφύλλου : Πρώτο Θέμα: Στο Διάστημα με δορυφόρους made in Greece

Επιμέλεια ανάρτησης : Τασιόπουλος Αργύρης

Categories
2025 ΑΡΘΡΑ ΒΙΒΛΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΑΓΑΜΕΜΝΟΝΑ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗ

  • 2025.07.01
  • Αργύρης Τασιόπουλος

Στο παλιό Γ’ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ (στο Καραμπουρνάκι) υπήρχε ανοικτός χώρος εμπρός στο Διοικητήριο με την πινακίδα “ΠΛΑΤΕΙΑ ΕΠΙΚΤΗΝΙΑΤΡΟΥ ΑΓΑΜΕΜΝΟΝΑ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗ“. Πρώτη φορά την αντίκρυσα το 1973, σαν Μαθητής της ΣΣΑΣ. Κανείς μας δεν γνώριζε ποιος ήταν ο Αποστολίδης, ποιά ήταν η ιστορία του, γιατί υπήρχε αυτή η τιμητική πινακίδα, αλλά και κανείς μας δεν ενδιαφέρθηκε να ψάξει. Ο πρώτος που ενδιαφέρθηκε και με επιμονή άρχισε να ψάχνει στοιχεία ήταν ο Ταξίαρχος (ΥΚ) ε.α Κωνσταντίνος Τερψίδης.

Όπως ο ίδιος μου διηγήθηκε, αρχικά οι πληροφορίες ήταν ελάχιστες, μέχρι την ανακάλυψη του βιβλίου “The Lucky Child” του 2010, γραμμένο από την συγγραφέα Μαριάνα Αποστολίδη (κόρη του Αγαμέμνονα). Το βιβλίο αυτό είχε σαν θέμα την ζωή της Οικογένειας Αποστολίδη, πριν και μετά τον πόλεμο και έδωσε τα πρώτα στοιχεία για εντοπισμό της οικογένειάς του.

Με την βοήθεια της ομογένειας στον Καναδά, ύστερα από ένα κενό 75 χρόνων από τον θάνατο του Αποστολίδη, η οικογένεια βρέθηκε και ήλθε σε επαφή με τον κ. Τερψίδη, Διοικητή τότε, του Γ’ Κτηνιατρικού Νοσοκομείου. Μεταξύ των άλλων του παρέδωσε το Πολεμικό Ημερολόγιο του. Ήταν γραμμένο με κοινό μολύβι, σε ημερολόγιο – σημειωματάριο της φαρμακευτικής εταιρείας Bayer – που απευθυνόταν σε κτηνιάτρους (Taschenbuche fur Tierärzte) και αφορούσε το χρονικό διάστημα 2 Νοε.1940 μέχρι 30 Απρ. 1941, όταν ήταν Διευθυντής Κτηνιατρικής Υπηρεσίας του Γ΄ΣΣ και υπηρετησε σε αυτή τη θέση μέχρι την κατάρρευση του μετώπου.

Το “Ημερολόγιο” δωρήθηκε ως μόνιμο έκθεμα στο Μουσείο Στρατιωτικής Κτηνιατρικής Υπηρεσίας στη Λάρισα.

Το ημερολόγιο του “ταλαιπωρημένο” από τις συνθήκες του μετώπου και τις δεκαετίες που πέρασαν, ήταν σε πολλά σημεία του δυσανάγνωστο.

Με μοναδική ικανότητα ο Γενικός Αρχίατρος Γεώργιος Βουρβουλάκης “αποκρυπτογράφησε” το χειρόγραφο κείμενο. Ελάχιστες ήταν οι λέξεις που δεν αναγνωρίστηκαν (ούτε από τα συμφραζόμενα).

Σήμερα στο Βιβλίο παρουσιάζεται η εξαιρετική ερευνητική δουλειά των Συναδέλφων. Στην μία σελίδα υπάρχουν φωτογραφίες σελίδων του ημερολογίου και στην άλλη το κείμενο. Με ξεχωριστή επιμέλεια οι συγγραφείς προσθέτουν χρήσιμες πληροφορίες και διευκρινήσεις στα αναγραφόμενα του ημερολογίου.

Όπως αναφέρεται στο Βιβλίο :

“Το ημερολόγιο του Αγαμέμνονα Αποστολίδη δεν διεκδικεί δάφνες ιστορικότητας. Αν και καταγράφονται κάποια ενδιαφέροντα στοιχεία σχετικά με τις περιοχές, τους ανθρώπους και τις καταστάσεις τα οποία αντιμετωπίζει κατά το διάστημα αυτών των 6 μηνών από τον Νοέμβριο μέχρι και τον Απρίλιο 1940-41, τα περισσότερα από αυτά είναι είτε ήδη γνωστά είτε πολύ καλά μελετημένα. Η πραγματική, όμως, αξία του ημερολογίου έγκειται σε δύο στοιχεία. Το πρώτο είναι ότι η περιγραφή των γεγονότων γίνεται από έναν σχετικά χαμηλόβαθμο, αλλά καλλιεργημένο και με ιδιαίτερη αίσθηση του καθήκοντος ανθρώπου, ο οποίος μάχεται από το μετερίζι του ώστε να φανεί άξιος της στιγμής. Το δεύτερο σημαντικό στοιχείο είναι ότι ρίχνει φως σε πτυχές της ιστορίας του υγειονομικού, οι οποίες συνήθως χάνονται στη λήθη, καθώς δεν προσφέρουν το ενδιαφέρον το οποίο προσφέρουν οι «μάχιμες»ιστορίες αγωνίας και έντασης.”

Θα προσθέσω και το τρίτο στοιχείο, είναι το “άρωμα εποχής“, δηλαδή μικρά περιστατικά, χωρίς ίσως ιστορική αξία, δείχνουν τις συνθήκες που επικρατούσαν στο μέτωπο. Το άρωμα εποχής μπορεί να μας το μεταφέρει μόνο ένας αυτόπτης μάρτυρας.

Το Βιβλίο – Ημερολόγιο μας δίνει την δυνατότητα να σκιαγραφήσουμε τον χαρακτήρα, ενός εξαιρετικού αξιωματικού του Υγειονομικού. Μερικά αποσπάσματα από το Ημερολόγιο.

Στο Μέτωπο υφίσταται την σκληρές συνθήκες, χωρίς παράπονο ή μεμψιμοιρία, το θεωρεί απλά αναμενόμενο.

7/11/1940 …..Μικρά Σόφια – χωριό κατεστραμμένο από το 1903 – εντός χαράδρας – ένθα βασιλεύει και διαπιστούται η μιζέρια – καλό νεόκτιστο σχολείο και μεγάλη εκκλησία – παραμονή δεν προβλέπεται μακρά και άνετος – από την ώρα της αφίξεως μας μας πιάνει η βροχή και ο χειμωνιάτικος αέρας – τουρτουρίζω την νύκτα κάτω από τη μάλλινη βελέντζα του σπιτιού γιατί οι αποσκευές δεν κατόρθωσαν να φθάσουν εγκαίρως – Παρ’ όλα αυτά και το ψωμοτύρι που αποτελεί το δείπνον δεν είναι άσχημο και περισσεύει.

14/11/1940 …. Όλη την ημέρα ακατάπαυστος ήχος κανονιών, βόμβος αεροπλάνων – με αγωνία ρωτούμε να μάθωμε νέα και με αγαλλίαση και ικανοποίηση πληροφορούμεθα κατάληψιν υψωμάτων και σύλληψη αιχμαλώτων – άλλο τίποτα το εξαιρετικόν – φαγί βακαλάος με πατάτες άψητες και φακές το βράδυ με μιαρά μαμούδια – η πείνα όμως και η όρεξις εξουδετερώνει τα πάντα.

25/11/1940 Κρυσταλλοπηγή – χωριό ελεεινό, λασπώδες, σχετικώς αφιλόξενο λόγω των τάσεων των κατοίκων προς την βουλγαροφιλίαν – [Πάντως] στο δωμάτιο που μένουμε με τον Λοχαγ.{…..λο} με σπασμένα τζάμια – την νύκτα διαβολεμένο κρύο τυλιγμένοι στις κουβέρτες δεν εννοούμε να ζεσταθούμε με πιάνει τρεμούλα ρυθμική και τρίξιμο των δοντιών νευρικό μέχρι σπασίματος.

Εξυμνά τους απλούς Στρατιώτες για την αντοχή και τον ηρωισμό τους και κατακρίνει τους Αξιωματικούς που δεν κάνουν την δουλειά τους.

2/11/1940 (πορεία προς το Μέτωπο) ……σχετική αταξία και αδράνεια ιδία αξιωματικών !! εις στιγμάς όπου θα έπρεπε να είναι όλοι φωτιά παρασυρόμενοι τουλάχιστον από τον ενθουσιασμόν του λαού και των οπλιτών.

26/11/1940. φθάνω στην Κορυτσά στην θρυλική αυτή πολη με πολύ καλήν εμφάνισιν αλλά από της πρώτης στιγμής διακρίνω την επικρατούσαν αταξίαν μεταξύ των στρατιωτών μας και την κακήν αυτών εμφάνισιν. Διαπιστώνω έλλειψιν επιβλέψεως των από τους αξιωματικούς και αυτό με θλίβει εξαιρετικά διότι εύρισκα θιγομένην την εθνικήν μας υπερηφάνειαν εις τα όμματα νεοκαταληφθέντος [κόσμου].

7/12/1940. Πήγα σήμερον στο νοσοκομείο [ανθρω] είδα τραυματίας τους έδωσα σιγάρα τους εμίλησα – αθλιότης και ανεπάρκεια εντός του νοσοκομείου * – οι στρατιώται υποφέρουν και δεν τους προφθαίνουν και οι πραγματικοί αυτοί ήρωες, ελάχιστα παραπονούνται μπράβο τα παιδιά θαυμάζω τη ράτσα μας εν τω προσώπω τους – αν όλοι εξετέλουν σαν κι αυτούς με αυταπάρνησιν και ανιδιοτέλειαν το καθήκον τους, η Ελλάς πάντα θα εμεγαλούργη. (* Το νοσοκομείο φαίνεται ότι οργανώθηκε καλύτερα μετά τις 7 Ιανουαρίου, οπότε και ιδρύθηκε Στρατιωτικό Νοσοκομείο τύπου Α και χωρητικότητας 500 κλινών με διευθυντή τον Αρχίατρο Κωνσταντίνο Σταθόπουλο (Αρχείο ∆ΙΣ Φ.605/Α/125)).

Πιστεύει πως οι Γερμανοί δεν θα επιτεθούν στην Ελλάδα.

27/3/1941 : Άκρατος ενθουσιασμός με το πραξικόπημα των Σέρβων πιστεύουμε ότι δεν κινδυνεύουν τα πλευρά μας και ότι δεν είναι δυνατόν η Γερμανία, η μεγάλη αυτή δύναμις να αποφασίσει να μας κτυπήσει από της πλάτης – ατιμία ανανδρεία αναξία λαού με παραδόσεις και αισθήματα ανδρικά.

….. Φθάνουμε στις 6/4/41. Το άγγελμα καταφθάνει η Γερμανία εκήρυξε τον πόλεμον κατά της Γιουγκοσλαβίας και της Ελλάδος.

7-8/4/1941 : Η Ελλάς ανθίσταται τα παληκάρια μας κάμουν και πάλιν το καθήκον τους – οι Σέρβοι έσπασαν αφήκαν ακάλυπτο το δεξιό μας – αφήνουν δίοδο στους Γερμανούς – φρίκη και έτσι στις 9 μαθαίνουμε ότι κατέλαβαν τη Θ/κη. Δεν πανικοβαλλόμεθα αλλά με κατέχει η αγωνία και η θλίψις διότι αξίζαμε καλλιτέρας τύχης – το αποδείχνουμε – το ομολογούν οι Γερμανοί, οι οποίοι μπορεί να είναι ότι είναι αλλά ξεύρουν να εκτιμούν την παληκαριά – οι Ιταλοί
εδώ την παθαίνουν και πάντα σωρεία αιχμαλώτων καταβαίνουν.

Θλίβεται για τους αφανείς ήρωες του μετώπου τα Μόνοπλα.

…..Εγώ τι κάμνω; Προσπαθώ φωνάζω για να εξοικονομήσω λίγο χόρτο για τα αλογάκια μου τα καϋμένα είναι τα πρώτα που υφίστανται πάντας τας στερήσεις του πολέμου.

11/4/41 Αγωνιώδης ολίγον ημέρα, μελαγχολική δε, μας κάνει εμφάνιση της Από το πρωί χιονίζει με το τσουβάλι εώς το μεσημέρι έχει ασπρίσει όλος ο τόπος. – περιμένουμε – Διώχνω όσα άλογα έμειναν από το απόσπασμα και όσα έρχονται από το άλλο – Τυφεκίζω και μερικά τι αχαριστία προς αυτά; Έτσι είναι ο κόσμος νοσηρότητα, ιδιοτέλεια κακεντρέχεια αχαριστία! Μας εξυπηρέτησαν τα καϋμένα όσο μπόρεσαν και στο τέλος ανάπηρα πια τα σκοτώνουμε.

Θλίψη και οργή για τις αναίτιες καταστροφές

23/4/41
Αναζήτησις καταλύματος – μετά δυσκολίας ανευρίσκομε ένα δωμάτιο με λίγο σκεπάσματα – στρωματσάδα. Το μεσημέρι και το βράδυ αιφνίδια αναχώρησις διά Τρίκαλα. Διανυκτερεύουμε εις τις πολυθρόνες ενός κατεστραμμένου από τους βομβαρδισμούς ξενοδοχείου. Τι ειρωνεία να κοιμάσαι μέσα σε συντρίμμια. Δείγματα της νέας κατάστασης της Ευρώπης και του πολιτισμού του 20ου αιώνος.

24/4/41
Τρίκαλα ……. η καταστροφή φαίνεται πληρεστέρα με την έλλειψιν των πάντων τα ωραιότερα μέγαρα της ωραίας πόλεως έχουν καταστραφεί. Τι βανδαλισμός. Τι τους έφταιγαν όλα αυτά;

…….η συνέχεια στο Βιβλίο.

Η ΕΕΥΕΔ εκφράζει τα συγχαρητήρια της προς τους Συγγραφείς (και Μέλη της) κ.κ Κ. Τερψίδη και Γ. Βουρβουλάκη . Είναι μια εξαιρετική εργασία, προϊόν μακρόχρονης έρευνας. Το Βιβλίο τους ανέσυρε από την αφάνεια και την λήθη τον Επικτηνίατρο Αγαμέμνωνα Αποστολίδη, ήταν μια οφειλόμενη τιμή. Το μικρό αυτό Βιβλίο είναι μια ιδιωτική έκδοση που θα μπορούσαμε να την χαρακτηρίσουμε και ως Συλλεκτικό Βιβλίο.


Στο Αλβανικό Μέτωπο, ως Επικτηνίατρος και Διευθυντής της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας του Γ
Σώματος Στρατού. Αριστερά ο Λοχαγός Εμμ. Ματθαιάκης. Στα δεξιά άγνωστος Λοχαγός, πιθανώς ο
Γ. Τσιτσιγιάννης.

Μέσα από την παρουσίαση του Βιβλίου, δώσαμε την ευκαιρία στα Μέλη, τους Φίλους της ΕΕΥΕΔ και τους αναγνώστες μας να έχουν μια πρώτη επαφή με την ιστορία ενός ξεχασμένου Υγειονομικού Αξιωματικού.

Το τέλος

Ξεφεύγοντας από τα στενά πλαίσια της παρουσίασης ενός Βιβλίου θα την ολοκληρώσουμε, μεταφέροντας αυτούσιο κείμενο από το Βιβλίο που αναφέρεται στο άδικο και σκληρό τέλος της ζωής ενός ανθρώπου που πίστευε στην ενότητα του λαού, του Έθνους.

“Κατά τη διάρκεια της κατοχής, ο Αποστολίδης συμμετείχε ενεργά στην αντίσταση κατά των Γερμανών και Βουλγάρων κατακτητών, ως μέλος της Εθνικής Οργάνωσης Πληροφοριών – Δολιοφθορέων της Πανελληνίου Απελευθερωτικής Οργάνωσης (ΠΑΟ).

Παράλληλα, ως ένα από τα ιδρυτικά μέλη του συλλόγου κτηνιάτρων Θεσσαλονίκης, παρέμενε ενεργός κτηνίατρος, είτε δεχόμενος περιστατικά στο σπίτι του (επί της συμβολής οδού Βασ. Όλγας και 25ης Μαρτίου) είτε παρέχοντας δωρεάν τις υπηρεσίες του στον δοκιμαζόμενο από την κατοχή αγροτικό πληθυσμό των περιαστικών οικισμών.

Στις 27 Ιουλίου 1944 επισκέφθηκε το σπίτι ενός κτηνοτρόφου στα περίχωρα της πόλης προκειμένου να ξεγεννήσει την αγελάδα του, όπου και διανυκτέρευσε. Την επόμενη μέρα, Παρασκευή 28 Ιουλίου 1944, συνοδευόμενος από τον κτηνοτρόφο επέστρεφε με το κάρο στο σπίτι του, όταν τους σταμάτησαν κάποιοι νεαροί και του ζήτησαν να τους ακολουθήσει για να δει το άρρωστο άλογό τους. Το περιστατικό αλλά και η ταυτότητα των ανδρών έβαλαν σε υποψίες τον κτηνοτρόφο, ο οποίος συμβούλεψε τον Αποστολίδη να τους αγνοήσει. Ο Αποστολίδης, όμως, πιστός στο καθήκον του, έδιωξε το φίλο του και τους ακολούθησε στο χωριό Μαντζάρηδες, σήμερα Νέα Ραιδεστός Θεσσαλονίκης. Εκεί, σε έναν σταύλο, έπεσε σε ενέδρα τεσσάρων ανδρών, οι οποίοι τον δολοφόνησαν άγρια και τεμάχισαν το πτώμα του για να μη βρεθεί ποτέ. Κάποιοι από τους δολοφόνους συνελήφθησαν μετέπειτα, ομολόγησαν ότι τα κίνητρα ήταν αμιγώς πολιτικά και καταδικάστηκαν από τη δικαιοσύνη για το στυγερό τους έγκλημα.”


eeyed.png

Αν υπάρχουν αναγνώστες της Ιστοσελίδας που ενδιαφέρονται να προμηθευτούν το Βιβλίο (κόστος μικρότερο των 10 Ε), ας το δηλώσουν στο email της ΕΕΥΕΔ (eeyed.contact@gmail.com) ή με σχόλιο στην Ιστοσελίδα. Αν συγκεντρωθεί ικανοποιητικός αριθμός παραγγελιών, η ΕΕΥΕΔ θα συντονίσει την εκτύπωση και διανομή.

Επιμέλεια ανάρτησης : Αργύρης Τασιόπουλος

Categories
2025 ΑΡΘΡΑ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑ

Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΛΕΞΗ

2025.07.07

Ομιλία του Ευάγγελου Βασιλείου , στο Μνημόσυνο των εκτελεσθέντων, υπό των Βουλγάρων στις 10-6-1944, Βιταστιανών ως εκπρόσωπος Συγγενών Εκτελεσθέντων.

Ο Ευάγγελος Β. Βασιλείου γεννήθηκε στο χωριό Κρηνίδα Σερρών (Βιτάστα) στις 21 Οκτωβρίου 1940. Εισήλθε στην στην Στρατιωτική Ιατρική Σχολή το 1958 (ΑΜ 631). Αποφοίτησε το 1965. Είναι Γενικός Αρχίατρος ε.α. και έχει την ειδικότητα του παθολόγου – καρδιολόγου. Έχει συγράψει το βιβλίο : Ο εθνομάρτυρας Άγιος Μητροπολίτης Δράμας – Σμύρνης Χρυσόστομος.

Ο Ε. Βασιλείου είναι Μέλος της Επιστημονικής Ένωσης Υγειονομικών Ενόπλων Δυνάμεων.


Θα ήθελα να ευχαριστήσω, μέσα από την καρδιά μου, την Κοινότική Αρχή του χωριού μας, γιατί εδω και αρκετά χρόνια, έχει καθιερώσει κάθε χρόνο αυτή την εκδήλωση τιμής και μνήμης για τους εκτελεσθέντες από τα Βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής, συγχωριανούς μας, την αποφράδα εκείνη μέρα της 10 – Ιουνίου 1944.

Η Κρητική μαντινάδα λέει:

«Πρέπει τις ρίζες, τα κλαδιά,
ποτέ να μη ξεχνούνε,
γιατί αυτές αν ξεραθούν
κι’ εκείνα θα χαθούνε.»

Κι’ αυτό που κάνουμε, σήμερα, είναι να ποτίζουμε, τις ρίζες αυτές, με το αθάνατο νερό της τιμής και της μνήμης, όπως αρμόζει στους εκτελεσθέντες ήρωες του χωριού μας.

Οι εορτές αυτές Τιμής και Μνήμης δεν έχουν σκοπό να καλλιεργήσουν το μίσος, αλλά την αγάπη και την αδελφοσύνη των Λαών, γιατί ποτέ δεν υπήρξε στο DNA του Έλληνα η εκδίκηση και το μίσος.

Θα ήθελα σήμερα, να μοιραστώ μαζί σας, μερικές σκέψεις που με βασανίζουν και με μαστιγώνουν, σε όλη μου τη ζωή, από τότε που, μόλις τριών χρονών, έμεινα ορφανός.

Και η ορφάνια δεν έχει ημερομηνία λήξεως. Προσπαθώ να μαντέψω, τι σκεφτόταν ο πατέρας μου, και μαζί με Αυτόν και άλλοι συνεκτελεσθέντες, όταν συνελήφθησαν και ανακρίθηκαν για μια ολόκληρη νύχτα, στο υπόγειο της Κοινότητας, όταν πήραν το δρόμο για τον Κρανίου Τόπο της εκτέλεσης έξω από το χωριό ΣΣ Αγκίστα, δίπλα στον Αγγίτη Ποταμό. Όταν, σ’ όλη την διάρκεια της διαδρομής των πέντε χιλιομέτρων, φώναζαν τα ονόματα των αγαπημένων τους προσώπων, που εγκατέλειπαν για πάντα. Όταν ο καλικέλαδος Ιεροψάλτης Ιωάννης (Γιουβάνης) Ναλμπάντης, τους έψαλε, την νεκρώσιμη ακολουθία τους, ζωντανους και όταν τέλος στήθηκαν, απέναντι στα βουλγαρικά πολυβόλα, πριν παραδώσουν την ψυχή τους στην Ιστορία και την Αιωνιότητα.

Όλοι όσοι τους είδαν και τους παρακολούθησαν, κατά την παραπάνω πορεία και τα είπαν σε εμένα, όπως ο πρώτος εξάδελφος της Μάννας μου, ο Απόστολος Σίμου, που το σπίτι του ήταν πάνω στο δρόμο, και η Αικατερίνη Τσιντάρη από το χωριό ΣΣ Αγκίστα, που άκουσε ζωντανά την νεκρώσιμη ακολουθία, που έζησε 101 χρόνια και που στα τελευταία χρόνια της ζωής της, την είχα ασθενή.

Όλοι αυτοί ομολόγησαν ότι όλοι οι μελοθάνατοι,ανεξαιρέτως, βάδισαν προς το μαρτύριο, με υψηλό φρόνημα, και με ψηλά το κεφάλι.

Η φωνή του Γιουβάνι Ναλμπάντη, φωνή αηδονιού όπως την χαρακτήρισαν οι ίδιοι οι Βούλγαροι, μπορεί να σίγησε μετά το κροτάλισμα των Βουλγαρικών πολυβόλων, αλλά η φωνή της ψυχής και της θυσίας των συγχωριανών μας ηρώων, φτάνει μέχρι σήμερα και ακούγεται ανάμεσά μας.

:Στους θιασώτες της λογικής, εντός πολλών εισαγωγικών, που δυστυχώς ήταν και ο μεγαλύτερος αδερφός του πατέρα μου, που μου έλεγε ότι : “Κακώς ο πατέρας μου συμμετείχε στην αντίσταση ενάντια στο Βούλγαρο κατακτητή” απαντούσα ότι: “ Καλά έκανε γιατί κάθε συμβιβασμός ή υποταγή στον Βούλγαρο θα ήταν ανίερη, επαίσχυντη και προδοτική”

Αυτοί που τα έλεγαν αυτά αγνοούσαν, ότι οι Βούλγαροι δεν ήρθαν ως κατακτητές, αλλά ως προσαρτητές της Ιερής Ελληνικής Μακεδονικής Γης, στη Βουλγαρία Γι’ αυτό και αντίθετα με τους άλλους κατακτητές (Γερμανούς, Ιταλούς) θέλανε να εκβουλγαρίσουν την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη που πάντα την θεωρούσαν δική τους μέσω του αφελληνισμού, των διώξεων και των εκτελέσεων, της καθιερώσεως της Βουλγαρικής γλώσσας και της Εξαρχικής Εκκλησίας.

Σκεφτείτε λοιπόν ένα μικρό προσφυγόπουλο που σε ηλικία μόλις 3 (τριών) χρόνων, το 1914, μετά τον διωγμό της Στράντζας της Ανατολικής Θράκης έρχεται με την οικογένειά του στην Μητέρα Ελλάδα, για να βρει θαλπωρή, γιατί αισθάνεται Έλληνας. Αν, η οικογένειά του δεν το αισθανόταν θα έμειναν εκεί,

Έρχονται λοιπόν οι Βούλγαροι το 1941 και του λένε : “Εδώ δεν είναι Ελλάδα, είναι Βουλγαρία και ή γίνεσαι Βούλγαρος και μένεις ή φεύγεις” τι πρέπει να κάνει;

Το δίλημμα που τίθεται είναι σαφές ή θα υποταχθεί ή θα αντιδράσει.

Αποφασίζει ν’ αντισταθεί και Αυτός που μπαίνει σε αυτόν τον αγώνα μπαίνει με υπογραφή Θανάτου.

Έτσι, χωρίς εκείνη τη στιγμή να το γνωρίζει, υπηρετεί το δόγμα που λέει ότι υπάρχει θάνατος που οδηγεί στη ζωή και ζωή που οδηγεί στα θάνατο. Προτίμησαν λοιπόν Αυτός και οι συνεκτελεσθέντες τον έντιμο και ηρωικό Θάνατο που οδηγεί στη ζωή παρά την ανέντιμη ζωή που οδηγεί στο Θάνατο.

Για αυτό και σήμερα 81 χρόνια μετά οι ήρωες Αυτοί ζουν ανάμεσά μας και τιμούμε τη θυσία τους.

Οι γιορτές αυτές μνήμης και τιμής πρέπει να είναι γιορτές αναστοχασμού, όλων μας και πρέπει να συμβάλλουν στην ενότητα μας γύρω από τις αξίες και τα ιδανικά για τα οποία θυσιάστηκαν οι συγχωριανοί μας.

Ποτέ δεν πρέπει να γίνονται αντικείμενο διχασμού των πολιτών ή εξυπηρέτησης άλλων σκοπιμότήτων.

Έτσι η θυσία τους πέρα τον άλλων πρέπει να συμβάλλει στο ενωτικό πνεύμα του Λαού όπως έλεγε ο Αριστοτέλης αλλά και ο θαυμαστής του Κάρολος Μαρξ, που αποκαλούσε τον Αριστοτέλη “Μέγαν νουν της Ανθρωπότητος” : “Όταν οι Έλληνες είναι ενωμένοι δεν έχουν να φοβηθούν, κανέναν”

Η ομόνοια των Ελλήνων είναι το ισχυρότερο, αποτρεπτικό όπλο απέναντι σε Αυτούς που επιβουλεύονται την ανεξαρτησία και την ελευθερία της Πατρίδας μας.

Η μνήμη είναι η τροφή των λαών. Οι λαοί που ξεχνούν την ιστορία τους κινδυνεύουν κάποια στιγμή να τους ξεχάσει και Αυτή.

Όσοι ξεχνούν είναι βλάκες και μόνο όσοι, δεν ξεχνούν και συγχωρούν, είναι μεγαλόψυχοι και σοφοί. Και αυτό συνάδει με το ήθος τον πολιτισμό και τον χαρακτήρα των Ελλήνων.

Και μία και αναφερόμαστε στην συλλογική μνήμη της ιστορίας του χωριού μας, θα ήθελα να επισημάνω μια ουσιώδη παράληψη. Υπάρχουν 98 συγχωριανοί μας πού οδηγήθηκαν κατά την δεύτερη Βουλγαρική κατοχή (1916- 1918) όμηροι, γνωστοί ως ντρουντουβάκια, σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας, στη Βουλγαρία αφήνοντας εκεί, τα κόκαλά τους. Νομίζω ότι και Αυτοί δικαιούνται ένα μνημείο, με τα ονόματά τους και μία εκδήλωση κάθε χρόνο μνήμης και τιμής.

Με τους τρεις ηρωικούς σταθμούς στην ιστορία του χωριού μας (1913) – (1916-1918) και 1944 θα μπορεί να υπερηφανεύεται ότι “Στην Βιτάστα, η νέα γενιά, παραδίδει στην άλλη, των αγώνων, του μαρτυρίου και της Θυσίας την σκυτάλη.

Αυτή τη μέρα θα πρέπει να φέρουμε στη μνήμη μας και να αποτίσουμε τον οφειλόμενο φόρο τιμής στις χήρες που άφησαν, πίσω τους οι εκτελεσθέντες, μαζί με τα ορφανά τους.

Αν οι εκτελεσθέντες είναι οι ήρωες της κατοχής, οι γυναίκες τους είναι οι ηρωίδες της ζωής. Έγιναν πρότυπα ανδρείας και δεν άφησαν τη λύπη να τις καταβάλει.

Σημειώνω ότι καμία δεν ξαναπαντρέυτηκε όλες έμειναν πιστές, τιμώντας, μέχρι θανάτου την μνήμη των συζύγων και όλες ανεξαιρέτως θυσιάστηκαν στο βωμό της οικογένειας .

Εφάρμοσαν σε όλο του το μεγαλείο το δόγμα της θεολογίας, της πραγματικής Μάννας που λέει ότι : “Αν για το παιδί, η Μάννα είναι μέρος της ζωής του, για τη Μάννα όμως το παιδί είναι όλη της η ζωή”

Έτσι ανέθρεψαν κατά τον καλύτερο τρόπο, τα παιδιά τους και δημιούργησαν πρότυπες οικογένειες, σε πολύ δύσκολες εποχές και συνθήκες.

Εμείς οι απόγονοι των εκτελεσθέντων ηρώων, πρώτης, δεύτερης και τρίτης γενιάς είμαστε περήφανοι για τη θυσία των προγόνων μας, γιατί δεν συμβιβάστηκαν με τις σκλαβιά, αγωνίστηκαν εναντίον του Βουλγάρου κατακτητή για την ελευθερία της Πατρίδας μας, της Αγίας Ελληνικής Μακεδονικής Γης και θυσιάστηκαν γι’ Αυτό, τιμώντας τον θάνατο που οδηγεί στη ζωή και την αθανασία.

Το ιστορικό βάρος της θυσίας τους, που άφησαν σε εμάς τους απογόνους τους, έχουμε χρέος να το μεταλαμπαδεύσουμε, στις επόμενες γεννιές.

Όταν εκτελέστηκε ο πατέρας μου ήμουν, μόλις τρισήμιση χρόνων Δεν τον γνώρισα δεν τον θυμάμαι καθόλου και ποτέ δεν είπα την ιερή λέξη “Πατέρα”. Ήταν ο νεότερος των εκτελεσθέντων, τριαντατριών χρονών.

Εμείς, τα ορφανά, δεν είχαμε να αντιμετωπίσουμε μόνο, την ορφάνεια που βάρυνε σαν ταφόπλακα τις καρδιές μας, αλλά είχαμε να αντιμετωπίσουμε και τις προλήψεις, τις δεισιδαιμονίες και τις προκαταλήψεις της, τότε, εποχής.

Σ’ επίρρωση των ανωτέρω καταθέτω την ακόλουθη προσωπική εμπειρία που έζησα.

Είμαστε το έτος 1950. Είμαι 10 χρονών παντρεύεται, η αδελφή της Μάννας μου, η αγαπημένη μου Θεία μου, η Ασπασία.

Το αρχοντικό του παππού και της γιαγιάς μου, του Στέργιου και της Νότας Παπαγαβριήλ η πλημυρίζει από ευτυχία και χαρά συμμετέχω και εγώ. Σύμφωνα με το έθιμο, κάποιο παιδί, πρέπει να βάλει το παπούτσι της νύφης, για να σηματοδοτήσει την γονιμότητα του ζευγαριού. Δείχνουν εμένα, κι’ εγώ περιχαρής επιχειρώ να βάλω το παπούτσι της νύφης. Εκείνη τη στιγμή πετάγεται μια συγχωριανή μας και, θα έλεγα με μίσος με σπρώχνει φωνάζοντας : “Πάρτε το παιδί αυτό από εδώ είναι σημαδεμένο ορφανό”. Καταλαβαίνει κανείς μετά από αυτό τι σημαίνει στην ψυχή, αυτού του Παιδιού.

Έτσι λοιπόν σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες εμείς : “Τα σημαδεμένα ορφανά, κατά τον προσφιλή χαρακτηρισμό της συχωριανής μας, μαζί με τις χαροκαμένες Μάννες μας αγωνιστήκαμε, μέρα και νύχτα, για να ορθοποδήσουμε και το κατορθώσαμε σε καιρούς χαλεπούς και δυσχείμερους. Στον αγώνα αυτό, είχαμε συμπαραστάτη την Παναγία, την μεγάλη πονεμένη Μάννα του κόσμου από την οποία αντλούσαμε δύναμη και κουράγιο. Θυμάμαι, τη Μάννα μου, που ήτανε και εγγονή ιερέως, κάθε βράδυ πριν κοιμηθεί να προσεύχεται μπροστά στο εικόνισμα της Παναγίας, το καντηλάκι του οποίου, δεν έσβηνε ποτέ.

Σε στιγμές λοιπόν μελαγχολικής νοσταλγίας και οδυνηρής περισυλλογής, έγραψα το παρακάτω ποίημα, που θέλω να το μοιραστώ μαζί σας, για να καταλάβετε πως αισθάνεται ένα ορφανό παιδί, που δεν γνώρισε πατέρα και που γι’ Αυτό, Αυτή η λέξη είναι παντελώς άγνωστη.

Άγνωστη Λέξη

Πατέρα δεν είπα ποτέ,

στη ζωή μου όλη,

γιατί μου το στέρησε Αυτό,

του Βούλγαρου το βόλι

Μπαμπά, φωνάζαν τα παιδιά,

κι εγώ πληγωνόμουνα βαθειά,

κλεινόμουν, μέσα στον οντά,

κι’ είχα τα δάκρυα παρηγοριά.

Το δάκρυ είναι ο βουβός πόνος στις ψυχής,

που προσπαθεί να τον απαλύνει,

είναι ο αχώριστος σύντροφος της ζωής,

που, από κάθε ρύπο την ξεπλένει.

Είμαι σίγουρος πως θα ρθει η ώρα κι’ η στιγμή,

που η ψυχή μου θα σκίσει τον αιθέρα να συναντήσει του γονιού, μου τη μορφή

και τότε θα πω τη λέξη την ιερή,

που την στερήθηκα πολύ: “Πατέρα”

Θα ήθελα να τελειώσω με μία συγκινητική ιστορία που δείχνει όλο το ηθικό μεγαλείο της Ελληνικής ψυχής.

Στην Κρήτη μία Μάννα, που τον μοναχογιό της, τον πήραν οι Γερμανοί και τον εκτέλεσαν στη Γερμανία, άναβε, κάθε μέρα τα καντήλια στους τάφους των Γερμανών στο Γερμανικό Νεκροταφείο.

Όταν ένας Γερμανός επισκέπτης περιηγητής την ρώτησε γιατί το κάνει αυτό απάντησε : “ Και αυτά τα παιδιά έχουν Μάννες που τα κλαίνε. Πιστεύω και για αυτό ελπίζω, εύχομαι και προσεύχομαι να βρεθεί η Γερμανίδα μάννα που θα ανάψει το καντήλι στο τάφο και το δικού μου παιδιού”.

Αυτή είναι η μεγάλη η μοναδική η ανεπανάληπτη Ελληνική ψυχή, για την οποία όχι μόνο αξίζει να ζεις αλλά και να θυσιαστείς.

Ας είναι Αιωνία η Μνήμη

των συγχωριανών μας μαρτύρων

που τιμάμε σήμερα.


ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΑΠΟ ΕΕΥΕΔ

Η ΜΑΝΑ ΤΗΣ ΒΙΤΑΣΤΑ

Ανάρτηση στο Μετα 30/3/2021 από “Βιτάστα Σερρών”

“Να θυμίσουμε ότι το γλυπτό τοποθετήθηκε στο προαύλιο της κοινότητας το 1930 και είχε παραγγελθεί στη Θεσσαλονίκη (1928) πιθανότατα στο γλύπτη Πέτρο Μοσχίδη από τον τότε πρόεδρο της κοινότητας Λυσίμαχο Παπάζογλου. Η ανέγερση των μνημείων ήταν απόφαση της κυβέρνησης Βενιζέλου για τον εορτασμό των 100 χρόνων από την επανάσταση του 1821. Η μικρασιατική περιπέτεια ανέβαλε την πρωτοβουλία αυτή, την οποία επανέφερε ο Βενιζέλος όταν επανεξελέγη το 1928.

Είναι ταφικό μνημείο που εκφράζει την ψυχή της Βιτάστας στα χρόνια εκείνα. Ας μην ξεχνάμε ότι στα ύστερα χρόνια της τουρκοκρατίας, στους βαλκανικούς πολέμους, στην πρώτη βουλγάρικη κατοχή (1916 – 1918), στη μικρασιατική εκστρατεία αλλά και στις οικογένειες των προσφύγων που έφθασαν στο χωριό από το Πόντο και τη Μικρά Ασία χάθηκαν εκατοντάδες ψυχές. Δεν υπήρχε οικογένεια στο χωριό χωρίς νεκρό. Οι Μάνες, οι Γυναίκες, οι Αδερφάδες και οι Κόρες της Βιτάστας ζούσαν μαυροφορεμένες. Αυτόν τον πόνο προσπάθησε να αποδώσει ο καλλιτέχνης.

Η Μάνα που κλαίει τα παιδιά της είναι το κορυφαίο τοπόσημο της Βιτάστας. «Αν ανοίξεις τούτο το άγαλμα κανείς δεν έχει δει τα αγάλματά που κλείνει μέσα του…» έλεγε ο Αλκιβιάδης στο εγκώμιο για το δάσκαλο του. Πράγματι αν ανοίξει την ψυχή αυτής της Μάνας – σύμβολο που όλοι σεβόμαστε, θα δεις τις ψυχές των προγόνων μας, την ψυχή της Βιτάστας.

eeyed.png

Επιμέλεια ανάρτησης : Αργύρης Τασιόπουλος

Πηγή Φωτογραφίας εξωφύλου Liberal